ဒါ့အပြင် အကြမ်းဖက်နှိပ်စက်တဲ့ တရုတ်လူမျိုးအဖွဲ့ဟာ ကျားဖြန့်နဲ့ စပ်ဆက်နိုင်မှုရှိကြောင်းလည်း ကိုနေလင်းသူ ​ပြောပါတယ်။

"သူတို့နှိပ်စက်တုန်းကကျားဖြန့်တွေမှာလက်သည်း
တွေခွာတဲ့ ဗီဒီယိုဖိုင်ပြလုပ်တာတွေ၊ စကားပြောလာအောင် ပါးစပ်ထဲရေနွေးပူလောင်းထည့်တဲ့ နှိပ်စက်ပုံတွေဟာ ကျားဖြန့်တွေပဲ လုပ်တာ များတယ်"လို့ ကိုနေလင်းသူက သုံးသပ်ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ အဲဒီဖြစ်စဉ် အမှုကို ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေအရေး ကူညီပေးရာမှာ နာမည်ရှိတဲ့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ ရှေ့နေဖိတန်က လိုက်ပါကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတယ်လို့ ကိုနေလင်းသူက ပြောပါတယ်။

ရှေ့နေဖီတန်ဟာ ကိုသားသားရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်က ဒဏ်ရာတွေကို မြင်ပြီး အရမ်းတုန်လှုပ်သွားခဲ့မိကြောင်း၊ တစ်ကိုယ်လုံးမှာ ရိုက်နှက်ထားတဲ့ ပေါက်ပြဲဒဏ်ရာတွေ၊ အပူလောင်ဒဏ်ရာတွေ ရထားခဲ့ကြောင်းပြောပြပါတယ်။

ကိုသားသားဟာ ကံကြီးလွန်းလို့ မသေခဲ့တာလို့ ရှေ့နေဖိတန်က မှတ်ချက်ပေးပါတယ်။

အကြမ်းဖက်နှိပ်စက်ခံရတဲ့ မြန်မာလုပ်သား ကိုသားသားဟာ ကျောပြင်နဲ့ ရင်ဘတ်တွေမှာ ရေနွေးပူ နဲ့ လောင်းခံရလို့ ဒဏ်ရာတွေများစွာရထားသလို လက်နဲ့ ခြေထောက်တွေမှာလည်း ဂေါက်ရိုက်တံနဲ့ ရိုက်နှက်ခံရလို့ ဒဏ်ရာတွေ ရထားတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ပြစ်မှုကျူးလွန်သူတွေနဲ့ အခင်းဖြစ်တဲ့ နေရာတွေကို တိတိကျကျ သိထားတာကြောင့် ဒီအမှုကို ရဲတွေအနေနဲ့ ခက်ခက်ခဲခဲ စုံစမ်းနေဖို့ မလိုလောက်ဘူးလို့လည်း လိုက်ပါကူညီ​ပေး​နေတဲ့ရှေ့နေဖီတန်
က ပြောပါတယ်။

ကျူးလွန်ခံရသူဟာ မြန်မာတစ်ဦး ဖြစ်ပေမယ့် အမှုဟာ ထိုင်းနိုင်ငံထဲမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံအတွက် အရေးကြီးကြောင်း၊ ထိုင်းပြည်သူတွေကလည်း နစ်နာသူကို အကူအညီ ပေးနေကြောင်းရှေ့နေဖီတန် ကလူမှုကွန်ရက်မီဒီယာ Facebookပေါ်မှာ ရေးသားထားခဲ့ပါတယ်။ ဒါအပြင်သူက မြန်မာနိုင်ငံမှာနေထိုင်တဲ့ထိုင်းနိုင်ငံ
သားတွေကိုလည်း မြန်မာပြည်သူတွေက ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးကြဖို့ တိုက်တွန်း မေတ္တာရပ်ခံခဲ့ပါတယ်။

■အ​တွေးအမြင်

အမှောင်ထုထဲက မြန်မာ့စီးပွားရေး

ကိုပါဝဲလ်​ရေးသားသည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး နှင့် စီးပွားရေးတို့၏ လက်
ရှိအခြေအနေသည် စိန်ခေါ်မှုများ ပေါင်းစုံနေသည့် လမ်းဆုံလမ်းခွသို့ ရောက်ရှိနေပါသည်။

မြန်မာ့စီးပွားရေးသည် လာမည့် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်အထိ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါနှင့် အာဏာမသိမ်းမီက (၂၀၁၉ ခုနဲ့ ၂၀၂၁ ခု) အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် ရုန်းကန်နေရဦးမည်ဟု Economist Intelligence Unit (EIU) အဖွဲ့ကြီးက ဧပြီလ ၂၄ ရက်က ထုတ်ပြန်လိုက်ပါသည်။

