ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်မြောက်ရေးနဲ့ (၈၁)နှစ်မြောက် မွေးနေ့ ဆုတောင်းပွဲ သြစတြေးလျရောက် မြန်မာတွေ ပြုလုပ်

ဇွန်-၇၊၂၀၂၆။သုည/People's Spring

သြစ​တြေးလျနိုင်ငံ ဆစ်ဒနီမြို့မှာ ပြည်ပရောက်မြန်မာတွေ စုပေါင်းပြီး စစ်တပ်ရဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံထားရတဲ့ နိုင်ငံတော်ရဲ့ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်မြောက်ရေးနဲ့ အသက် (၈၁) နှစ်မြောက် မွေးနေ့ဆုတောင်းပွဲကို မနေ့(ဇွန်လ ၆)က ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ယင်းဆုတောင်းပွဲကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ သားဖြစ်သူ ကင်အဲရစ် (ခေါ်) ထိန်လင်း နဲ့ ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင် မင်းမော်ကွန်းတို့ ပူးပေါင်းပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

သြစတြေးလျရောက် မြန််မာတွေက မွေးနေ့ရှင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ကျန်းမာချမ်းသာပြီး ကြုံတွေ့ရတဲ့ အချုပ်အနှောင်တွေက လွတ်မြှောက်စေဖို့ မေတ္တာဖြန်ဝေ ဆုတောင်းခဲ့ကြပါတယ်။

"မေမေ့ကျန်းမာရေး၊ သုခချမ်းသာရှိဖို့နဲ့ လွတ်မြောက်ရေးတို့အတွက် မြန်မာ့ထုံးတမ်းယဉ်ကျေးမှုနဲ့အညီ ရက်ရောစွာလှုဒါန်းမှု၊ တောင်းဆုပြုမှုတွေနဲ့ ပြည့်ဝနေတဲ့ ညနေခင်းတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ အားလုံးရဲ့ ဆန္ဒပြင်းပြခိုင်မာမှုက ကျွန်တော့်ကို မျှော်လင့်ချက်နဲ့ ခွန်အားဖြစ်စေပါတယ်" လို့လည်း ကင် က လူမှုကွန်ယက်မှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

ယင်းပွဲမှာ ရရှိတဲ့ သြစတေးလျ ဒေါ်လာ ၆သောင်း ကျော် (AUD 60,000) ကိုလည်း နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားများကို ကူညီထောက်ပံ့ဖို့နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပြည်သူတွေအတွက် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေ ပေးအပ်သွားမယ်လို့ ကင် က ဆိုပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို လျှို့ဝှက်နေရာတစ်ခုကနေ အခြားတစ်နေရာကို ပြောင်းရွှေ့ခြင်းဟာ လွတ်လပ်မှု မဟုတ်ကြောင်း၊ ဓားစာခံအဖြစ် ရှိနေသေးကြောင်းနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် သက်ရှိထင်ရှားရှိကြောင်း သက်သေပြဖို့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ Global Proof of Life Challenge ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်းလည်း ကင်က ရေးသားဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ- Kim Aris

ရေဘေး ဆက်တိုက်ကြုံနေရတဲ့ ရှမ်းတောင်

ဇွန်-၇၊၂၀၂၆။စိုင်းနော်/People's Spring

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်အချို့မှာ ရေကြီးနစ်မြုပ်မှုဆက်တိုက်ရင်ဆိုင်နေရပြီး ယမန်နေ့(‌ဇွန်လ ၆ရက်)ကလည်း ရွှေညောင်မြို့မှာ တောင်ကျရေကြောင့် မြေနိမ့်ပိုင်းနေရာတွေ ရေကြီးမှုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

ရွှေညောင်မြို့မှာ ဇွန်လ ၅ရက်နဲ့ ၆ ရက်က မိုးကြီးခဲ့ပြီး တာယောချောင်းရေလျှံတာကြောင့် ရေကြီး၊ရေလျှံမှုတွေဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာလို့ မြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။

