ပြည်သူ့သွေးချွေးမျှော်လင့်ချက်ကြောင့် ဖက်ဒရယ်ဦးဆောင်ကောင်စီဖွဲ့နိုင်ခြင်းဖြစ်၊စစ်ရေးစုစည်းကွပ်ကဲပြီး စစ်အာဏာရှင်ဖယ်ရှားမယ်လို့ ခေါင်းဆောင်တွေပြော

■“စစ်ရေးအရ ကျစ်လစ်သော မဟာမိတ်အင်အား
စုကိုအခြေခံပြီးစနစ်ကျနတဲ့ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ဆီကို ဦးတည်နေကြောင်း ပြောလိုပါတယ်” NUG ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလ

■“အခုအချိန်မှာကျနော်တို့ဟာတဦးချင်း သီးခြား
လှုပ်ရှားနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း မဟုတ်တော့ပါဘူး။ကျနော်တို့ဟာ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်
စု တခုတည်ဆောက်နေတဲ့ သမိုင်းဝင် လုပ်ငန်းစဉ်တခုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေဖြစ်နေပါတယ်။” KNU ဥက္ကဋ္ဌ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်း

■ခြောက်ဖွဲ့နဲ့ အစပြုခဲ့ပေမယ့် ပါဝင်သင့်သူတွေ ဖြည့်စွက်နိုင်ဖို့ နှစ်လအတွင်း အမြန်ဆုံး ကြိုးစားမယ်လို့ KNPP ဥက္ကဋ္ဌပြော

မတ်-၃၀၊၂၀၂၆။ထားမြတ်/People’s Spring

တော်လှန်ရေးကိုအရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ဖို့ရည်ရွယ်စုဖွဲ့ခဲ့တဲ့ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်း
ရေး ဦးဆောင်ကော်မတီဟာပြည်သူလူထုရဲ့ သွေး၊ ချွေး မျှော်လင့်ချက်တွေကြောင့် ဖွဲ့စည်းနိုင်တာဖြစ်ပြီး ကောင်စီအနေနဲ့ စစ်ရေးအရ စုစည်းကွတ်ကဲတာ၊နိုင်ငံရေးအရအမျိုးသားညီညွတ်ရေးကို ကျစ်
ကျစ်လစ်လစ်ဦးဆောင်ပုံဖော်တာ လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ဦးဆောင်ကောင်စီ ခေါင်းဆောင်တွေက ပြောပါတယ်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊ ပြည်
ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ
(CRPH)၊ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU)၊ ကချင်လွတ်လပ်ရေးအဖွဲ့(KIO)၊ကရင်နီအမျိုး
သားတိုးတက်ရေးပါတီ(KNPP)၊ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF) တို့ ပါဝင်တဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ
(Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union – SCEF)” ကနဦး ဖွဲ့စည်းကြောင်း မတ်လ ၃၀ရက် ညနေပိုင်းမှာ ပြု
လုပ် အခမ်းအနားမှာ ခေါင်းဆောင်တွေကပြောကြားခဲ့တာပါ။

ဦး​ဆောင်ကောင်စီကိုတော်လှန်ရေးအရှိန်မြှင့်ပြီး အမြန်အောင်ပွဲရယူဖို့၊အသွင်ကူးပြောင်းရေးအစိုး
ရ ဖွဲ့စည်းဖို့၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး လက်တွေ့ ဖော်ဆောင်နိုင်ရေး စစ်ရေး နိုင်ငံရေး ဖက်ဒရယ်ရေးများ ဦးဆောင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာလို့ အသိပေးခဲ့ပြီး အခမ်းအနားမှာ NUG ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလ၊ CRPH ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ကြည်ညွန့်၊ KNU ဥက္ကဋ္ဌ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်၊ KNPP ဥက္ကဋ္ဌ ခူဦးရယ်၊ CNF ဥက္ကဋ္ဌ ပူးဇင်ကျုံးနဲ့ NUG ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် မန်းဝင်းခိုင်သန်းတို့က မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ကြပါတယ်။