Economist Intelligence Unit (EIU) ဆိုသည်မှာ ကမ္ဘာကျော် The Economist မဂ္ဂဇင်းကို ထုတ်ဝေသည့် "The Economist Group" ၏ လက်အောက်ခံ သုတေသနနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရေးဌာန ဖြစ်ပါသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့၌ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာတိုင်အောင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ နိုင်ငံ
ရေးနှင့် စီးပွားရေး အခင်းအကျင်းများကို အသေး
စိတ် လေ့လာဆန်းစစ်နေသည့် ထိပ်တန်းအဖွဲ့အစည်းတခု ဖြစ်ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂၀၂၆ ခုကနေ ၂၀၃၀ ခု ကာလအတွင်း အာဆီယံဒေသတွင်း နိုင်ငံများထဲတွင် စီးပွားရေးအဆိုးရွားဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာနိုင်ခြေ ရှိနေသည်။ GDP(ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်ကုန် တိုးတက်မှုနှုန်း) သည်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ၂.၀ ရာခိုင်နှုန်း အထိ ကျဆင်းသွားနိုင်ကြောင်း EIU ခန့်မှန်းထားသည်။ နိုင်ငံ၏ ထုတ်ကုန်နှင့် စီးပွားရေးဟာ အရင်နှစ်ကထက် ပိုပြီး ကျုံ့သွားခြင်း သို့မဟုတ် စီးပွားရေး ပိုမိုဆိုးရွားသွားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။

အဆိုးရွားဆုံး ရိုက်ခတ်မှုမှာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုပင်ဖြစ်သည်။၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဖောင်းပွမှုနှုန်း
၂၈.၆ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့ရာမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ၂၅.၄ ရာခိုင်နှုန်း ဝန်းကျင်၌ ဆက်လက်ရှိနေဦးမည်ဖြစ်သည်။

ကံဆိုးမသွားရာ မိုးလိုက်လို့ရွာ စကားပုံလို အီရန်
စစ်ပွဲကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လောင်စာဆီဈေး
နှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းသည် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်မှတဆင့် ကုန်ဈေးနှုန်းများကို ပိုတက်လာစေပြီး အခြေခံလူတန်းစားများ၏ စားဝတ်နေရေးကို ထပ်ပိုးဖိစီးသလို ဖြစ်နေပါသည်။

အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စု၏ ဘတ်ဂျက်လက်ကျန်မှာလည်း အစဉ်တစိုက် လိုငွေပြနေပြီး GDP(ပြည်
တွင်းအသားတင်ထုတ်ကုန် တိုးတက်မှုနှုန်း) ၏
၅ ရာခိုင်နှုန်း ဝန်းကျင်တွင် ဆက်လက်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။ အခွန်ရရှိမှု နည်းပါးခြင်း နှင့် စစ်ရေးအသုံးစရိတ် အဆမတန် မြင့်မားနေခြင်းတို့ကြောင့် လိုငွေပြနေရခြင်းပင်ဖြစ်သည်ဟု EIU က ထောက်ပြထားပါသည်။

စစ်တပ်လက်​အောက်ခံမြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်သည် လွတ်လပ်ခွင့်မရှိဘဲ စစ်တပ်၏ အကျိုးစီး
ပွားအတွက်သာ လုပ်ဆောင်နေရပြီး၊ ဘတ်ဂျက်လိုငွေပြမှုကို ငွေစက္ကူအသစ် ရိုက်နှိပ်ဖြေရှင်းနေခြင်းက ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါသည်။

ရွေးကောက်ပွဲအတုဖြင့် သမ္မတရာထူးဇွတ်ယူခဲ့သည့်မင်းအောင်လှိုင်၏ အစိုးရသည် နိုင်ငံ၏လူမှုစီးပွားရေးထက် ၎င်းတို့ အာဏာတည်မြဲရေးကိုသာ အဓိကဦးစားပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် လောင်စာဆီပြတ်လပ်မှု ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် အရပ်သားလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် အများပြည်သူ လိုအပ်ချက်ထက် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်ကိုသာ ဦးစားပေး ခွဲဝေနေခြင်းသည် ထင်ရှားသည့် သာဓကတခုပင် ဖြစ်
သည်။

ဤကဲ့သို့သော မူဝါဒအလွဲများသည် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကိုပျက်ပြားစေပြီးပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ
၏ ယုံကြည်မှုကို လျော့နည်းစေသည်ဟု EIU က ဖော်ပြထားပါသည်။

