■​ဆောင်းပါး

​​​ချင်း-မကွေး စစ်​​ရေးချိတ်ဆက်မှုနဲ့မဟာဗျူဟာ

-ထက်ဖြိုး​ရေးသားသည်။

နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ စစ်မျက်နှာတွေအနက် ချင်းပြည်နဲ့ မကွေးတိုင်းတို့ရဲ့ စစ်ရေးမျက်နှာစာ ချိတ်ဆက် ဆက်စပ်နေမှုဟာ စိတ်ဝင်စားဖွယ် မဟာဗျူဟာ အလှည့်အပြောင်းကို ဖော်ဆောင်နေပါတယ်။

လက်ရှိမှာ စစ်တပ်အင်အား အများစုဟာ ချင်းပြည်တောင်ပိုင်းနဲ့ မြောက်ပိုင်းမြို့နယ်တွေမှာ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ စိုးမိုးထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့တွေကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သိမ်းယူဖို့ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်နေပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ်​မြောက်ပိုင်းကတချို့မြို့နယ်တွေကို စစ်တပ်က ပြန်လည်းထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ချင်းပြည်နယ်​​တောင်ပိုင်းကမြို့နယ်တွေကိုတော့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိုးစစ်ဆင်နေ​ပေမယ့် စစ်​ကြောင်း​တွေ​ရှေ့မတိုးနိုင်​ပါဘူး။
ဒါ့ကြောင့် စစ်တပ်အနေနဲ့ ချင်းပြည် ​မြောက်ပိုင်းထိုးစစ်မှာ အသာစီးရ​ပေမယ့် ​တောင်ပိုင်းထိုးစစ်မှာ အသာစီးမရဘူးလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။

ဒါပေမယ့်လည်းစစ်တပ်ရဲ့ချင်းပြည်စစ်မျက်
နှာအပေါ် အာရုံစိုက်ပြီး အင်အားပုံအော စစ်ကျွံနေမှုဟာ တခြားတစ်ဖက်မှာ တော်လှန်
ရေးအင်အားစုတွေအတွက် ကြီးမားတဲ့ စစ်ရေးဟာကွက်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးလိုက်သလိုဖြစ်နေပြန်ပါတယ်။အဲဒီစစ်ရေးဟာ
ကွက်ကတော့ ချင်းပြည်ရဲ့ စစ်ရေးထောက်ပို့ ဝင်ပေါက်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ မကွေးတိုင်းအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။

အရင်ဆုံး ချင်းပြည်ရဲ့ စစ်ရေးအခြေအနေကို ကြည့်ကြရအောင်ပါ။

▪︎ချင်းပြည်နယ်​မြောက်ပိုင်းမှာ စစ်​ရေးအသာရခဲ့တဲ့ စစ်တပ်ရဲ့တန်ပြန်ထိုးစစ်ဆင်

ချင်းပြည်တောင်ပိုင်းအခြေအနေကို မပြောမီ ချင်းမြောက်ပိုင်းရဲ့ စစ်တပ်ထိုးစစ်နဲ့ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်သွားတဲ့ မြို့တွေရဲ့ အခြေအနေကို လေ့လာကြည့်ကြရအောင်ပါ။

ချင်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှာဆိုရင် ဖလမ်း၊ တွန်းဇံနဲ့ ရီခေါဒါရ်မြို့တွေကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပါတယ်။ ထန်တလန်မြို့ကိုလည်း မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆင်နွှဲခဲ့ပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ထန်တလန်ကို အပြည့်အဝမထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သလို စစ်တပ်အနေနဲ့လည်း အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ တစ်
ဝက်စီ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အနေအထားပဲရှိခဲ့ကြတာပါ။