အခမ်းအနားကို KIO ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂမ်ရှောင်နဲ့ KIC ဒုဥက္ကဋ္ဌ ဒုဗိုလ်ချုပ်ကြီးဂွန်မော်တို့လည်းတက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။အခုလို
ဦးဆောင်ကောင်စီဖွဲ့စည်းနိုင်တာဟာနွေဦးတော်
လှန်ရေးသမိုင်းမှာ ထင်ရှားတဲ့ နိုင်ငံရေးမှတ်တိုင် ဖြစ်တယ်လို့ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက ပြောကြားပြီး ပိုမိုညီညွတ်သော နိုင်ငံရေးစစ်ရေး မဟာ
မိတ်စုဖွဲ့မှု ပုံစံနဲ့ စုဖွဲ့ခဲ့တာလို့ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက ပြောပါတယ်။

“ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စုသစ်ပေါ်ထွန်းရေး အတွက် တာဝန်ယူမှု တာဝန်ခံမှု ရှိတဲ့ အမျိုး
သားညီညွတ်ရေးအခြေခံမူအပေါ်မှာ အခြေခံပြီး စတင်ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ပြောကြားလိုပါတယ်” လို့ ယာယီသမ္မတက ပြောပါတယ်။

နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ ပြည်သူ့ တော်လှန်ရေးကို အခြေခံပြီး လူမျိုးပေါင်းစုံ လူထုလူတန်းစားပေါင်း
စုံ လွတ်မြောက်ရေးကို ဦးတည်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး အခု ကောင်စီကိုလည်း စုပေါင်းခေါင်းဆောင်မှု အခြေခံမူအပေါ် တည်ဆောက်ဖွဲ့စည်းခဲ့တာလို့ အသိပေးပါတယ်။ဦးဆောင်ကောင်စီဟာ တရားဝင်မှု တာဝန်ခံမှုနဲ့ ညီညွတ်မှုကို အခြေခံတဲ့ မဟာဗျူဟာ ခြေ
လှမ်းသစ်ဖြစ်တယ်လို့လည်း လူထုကို အသိပေးပါတယ်။

“ဒါဟာ စစ်ရေးအရ ဦးဆောင်လှုပ်ရှားမှုတွေကို စုစည်းကွပ်ကဲနိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်သလို နိုင်ငံရေးအရ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးကို ကျစ်ကျစ်လစ်လစ် ဦးဆောင်စုစည်း ပုံဖော်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားရှိပါတယ်” လို့ ယာယီသမ္မတကပြောပါတယ်။ဦးဆောင်
ကောင်စီအနေနဲ့ နိုင်ငံရေး တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအကြား ချိတ်ဆက်မှုအားကောင်းရေး အလေး
အနက်ထား ဆောင်ရွက်မယ်လို့ ပြောပြပြီး ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အုတ်မြစ်တည်နိုင်ဖို့ လက်တွေ့ကျတဲ့ မူဝါဒဆိုင်ရာ ဦးဆောင်ညှိနှိုင်းမှုတွေ အဆင့်လိုက်လုပ်ဆောင်ဖို့ ဦးတည်ထားကြောင်း ပြောပါတယ်။

“ကျနော်တို့ အနေနဲ့ အပြီးသတ် နိဂုံးချုပ်ပေးလိုက်ဖို့လိုအပ်တဲ့ အရေးကြီးကိစ္စကတော့မြန်မာစစ်တပ်
ကို နိုင်ငံရေးထဲကနေ အပြီးသတ် ဖယ်ရှားပစ်ဖို့ ကိစ္စပဲဖြစ်ပါတယ်။”လို့ ယာယီသမ္မတက ပြောပြပြီး ဦးဆောင်ကောင်စီဟာ စစ်အာဏာရှင် စနစ်ချုပ်ငြိမ်းရေးနဲ့ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေ ပြန်လည်အသက်သွင်းမှု မှန်သမျှကို ဖြိုဖျက်ပစ်ဖို့ ဖြစ်တယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။စစ်မှန်တဲ့ လူထုကိုယ်စားပြုနဲ့ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ဖက်ဒရယ်အခြေခံဥပဒေနဲ့ အစားထိုး တည်ဆောက်ဖို့ ရည်ရွယ်ချက်ထားရှိပြီးဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီနဲ့ အနှစ်
သာရဖြစ်တဲ့ အရပ်သား အုပ်ချုပ်မှုကို အပီပြင်ဆုံး အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ လက်တွေ့ကျစွာ ကြိုးစားသွားမယ်လို့ ယာယီသမ္မတက ပြောပါတယ်။