မြန်မာ့စီးပွားရေးကို ထပ်မံခြိမ်းခြောက်နေသည့် အဓိကအန္တရာယ် ကြီးလေးခု ရှိနေကြောင်း EIU က ဟောကိန်းထုတ်ထားပါသည်။

စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများကို အကြီး
အကျယ် ထိခိုက်စေနိုင်သည့် ကြီးမားသော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုကို ပျက်စီးစေနိုင်သည့် ငွေလဲလှယ်နှုန်း မတည်
ငြိမ်မှုများ၊ လွတ်လပ်မှု မရှိသည့် ဘဏ်လုပ်ငန်း အကျပ်အတည်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း တရုတ်နိုင်ငံသားများနှင့်လုပ်ငန်းများအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ တိုးလာနိုင်ခြင်း အန္တရာယ်များ ဖြစ်ပါသည်။

ထိုအန္တရာယ် လေးခုသည် အလွန်စိုးရိမ်ရသည့် အဆင့်တွင် ရှိနေသည်ဟု သုံးသပ်ထားပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် စီးပွားရေးအရ အလွန်ပင် ခက်ခဲသော ကာလရှည်ကို ဖြတ်သန်းရဦးမည် ဖြစ်
သည်။ နောင် ၃/၄ နှစ်များအတွင်း ၂၀၁၉ ခု မတိုင်ခင် အခြေအနေကို ပြန်ရောက်ရန် မလွယ်ကူသေးကြောင်း ကိန်းဂဏန်းများက ညွှန်ပြနေပါသည်။

စနစ်ကျသော စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ ဗဟိုဘဏ်၏ လွတ်လပ်ခွင့်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို အခြေခံသည့်
မူဝါဒများ မရှိသရွေ့ မြန်မာ့စီးပွားရေးသည် EIU ခန့်မှန်းထားသည်ထက် ပိုမိုကြာရှည်စွာ အမှောင်ထုအတွင်း ရှိနေဦးမည်ဖြစ်ပါသည်။ ။

၂၀၂၅ မတ် ၂၈ ရက်က စစ်ကိုင်းငလျင်ကြီးလှုပ်ခတ်ပြီး​နောက် မန္တ​လေးမြို့အနီး​ကျေးရွာမှငလျင်သင့်မိသားစုအချို့ကို​တွေ့ရစဥ်။ဓါတ်ပုံ-Unicef

လောင်းလုံးမှာ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းကို ဒူရကစစ်ကြောင်း တိုက်ခိုက်၊ စစ်တပ် သေဆုံးမှုရှိ

မေ -၈၊၂၀၂၆။မိုမို/People's Spring

တနင်္သာရီတိုင်း၊ လောင်းလုံးမြို့နယ်က စစ်တပ်စစ်ကြောင်း ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်တပ်ထိခိုက်သေဆုံးသူတွေရှိပြီး လက်နက်နဲ့ခဲယမ်းတချို့ရတယ်လို့ ဒူရကစစ်ကြောင်းက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

အခု မေလ ၆ ရက် မနက် ၈နာရီဝန်းကျင်က လောင်းလုံးမြို့နယ်၊ လက်ခတ်တောင်တာဝါတိုင်စခန်းကုန်းကနေ စမ်းလှန်းကျေးရွာလာတဲ့ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းကို ကြားဖြတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း စစ်တပ်က ၂ဦးသေဆုံးပြီး တစ်ဦးထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိကာ MA- 3 သေနတ် တစ်လက်၊ MA ကျည်ဘောက်လေးခုနဲ့ကျည်တွေ သိမ်းဆည်းရရှိတယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။

"လက်ခတ်တောင်မှာက စစ်တပ်ကအင်အား ၃၀ကျော်လောက်တော့ရှိတယ်"လို့ လောင်းလုံးမြို့နယ်စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိစစ်ရေးအခြေအနေနဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့်ဒေသတွင်းပြည်သူတွေအနေနဲ့ သတိပြုနေထိုင်ဖို့လည်း ဓဝယ်အမျိုး သားလွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် (DNLA) ရဲ့ ဒူရကစစ် ကြောင်းက ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်တပ်က လောင်းလုံးမြို့ပေါ်ကနေ မြို့နယ်အရှေ့ခြမ်းကို စစ်ကြောင်းထိုးနေပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးတာတွေလည်း ရှိနေတယ်လို့ ဒေသခံသတင်းရင်းမြစ်တချို့က ဆိုပါတယ်။