စစ်တပ်အနေနဲ့ ချင်းမြောက်ပိုင်းက ချင်းညီနောင်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဖလမ်းမြို့ကို အရင်ဆုံးသိမ်းပိုက်နိုင်ဖို့ ကြိုးစာခဲ့တာဖြစ်ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလက စတင် ထိုးစစ်ဆင်လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။စစ်တပ်
ဟာ ဖမ်းလမ်းထိုးစစ်အတွက် ချင်းပြည်နယ်နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်း ကလေးမြို့နယ်ကနေ အင်အားရာချီတဲ့ စစ်ကြောင်း နှစ်ခုနဲ့ ကလေးမြို့ အနောက်ဘက် ကလေး – သိုင်းငင်း – တီးတိန်လမ်းကြောင်းနဲ့ ကလေးမြို့ တောင်ဘက် ကလေး – ဂန့်ဂေါ ကားလမ်းကတဆင့် ချင်းပြည်နယ်ကို စစ်တပ်က ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ တီးတိန်မြို့ အခြေစိုက် အမှတ်-၂၆၉ ခြေလျင်တပ်ရင်းမှာလည်း လေကြောင်းကတဆင့် အင်
အား၅၀၀ခန့်ဖြည့်တင်းခဲ့ပါတယ်။တီးတိန်
က အင်အား ၅၀၀ ခန့်ရှိတဲ့ စစ်ကြောင်းနဲ့ ကလေးမြောက်ပိုင်းက တက်လာတဲ့ စစ်
ကြောင်းတွေဟာ သိုင်းငင်းမှာစုဆုံပြီး ဖလမ်းမြို့ကို ဖိအားပေး ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ရာက တော်လှန်ရေးတပ်တွေအနေနဲ့ ဖလမ်းမြို့ကို ဧပြီလ ၂၅ ရက်က လက်လွှတ်လိုက်ရတာဖြစ်ပါတယ်။စစ်တပ်အနေနဲ့ ဖလမ်းမြို့ကိုခြောက်
လကျော်ကြာ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ထိုးစစ်ဆင်ပြီးနောက် ရရှိသွားတာဖြစ်ပါတယ်။

ဖလမ်းမြို့ဟာ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနဲ့ တောင်ပိုင်းကို ချိတ်ဆက်ပေးထားတဲ့ မဟာ
ဗျူဟာအရ အရေးပါတဲ့ နေရာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဟားခါး၊ တီးတိန်ကတဆင့် မကွေး
တိုင်း ဂန့်ဂေါဒေသနဲ့လည်း ဆက်သွယ်ထားတဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ တည်ရှိပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အိန္ဒိယနယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အချက်အချကျတဲ့ရိခေါဒါရ်မြို့နဲ့လည်း ချိတ်
ဆက်ထားတဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ တည်ရှိတာကြောင့် စစ်ရေးအရ အရေးပါတဲ့ မြို့ကို လက်လွှတ်လိုက်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီနောက်ဆက်တိုက်ဆိုသလိုစစ်တပ်ထိန်း
ချုပ်ထားတဲ့ ဟားခါးမြို့ကနေ အင်အား ၂၅၀ လောက်ဟာ ဟားခါး-ထန်တလန် လမ်းကြောပေါ်က စစ်တပ်ရဲ့ အရင်ရှိပြီးသား အင်အားတွေနဲ့ စုပေါင်းပြီး ထန်တလန်မြို့ကို စစ်
ကြောင်းထိုးလာရာ မေလ ပထမပတ်တွေမှာ တိုက်ပွဲတွေဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

စစ်တပ်အနေနဲ့ ဇွန်လ ၉ ရက်မှာတော့ ဟားခါး-ထန်တလန် လမ်းကြောကို ထိန်းချုပ်နိုင်သွားခဲ့သလို တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေနဲ့ စစ်တပ် တစ်ဝက်စီထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ထန်တလန်မြို့ကိုလည်း စစ်တပ်က အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်သွားခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ချင်းမြောက်ပိုင်းက ဟားခါး၊ ထန်တလန်၊ ဖလမ်း၊ တီးတိန်၊ တွန်းဇံနဲ့ ဝေဘူလ
စတဲ့မြို့တွေကို စစ်တပ်က ထိန်းချုပ်ထားပြီး တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ကျီခါးမြို့နဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဝင်ပေါက် ရိဒ်ခေါဒါရ်မြို့တွေကိုတော့ ချင်းတော်လှန်ရေးတပ်တွေက ထိန်းချုပ်ထားဆဲဖြစ်ပါတယ်။

▪︎စစ်တပ်စစ်​ကြောင်း​တွေ ​ရှေ့မတိုးနိုင်တဲ့ ချင်း​တောင်ပိုင်း

ချင်းတောင်ပိုင်းကို​တော့မကွေးတိုင်းနဲ့ ထိ
စပ်နေတဲ့ ဖမ်းလမ်းနဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့တွေကို စစ်တပ်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ဖို့အ
တွက် နေ့စဉ်ရက်ဆက်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေပါတယ်။ဒါ့အပြင် မြေပြင်ကနေ ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ဖို့အတွက်လည်းချင်းပြည်ဝင်ပေါက် မကွေး
တိုင်းထဲက ကျောက်ထုနဲ့ ဆောမြို့နယ်တွေမှာ အင်အားတွေစုစည်းပြီးထိုးစစ်ဆင်နေပါတယ်။