“ပြည်သူကို ဝန်ဆောင်မှု ပေးနေတဲ့ ဌာနဆိုင်ရာတွေအပြင် စစ်ရေးအရ ကွပ်ကဲ လှုပ်ရှားနေတဲ့ လက်နက်ကိုင်အားလုံးကို အရပ်သား အစိုးရရဲ့ ဦးဆောင်မှုအောက်မှာ အပြည့်အ၀ ထားရှိနိုင်ဖို့ စတင်လုပ်ဆောင်နေပြီဖြစ်ပါတယ်”လို့ယာယီသမ္မတက ပြောပါတယ်။

စုစည်းလိုက်တဲ့ ဦးဆောင်ကောင်စီဟာ တော်လှန်
ရေးအရ ပြတ်ပြတ်သားသားဖြစ်ရမယ်လို့လည်း ယာယီသမ္မတက ပြောပါတယ်။

“စစ်ရေးအရ ကျစ်လစ်သော မဟာမိတ်အင်အားစုကို အခြေခံပြီး စနစ်ကျနတဲ့ ဖက်ဒရယ်တပ်မတော်ဆီကို ဦးတည်နေကြောင်း ပြောလိုပါတယ်။ မဟာ
မိတ်စစ်ရေးအင်အားစုအချင်းချင်းအကြား အပြန်
အလှန်ယုံကြည်မှုအပေါ်မှာ အခိုင်အမာ တည်
ဆောက်ထားပါတယ်” လို့ ယာယီသမ္မတ ဒူဝါလရှီးလက ပြောပါတယ်။

ဒါတွေအားလုံးဟာဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောငစုသစ် အတွက် အလိုအပ်ဆုံးသော ပြည်
နယ်ဒေသ အားလုံး လွတ်မြောက်ရေးကို ဦးတည်တာဖြစ်ပြီး လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်နဲ့ ယှဉ်သော လူထုတော်လှန်ရေးနည်းနာတွေကို ကျယ်ကျယ်
ပြန့်ပြန့် ပေါင်းစပ်ဖို့ ခြေလှမ်းသစ် စတင်လိုက်တာဖြစ်ကြောင်း အသိပေးပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ
(CRPH) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးအောင်ကြည်ညွန့် ကလည်း အခုဖွဲ့စည်းလိုက်တဲ့ ဦးဆောင်ကောင်စီဟာ တော်
လှန်ရေးအတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့လုပ်ငန်းစဉ် ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်တာ ဖြစ်ပြီး ကာလရှည်မက်ခဲ့တဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး အိမ်မက်ကို လက်တွေ့ကျကျ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့ အရေးကြီးတဲ့ မှတ်
တိုင်ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

“ဒီမှတ်တိုင်ဟာ နိုင်ငံရေးအစီအမံ တခုထက်ပိုတဲ့ မိမိတို့ နိုင်ငံနဲ့ ပြည်သူ လူထုအတွက် အနာဂတ်တခုကို လျှောက်လှမ်းကြဖိုပ ရဲ့ရင့်တဲ့ ညီညွတ်တဲ့ ခြေလှမ်းတလှမ်းလို့ ယုံကြည်ပါတယ်။” လို့ ဦးအောင်ကြည်ညွန့်က ပြောပြပြီး ညီညွတ်မှု တိုးစေမယ့် ခြေလှမ်းဖြစ်တယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။
ညီညွတ်မှုအားကို အပြန်အလှန် လေးစားမှု အပြန်အလှန် အသိအမှတ်ပြုမှုတို့ကို ကိုင်စွဲပြီး ထိန်းသိမ်းမြှင့်တင်သွားဖို့ အားလုံးမှာတာဝန်ရှိကြောင်းလည်း ပြောပါတယ်။