" တောင်လေးလုံးဘက်မှာ အဆိုးဆုံးဖြစ်တာပဲ။ တောင်ကျရေတွေကချောင်းထဲကိုဝင်ပြီးချောင်းရေလျှံတာ။ လူအသေပျောက်သတင်းမကြားရပေမယ့် ထိခိုက်တာတော်တော်များတယ်" လို့ ရွှေညောင်မြို့ခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ဒီနေ့ ဇွန်လ ၇ရက် မနက်ပိုင်းမှာ ရေပြန်ကျသွားပေမယ့် မိုးဆက်ရွာမယ့် သတိပေးချက်ကြောင့် စိုးရိမ်နေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းမြို့နယ်အချို့မှာ ပြီးခဲ့တဲ့မေလကလည်း မိုးကြီးပြီး လူနဲ့ အိမ်‌မွေးတိရိစ္ဆာန်တွေထိခိုက်သေဆုံးစေတဲ့အထိ မြေပြိုမှုနဲ့ မိုးကြိုးထိမှန်တဲ့ဖြစ်စဉ်တွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။

မေလ ၁၂ရက်မှာ‌ မိုးကြီးပြီး ပင်းတယမြို့မဈေးအနီးမှာ အုတ်တံတိုင်းပြိုကျခဲ့လို့ စျေးသည် ၁ဦးသေဆုံးပြီး ၁ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။မေလ ၁၃ရက်နေ့မှာတော့ တောင်ကြီးမြို့၊ တောင်ပြိုကျေးရွာမှာ မြေပြိုမှုထပ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ မေလ ၂၁ရက်မှာ ဆီဆိုင်မြို့နယ်အတွင်း မိုးကြိုးပစ်လို့ နွား ၄၉ကောင်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ယခုရက်ပိုင် မိုးရွာတဲ့အရှိန်ကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းက တောင်ယာစိုက်ခင်းအများအပြားလည်း ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းဟာ မိုးတွင်းကာလရောက်တိုင်း ရေဘေးနဲ့မြေပြိုမှုဘေးကို နှစ်စဉ်ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မိုးရာသီကာလက ရာဂီမုန်တိုင်းအရှိန်ကြောင့် မိုးကြီးပြီးရေဘေးနဲ့ မြေပြိုမှု ဘေးအန္တရာယ်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသလို ၂၀၂၅ မိုးရွာသီကလည်း ရေဘေးကြုံတွေ့ခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိ ဇွန်လဆန်းပိုင်းအတွင်း နေရာကွက်မိုးကြီးမှုကြောင့် ရန်ကုန်မြို့မှာလည်း ရေကြီးနစ်မြုပ်မှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သလို မန္တလေးတိုင်းထဲကမြို့နယ်အချို့မှာလည်း တောင်ကျရေကြောင့်ရေ ဘေးကြုံတွေ့ခဲ့ပါတယ်။

ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှာ ယခုရက်ပိုင်း လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းထပ်မံ ဖြစ်ပေါ်နေပါတယ်။လေဖိအားနည်း ရပ်ဝန်းအရှိန်နဲ့ အနောက်တောင်မုတ်သုန်လေအားကောင်းမှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံဒေသအနှံ့မှာ မိုးရွာနိုင်ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်း(အထက်ပိုင်း)၊ တနင်္သာရီတိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်နဲမွန်ပြည်နယ်မှာ နေရာကွက်ပြီး မိုးကြီးနိုင်တယ်လို့အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊လူမှုရေးရာ၊ အလုပ်သမားနဲ့လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးဝန်ကြီးဌာန(MoSLHA)က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ကျောမြို့ ဂိတ်စခန်းတိုက်ခံရပြီးနောက် စစ်တပ် လက်နက်ကြီးနဲ့ ပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၂ဦး ဒဏ်ရာရ

ဇွန်-၇၊၂၀၂၆။ဖိုးသား/People's Spring

မကွေးတိုင်း၊ဂန့်ဂေါမြို့နယ်၊ ကျောမြို့က ဂိတ်စခန်းတိုက်ခံရပြီးနောက် စစ်တပ်က လက်နက်ကြီးနဲ့ တုံ့ပြန်ပစ်ခတ်လို့ ပြည်သူ ၂ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ကျောမြို့ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့က ပြောပါတယ်။

မနေ့က(ဇွန် ၆ ရက်)ကျောမြို့ရဲစခန်းအနီးက စစ်တပ်ဂိတ်ကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်သား ၁ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အဲဒီနောက် စစ်တပ်က ၆၀ မမ ၊ဒရုန်း အပါအ၀င် လက်နက်ငယ်တွေ နဲ့ ပြန်လည်ပစ်ခတ်တာကြောင့်
ကျောင်းသား ၁ ဦးနဲ့ ပြည်သူ ၁ဦး ခြေထောက် ထိမှန်ဒဏ်ရာရတယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။