"ဝေဒီရွာကို စစ်​ကြောင်းဝင်တာ။၆ ရက်နေ့ကပဲ။ကားတွေနဲ့ တဲတွေကို မီးရှို့သွားတယ်။မနေ့က မြို့ပေါ်ပြန်ဆုတ်သွားတယ်။အရပ်သားတွေတော့ ရှောင်လိုက်တာ အထိအခိုက်မရှိခဲ့ဘူး"လို့ မြေပြင် သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅က လောင်းလုံးမြို့နယ်က မောင်းမကန်စစ်တပ်စခန်းကို တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေသိမ်းပိုက်ပြီးတဲ့နောက် စစ်တပ်က အင်အားဖြည့်ပြီး မြို့နယ်တွင်း စစ်ကြောင်းထိုးတာတွေ ရှိနေပါတယ်။
စစ်ရေးအချက်အလက်တွေအရ လောင်းလုံးမြို့နယ်မှာ စစ်တပ်ရဲ့ ခမရ(၄၀၆)၊(၄၀၉)နဲ့ ခလရ(၂၆၇) တပ်ရင်းတွေ နဲ့ လှုပ်ရှားနေတာဖြစ်ပြီး အဲဒီတပ်ရင်းတွေထဲက တပ်သားတချို့က ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဆီကို အလင်းဝင်လာတာတွေလည်းရှိနေပါတယ်။

(စစ်တပ်စစ်ကြောင်းတိုက်ခိုက်ပြီးနောက် သိမ်းရတဲ့ လက်နက်ခဲယမ်း။ဓာတ်ပုံ - ဒူရကစစ်ကြောင်း)

စစ်အုပ်စုဖမ်းဆီးထားတဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်ဒေါ်နန်းခင်ထွေးမြင့် ကွယ်လွန်တယ်ဆိုတာ သတင်းအမှားဖြစ်ဟု နီးစပ်သူတွေပြော

မေ ၈၊ ၂၀၂၆။ ထားမြတ်/People’s Spring

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က ဖမ်းဆီးထားတဲ့ ကရင်
ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်ဒေါ်နန်းခင်ထွေးမြင့် ကွယ်
လွန်ပြီဆိုတဲ့ သတင်းဟာ သတင်းအမှားသာဖြစ်တယ်လို့ မိသားစုနဲ့ နီးစပ်သူအချို့၊ မိတ်ဆွေအချို့ကပြောပါတယ်။

မေလ ၇ ရက်မှာ ​ဒေါ်နန်းခင်​ထွေးမြင့် ကွယ်လွန်ပြီဆိုပြီး စစ်တပ်ဝါဒဖြန့် လူမှုကွန်ယက်​တွေနဲ့ သတင်းဌာန အချို့ ကရေးသားဖြန့်​ဝေခံ့ပြီး ဒီ သတင်းဟာ အမှားသာဖြစ်တယ်လို့ မိသားစုနဲ့ နီးစပ်သူ အချို့က​ပြောလာတာပါ။

"သေပြီဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး"လို့ မိသားစုနဲ့ နီးစပ်သူတဦးက​ပြောပါတယ် ။

ဒါ​ပေမယ့် ​အသက် ၇၂ နှစ်အရွယ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ​ဒေါ်နန်းခင်​​ထွေးမြင့်ဟာ လတ်တ​လောမှာ ခြေထောက်တွေနာနေလို့ လမ်းကောင်းကောင်း မလျှောက်နိုင်
ပဲဖြစ်​နေတယ်လို့လည်း စုံစမ်းသိရပါတယ် ။

အခြားနီးစပ်တဲ့သတင်းရင်းမြစ်တဦးကလည်း
"အမှားပါ"လို့ ​ပြောပါတယ် ​။

အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုမတရားဖမ်းဆီးတာခံရပြီး
ထောင်ဒဏ် ၇၅ နှစ်ချမှတ်ခံထားရတဲ့ဒေါ်နန်း
ခင်ထွေးမြင့်ဟာ​မေလဆန်းမှာ ဘားအံဆေးရုံကို အရေးပေါ်အခြေအနေနဲ့ ၃ ရက်တက်ရောက်
​ဆေးကုသမှုခံယူခဲ့ရပါ​သေးတယ်။ဒေါ်နန်းခင်ထွေးမြင့်အနေနဲ့ အာရုံကြောဝေဒနာ ခံစားနေရပြီး ​
​ခေါင်းမူးတာ ၊​ခေါင်းကိုက်တဲ့​ဝေဒနာခံစား​နေရတယ်လို့ သူမရဲ့မိတ်​ဆွေအချို့က​ပြောပါတယ်။

