တောင်မော်ဦးရေတပ်စခန်းမှာ အထိနာနေတဲ့ စစ်တပ်က လေးတောင်မြို့ကို ဗုံးကြဲ

▪️စစ်ဘေးရှောင် လူငယ် ၁ဦး သေဆုံး

ဇွန်-၆၊ ၂၀၂၆။ ခိုင်မြတ်/ People's Spring

ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကျောက်ဖြူမြို့နယ် တောင်မော်ဦးရေတပ်စခန်းအနီးတိုက်ပွဲမှာ သေဆုံးမှုများ၊ အထိနာနေတဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ ရမ်းဗြဲမြို့နယ် လေးတောင်မြို့ကို အသေခံဒရုန်းနဲ့ ဗုံးကြဲ စစ်သင်္ဘောနဲ့ ပစ်ခတ်နေတာကြောင့် စစ်ဘေးရှောင်လူငယ် ၁ဦး သေဆုံးသွားခဲ့ပါတယ်။

မနေ့က ဇွန်လ ၅ ရက် ညနေပိုင်းမှာ စစ်တပ်က လေးတောင်မြို့ကို အသေခံဒရုန်းနဲ့ ၄ ကြိမ် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ပြီး စစ်သင်္ဘောက လက်နက်ကြီးနဲ့ အကြိမ်ဆယ်ချီ တပြိုင်နက် ပစ်ခတ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး လေးတောင်မြို့ အမှတ်(၂)ရပ်ကွက် တောလယ်ရပ်မှာ ရေနံတူးနေတဲ့အလုပ်သမား ၁ဦး သေဆုံးသွားခဲ့တာပါ။

“မြို့ထဲပါပဲ ဗုံးကျတဲ့နေရာက။ ရေနံတွင်းမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ စစ်ရှောင်ကောင်လေး၊ သနားစရာလေးပါ၊ ပင်ပန်း ဆင်းရဲကြတယ်။ စစ်ရှောင်တွေ၊ အဲဒါ တခါတည်းသေသွားခဲ့တယ်” လို့ ရမ်းဗြဲမြို့နယ် လေးတောင်မြို့ခံ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ တောင်မော်ဦးရေတပ်စခန်းအနီးတိုက်ပွဲမှာ ကာကင်းစခန်းတွေ လက်လွှတ်ထားရပြီး ရေတပ်စခန်းအထိ အာရက္ခတပ်တော်(AA)ထိုးစစ် ရောက်လာခါနီးအချိန်မှာ အရပ်သားပြည်သူတွေ နေထိုင်တဲ့ မြို့ပေါ်၊ ကျေးရွာတွေထိပါ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်လာတာပါ။

မနေ့က ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးသွားသူဟာ ကျောက်ဖြူမြို့နယ် ကျောက်ပြောက်ကျေးရွာမှ စစ်ဘေးရှောင်လာတဲ့ အသက် ၁၉နှစ်အရွယ် မောင်ကြည်အေး ဖြစ်ပြီး ဘယ်ရင်အုံ နှလုံးတည့်တည့်ကို ထိမှန်ခဲ့ပြီး ဆေးရုံအသွား လမ်းခုလတ်မှာ သေဆုံးသွားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

အခုရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ ကျောက်ဖြူမြို့နယ် တောင်မော်ဦးရေတပ်စခန်းအနီးဝန်းကျင် လူနေကျေးရွာတွေနဲ့ ရမ်းဗြဲမြို့နယ် လေးတောင်တိုက်နယ်အတွင်းရှိ လူနေကျေးရွာတွေကို စစ်တပ်က လေကြောင်း၊ လက်နက်ကြီးပစ်ခတ်မှုတွေ ဆက်တိုက်လုပ်နေခဲ့ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ၄ ရက်ကလည်း ရမ်းဗြဲမြို့နယ် စပါးတုံကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကျွဲ၊ နွားအချို့ သေဆုံးကာ ဇွန်လ ၁ ရက်က ရမ်းဗြဲမြို့နယ် ကြောင်ချတွင်းရွာကို တိုက်ခိုက်မှုမှာလည်း အရပ်သားပြည်သူ ၂ ဦး သေဆုံးပြီး ၅ ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။