"အဲဒီဂိတ်က ပျူစောထီးရော ရဲရော ၁၀ ယောက်လောက်ရှိတယ်။ထိတဲ့သူကတော့ သေနတ်မှန်တယ်ကြားတာပဲ"လို့ ကျောမြို့ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေတွေကြောင့် ကျောမြို့က ပြည်သူတွေအနေနဲ့ စစ်တပ်၊ပျူစောထီးတွေ နေထိုင်ရာအနီး မသွားလို့ဖို့လည်း ကျောပကဖက တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

ကျောမြို့မှာ စစ်တပ်နဲ့ စစ်တပ်ဖွဲ့စည်းပေးထားတဲ့ ပျူစောထီးအင်အား ၁၂၀ဝန်းကျင် ရှိပါတယ်။

ကျောမြို့ရဲစခန်းနဲ့ ပုလဲမြို့နယ်နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ ကန်းဒေါင့်ကျေးရွာအနီးရှိတဲ့ အမှတ်(၂၃) ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းစက်ရုံ(ကပစ ၂၃)မှာ စစ်တပ်က အခိုင်မာတပ်စွဲထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ကျောမြို့မှာရှိတဲ့ MOGE ရေနံမှော်ကင်းစခန်း (Well-1 ထုတ်လုပ်ရေးစခန်း) နဲ့ ရေနံကျင်းကင်းစခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲတွေ ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။


( ၂၀၂၄ ဩဂုတ် ၁၅ရက်မှာ ကျောမြို့ရှိ Well-1 ထုတ်လုပ်ရေးစခန်း နယ်မြေရဲစခန်းအား PDFများ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တွေ့ရစဉ်။ ဓာတ်ပုံ - Earthquake People Defence Force)

KIA တပ်မဟာ(၉)နယ်မြေကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲ

ဇွန်-၇၊ ၂၀၂၆။ထားမြတ်/People’s Spring

ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) တပ်မဟာ(၉)နယ်မြေ ဖားကန့်မြို့နယ် လိုင်ဆိုင်းဒေသကို အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ KIA သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနက သတင်းဖော်ပြပါတယ်။

ဇွန်လ ၆ရက် မနက်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ၁ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့သလို နေ့လည်ပိုင်းမှာ ၂ကြိမ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း အသိပေးပါတယ်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် နေအိမ် ပျက်စီးမှုရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားပေမယ့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူရှိမရှိ မသိရသေးဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ရာမှာ ဗုံးကြဲတာအပြင် ရော့ကတ်တွေနဲ့ပါ ပစ်ခတ်ခဲ့တာလို့ အသိပေးထားပြီး နေအိမ် ၅လုံး ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ KIA သတင်းပြန်ကြားရေးဌာနက ဖော်ပြပါတယ်။

အခု စစ်တပ် လေကြောင်းဗုံးကြဲခဲ့တဲ့ နယ်မြေဟာ KIA တပ်မဟာ(၉) တပ်ရင်း(၃၁) နယ်မြေဖြစ်ပါတယ်။

ကချင်ဒေသခံ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးကတော့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အဆောက်အအုံ ပျက်စီးမှု ရှိပေမယ့် လူအထိအခိုက်မရှိဘူးလို့ လူမှုကွန်ရက်မှာ ရေးသားထားပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းမှာပဲ ကချင်ပြည်နယ် ရွှေကူမြို့နယ်က တာစီရွာကို လေကြောင်းဗုံးကြဲခဲ့ပါတယ်။

တာစီရွာတိုက်နယ်ဆေးရုံနဲ့ KIO အုပ်ချုပ်ရေးရုံးနေရာတွေကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲခဲ့လို့ အရပ်သားပြည်သူ ၃ဦးသေဆုံးကာ ဒဏ်ရာရသူအချို့ ရှိခဲ့ပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ ကချင်ပြည်နယ်ကို စစ်အင်အားအလုံးအရင်းဖြည့်တင်းတာ၊ အချို့ဒေသမှာထိုးစစ်ဆင်တာ ပြုလုပ်နေလို့ တိုက်ပွဲဖြစ်တာတွေရှိနေသလို လေကြောင်း လက်နက်ကြီး တိုက်ခိုက်မှုတွေလည်းမကြာခဏ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါတယ်။