စစ်တပ်က ​ဒေါ်နန်းခင်​ထွေးမြင့်ကို ရစ်တပ်က ဘားအံ့​ဆေးရုံမှာ ၃ ရက်ပဲတက်ခွင့်ပြုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ် ။​ဒေါ်နန်းခင်​ထွေးမြင့် ​ဆေးရုံမှာ တက်​ရောက်​
နေတဲ့ ဗီဒီယို မှတ်တမ်းဟာ ​မေလဆန်းမှာ လူမှုကွန်ယက်မှာ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပါတယ် ။ ​အဆိုပါ ရုပ်သံမှတ်တမ်း​ပေါက်ကြားခဲ့တဲ့အတွက် စစ်တပ်က ​ဆေးရုံနဲ့ ဌာနဆိုင်ရာဝန်ထမ်း​တွေကို စစ်​ဆေးခဲ့တယ်လို့ ကရင်​ဒေသတွင်းသတင်းဌာနဖြစ်တဲ့
KIC ကလည်း​ဖော်ပြပါတယ် ။

အဲဒီလိုအ​ခြေအ​နေမှာ ​မေ ၇ ရက်မှာ သတင်းအမှားပျံ့နှံ့လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

စစ်အုပ်စုဟာ အာဏာစသိမ်းတဲ့ ၂၀၂၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရင်တည်းက NLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် အစိုးရ ခေါင်းဆောင်တွေ၊ NLD ပါတီ ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ပြည်သူလူထု အများအပြားကို မတရားဖမ်းဆီးခဲ့တာပါ။

“မအလ စစ်အုပ်စုဟာ ဒီလိုအသက်ကြီးရင့်သူ တိုင်းရင်းသား အမျိုးသမီးတဦးကို မညှာမတာ အကျဉ်းချထားပြီး လိုအပ်တဲ့ဆေးကုသမှု မပေးတာကို နိုင်ငံတကာသိရှိဖို့ လိုပါတယ်” လို့လည်း သူမရဲ့ မိတ်​ဆွေ တဦးက​ပြောပါတယ်။

ဒေါ်နန်းခင်ထွေးမြင့်ဟာ မဲမသာမာမှုရှိတယ်လို့ အကြောင်းပြပြီး အာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ စစ်အုပ်စုကို စိန်ခေါ်ခဲ့တဲ့ NLD ခေါင်းဆောင်တဦးလည်းဖြစ်ပါတယ်၊

“မဲမသမာမှုရှိတယ်ထင်ရင် လျှို့ဝှက်မဲတွေလုပ်မနေနဲ့။ ရှင်နဲ့ ကျွန်မ စင်ပေါ်တက်ပြီး ပြည်သူ့ဆန္ဒပေါ်တင်ရွေးချယ်ခံရအောင်၊ ကျွန်မက အရွေးခံရဲတယ်။ အချိန်မရွေးပဲ” လို့ အာဏာသိမ်းချိန်လာဖမ်းတဲ့ စစ်ကောင်စီတပ်တွေကို ဒေါ်နန်းခင်ထွေးမြင့်က ပြောခဲ့ဖူးပါတယ်။​ စစ်တပ်ဖမ်းဆီးတာခံထားရတဲ့ ရွေး​ကောက်ခံအရပ်သားအစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ တိုင်းနဲ့ကြည်နယ်ဝန်ကြီးချူပ်​တွေထဲမှာ​ဒေါ်နန်းခင်​ထွေးမြင့်က တစ်ဦးတည်း​သောအမျိုးသမီးဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပါတယ်။

ဝန်ကြီးချုပ်ဒေါ်နန်းခင်ထွေးမြင့်ကို စစ်အုပ်စုက မတရားပုဒ်မတွေတပ်ပြီး ထောင်ဒဏ် ၇၅ နှစ်ချမှတ်ထားတာပါ။ စစ်အုပ်စု မတရားဖမ်းဆီးစဉ်က အသက် ၆၇နှစ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ ဒေါ်နန်းခင်ထွေးမြင့်ဟာ ​မေလ ၁၀ ရက်မှာ အသက် ၇၂နှစ် ပြည့်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူမ ဟာ ၁၉၉၀ ​ရွေး​ကောက်ပွဲ ၊၂၀၁၅ ​ရွေး​ကောက်ပွဲ ၊၂၀၂၀ ​ရွေး​ကောက်ပွဲ​တွေမှာNLD ကိုယ်စားပြုယှဥ်ပြိုင်ပြီး အနိုင်ရခဲ့တဲ့ ​ရွေး​ကောက်ပွဲ သုံးကြိမ်အနိုင်ရ လွှတ်​တော်ကိုယ်စား
လှယ်ဖြစ်ပါတယ် ။