စစ်တပ်အနေနဲ့ မေလ ၃၀ ရက်ကစတင်ပြီး မ‌ကွေးတိုင်း၊ ကျောက်ထုမြို့နယ်ကံကြီးကျေး
ရွာကနေ မင်းတပ်မြို့ကို ဦးတည်စစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်ဖို့ ကြိုးစားနေတာဖြစ်ပါတယ်။

မင်းတပ်မြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုး ဝင်ရောက်ဖို့ ရှေ့တိုးလာတဲ့ စစ်တပ်ကို ချင်းတော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက မင်းတပ်-ကျောက်ထုလမ်းပိုင်းနဲ့ ထင်ချောင်းကျေးရွာအနီးဝန်ကျင်တွေမှာ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်တာတွေကြောင့် တပ်လန့်ကျခဲ့ပါတယ်။

စစ်တပ်အနေနဲ့ မင်းတပ်မြို့နဲ့ ၁၀ မိုင်ခန့် အ
ကွာမှာရှိတဲ့ ထင်ချောင်းကျေးရွာကနေ ရှေ့မတိုးနိုင်ဘဲရှိနေပြီး မင်းတပ်မြို့နယ်အတွင်းက ကျေးရွာတွေကို အဆက်မပြတ် ဗုံးကြဲတိုက်
ခိုက်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

မကွေးတိုင်း ဆောမြို့နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ ချင်းပြည် ကန်ပက်လက်မြို့ကိုလည်းစစ်တပ်နေနဲ့ ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ဖို့ ကြိုးစားနေပေမယ့် တပ်
လန်ကျခဲ့ပြန်ပါတယ်။ဒါ့ကြောင့်ချင်းပြည်တောင်ပိုင်းထိုးစစ်မှာဆိုရင် စစ်တပ်အနေနဲ့ ရှေ့မတိုးနိုင်ဘဲ ရှိနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

မင်းတပ်နဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့နယ်တွေအတွင်းမှာ အင်အား ၂၀၀၀ ဝန်းကျင်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုး ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်တပ်နဲ့ ချင်ပြည်သူ့တပ်မတော်နဲ့ မဟာမိတ်တွေ ပူးပေါင်းပြီး မေလအတွင်းကစလို့ ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး/ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPU/CPA) က ဇွန်လ ၄ ရက်က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

စစ်တပ်အနေနဲ့ မင်းတပ်နဲ့ ကန်ပက်လက်မြို့
နယ်တွေကတစ်ဆင့်ကျင်ဒွေး၊မတူပီစတဲ့ချင်း
ညီနောင်အဖွဲ့ သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ မြို့တွေကို ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင်သိမ်းပိုက်ပြီး ပလက်ဝကတစ်ဆင့်ရခိုင်ပြည်မြောက်ပိုင်းကို ဝင်ရောက်ဖို့ ကြိုးစားနေတယ်လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ခန့်မှန်းမှုတွေလည်းရှိနေပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ မေလ ၃၀ ရက်ကနေ ဇွန်လ ၃ ရက်အထိ သွားရောက်ခဲ့တဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှာလည်းကုလားတန်စီမံကိန်းနဲ့ အန္ဒိယ-မြန်မာ-ထိုင်း သုံးနိုင်ငံအဝေးပြေးလမ်းစီမံကိန်းတွေကို ဖော်ဆာင်မယ်လို့ ကတိပေးခဲ့ပါတယ်။

ကုလားတန်စီမံကိန်းက ချင်းပြည်တောင်ပိုင်း ပလက်ဝမြို့နယ်ထဲကနေ ဖြတ်သန်းသွားတာဖြစ်လို့ လက်ရှိ စစ်တပ်ရဲ့ ချင်းပြည်စစ်ဆင်
ရေးတွေဟာ ရခိုင်မြောက်ပိုင်းက ကုလားတန်စီမံကိန်းနဲ့ ဆက်စပ်အခြေအနေတွေကို မေး
မြန်းဖို့ CUP/CPAအထွေထွေအတွင်းရေး
မှူး ဆလိုင်းယောမာန်ကကို ဆက်သွယ်ခဲ့ပေမယ့် ဒီအပေါ်မှာ မှတ်ချက်ပေးလိုခြင်းမရှိသေးကြောင်း People’s Spring ကို ပြန်လည်ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

“လောလောဆယ်တော့ ကျနော်တို့ အမြင်သုံးသပ်ချက် ပြောဖို့မရှိသေးပါဘူး။ သုံးသပ်ချက် မပေးလိုသေးပါဘူးခင်ဗျ”လို့ ဆလိုင်းယောမာန်က ဆိုပါတယ်။