စစ်တပ်ဟာ ဂျက်တိုက်လေယာဉ် ၃စီးအထက်နဲ့ ကင်းထောက်လေယာဉ်တွေ တပြိုင်တည်းသုံးပြီး လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ အရင်ကထက် ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်လာတာကြောင့် လေကြောင်းအန္တရာယ်ကို အထူးသတိထားကြဖို့ AA က အသိပေးထားပါတယ်။

ဆွာမကြီးရွာရှိ စစ်တပ်စခန်းကို PDF ပူးပေါင်းတပ်သိမ်းပိုက်ဗိုလ်မှူးအပါအဝင်စစ်သား၂၀ကျော်သေ

■လက်နက်မျိုးစုံ ၁၄ လက်နဲ့ခဲယမ်း​တွေသိမ်းရ

ဇွန်-၆၊၂၀၂၆။ထားမြတ်၊ဖိုးသား/People’s Spring

ပဲခူးတိုင်း၊ဆွာမြို့နယ်၊ဆွာမကြီးစစ်တပ်စခန်းကို ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်(PDF)ပူးပေါင်းတပ်က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရာစစ်တပ်က ဗိုလ်မှူးအဆင့်အရာရှိ အပါအဝင် ၂၀ ဦးကျော်ဆေသုံး လက်နက်ခဲယမ်းတွေသိမ်းရခဲ့ကြောင်း နေပြည်
တော်တိုင်းစစ်ဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနရဲ့စစ်ဆင်ရေးအခြေ
အနေကိုဇွန်လ ၆ရက်မှာထုတ်ပြန်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဇွန်လ ၃ရက်နံနက်အ​စော ၅ နာရီ ၁၀ မိနစ်မှာ
ပဲခူးတိုင်းဆွာမြို့နယ်၊စစ်တောင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းရှိ စစ်​ရေးအရ အချက်အချာကျတဲ့ဆွာမကြီးရွာတပ်စခန်းကို စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဲဒီမနက် ၆ နာရီ ၄၀ မှာရွာသစ်ရွာ တပ်စခန်းကိုလည်း တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။အလားတူ ဇွန်လ ၄ ရက်မှာလည်းနတ်မောက်မြို့နယ်အရှေ့ခြမ်းမှာ စစ်တပ်ယာဉ်တန်းကို မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အင်အား ၆၀ ခန့်တပ်စွဲထားတဲ့ ဆွာမကြီးရွာစစ်စခန်းသိမ်းတိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်က တင့်ကားတပ်
ရင်း (တကရ-၆၀၁၇) က ဗိုလ်မှူး ကျော်လင်းအောင်အပါအဝင်စစ်တပ်က ၂၀ ကျော် သေဆုံးပြီး အထိအခိုက်များစွာနဲ့ ဆုတ်ခွာသွားပြီး ​PDF ​တွေက ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ပြီး ၁ နာရီ ၂၀ မိနစ်ဝန်းကျင်မှာ စခန်းကိုသိမ်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ အသိပေးထားပါတယ်။

အဲဒီစခန်းကို PDF ​တွေက ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ထိုးစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ဖူး​ပေမယ့် မသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပဲ ဒီတစ်ကြိမ်မှာ သိမ်းနိုင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ နေပြည်
တော်တိုင်းစစ်ဌာန၊တိုင်းတာ၀န်ခံဗိုလ်လကျာ် က​ပြောပါတယ် ။

"မအောင်မြင်တဲ့အကြောင်းအရင်းတွေကို သင်
ခန်းစာယူပြီး ဒီတခေါက်တော့ ရလိုက်တာပေါ့။ဆွာမကြီး ကိုအောင်မြင်လိုက်တာပေါ့။"လို့ ဗိုလ်
လကျာ် က​ပြောပါတယ် ။

ဆွာမကြီးစခန်းဟာ PDF ​တွေကသိမ်းပိုက်ခဲ့တဲ့ အုတ်မြေဒူးစခန်း ၊ရွာသစ်စခန်းတို့အတွက် လူအင်အား နဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းရိက္ခာတို့ကိုအဓိက​ထောက်ပံ့တဲ့စခန်းဖြစ်တယ်လို့ သူကဆက်​ပြောပါတယ်။

"စစ်တောင်းမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းမှာဆို ဆွာမကြီးက မိန်းပဲ။ရန်သူ့စစ်ကူလမ်းကြောင်းရော၊ထောက်
ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းရောအဓိကဆွာမကြီးပဲ"