ဒေါ်နန်းခင်​ထွေးမြင့်ကို ​ဘားအံ့​ဆေးရုံ​မှာ ​မေလဆန်းက​တွေ့ရစဥ် ။ဓါတ်ပုံ-File

ဂန့် ဂေါမြို့နယ် မြောက်ပိုင်း NUGအကျဉ်းထောင်က အကျဉ်းသား ၃ဦး ထွက်ပြေး

မေ-၈၊ ၂၀၂၆။ ရှိန်း/People's Spring

မကွေးတိုင်း၊ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ ရှိတဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုး‌ရ NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန MODလက်အောက်ခံ အကျဉ်းထောင်ကနေ စစ်သုံ့ပန်း၂ဦးနဲ့ ပြစ်မှု အကျဉ်းသား ၁ဦးတို့ ထွက်ပြေးသွားတယ်လို့ တော်လှန်ရေးသတင်းအရင်းမြစ်တချို့က ပြောပါတယ်။

မေလ ၇ရက် မနေ့က နေ့လယ်ပိုင်းမှာ ဂန့်ဂေါမြို့နယ် မြောက်ခြမ်းက အကျဉ်းသားတွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အကျဉ်းထောင်ကနေ အစောင့်တွေမသိဘဲ ထွက်ပြေးသွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ထွက်ပြေးသွားတဲ့ သုံ့ပန်းနှစ်ဦးဟာ ၂၀၂၃ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်က ဂန့်ဂေါမြို့နယ် မင်းရွာရဲစခန်းကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေ သိမ်းယူစဉ်မှာ အရှင်ဖမ်းမိခဲ့တဲ့ စစ်သုံ့ပန်း ၁၇ဦးထဲက ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

နောက်တစ်ဦးကတော့ ရွှေဘိုမြို့နယ်အတွင်းက လူသတ်မှုကျူးလွန်လို့ ဖမ်းဆီးထားတဲ့ တရားခံ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

"ထွက်ပြေးသွားတယ်လို့တော့ သတင်းရထားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့လည်း စုံစမ်းနေတုန်းပါ။ အသေးစိတ်တော့ မသိရသေးပါဘူး"လို့ ဂန့်ဂေါမြို့နယ် မြောက်ခြမ်းက ပြည်သူ့အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ထွက်ပြေးသွားတဲ့ အကျဉ်းသား ၃ဦးမှာ လက်နက်တွေတော့ ပါမသွားဘူးလို့ သိရပါတယ်။

(မင်းရွာကို သိမ်းယူပြီးနောက် ဖမ်းဆီးမိတဲ့ စစ်သုံ့ပန်းတွေကို တွေ့ရစဥ်။ ဓာတ်ပုံ - MOD)

စစ်ကိုင်းမှာ စစ်တပ်စစ်ကြောင်းထိုးနေပြီး ပြည်သူအချို့ ဖမ်းဆီးခံထားရ

မေ-၈၊ ၂၀၂၆။ဇေအောင်/People's Spring

စစ်ကိုင်းမြို့နယ်က ကျေးရွာတွေ စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးနေပြီး ပြည်သူအချို့ကို ဓားစာခံအဖြစ် ဖမ်းဆီးခံထားတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ဒီကနေ့ မေလ ၈ ရက် မနက်ပိုင်းက စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ မုံရွာ-မန္တလေးလမ်းအနီး၊ ကံတလူဘုရားဝန်းကျင်နဲ့ ကုန်းရွာတဝိုက်ကို စစ်တပ်က အင်အား ၁၀၀ခန့်နဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးနေလို့ ဒေသခံပြည်သူတွေ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဓါးစာခံ အဖြစ် ပြည်သူ ၃၀ ခန့်လည်း ဖမ်းဆီးခံထားရတယ်လို့ စစ်ကိုင်းကင်းထောက်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ GroundPress အဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။

"ဒီလဆန်းပိုင်းမှာကို သူတို့ စစ်ခွေးတွေဘက်က ဗိုလ် အဖမ်းခံရတာတွေရှိတယ်။ မိုင်းဆွဲခံရတာတွေ ရှိတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့်မို့ လောလောဆယ် စစ်ကြောင်းတွေထိုးနေတာ။"လို့ GroundPress မြေပြင်သတင်း တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