စစ်တပ်ရဲ့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကြောင့် KIA ဘက်ကလည်း လမ်းပိုင်းအချို့ကို ယာယီပိတ်ထားမျိုးရှိပါတယ်။ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ ဖားကန့်မြို့နယ် အပါအဝင် ကချင်ဒေသ က နေရာတွေကို စိုးမိုးထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာဖြစ်ပြီး တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေက စစ်တပ်ရဲ့ ထိုးစစ်ကို ခုခံတိုက်ခိုက်လျက်ရှိပါတယ်။


(KIA တပ်မဟာ(၉)နယ်မြေကို စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှုကြောင့် နေအိမ်ပျက်စီးနေတာကို တွေ့မြင်ရစဉ်။ ဓာတ်ပုံ - Naw Tu Awng)

ကောင်းတပ်ရွာ TNLA ယမ်းသိုလှောင်ရုံပေါက်ကွဲမှု ပြန်ထူထောင်ရေး KIO ကျပ်သိန်း ၅၀၀ လှူဒါန်း

ဇွန် ၇၊ ၂၀၂၆။ ထားမြတ်၊​ဇော်ရမ်း/People’s Spring

တအာင်းတပ်မတော်(TNLA)ထိန်းချုပ်ထားတဲ့နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ကောင်းတပ်ကျေးရွာမှာ ပေါက်ကွဲမှု ဘေးသင့်ပြည်သူများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့(KIO) ဗဟိုကော်မတီက ကျပ်သိန်း ၅၀၀ လှူဒါန်းခဲ့ပါတယ်။

ထိခိုက်သူတွေအတွက် ဒေသခံတွေ၊ အရပ်ဘက်အဖွဲ့တွေနဲ့ ဒေသအသီးသီးကနေ အလှူငွေပေးပို့နေတာတွေရှိပြီး KIO အစိုးရကလည်း ကျပ်သိန်း ၅၅ဝ ထောက်ပံ့တာလို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာပြန်လည်ထူထောင်ရေးကော်မတီကဇွန်လ ၇ရက်
မနက်ပိုင်းမှာ သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

မေလ ၃၁ရက်က ကောင်းတပ်ရွာမှာ ယမ်းသို
လှောင်ရုံပေါက်ကွဲမှုကြောင့် သေဆုံးသူ ၄၃ဦးထက်မနည်းရှိခဲ့ပြီး ၁၁၂ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျေးရွာအတွင်း နေအိမ်အဆောက်အအုံပေါင်းများစွာ ပျက်စီးခဲ့ရပါတယ်။

ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကောင်းတပ်ရွာဘေးသင့်သူ
များ ပြန်လည် ထူထောင်ရေးအတွက် KIO ဗဟို ကော်မတီက ဇွန်လ ၆ရက်မှာ အလှူငွေ သွား
ရောက်လှူဒါန်းခဲ့တာပါတယ်။

​ကောင်းတစ်ရွာပေါက်ကွဲမှုမှာ ဒေသခံပြည်သူ ၄၃ ဦး​သေဆုံးပြီး ၁၁၂ ဦး ဒဏ်ရာရတယ်လို့ TNLA ကထုတ်ပြန်ခဲ့ပေမယ့်တအာင်းပြည်ကောင်စီ
(TLC) က​တော့၅၅ ဦး သေဆုံးပြီး ၇၀ ဦးကျော် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ ဒေသခံတွေကတော့ သေဆုံးသူ ၆၀ထက်မနည်းရှိပြီး ဆေးကုသမှုခံယူနေသူ ၇၀ခန့်ရှိတယ်လို့ ​ပြောပါတယ်။

ပေါက်ကွဲအား ပြင်းထန်တာကြောင့် အိမ်ခြေ ၂၀၀ ခန့် ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့ပြီး အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်သွားသူတွေအတွက် အကူအညီတွေပေးကြဖို့ ဒေသခံလူမှုကူညီရေးအဖွဲ့တွေကတောင်းဆိုပါတယ်။

ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်တဲ့နေရာရဲ့ပတ်ချာလည်က အိမ်တစ်ရာကျော် ပျက်စီးခဲ့ပြီး နောက်ထပ်တစ်ရာကျော်ခန့်က အနည်းငယ်ပျက်စီးခဲ့တယ်လို့ ကယ်ဆယ်ရေးကူညီလုပ်ဆောင်နေသူကပြောပါတယ်။