▪︎မကွေးတိုင်းက စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲ​တွေ

ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်အဖြစ် ရဲဝင်းဦးတာဝန်ယူပြီးနောက် တော်လှန်ရေးအား
ကောင်းတဲ့ မကွေးတိုင်းအတွင်းက ပခုက္ကူခရိုင်မှာ ဧပြီလနှောင်းပိုင်းကစလို့ ပြည်သူတွေနဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကို အစားအသောက်နဲ့‌ဆေးဝါးရိက္ခါအပါအဝင် ဖြတ်လေးဖြတ် စတင်လုပ်ဆောင်ပါတယ်။

စစ်တပ်အနေနဲ့ ဖြတ်လေးဖြတ်လုပ်တာဟာ
ပခုက္ကူကနေ ဧရာဝတီမြစ်အနောက်ဘက်ကမ်းကိုဖြတ်တောက်တာဖြစ်သလိုချင်းပြည်
နယ်ကိုပါ ဖြတ်တောက်တာဖြစ်ပါတယ်။ချင်းတောင်ပိုင်းကပြည်သူတွေဟာဟိုအရင်က
တည်းက အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ကြတဲ့အခါ ပခုက္ကူဘက်အထိ ဆင်းလာပြီး ရောင်းဝယ်ကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပခုက္ကူဘက်ကစပြီး ဖြတ်လေးဖြတ်ပြုလုပ်တာဟာ တော်
လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ စိုးမိုးထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ချင်းပြည်နယ်ကို ဖြတ်တောက်ဖို့ ကြိုးစားနေတာဖြစ်ပါတယ်။

စစ်တပ်ကဖြတ်လေးဖြတ်အရင်လုပ်ပြီးမှ
ပခုက္ကူမြို့နယ်အတွင်းကစစ်တပ်ရဲ့အထိုင်စခန်းတွေမှာ စစ်မှုထပ်တပ်သားသစ်တွေဖြစ်တဲ့ ပြည်သူ့စစ်တွေကို အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ဖြည့်တင်းလာပါတယ်။

မေလအတွင်းကပဲ ပြင်ဦးလွင်ကနေ လာတဲ့ အင်အား ၅၀၀ ခန့်ပါ စစ်ကြောင်းဟာ ပြင်ဦးလွင်-မိတ္ထီလာ-ဆိပ်ဖြူ-ချောက်ကနေတစ်ဆင့် ပခုက္ကူကို ပို့ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ပခုက္ကူကနေတစ်ဆင့် ချင်းပြည်တောင်ပိုင်းကို အင်အားထောင်ချီပို့ဆောင်ပြီး စစ်ကြောင်းထိုးဖို့ လုပ်ခဲ့တာပါ။

ကန်ပက်လက်မြို့ကိုစစ်ကြောင်းထိုးဖို့အ
တွက်လည်း ကျောက်ထုမြို့ကို Mi 17 နဲ့ စစ်တပ်က အင်အားတွေ ပို့ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။
မကွေးကို ခြေကုပ်ယူပြီး ချင်းပြည်ကို အင်အားထောင်ချီပို့ဆောင်ကာ ထိုးစစ်ဆင်မှုတွေက မကွေးဘက်မှာတော့ စစ်ရေးအရ အားသာချက်တစ်ခုဖြစ်သွားတယ်လို့ အညာမြေတပ်ပေါင်းစုရဲ့ ပြောခွင့်ရ ကိုဘိုဘိုသန့်ဇင်က ဆိုပါတယ်။

“စစ်တပ်က အင်အားအများအပြားနဲ့ ကျွံထွက်သွားပြီလို့ မြင်တာပေါ့။ သူ့မှာ နောက်လှည့်ဖို့လည်း ခက်သွားတယ်။ ရှေ့ကိုပဲ ဆက်တိုးလို့ ရတော့မှာ။ ရှေ့ကိုဆက်တိုးရင်လည်း ထိတွေ့မှုတွေကလည်းဖြစ်နေတယ်။ သူကျွံသွားခြင်းနဲ့အမျှ ကျနော်တို့က နောက်ကကျန်ခဲ့တဲ့ သူ့ရဲ့အထိုင်တွေကို ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ ရှိနေကြတယ်”လို့ ကိုဘိုဘိုသန့်ဇင်က

ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်အနေနဲ့ ချင်းပြည်အတွင်းမှာစစ်နယ်
ကျွံသွားခြင်းက မကွေးမြို့နယ်အတွင်းမှာ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ စုပေါင်းကာ အထိုင်စခန်းတွေကို ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာတွေ ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး စခန်းသိမ်းအောင်ပွဲတွေ ရရှိခဲ့ပါတယ်။

ဇွန်လ ၂ ရက်ကနေ ၄ ရက်အထိ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဆင်နွှဲတဲ့ “Operation Su” စစ်ဆင်ရေးကို ဖော်ဆောင်ခဲ့ပြီး ပခုက္ကူခရိုင် ပေါက်မြို့နယ်အ
တွင်းက စစ်တပ်ရဲ့ ရေပြာရွာ ရဲစခန်းနဲ့ ကုက္ကိုစုရွာ ပျူစောထီးအထိုင်စခန်းတွေကို မကွေးတော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲကနေ စစ်သုံ့ပန်း ၅၀ ကျော်နဲ့ လက်နက် ၅၀ ကျော်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက အ
သီးသီး ထုတ်ပြန်ထားကြပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဓားစာခံလူသားဒိုင်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးထားတဲ့ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ်တွေအပါ
အဝင် ပြည်သူ ၂၀၀ ကျော်ကိုလည်း ကယ်
တင်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာအရ အချက်အချာမြေနဲ့ မဟာဗျူဟာ လမ်းပိုင်း ထိန်းချုပ်ရေးမှာ အရေးပါတဲ့ ပုသိမ် - မုံရွာလမ်းပိုင်း နဲ့ ပခုက္ကူ - ပေါက် - မင်းတပ်လမ်းတို့ စိုးမိုးနိုင်ဖို့
ရေပြာရဲစခန်း နဲ့ ကုက္ကိုစုရွာ​တွေကို PDF ​တွေနဲ့မဟာမိတ်​တွေက ထိုးစစ်ဆင်သိမ်းပိုက်ခဲ့တာလို့ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ဒါအပြင် ​မေလ နဲ့ ဇွန်လမှာ မ​ကွေးတိုင်းထဲမှာ ​တော်လှန်​ရေးတပ်​တွေက စစ်တပ်ကိုအထိနာ​စေတဲ့ စစ်ဆင်​ရေး​တွေ အများကြီးလုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး မ​ကွေးစစ်မျက်နှာက အလှုပ်ခတ်ဆုံးဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

မေလ ၂၅ ရက်ကလည်း မကွေးတိုင်းအတွင်း ပျူစောထီးအဖွဲ့ကို အစောဆုံးနဲ့ အခိုင်အမာဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ မြိုင်မြို့နယ်၊ သရက်ကန် ပျူစောထီးရွာ အထိုင်စခန်းကို ဒေသတွင်းတော်
လှန်ရေးမဟာမိတ်အင်အားစုတွေက "တမာမြေစစ်ဆင်ရေး" ဖော်ဆောင်ကာ အပြီးသတ်တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

စစ်တပ်အနေနဲ့ မကွေးကတစ်ဆင့် ချင်းပြည်ကို အင်အားတွေပို့ဆောင်တာအပြင် မကွေး
တိုင်းအတွင်းမှာလည်း အင်းအားတွေ ဖြန့်ကျက် စစ်ကြောင်းတွေ ခွဲထားတယ်လို့ တော်
လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ဆိုပါတယ်။

မြိုင်မြို့နယ်အတွင်းမှာလည်း စစ်ကြောင်းနှစ်ကြောင်း ဖြန့်ထားပြီး မြိုင်မြို့နယ်တောင်ဘက်ခြမ်းကအမှတ်(၂)တပ်မတော်အကြီးစားစက်ရုံ (စက်မှု-၂ )နဲ့ လင်းကတောရွာဘက်တွေမှာ တစ်ကြောင်းကို အင်အား ၁၂၀ ခန့်စီနဲ့ ဖြန့်ထားတယ်လို့ မြိုင်မြို့နယ်စစ်ရေးသတင်း
ရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင်မြိုင်နဲ့ ပခုက္ကူမြို့နယ်အစပ်မှာလည်း
ဇွန်လ ၁၂ ရက်ကစလို့ အင်အား ၃၀၀ ကျော်ပါ စစ်ကြောင်းရောက်ရှိနေတယ်လို့ အညာမြေတပ်ပေါင်းစုရဲ့ ပြောခွင့်ရ ကိုဘိုဘိုသန့်ဇင်က ဆိုပါတယ်။