အလားတူ ဒီကနေ့မှာပဲ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်ကို မန္တလေးမြို့ကနေ စစ်တပ်ယာဥ်တန်းတွေ ဝင်ရောက်လာပြီး စစ်ကိုင်း တပ်မ(၃၃)ကတဆင့် မုံရွာ-မန္တလေးလမ်းအတိုင်း ချောင်းဦးနဲ့ မုံရွာမြို့ဘက် ဦးတည်သွားနေကြောင်း GroundPress မြေပြင်သတင်းက ဆိုပါတယ်။

စစ်ကိုင်းမြို့နယ် အနောက်မြောက်ခြမ်းက ဝက်လက်နဲ့ ရွှေဘိုမြို့နယ်တွေကို ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ခရိုင်ချင်းဆက် အမှတ်(၃)လမ်းပိုင်းမှာလည်း လမ်းပိုင်းဘေး ကျေးရွာတွေက ပြည်သူတွေအနေနဲ့ စစ်ရေးသတိနဲ့ နေထိုင်ကြဖို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေက ဒီကနေ့ မေလ ၈ ရက်မှာ သတိပေးထားပါသေးတယ်။

မြန်မာ့အကျပ်အတည်းတိုးတက်မှု မရှိတဲ့အပေါ် အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေ စိတ်ပျက်
မေ-၈၊ ၂၀၂၆။ People’s Spring
မြန်မာပြည်အကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရာမှာ တိုးတက်မှုမရှိတဲ့အပေါ် အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေအကြား စိတ်ပျက်မှုမြင့်တက်လာတယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတမာကို့စ်ဂျူနီယာက ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။
အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ကလွဲလို့ ကျန်အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေက ခေါင်းဆောင်တွေ အားလုံးတက်ရောက်ကြတဲ့ အာဆီယံထိပ်သီးညီလာခံကို ဒီနေ့ မေလ ၈ရက်မှာ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ စီဘူးပြည်နယ် လာပူလာပူမြို့မှာ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ပြီး အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေ တွေ့ဆုံမှုအပြီး အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သူ ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတက အခုလို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့တာပါ။
အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေက မြန်မာ့အကျပ်အတည်းကို ခက်ခဲတဲ့ပြဿနာအအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့ကြပြီး လက်ရှိအချိန်အထိ ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့အဖြေတွေလည်း ရှိမနေဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
မြန်မာ့အရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ အာဆီယံခေါင်းဆောင်တွေက ဒီနေ့ တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးကျင်းပကာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး ရပ်တန့်နေတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဥ် ရှေ့ဆက်တိုးဖို့အတွက် အခုထက် ပိုမိုအားထုတ်ကြိုးပမ်းရမယ်ဆိုတာတွေကို ခေါင်းဆောင်တွေ အကြား သဘောတူညီခဲ့ကြတယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတက ပြောပါတယ်။
“ကျွန်တော်တို့အားလုံး တသဘောထားတည်းရှိတာက အခုထက်ပိုမိုတိုးတက်မှုတွေ မြင်တွေ့ချင်တာပါပဲ။ လက်ရှိမှာ ဘာမှ တိုးတက်မှု မရှိနေတာကို ပြောင်းလဲဖို့ နည်းလမ်းတွေ အပူတပြင်းရှာဖွေရမယ်ဆိုတာကိုလည်း ကျွန်တော်တို့အားလုံး သဘောတူကြပါတယ်။ (အခုက)ဘာတိုးတက်မှုမှ မရှိနေတာ”လို့ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သူ သမ္မတမားကို့စ်က ပြည်တွင်းနဲ့ နိုင်ငံတကာသတင်းထောက်တွေကို ပြောပါတယ်။
အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က အာဆီယံရဲ့ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ရပ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းမရှိတာကိုလည်း ခေါင်းဆောင်က စိတ်ပျက်နေကြတယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတက ပြောပါတယ်။ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် လက်ခံခဲ့တဲ့ အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် ၅ရပ်ဆိုတာဟာ အကြမ်းဖက်မှုအဆုံးသတ်ရေးနဲ့ တိုင်းပြည်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားပြီး အာဆီယံက ချမှတ်ထားတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးမူဘောင် ဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေအကြား တိုက်ပွဲတွေနဲ့ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုက နှစ်တွေချီ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ပြည်တွင်းပဋိပက္ခနဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာစိန်ခေါ်မှုတွေ ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေရတာဖြစ်ပါတယ်။
“မြန်မာနိုင်ငံအခြေအနေကို ချဥ်းကပ်ဆောင်ရွက်မှုက မြူတမှုန်စာအရွေ့တောင် မဖြစ်ဘူး ထင်ပါတယ်”လို့ သမ္မတမားကို့စ်က ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အာဆီယံအနေနဲ့ လူ့အခွင့်အရေးလေးစားဖို့၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ အာဆီယံ ဗဟိုချက်ကျမှုတွေအပါအဝင် အဖွဲ့အစည်းကြီးရဲ့ အဓိကမူလမ်းစဥ်တွေကို ဖြေလျှော့ပေးမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူက အလေးပေး ပြောကြားပါတယ်။
တဖက်မှာလည်း အာဆီယံအနေနဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ကို ဆက်လက်ဖယ်ကြဥ်ထားဆဲဖြစ်ပေမယ့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေအနေနဲ့ သိပ်မကြာခင်ကာလမှာ စစ်တပ်ခန့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို အွန်လိုင်းကနေ တွေ့ဆုံဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားကြောင်း အာဆီယံအထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်က ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထားပါတယ်။
မြန်မာ့အရေးနဲ့ပတ်သက်လို့ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေအကြား သဘောကွဲလွဲမှုရှိနေပြီး အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတချို့က အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နဲ့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့ တွန်းအားပေးနေသလို တချို့နိုင်ငံတွေကတော့ အာဆီယံထိပ်သီးအဆင့် ဆွေးနွေးပွဲတွေ မတက်ရောက်မီမှာ ချမှတ်ထားတဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ရပ် လက်တွေ့တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းမှုတွေ အရင်ပြသဖို့ အခိုင်အမာရပ်တည်ထားကြပါတယ်။
ကိုးကား - PNA