ဆွာမကြီးစခန်း သိမ်းပိုက်မှုမှာ လက်နက်မျိုးစုံ ၁၄ လက် နဲ့ စစ်အသုံးအဆောင်တွေ သိမ်းရခဲ့တယ်လို့ သတင်းဓါတ်ပုံ​တွေနဲ့တကွ​ဖော်ပြထား
ပါတယ်။G-3 (၁၁)လက်၊ MA-3 (၁) လက်၊ MA-11 (၁) လက်၊ ပစ္စတို (၁)လက် နဲ့ ကျည်ခဲယမ်းမျိုးစုံ(၁၀၀၀) ကျော် ၊ အီနာဂါ(၅)ခု၊ နင်းမိုင်း (၂)လုံး၊ ၁၄ မိုင်း (၃)လုံး၊ ၆၀ မမ ပို့ယမ်း (၁၅) တောင့် ၊ G3 ကျည်ဘောက် (၇)ဘောက်၊ MA ဘောက် (၂) ဘောက်၊ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ ဆေးဝါးများ ဖြစ်တယ်လို့ ​​ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဆွာမကြီးရွာ စစ်ဆင်ရေးကို နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန၊ဗျူဟာအမှတ်(၁၈)၊ဗျူဟာအမှတ်(၁၉)လက်
အောက်ရှိ PDF တပ်ရင်းများနဲ့ နေပြည်တော်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့(ပကဖ)တို့ပူးပေါင်း တိုက်
ခိုက်ခဲ့တာလို့ အသိပေးထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မကွေးတိုင်း၊နတ်မောက်မြို့နယ်အရှေ့ခြမ်းရှိ ကွင်းကြီးကျေးရွာအနီးမှာလည်း စိုင်ကောင်းရဲစခန်းမှူး လိုက်ပါလာတဲ့ ယာဉ်တန်းကို နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန၊ ဗျူဟာအမှတ် (၁၇) လက်အောက်ခံ တပ်ရင်း (၉၀၂၊ ၉၀၃)တို့ပူးပေါင်းပြီး မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

မိုင်းဆွဲ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စိုင်ကောင်း ရဲစခန်းမှူးအပါအဝင် အရာရှိအချို့ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာ ရရှိသွားတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။စစ်တပ်ဘက်
ကလက်နက်ကြီးရမ်းသမ်းပစ်ခတ်မှု၊ဒရုန်းဖြင့် ဗုံး
ကြဲချမှုများကြောင့် ပြည်သူအချို့ ထိခိုက်ဆုံးပါးမှုများ၊ အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရမှုများလည်း ရှိနေကြောင်း အသိပေးပါတယ်။

အချို့ကျေးရွာတွေမှာ စစ်ကောင်စီတပ်က ပြည်သူတွေကိုစာသင်ကျောင်း၊ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေမှာ ပိတ်လှောင်ထားပြီး လူသားဒိုင်းပြုလုပ်ခြင်း၊ ပြည်သူများအား ရိုက်နှက်ခြင်း၊ပြည်သူပိုင် ဥစ္စာပစ္စည်းများကို ခိုးဝှက်ယူငင်ခြင်းများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင်စစ်ကောင်စီတပ်ကပဲခူးတိုင်းရေတာရှည်မြို့နယ်နဲ့ ဆွာမြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာများကို စစ်ကြောင်းထိုး ဝင်ရောက်နေလို့ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနကွပ်ကဲမှုအောက်ရှိဗျူဟာ(၁၈၊ ၁၉)
တပ်ရင်းများ၊နေပြည်တော်ပကဖများ၊ရေတာရှည် ပကဖ၊ ၃၅၀၄ တပ်ရင်း၊ ပူးပေါင်း မဟာမိတ်များနဲ့ တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွါးလျက်ရှိဟုလည်း အသိပေးထားပါတယ်။