“ဒီစစ်ကြောင်းတွေက ပူးပေါင်းပြီးတော့ပဲ အသွင်တစ်ခုပြောင်းသွားမလားဆိုတာတော့ ကျနော်တို့ စောင့်ကြည့်နေတယ်”လို့သူကဆက် ပြောပါတယ်။

မကွေးကို ခြေကုပ်ယူပြီး လှုပ်ရှားနေတဲ့ စစ်
တပ်ကြောင်းတွေဟာ မကွေးကနေတစ်ဆင့် ချင်း၊ ချင်းကတစ်ဆင့် ရခိုင်မြောက်ပိုင်းအထိ ထိုးဖောက်ဖို့ ကြိုးစားနေတာလို့ ကိုဘိုဘိုသန့်ဇင်က သုံးသပ်ပါတယ်။

မကွေးစစ်မျက်နှာက တစ်ဆင့် ရခိုင်မြောက်ပိုင်းအထိ ဦးတည်ထိုးဖောက်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ စစ်တပ်အနေနဲ့ ထိုးဖောက်နိုင်မလားဆိုတာကို ကိုဘိုဘိုသန့်ဇင်က အခုလို သုံးသပ်ပါတယ်။

“ရခိုင်မြောက်အထိ တကယ်ပဲ မဟာဗျူမြောက် ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်မယ် ရှိ၊မရှိဆိုတာကတော့ စောင့်ကြည့်ရမှာပေါ့။ ကျနော့်ရဲ့ တစ်ကိုယ်ရည်နဲ့ သုံးသပ်ရရင် သိပ်တော့ ဖြစ်နိုင်ဖို့တော့ ရခိုင်နှုန်းနည်းပါလိမ့်မယ်။ စစ်က ကျွံသွားတာဖြစ်တဲ့အတွက်ဦးကပြန်ပြီး လှည့်မရဘူး” ။ ။

ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးစိုင်းစိုင်းဟတ်က ရှမ်းတိုင်း
ရင်းသားတစ်ဦးဖြစ်ပြီးစစ်တက္ကသိုလ် (DSA)
ဗိုလ်လောင်းသင်တန်း အမှတ်စဉ် ၄၄ ဆင်းဖြစ်ပါတယ်။မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့အထူးယုံ
ကြည်အားကိုးခြင်းခံရတဲ့ လက်စွဲတော် Interpreter (စကားပြန်) ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်အသံထွက် ကောင်းပါတယ်။

လူမှုဆက်ဆံရေးပါးနပ်ပြီးအာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်မျက်စိကျအောင်စွမ်းဆောင်နိုင်
ပါတယ်။ စစ်ခေါင်းဆောင်က နိုင်ငံတကာခေါင်းဆောင်တွေနဲ့တွေ့ခွင့်ရတိုင်း သူမတတ်တဲ့ အင်္ဂလိပ်စကားအတွက် ဒုတိယဗိုလ်မှူး
ကြီးစိုင်းစိုင်းဟတ်ကို အများဆုံး ခေါ်သုံးပါတယ်။၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သွားခဲ့တဲ့နိုင်ငံခြားခရီးစဥ်တိုင်းမှာ သူ လိုက်
ပါခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုခေါ်သုံးလွန်းအား
ကြီးလို့ တပ်ချုပ်ကြီးရဲ့မျက်နှာသာပေးခံရတယ်ဆိုပြီး စစ်တပ်အသိုင်းအဝိုင်း
Interpreter ကြားမှာ မျက်မုန်းကျိုးခံရသူဖြစ်ပါတယ်။

“တပ်ချုပ်ကြီးက စိုင်းစိုင်းလို့ခေါ်တာ။လူကြီးခရီးစဉ်ဆို သူပဲ။ မျက်နှာသာလည်းအပေးခံရတယ်။ မြိုးမြိုးမြက်မြက်လည်းရတတ်တယ်” လို့ စစ်တပ်အသိုင်းအဝိုင်းသတင်းရင်းမြစ်က ဆိုပါတယ်။

ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးစိုင်းစိုင်းဟတ်က သူနဲ့ သူ့မိသားစုလုံခြုံရေးအန္တရာယ်ကြောင့် လူတွေအာရုံစိုက်မှာကို ရှောင်လွှဲဖို့လူမြင်ကွင်းနဲ့ ရုပ်သံကင်မရာတွေရဲ့ ကွယ်ရာမှာ သ်ိုသိုသိပ်သိပ်နေလေ့ရှိပါတယ်။ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတကာမှာလူရာဝင်ချင်တဲ့ အပယ်ခံစစ်ဘုရင် မင်းအောင်လှိုင်က အိန္ဒိယနိုင်ငံထဲကို မျက်နှာအောက်ကျို့ဝင်ပြီး လူရှေ့သူရှေ့ကို အတင်းကာရောထွက်ပြချိန်မှာတော့သူလည်း ပုန်းရှိုးကွယ်ရှိုးနေလို့မရတော့ပါဘူး။