အိမ်ပျက်စီးလို့နေစရာမရှိတော့သူတွေကိုTNLA
က နေရာချထား‌ရေးဆောက်ရွက်နေပေမယ့် အကူအညီတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ရွာလုံးကျွတ်နီးပါး အိုးမဲ့၊အိမ်မဲ့ဖြစ်ရပြီး အဲဒီအတွက် ကူညီပေးနိုင်ဖို့ မြို့ခံတွေကလည်း ကြိုး
ပမ်းနေတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

ဒီဖြစ်စဉ်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပြီး သက်ဆိုင်သူတွေကို အရေးယူသွားမယ်လို့ TNLA က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။တအာင်းတပ်မတော်(PSLF/TNLA)ခေါင်းဆောင်ပိုင်းအနေနဲ့ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်စဉ်အကြောင်းရင်းအမှန်ကိုအသေးစိတ်စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီး ဖြစ်စဉ်အပေါ် တာဝန်ခံမှု တာဝန်ယူမှု အပြည့်ရှိဖို့၊ တာဝန်ရှိသူ တွေကို ဥပဒေနဲ့အညီ အရေးယူဖို့၊ ပြန်လည် ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းတွေ အမြန်ဆုံး ဆောင်ရွက်ပေးဖို့နဲ့ မည်သည့်ကိစ္စရပ်မျိုးကိုမဆို ပြုလုပ်ပါက ပြည်သူလူထု အန္တရာယ်
ကင်းရှင်း‌‌ရေးနဲ့ လုံခြုံရေးကိုအထူးဂရုပြုလုပ်
ဆောင်ဖို့တအာင်းပြည်ကောင်စီက တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

KIO က​ကောင်းတစ်ရွာအတွက် အလှူ​ငွေ​ပေးတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး သတင်းရင်းမြစ်တဦးက
"အခုလို KIO ဗဟိုကနေ TNLA ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ရပ်ကွက် ပေါက်ကွဲ ဘေးသင့် ပြည်သူတွေရဲ့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအတွက် အလှူငွေတွေ လူသားချင်းစာနာ ထောက်
ထားမှု မေတ္တာစေတနာတွေ ပြသကူညီနိုင်တာဟာ နိုင်ငံရေးရင့်ကျင့်မှု အပိုင်းလည်းဖြစ်တယ် တဖက်က လူသားပီသခြင်းလည်းဖြစ်တယ်။ မဟာမိတ်အဖြစ်ဆက်လက်ရပ်တည်နေတယ်ဆိုတဲ့ သက်
သေလည်းဖြစ်တယ်”လို့ပြောပါတယ်။

KIAနဲ့ TNLA တို့ဟာ ၂၀၂၄နဲ့ ၂၀၂၅ နှစ်ဆန်းပိုင်းတွေမှာ နယ်မြေဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုကြောင့် ရှမ်းမြောက်ဒေသမှာ အောက်ခြေတပ်ဖွဲ့တွေအကြား ပြဿနာအချို့ရှိခဲ့ပေမယ့် ပြဿနာတွေကို ဆွေးနွေးဖြေရှင်းခဲ့ကြလို့ သေနတ်ပေါက်တာ တိုက်ပွဲဖြစ်တာတွေမရှိခဲ့ပါဘူး။

KIO/KIAနဲ့ PSLF/TNLAတို့ဟာ မဟာမိတ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေလည်းဖြစ်ပြီး အခုနှစ်ထဲမှာ KIO ခေါင်းဆောင်တဦးဖြစ်တဲ့ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွန်မော်ရဲ့ ရှမ်းမြောက်ခရီးစဉ်မှာ နမ့်ခမ်းမြို့ကိုလည်း ဝင်ရောက်ခဲ့ပါသေးတယ်။

KIAနဲ့ TNLA အကြား စစ်ရေးနိုင်ငံရေး ပူးပေါင်းမှုတွေ ပြန်လည်လုပ်ဆောင်နိုင်ပါက ရှမ်းမြောက်က ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွေကို ဆက်လက် ခုခံကာကွယ်နိုင်မယ်လို့ မြင်ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်တဦးက သုံးသပ်ပါတယ်။