အမှတ်(၂)စစ်ဆင်ရေးနယ်မြေ၊နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနအနေနဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် (စစ်ရုံးချုပ်)ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်များအတိုင်း ပြည်သူ့စစ်မဟာဗျူဟာကို အခြေခံကာ နေပြည်တော်ကို ဝိုင်းပတ်ပြီး စစ်ဆင်ရေးအရှိန်
အဟုန်မြှင့် ကာ စစ်ကောင်စီတပ်ကို ဘက်ပေါင်းစုံမှ ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်နေတယ်လို့ လည်း ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်အနေနဲ့လည်း စစ်ကောင်စီကို စစ်မျက်နှာအသီးသီးမှာတိုက်ပွဲဝင်လျက်ရှိရာ ပြည်သူတွေအနေနဲ့လည်း PDF တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား တတ်စွမ်းသရွေ့ကူညီဖေးမ ကြဖို့လည်း​နေပြည်​တော်တိုင်းစစ်ဌာနက မေတ္တာရပ်ခံထားပါတယ်။

ပဲခူးတိုင်း၊စစ်တောင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းက စစ်ရေးအရ အရေးပါတဲ့ စစ်တပ်စခန်း(ဆွာမကြီးစခန်း)
ကို နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနက သိမ်းပိုက်လိုက်ပါတယ်။

စစ်တပ်က အင်အား ၆၀ ၀န်းကျင်နဲ့တပ်စွဲထားတဲ့ ဆွာမကြီးစခန်းကို ဇွန်လ ၃ ရက်မနက် ၆ နာရီခွဲမှာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဗိုလ်မှူးအဆင့်အပါအ၀င် သေဆုံးသူ ၂၀ ကျော်နဲ့ လက်နက်ခဲယမ်းများစွာသိမ်းဆည်းရရှိတယ်လို့ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန တိုင်းတာ၀န်ခံ ဗိုလ်လကျာ်က ဆိုပါတယ်။

"အရင်နှစ်က ၂၀၂၅ မှာတခါသိမ်းဖူးတယ်။တပြိုင်တည်းမှာပဲ စစ်ဆင်ရေးလေးခု တပြိုင်တည်းလုပ်တဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ သိမ်းဖူးတယ်။အဲဒီတုန်းက မအောင်မြင်ခဲ့ဘူး။မအောင်မြင်တာ အကြောင်းအရင်းတွေရှိပါတယ်။မအောင်မြင်တဲ့အကြောင်းအရင်းတွေကို သင်ခန်းစာယူပြီး ဒီတခေါက်တော့ ရလိုက်တာပေါ့။ဆွာမကြီး ကိုအောင်မြင်လိုက်တာပေါ့"လို့ သူက လူထုနွေဦးကို ပြောပါတယ်။

ဆွာမကြီးစခန်းဟာ စစ်တောင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်းက အဓိက ပင်မစခန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အုတ်မြေတူး နဲ့ ရွာသစ် ရွာတွေက စစ်တပ်စခန်းတွေကိုပါ လူနဲ့ ရိက္ခာထောက်ပံ့ပေးနေတာလို့ အသိပေးပါတယ်။

"စခန်းနှစ်ခုကို ပင်မ မိန်းထောက်ပံ့နေတဲ့ အခြေခံစခန်းဖြစ်တယ်။အဓိက အုတ်မြေဒူးစခန်းရယ်။ရွာသစ်စခန်းရယ်။အရင်တခေါက်က ရွာသစ်လည်း သိမ်းဖူးတယ်။အုတ်‌မြေဒူးစခန်းကိုလည်း သိမ်းဖူးတယ်။အောင်အောင်မြင်မြင်သိမ်းဖူးတယ်။အဲဒီစခန်းနှစ်ခုကိုထောက်ပံ့ပေးနေတာက လူအင်အားပို့ပြီးစစ်ကူပေးတာတွေက ပင်မက ဆွာမကြီးဖြစ်တယ်။ဆွာမကြီးက အဓိက ပင်မလမ်းကြောင်းဖြစ်တယ်။စစ်တောင်းမြစ် အရှေ့ဘက်ကမ်းမှာဆို ဆွာမကြီးက မိန်းပဲ။ရန်သူ့စစ်ကူလမ်းကြောင်းရော၊ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းရော အဓိက ဆွာမကြီးပဲ"လို့ နေပြည်တော်တိုင်း စစ်ဌာန တိုင်းတာ၀န်ခံက သိမ်းဆည်းရရှိတဲ့ စခန်းအခြေအနေကို ရှင်းပြပါတယ်။

ဆွာမကြီး စခန်းတိုက်ပွဲမှာ တကရ (၆၀၁၇) တင့်ကားတပ်ရင်းက ဗိုလ်မှူး ကျော်လင်းအောင် (ကြည်း - ၄၄၇၂၉) အပါအဝင်စစ်တပ်ဘက်က ၂၀ ကျော် သေဆုံးပြီး ကျန်ရန်သူတွေက အထိအခိုက်တွေနဲ့ ဆုတ်ခွါထွက်ပြေးသွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