အိန္ဒိယခရီးစဉ်မှာ ဝန်ကြီးချုပ်မိုဒီနဲ့စစ်ခေါင်း
ဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ကြားမှာ ဘာသာပြန်ပေးနေတဲ့ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီးစိုင်းစိုင်းဟတ်ရဲ့ ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းတွေက ဖုံးမရ၊ဖိမရရအောင်ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။





https://www.ludunwayoo.com/opinion-mm/2026/06/06/159196/

အ​တွေးအမြင်

ထရမ့်ရဲ့အမာခံတံတိုင်း အက်ကွဲလာပြီလား

-ခါကာဘို ရေးသားသည်။

အမေရိကန်နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းမှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အလယ်သက်တမ်းရွေးကောက်ပွဲကို မျက်စိကျလာနေချိန်မှာ သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်အတွက် စိုးရိမ်စရာအချက်တစ်ခု ထင်ထင်ရှားရှားပေါ်လာနေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ နှစ်ပေါင်းများစွာ သူ့ရဲ့ နိုင်ငံရေးအင်အား အခြေခံအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့တဲ့ အလုပ်သမားတန်းစား လူဖြူ မဲဆန္ဒရှင်တွေကြားမှာ စီး
ပွားရေးအပေါ် ယုံကြည်မှု လျော့နည်းလာခြင်းပါ။

နောက်ဆုံး New York Times စစ်တမ်းတစ်ခုအရ လူနေမှုစရိတ်ကြီးမြင့်လာမှုကို ထရမ့် ကိုင်တွယ်နိုင်မှု အပေါ် ထောက်ခံမှုဟာ ၃၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိသာ ရှိနေပြီး၊ အရင်နှစ်တွေထက် သိသိသာသာ ကျဆင်း လာတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီအခြေအနေကို ပိုပြီးစိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းအောင်ပြောရရင်၂၀၁၈ ခုနှစ်တုန်းကအလယ်သက်တမ်း ရွေးကောက်ပွဲအချိန်မှာတောင် ဒီအလုပ်သမားတန်းစားလူဖြူ မဲဆန္ဒရှင်တွေဟာ ထရမ့်ရဲ့ စီးပွားရေး စွမ်းဆောင်ရည်ကို အားကောင်းကောင်း ထောက်ခံခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုအချိန်မှာတော့ အဲဒီ ယုံကြည်မှုဟာ တဖြည်းဖြည်းပျောက်ကွယ်လာနေတယ်ဆိုတာကို စစ်တမ်းတွေက ထင်ဟပ်နေပါတယ်။

အထူးသဖြင့် ဘွဲ့ရမဟုတ်တဲ့ လူဖြူ မဲဆန္ဒရှင်တွေကြားမှာတော့ အခြေအနေကပိုပြီး ပြောင်းလဲ သွားပါတယ်။အရင်ကထောက်ခံမှုအသာစီးကြီးရှိခဲ့ရာကနေအခုတော့ကန့်ကွက်
မှုဘက်ကိုပိုပြီးရွေ့လာတဲ့ပုံစံတွေကို စစ်တမ်း
တွေမှာ မြင်ရပါတယ်။

ဒါဆို ဒီလိုပြောင်းလဲမှုတွေ ဘာကြောင့်ဖြစ်လာတာလဲ?

ပထမဆုံးအချက်ကတော့ အမေရိကန်လူထုရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်နေတဲ့ လူနေမှုစရိတ်မြင့်တက်မှု (cost of living crisis) ပါ။ အစားအသောက်၊ အိမ်ငှားခ၊ အင်အားစွမ်းအင်စရိတ်တွေ မြင့်တက်လာတာကြောင့် အလုပ်သမားတန်းစားအတွက် ဖိအားပိုလာနေပါတယ်။

ဒုတိယအချက်ကတော့ စီးပွားရေးကိစ္စတွေကိုလည်းနိုင်ငံရေးဘက်လိုက်ပြီးထောက်ခံသူနဲ့ ကန့်ကွက်သူတွေဘက်ခွဲပြီး ပိုမြင်လာတာပါ။ တချို့ဒေသတွေမှာ စီးပွားရေးအခြေ
အနေ တိုးတက်မှုရှိပေမယ့် တချို့နေရာတွေမှာတော့ လုပ်ခလစာနှေးကွေးမှုနဲ့ အလုပ်
အကိုင် မတည်ငြိမ်မှုတွေက ဆက်ရှိနေပါတယ်။