“နယ်မြေပိုင်းဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းဆိုင်ရာကြောင့် TNLAနဲ့ KIA အကြား မဖြစ်သင့်မဖြစ်ထိုက်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေ ဘယ်လောက်ပဲ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့ KIAနဲ့ TNLAဟာ ထာ၀ရ မဟာမိတ်အနေနဲ့ အတူတကွ ရပ်တည်ကြဖို့ တိုက်တွန်းနေတာဖြစ်ပါတယ်။ TNLAနဲ့ KIAဟာ ထာ၀ရ မဟာမိတ်အဖြစ် အမြဲတမ်း ထာ၀ရ ဆက်လက်ရှိနေမယ်ဆိုတဲ့ ပူးတွဲထုတ်ပြန်ချက်တွေ ဆက်လက်ထုတ်ပြန်လာနိုင်ရင်တော့ အချို့သော လူမျိုးစုတွေအကြား ဒီလူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွေမှာ အမုန်းပွားစရာတွေ ရေးသားငြင်းခုန်နေတဲ့အရာတွေ လျော့ကျသွားနိုင်ခြေရှိပါတယ်။ပထဝီဝင် စစ်ရေး နိုင်ငံရေးအရရော ရှမ်းမြောက်ရဲ့ အနေအထားအရရော TNLAနဲ့ KIAဟာ ပေါင်းကို ပေါင်းမှ ဖြစ်မယ့်အနေအထားပါ” လို့ သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဒေသခံ ပြည်သူလူထုတွေ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် စဉ်းစားပြီး တအာင်းနဲ့ ကချင်တပ်တွေ အကြား စစ်ရေး၊နိုင်ငံရေး မဟာမိတ်အဖြစ် ရပ်တည်နေဖို့ လိုကြောင်း ပြောပါတယ်။

ကောင်းတပ်ရွာ TNLA ယမ်းသိုလှောင်ရုံပေါက်ကွဲမှု ပြန်ထူထောင်ရေးအတွက် KIO က ကျပ်သိန်း ၅၀၀ လှူဒါန်းနေစဉ်။ ဓာတ်ပုံ - ဒေသခံ

လူ့အခွင့်အရေးကိုအလေးထားကြတဲ့ အနောက်ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတွေမှာလည်း စောင့်ကြည့်နည်းပညာတွေရှိပေမဲ့ဥပဒေကြောင်းအရငြင်းခုံဆွေးနွေးမှုတွေရှိပါတယ်။တရုတ်မှာတော့ဘာငြင်းခုံမှုမှမရှိဘဲ ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာနက သူတို့လုပ်ချင်တာကို စိတ်ကြိုက်လုပ်နေကြတာပါ။

ဒီစနစ်အောက်မှာ သတင်းထောက်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားပဲဖြစ်ဖြစ် နောက်ဆုံးတော့ လူသားအားလုံးဟာ data dashboard ကြီးပေါ်က code တွေ၊ နံပါတ်တွေနဲ့ vector တွက်ချက်မှုတွေအဖြစ်ပဲ သူတို့ စိတ်ကြိုက် “ထိန်းချုပ်၊ ပုံဖော်၊ ဖိအားပေးလို့ရတဲ့ ဒေတာထုထည်ကြီး” အဖြစ် အထိန်းချုပ်ခံကြရပါတယ်။

ဒီအစီရင်ခံစာကို ဖတ်ပြီး “ဒါက တရုတ်နိုင်ငံမှာပဲ ဖြစ်တာပါ၊ ငါတို့နဲ့ မဆိုင်ပါဘူး” လို့ ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောထားလို့ လုံးဝမရပါဘူး။ တရုတ်ရဲ့ စစ်ရေး၊ သံတမံရေး၊ နည်းပညာနဲ့ အဘက်ဘက်က ပံ့ပိုးမှုတွေကို မှီခိုနေရတဲ့ စစ်အာဏာရှင်လက်အောက်က မြန်မာနိုင်ငံကိုလည်း “လူတွေရဲ့လွတ်လပ်ခွင့်ကို ခြေချုပ်ချရုံတင်မကဘဲ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအထိပါ လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ပြီး ကြိုတင်တွက်ချက်နိုင်မယ့် ဒီလိုဒစ်ဂျစ်တယ်အကျဉ်းထောင်ကြီး” ကအနှေးနဲ့အမြန် ရောက်လာမှာ သေချာပါတယ်။