တိုက်ပွဲကနေ G-3 (၁၁)လက်၊ MA-3 (၁) လက်၊ MA-11 (၁) လက်၊ ပစ္စတို (၁)လက် နဲ့ ခဲယမ်းမျိုးစုံ(၁၀၀၀) ကျော် ၊ အီ နာဂါ(၅)ခု၊ နင်းမိုင်း (၂)လုံး၊ ၁၄ မိုင်း (၃)လုံး၊ ၆၀ မမ ပို့ယမ်း (၁၅) တောင့် ၊ G3 ကျည်ဘောက် (၇)ဘောက်၊ MA ဘောက် (၂) ဘောက် သိမ်းဆည်းရရှိတယ်လို့ နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဇွန်လ ၄ ရက်ကလည်း မကွေးတိုင်း၊ နတ်မောက်မြို့နယ် အရှေ့ခြမ်းက ကွင်းကြီးကျေးရွာအနီးမှာ စိုင်ကောင်းရဲစခန်းမှူး လိုက်ပါလာတဲ့ ယာဉ်တန်းကို နေပြည်တော်တိုင်းစစ်ဌာန၊ ဗျူဟာအမှတ် (၁၇) လက် အောက်ခံ တပ်ရင်း (၉၀၂၊ ၉၀၃)တို့ပူးပေါင်း မိုင်းဆွဲတိုက်ခိုက်ခဲ့သမိုင်းဆွဲ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် စိုင်ကောင်း ရဲစခန်းမှူးအပါအဝင် အရာရှိအချို့ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာ ရရှိသွားတယ်လို့ ‌ဖော်ပြပါတယ်။

လက်ရှိမှာစစ်တပ်ကစစ်တောင်းမြစ်အရှေ့ဘက်ကမ်း၊ ရေတာရှည်မြို့နယ် နဲ့ ဆွာမြို့နယ်အတွင်းက ကျေးရွာတွေထဲစစ်ကြောင်းထိုးဝင်ရောက်နေပြီး တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်တပ်ရဲ့လက်နက်ကြီး ၊ ဒရုန်းနဲ့ ဗုံးကြဲချမှု‌တွေ ကြောင့် ပြည်သူတချို့ ထိခိုက်ဆုံးပါးမှုတွေ နဲ့ အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရမှု‌တွေ လည်း ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

တချို့ကျေးရွာ‌တွေမှာ စစ်တပ်က ပြည်သူတွေကို စာသင်ကျောင်း ဒါမှ မဟုတ် ဘုန်းကြီးကျောင်း‌
တွေမှာ ပိတ်လှောင်ထားပြီး လူသားဒိုင်းလုပ်တာ၊ပြည်သူတွေကြိ ရိုက်နှက်တာ၊ ပြည်သူပိုင် ဥစ္စာ
ပစ္စည်းတွေကို ယူနေတယ်လို့လည်း အသိပေးပါတယ်။

"အင်အား ၆၀၀ လောက်နဲ့စစ်ကြောင်းထိုးနေတာ။ရွာတော်တော်များများရှောင်နေကြရတယ်။ဒီမ
နက်လည်း ဗုံးကြဲလို့ သေတဲ့သူတစ်ဦးရှိတယ်"လို့ ရေတာရှည်မြို့နယ်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

စစ်ဘေးရှောင်ကူညီရေးအချင်အလက်တွေအရ ပိတောက်ကုန်း၊ အုတ်မြေလူး၊ဆီဆိုင်၊ အေးရွာလေး၊ကျွန်းကုန်း၊ရေတာရှည်လေး၊ ရေငံ၊အင်းကြီးပေါက်၊ခင်တန်းရွာသစ်၊ကံလှ ဂွေးသဲ၊တောင်အင်းကုန်း၊ကြာအင်းကုန်းနဲ့ ကြိတ်ပုတီးတွေ က ဒေသ
ခံတွေ ရွာလုံးကျွတ်စစ်ရှောင်နေရပါတယ်။

■ရုပ်ရှင်ခံစားမှု

စာဘယ်လိုသင်ချင်ပါသလဲ

Teach You a Lesson(2026)