ဖားကန့်ဒေသ ၃ရက်ဆက်တိုက်ပွဲ စစ်တပ် ၂၀ ကျော်သေ၊ လက်နက် ၂၀ကျော် KIAသိမ်းရ

မေ ၈၊ ၂၀၂၆။ ထားမြတ်/People’s Spring

ကချင်ပြည်နယ်၊ ဖားကန့်မြို့နယ် လုံးခင်းဒေသမှာ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်(KIA) ပူးပေါင်းတပ်နဲ့ စစ်တပ် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေပြီး စစ်ကောင်စီဘက်က အထိနာလျက်ရှိတယ်လို့ ကချင်စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

မေလ ၆ရက်ကနေ ဒီကနေ့ ၈ရက်အထိ စစ်ရေး အခြေအနေကို ကချင်စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က အခုလို ပြောပြတာပါ။

“အခြေအနေက တော်တော်ပြင်းထန်တယ် လုံးခင်းဘက်မှာ။ ဒီနေ့ လူနာနဲ့ လူသေအလောင်းပေါ့ ဖိုးဝီးကားနှစ်စီးနဲ့ သယ်သွားတာ။ ပြီးတော့ သူတို့ မသယ်နိုင်တဲ့အလောင်းတွေ ၄၊ ၅လောင်းတော့ရှိသေးတယ်။ ငါတို့ မြှုပ်ပေးနေရတာတဲ့။” လို့ စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

၃ရက်တာ တိုက်ပွဲအတွင်းမှာ စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ကျော်သေဆုံးတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

" လက်နက်တွေက တော်တော်ရပြီ။ သုံးရက်အတွင်းမှာ လက်နက်က အလက် ၂၀ကျော်လောက်ရှိမယ်” လို့ စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။

ဖားကန့်ဒေသတိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်က လေကြောင်းဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေ အပြင်းအထန် ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ ဒီလို လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ရာမှာ အရပ်သားပြည်သူနေထိုင်ရာတွေကိုလည်း ဗုံးကြဲခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံ သတင်းရင်းမြစ်အချို့က အသိပေးထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နေအိမ်တွေ မီးရှို့တာတွေလည်း ရှိတယ်လို့ သိရပြီး အသေးစိတ်အခြေအနေတွေ စုံစမ်းနေဆဲပါ။

KIAက ဖားကန့်ဒေသ စစ်ရေးအခြေအနေကို မေလ ၆ရက်မှာ သတင်းဖော်ပြထားရာ လုံးခင်းဘက်ကို စစ်အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားလာလို့ KIAနဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မေ ၄ရက် တိုက်ပွဲမှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ဖားကန့် တပ်မကုန်းက လက်နက်ကြီးနဲ့ ရမ်းပစ်လို့ ပြည်သူထိခိုက်မှု နေအိမ်ပျက်စီးမှုတွေရှိကြောင်း KIAက သတင်းဖော်ပြထားပါတယ်။