ဒါကြောင့် မိမိတို့ရဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်တွေ၊ လုံခြုံရေးတွေနဲ့ပတ်သက်ရင် ဒီအနာဂတ် အိမ်မက်ဆိုးကြီးကို ကြိုတင်မျှော်တွေးပြီး အားလုံးက အထူးအကြီးအကျယ်သတိထားကြဖို့၊အသိတရား
နဲ့ သတိတရားကိုအမြဲလက်ကိုင်ထားကြဖို့လေးလေးနက်နက် တိုက်တွန်းပါရစေ။



https://www.ludunwayoo.com/opinion-mm/2026/05/27/158293/

မောင်တောကို ဂဏန်းသွားရောင်းတဲ့ စစ်ရှောင် ၅ဦး နှစ်လကျော်တိုင်ပျောက်​နေ

ဇွန်-၇၊၂၀၂၆။ ခိုင်မြတ်/People's Spring

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ပေါက်တောမြို့နယ်ကနေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နယ်စပ်မောင်တောမြို့နယ်ကို ဒေသထွက် ဂဏန်း၊ ပုဇွန်သွားရောင်းပြီးပြန်လာတဲ့ လူငယ် ၅ ဦးဟာ ပျောက်ဆုံးနေတာ နှစ်လကျော်ကြာပြီလို့ မိသားစုဝင်တွေက ပြောကြပါတယ်။

သူတို့ငါးဦဟာဖိုင်ဘာစက်လှေနှစ်စီးနဲ့ဂဏန်း၊ပုဇွန်တွေတင်ပြီး ၂၀၂၆ မတ်လ ၃၁ ရက်မှာ ပေါက်တောမြို့နယ် ငွေတွင်းဒွေကျေးရွာမှ မောင်တောမြို့ကို သွားခဲ့ပါတယ်။ ဧပြီ ၁ ရက်နေ့မှာ မောင်တောမြို့ကနေ ပြန်လာခဲ့ပြီး ရသေ့ တောင်မြို့နယ်အရောက်မှာ အဆက်အသွယ်ပြတ်သွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဂဏန်းသွင်းပြီးလို့ ရသေ့တောင်မြို့ လောင်းချောင်းဆိပ်ကမ်းကို ဆင်းလာတော့မယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းကို မနက် ၁၁ နာရီလောက်မှာ အိမ်ကိုဖုန်းဆက်ပြောခဲ့တယ်။ ညနေ ၇ နာရီလောက်မှာ လောင်းချောင်းဆိပ်ကမ်းကို ရောက်နေပြီ၊ ရွာကို ပြန်လာတော့မယ်လို့ ဖုန်းဆက်ခဲ့တယ်။ အဲဒီအချိန်ကနေ အဆက်အသွယ်မရခဲ့တော့ဘူး”လို့ ပျောက်
ဆုံးနေ သူတွေထဲက တဦးဖြစ်တဲ့ ကိုနိုင်လင်းစိုးရဲ့ ဇနီးဖြစ်သူ မရွှေယဉ်ဝင်းက ပြောပါတယ်။

ဧပြီ ၁ ရက်က ရသေ့တောင်မြို့နယ် လောင်းချောင်းဆိပ်ကမ်းမှာ​နောက်ဆုံး အဆက်အသွယ်ရပြီး အဲ​နောက်​ပျောက်သွားတာမို့ အခုဆိုရင် မိသားစုနဲ့ အဆက်အသွယ်ပြတ်နေတာ နှစ်လကျော်ရှိသွားခဲ့ပြီဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလို အဆက်အသွယ်ပြတ်နေတာကြောင့် မိသားစုအနေနဲ့ အာရက္ခတပ်တော်(AA)လက်
အောက်ခံ သက်ဆိုင်ရာ နယ်မြေရဲစခန်းတွေဖြစ်တဲ့ သပြေကန်စခန်း၊ ပေါက်တောမြို့မစခန်း၊ ရသေ့တောင်မြို့မစခန်း၊ မင်းပြားခရိုင်၊ မြောက်ဦးခရိုင်ရဲဌာနတို့မှာ တိုင်ကြားခဲ့ပေမယ့် အခုထိ တစုံတရာအကြောင်းပြန်ကြားချက်မရဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