ဝဇီရာ/People's Spring

ကျောင်းကော်ရစ်တာမှာ ကျောင်းသားတစ်ယောက်က နောက်တစ်ယောက်ကို မျက်နှာတွေ တဖြန်းဖြန်း ရိုက်နေတယ်။ အရိုက်ခံရတဲ့ကျောင်း
သား မျက်နှာမှာလည်း သွေးစသွေးနတွေနဲ့။ ဝင်ဆွဲမယ့်သူလည်း မရှိဘူး။ကျောင်းသားဆိုးကတော့ အနိုင်ကျင့်ခံရတဲ့ ကျောင်းသားလေးကို ပါးတွေချည့်လှိမ့်ရိုက်တယ်။ ကျောင်းသားလေး လဲသွားတယ်။

ကျောင်းသားဆိုးက ဆွဲထူပြီး သူ့ပါးကို ရိုက်စမ်းဆိုပြီး ပြောတယ်။ ကျောင်းသားလေး ဘယ်ရိုက်ရဲမလဲ။ ဒါပေမဲ့ ကျောင်းသားဆိုး ပါးပေါ် လက်ဖဝါးတစ်ခု ကအရှိန်ပြင်းပြင်းရိုက်ချလိုက်တယ်။ ကျောင်းသားဆိုး လွင့်ထွက်သွားတယ်။ သူ့ကို ဘယ်သူရိုက်လိုက်တာလဲလို့ ကြည့်လိုက်တော့ ဆရာတဲ့။ ဒီဆရာကို ဘယ်သူမှမမြင်ဖူးဘူး။ ဆရာအသစ်ရဲ့အပြင်းစားရိုက်ချက်တွေကြောင့် ကျောင်းသားဆိုး ကော်ရစ်တာမှာ မေ့လဲသွားခဲ့တယ်။

ကျောင်းကတာဝန်ရှိသူတွေအပြေးအလွှားရောက်
လာကြတယ်။ခင်ဗျားဘယ်သူလဲမေးတော့ ကတ်
ပြားထုတ်ပြတယ်။ တောင်ကိုရီးယား ပညာရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ကာကွယ်ရေးဌာနက ကြီး
ကြပ်ရေးမှူး နာဟွာဂျင်းပါတဲ့။ အဲဒီဌာနက ဘယ်သူမှ မကြားဖူးကြဘူး။ နာဟွာဂျင်းက ပြန်ဖြေပါတယ်။တည်ထောင်ထားတာ မကြာသေးပါဘူးတဲ့။

ကျောင်းကိုနာဟွာဂျင်းရောက်လာရတဲ့အ
ကြောင်းရင်းကတော့ ကျောင်းတွင်းအနိုင်ကျင့်မှုကြောင့် ကျောင်းသားတစ်ဦး ကျောင်းအ
ဆောက်အအုံပေါ်ကနေ ခုန်ချသေဆုံးသွားတဲ့ဖြစ်စဥ်ကြောင့်ပါ။ ကျောင်းကဆရာတွေက ပြောတယ်။ ကျောင်းသားတစ်ယောက်ကို ဒီလိုရိုက်လို့ရလားတဲ့။ နာဟွာဂျင်းက ပြန်ဖြေပါတယ်။ ရပါတယ်တဲ့။ ပညာရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ကာကွယ်ရေးဌာန ကြီးကြပ်ရေးမှူးမှာ အထူးလုပ်ပိုင်ခွင့် တစ်ခုရှိပါတယ်။ ပညာပေးတဲ့နည်းလမ်းမှာ ဘယ်လိုကန့်သတ်ချက်မှ မရှိဘူးတဲ့။ "စကားနဲ့ပြောလို့ နား
ထောင်တဲ့သူကို စကားနဲ့၊ ရိုက်နှက်မှ နားထောင်တဲ့သူကိုတော့ ရိုက်နှက်ပြီးတော့ပဲဖြစ်ဖြစ် သင်ကြားပေးပါတယ်"တဲ့။ အဆန်းကြီး။

ဆရာ နာဟွာဂျင်းက ပြုံးပြုံးလေး ဆက်ပြောတယ်။ "ဒီကျောင်းမှာ တောင်ကိုရီးယား ပညာရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေး ကာကွယ်ရေးဌာနကနေ
ဒီနေ့ကစပြီး ပညာပေးဆုံးမသွားပါ့မယ်"တဲ့။