တတိယအချက်ကတော့မူဝါဒဆိုင်ရာ မကျေ
နပ်မှုတွေပါ။အခွန်၊ ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒ၊ နိုင်ငံ
ခြားရေး နဲ့ စွမ်းအင်မူဝါဒတွေကတချို့အလုပ်
သမားအုပ်စုတွေကြားမှာ မျှော်လင့်ထားသလို အကျိုးသက်ရောက်မှု မပေးနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ အ
မြင်တွေ တဖြည်းဖြည်းအားကောင်းလာပါတယ်။

နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတွေကတော့ ဒီအခြေ
အနေကို သာမန်စစ်တမ်းအပြောင်းအလဲတစ်ခုအနေနဲ့ မမြင်ဘဲ ပိုကြီးမားတဲ့ နိုင်ငံရေးလှိုင်းပြောင်းလဲမှုတစ်ခုအဖြစ် သုံးသပ်နေကြပါတယ်။

အကြောင်းကတော့ဒီအလုပ်သမားတန်းစား လူဖြူ မဲဆန္ဒရှင်တွေဟာထရမ့်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအင်အားအခြေခံ “ကျောရိုး” ဖြစ်ခဲ့လို့ပါ။

တစ်နည်းအားဖြင့် ပြောရရင် သူ့ကို အောင်
မြင်စေခဲ့တဲ့ အဓိက မဲဆန္ဒရှင်အုပ်စုကိုယ်တိုင် စီးပွားရေးအပေါ် စိတ်ပျက်လာနေပြီဆိုရင်
၂၀၂၆ခုနှစ်အလယ်သက်တမ်းရွေး
ကောက်ပွဲဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံရေးအတွက် မမျှော်လင့်နိုင်တဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေကို ယူ
ဆောင်လာနိုင်ပါတယ်။

ကိုးကား : The New York Times

ပျော်ဘွယ်မှာ အုပ်ကြီးရွေးပွဲ ပြည်သူတွေမလာလို့ ပွဲပျက်

ဇွန်-၁၆၊ ၂၀၂၆။ဇေအောင်/People's Spring

​မန္တလေးတိုင်း၊ ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ ရှမ်းပွဲရပ်ကွက်မှာ စစ်ကောင်စီ လက်အောက်ခံ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရွေးချယ်ပွဲ ပြုလုပ်ရာ ပြည်သူတွေမလာလို့ ပွဲပျက်သွားကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

မနေ့က ဇွန်လ ၁၅ ရက်က ပျော်ဘွယ်မြို့နယ်၊ ရှမ်းပွဲရပ်ကွက်၊ သာသနာ့ဗိမာန်မှာ ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးပွဲ ပြုလုပ်ရာ ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ အိမ်ထောင်စု တစ်ထောင်ကျော်ရှိပေမဲ့ တက်ရောက်သူ လူတစ်ရာကျော်သာရှိလို့ ပွဲပျက်သွားတာဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

"လူမလာလို့ လော်စပီကာနဲ့ လိုက်အော်နေတယ်။ မိုးတွေလည်းရွာနေတော့ သိပ်မသွားကြဘူး"လို့ ရပ်ကွက်ခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက အုပ်ကြီး အသစ်ရွေးပွဲကို လူသိအောင် ကြိုမဖိတ်တဲ့အတွက် ပြည်သူတွေမလာတာလို့ဆိုကာ မြို့နယ် စစ်ကောင်စီအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့​ဆီ တိုင်ကြားခံရတယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ပြည်သူအများစုကတော့ စိတ်ပါဝင်စားမှုမရှိတာကြောင့် မတက်ရောက်ကြတာဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

အဲဒီရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရွေးပွဲကို ဇွန်လ ၁၇ ရက် ညနေ ၃ နာရီမှာ ထပ်မံကျင်းပသွားမယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

မန္တလေးတိုင်းအတွင်း အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့နယ်တွေမှာ ယခု ဇွန်လအတွင်း ရပ်ကွက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေ ပြန်လည်ရွေးချယ်ခိုင်းနေပြီး လုပ်လက်စ အုပ်ကြီးတွေနဲ့ စစ်အုပ်စုနဲ့ နီးစပ်သူတွေသာ ပြန်အရွေးခံရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။