“ဘယ်လိုပျောက်သွားလဲ စဉ်းစားလို့လည်း မရဘူး။ ဘယ်က ဖမ်းလို့ ဖမ်းသွားမှန်းလဲမသိဘူး။ အဲဒီလို အစအန လည်း မရ၊ စုံစမ်းလို့လည်း လုံး၀ အစအနမရ။ အတိအကျလည်း မပြောနိုင်ဘူး ဘယ်ကဖမ်းသွားတယ်ဆိုတာကို။ အဲဒါကြောင့်မို့လို့ ကျွန်မတို့လည်း စောင့်နေတာပေ့ါ။လုံး၀ မသိရသေးဘူး။ ဖမ်းသွားတာကိုလည်း မသိရသေးဘူး။ ဘာမှ မသိရသေးဘူး အခု” လို့ မရွှေယဉ်ဝင်းက ပြောပါတယ်။

အခုပျောက်ဆုံးနေသူတွေဟာ ပေါက်တောမြို့ အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်မှာ နေထိုင်ခဲ့ကြသူတွေဖြစ်ပြီး ပေါက်တောမြို့ တွင်း တိုက်ပွဲကြောင့် နေအိမ်တွေ ပျက်စီး၊ စစ်ဘေးရှောင်ခဲ့ကြရကာ အရင်းအနှီးချေးငှားပြီး ပုဇွန်၊ ဂဏန်း ဝယ်၊ ရောင်းတဲ့ အလုပ်ကို ပေါင်းလုပ်နေကြသူတွေဖြစ်ပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့အပိုင်းက လူတွေ၊ ရိုးရိုးသားသားလုပ်စားနေကြတာ။ ငါးယောက်မှာ သုံးယောက်က မိသားစုတွေ၊ ညီ အစ်ကို၊ ယောက်ဖတွေပါ။ စိတ်မကောင်းဘူး။ဘယ်ကိုရောက်နေလဲမသိဘူး။ သ
တင်းတွေ သိရရင်ကောင်းမယ်” လို့ ပေါက်တောမြို့၊ အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်မှ ပျောက်ဆုံးနေသူတွေရဲ့ မိတ်ဆွေတဦးက ပြောပါတယ်။

အမျိုးသားဖြစ်သူနဲ့ နှစ်လကျော်ကြာ အဆက်
အသွယ်ပြတ်နေတဲ့ မရွှေယဉ်ဝင်းက ပျောက်ဆုံးနေသူတွေကို ရှာပေးဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်။

“ကျွန်မတို့ ကိုယ့်လူတွေ ပျောက်သွားတဲ့လူတွေနဲ့ အဆက်အသွယ်တခု ရရင် ကျေနပ်ပါပြီ။ အဲဒီ လူတွေနဲ့ အဆက်အသွယ်ရဖို့တခုပဲ လိုလားတာပါ။ အဲဒါတခုရရင် ကျွန်မ ကျေနပ်ပါပြီ”လို့ ​ဆိုပါတယ်။

အခုပျောက်ဆုံးနေသူတွေဟာ ကိုနိုင်လင်းစိုး(၂၈နှစ်)၊ ကိုမောင်သန်းဌေး(၂၁ နှစ်)၊ ကိုမင်းထက်အောင်(၃၂ နှစ်)၊ ကိုခင်မောင်အေး(၄၂ နှစ်)နဲ့ ကိုမောင်ဘသိန်း(၃၃ နှစ်)တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းက ခရီးသွားလူငယ်​အချို့ကို အာရက္ခတပ်တော်(AA)က ဖမ်းဆီး၊ ထိန်းသိမ်းပြီး စစ်မှုထမ်းဥပဒေရ စစ်သင်တန်းပို့တာမျိုး​တွေရှိတယ်လို့ ​ဒေသခံအချို့က​ပြောပါတယ်။AA က
အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ အရေးပေါ်ပြဋ္ဌာန်းချက်(NDEP)ကို၂၀၂၅ ​မေလမှာထုတ်ပြန်ပြီး စစ်မှုထမ်းဖိုြလူစာရင်းကောက် တာတွေ ရှိသလို ၊လူငယ်​တွေကိုယ်တိုင် AA တပ်ဖွဲ့ဝင်အဖြစ်သွား​​ရောက်စစ်မှုထမ်းတာ​တွေလည်းရှိပါတယ်။

ပျောက်ဆုံး​နေတဲ့ အမျိုးသား ငါးဦး။
ဓါတ်ပုံ-Shwe Yin Win ​ဖေစ်ဘွခ်