Netflix ကနေ မနေ့က ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့မှာ ထုတ်လွှင့်ပြသခဲ့တဲ့ စီးရီးဖြစ်ပြီး အပိုင်း ၁၀ ပိုင်းပါဝင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်ကားကို စတင်ရိုက်ကူးစဥ်ကတည်း
က ပညာရေးလောကရဲ့ ကန့်ကွက်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရတယ်။ ကျောင်းတွင်းအနိုင်ကျင့်မှုကို ကာကွယ်ဖို့ဆိုပြီး လူကြီးတစ်ယောက် (ဆရာ) က အရွယ်မရောက်သေးတဲ့ ကျောင်းသားတွေကို ပြန်လည်ရိုက်နှက်တာဟာ နောက်ထပ် အကြမ်း
ဖက်မှုပုံစံတစ်ခုကို တရားဝင်အောင် လုပ်ပေးသလို ဖြစ်နေတယ်လို့ ဝေဖန်ကြပါတယ်။

ကိုရီးယားနိုင်ငံဟာ ကျောင်းတွေမှာ ဆရာတွေက ကျောင်းသားတွေကို ရိုက်နှက်ဆုံးမတဲ့စနစ်ကို ဥပဒေအရ လုံးဝပိတ်ပင်ထားပြီး ဒီကားထဲကလို ဆရာက ကျောင်းသားကို ရိုက်တာမျိုးကို သူရဲ
ကောင်းဆန်ဆန် ပုံဖော်တာဟာ အတိတ်က ပညာ
ရေးစနစ်ဆိုးဆီကို ပြန်သွားဖို့ လှုံ့ဆော်နေသလို ဖြစ်နေတယ်လို့ထောက်ပြကြပါတယ်။ဘယ်
လောက်ပဲ ဆိုးတဲ့ကျောင်းသားဖြစ်ပါစေ၊ ဥပဒေပြင်ပကနေ ခန္ဓာကိုယ်နာကျင်အောင် လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ဘယ်သူ့ကိုမှ မပေးသင့်ဘူးလို့ ဝေဖန်ခဲ့ကြတာပါ။

တဖက်က အမြင်ကျတော့အပြင်လောကမှာ လက်
တွေ့ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ကျောင်းတွင်းအနိုင်ကျင့်မှုတွေမှာ ကျောင်းသားလူမိုက်တွေဟာ "အရွယ်မရောက်သေးတဲ့သူတွေအတွက် အကာအကွယ်ပေးထားတဲ့ ဥပဒေကို အသုံးချပြီးလူသတ်တဲ့အထိ ရိုက်နှက်တာတောင် ထိရောက်တဲ့ ပြစ်ဒဏ်မရကြပါဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိ ကိုရီးယားမှာ ကျောင်းသားတွေနဲ့ မိဘတွေက ဆရာတွေကို ပြန်လည်အနိုင်ကျင့်တာ၊ တရားစွဲတာတွေကြောင့် ဆရာ/ဆရာမတွေ စိတ်ကျရောဂါရပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သေကြောင်းကြံတဲ့အထိ ဖြစ်ရပ်တွေ အများကြီးရှိလာပါတယ်။ ဒီကားက အဲဒီလို ပျက်စီးနေတဲ့ ပညာရေးလောကကို ထိထိရောက်ရောက် သတိပေးလိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ ထောက်ခံသူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

​ဒီဇာတ်လမ်းတွဲက ပေးချင်တဲ့ သတင်းစကားကတော့ ဆိုးသွမ်းကျောင်းသားတွေကို အား
ပေးအားမြှောက်လုပ်နေတဲ့ ခေတ်သစ်ဥပဒေတွေရဲ့ အားနည်းချက်ကို သရော်တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း ဆရာက ကျောင်းသားကို မျက်
နှာညိုမည်းစွဲအောင် ရိုက်နှက်တဲ့ ပြကွက်တွေကတော့ တော်တော်လေး စည်းကျော်ပြီး ရဲတင်းလွန်းတယ်လို့ ဝေဖန်ရေးသမားတွေက သတ်မှတ်ခဲ့ကြပါတယ်။

ပြင်ပလောကမှာ ဇာတ်ကားထဲကလိုသာ ဆိုးသွမ်းကျောင်းသားတွေကို ဆရာက ဆော်ပလော်တီးနေရင်တော့အဲဒီဆရာထောင်ထဲကကိုထွက်ရမှာမ
ဟုတ်ပါဘူး။

ဇာတ်ကားကြည့်ရင်း ကိုယ့်နိုင်ငံက ကျောင်းသားတွေကိုလည်း သတိရမိပါသေးတယ်။ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းလိုက်လို့ ကျောင်းတွေမတက်ကြတော့ ပြန်တက်ကြချိန် လူကောင်တွေက ကြီးလာခဲ့တယ်။ ဒီကြားထဲ ပညာရေးစနစ်က ၁၂ တန်းအထိ တိုးလိုက်တော့ ကျောင်းသားတွေက တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားအရွယ်တွေ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ လိမ္မာသူတွေရှိပေမဲ့ ဆိုးသွမ်းတဲ့ အရွယ်ကြီးကောင်ကြီးမားတွေကျ ဆရာတွေလည်းမနိုင်။

Tiktok မှာလည်း သူတို့တတွေရဲ့ ကျောင်းတွင်းက ရန်ပွဲတွေ မမြင်ချင်မှအဆုံး။ ကျောင်းသားတွေတင်မက ကျောင်းသူတွေလည်း အုပ်စုလိုက်ရန်ပွဲတွေ နွှဲကြပါသေးတယ်။ ဆရာဆရာမဆိုသည်မှာလည်း အရည်အချင်းပြည့်ဝတဲ့ ဆရာတော်တော်များများက CDM လုပ်ထားကြတော့ ကျောင်းတွေမှာ ဖရိုဖရဲတွေဖြစ်။ တချို့ကျောင်းတွေမှာဆို မူး
ယစ်ဆေးဝါးကအစ အလွယ်တကူသုံးစွဲနေကြပြီတဲ့။ အာဏာသိမ်းမှုရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးတွေ။ ဖရိုဖရဲဖြစ်နေတဲ့ ကိုယ့်နိုင်ငံက ကျောင်းသားလူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်ကတော့
ရင်မောစရာချည့်။ ။

ဖွင့်ဆိုရှင်းပြ သတင်းစာပညာလက်စွဲစာအုပ်
(The Explainer’s Journalism Handbook)

အခန်း (၁၁) - နိဂုံး

အခုလက်စွဲစာအုပ်ရဲ့ အမှာစာမှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့အတိုင်း သတင်းအချက်အလက်တွေ အလွနအကျွံများနေတဲ့ ကနေ့ခေတ်ကာလမှာ "ဘာဖြစ်သလဲ" ဆိုတာထက် "ဘာကြောင့် အရေးကြီးလဲ" ဆိုတာကို ပိုပြီးအလေးထားတဲ့ ဖွင့်ဆိုရှင်းပြသတင်းစာပညာ (Explainer Journalism) ရဲ့ အရေးပါမှု၊ စိတ်ကူးစိတ်သန်း၊ လိုက်နာသင့်တဲ့အကြံပြုချက်တွေနဲ့ ရေးသားတဲ့ပုံစံတွေကို နမူနာတွေနဲ့ ဖော်ပြခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

သတင်းထူး၊ သတင်းဦးတွေကို ဆိုရှယ်မီဒီယာတွေကနေတဆင့် အချိန်နဲ့တပြေးညီ သိရှိနေကြတဲ့ စာဖတ်သူတွေအတွက် သတင်းဌာနတွေရဲ့ အဓိကတာဝန်ဟာ ဖြစ်စဉ်တွေရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ "ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ ကွင်းဆက်တွေ" (Missing Links) ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးဖို့နဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ရိုးရှင်းစွာ နားလည်သွားစေဖို့ ကူညီပေးတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် မိတ်ဆွေသတင်းစာဆရာတွေအနေနဲ့ အခုလက်စွဲစာအုပ်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ အရေးအသားပုံစံတွေ၊ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံတွေနဲ့ အကြံပြုချက်တွေကို လိုအပ်သလို အသုံးချကာ စာဖတ်သူတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝအပေါ် တကယ်တမ်း သက်ရောက်မှုရှိနိုင်မယ့် ဖွင့်ဆိုရှင်းပြဆောင်းပါးတွေကို ပိုမိုရေးသားလာနိုင်ကြလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ရပါတယ်။