“ ညီညွတ်မှုအားနဲ့ ကျနော်တို့ရဲ့ ဘုံမျှော်မှန်းချက်အတွက်အဓိကအတားအဆီးဖြစ်တဲ့စစ်အာဏာ
ရှင်စနစ်ဆိုးကိုအမြန်ဆုံးဖြိုချနိုင်ရေးဟာလည်း ကျနော်တို့ အားလုံးရဲ့ တာဝန်တခုလို့ ကျနော့်အနေနဲ့ ခံယူပါတယ်” လို့ ဦးအောင်ကြည်ညွန့်က ပြောပါတယ်။

တော်လှန်ရေးရဲ့ အုပ်ချုပ်သူအပြောင်းအလဲ ပုံစံ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးထက် သက်ဆိုင်သူအားလုံး ပါဝင်တဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုသစ်တည်ဆောက်ရေး ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံအတွက်ဖြစ်တယ်လို့ ဦးအောင်ကြည်ညွန့်က ပြောပါတယ်။

“တော်လှန်ရေးရဲ့ ငါးနှစ်ကြာ ကာလအထိတိုင် ကြံ့ကြံ့ခံ ရင်ဆိုင်နေကြတဲ့ မြန်မာပြည်သူလူထုကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ ကျနော်တို့ အင်အားစုတွေအကြား အခုတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့တဲ့ ညီညွတ်မှုဟာ ပြည်
သူလူထု အတွက် စစ်မှန်တဲ့ မျှော်လင့်ချက်ကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရဲ့ ကာလရှည်ဖြစ်တည်ခဲ့တဲ့ ပဋိပက္ခကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့လည်းဖြစ်ပါတယ်” လို့လည်း CRPH ဥက္ကဋ္ဌက ပြောပါတယ်။

ဒီလိုကြီးလေးတဲ့လုပ်ငန်းတာဝန်တွေကိုအောင်မြင်
အောင်လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ဆိုရင် နိုင်ငံတွင်းနဲ့ ဒေသတွင်း နိုင်ငံတကာရဲ့ ပူးပေါင်းကူညီမှုတွေ လိုအပ်မယ်လို့ ပြောပြပြိး ရွေးကောက်ခံလွှတ်တော်ကိုယ်
စားလှယ်တွေ အနေနဲ့ ဦးဆောင်ကောင်စီရဲ့ မျှော်
မှန်းချက် ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သဘောတူညီချက်တွေကို အပြည့်အ၀ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်သလို လွှတ်တော်ကဏ္ဍအနေနဲ့လည်း ကောင်စီရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှု တွေကို အထောက်အကူဖြစ်စေမယ့် လုပ်ငန်းများချမှတ်ဆောင်ရွက်မယ်လို့ ဦးအောင်ကြည်ညွန့်က အသိပေးပါတယ်။

ဒီကနေ့ ညီညွတ်မှုတွေဟာ အနာဂတ်မှာ ကြုံရမယ့် အခက်အခဲ အတားအဆီး စိန်ခေါ်မှု မျိုးစုံကို အတူ
တူ ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားကြမယ်ဆိုတဲ့ စုစည်းမှုနဲ့ ကတိကဝတ်လို့ ယုံကြည်ကြောင်း ပြောကြားပြီး အခုထက် သာတဲ့ ညီညွတ်မှု နဲ့ ပူးပေါင်းသွားကြဖို့လည်း ဦးအောင်ကြည်ညွန့်က တိုက်တွန်းပါတယ်။

KNU ဥက္ကဋ္ဌ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းကလည်း မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ရာ ဦးဆောင်ကောင်စီဖွဲ့စည်းနိုင်ခဲ့တဲ့ ဒီကနေ့ဟာ တော်လှန်ရေးခရီးကြမ်းအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အဆင့်တခုဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“ကျနော်တို့ရဲ့ တော်လှန်ရေးဟာ ဒီအချိန်အခါမှာ ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းမှု နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်များ ရှင်းလင်းပြတ်သားမှုနဲ့ ပူးပေါင်းဦးဆောင်မှု စတာတွေက မရှိမဖြစ်လိုအပ်နေတဲ့အဆင့်ကို ရောက်ရှိနေပါတယ်။ အခုအချိန်မှာ ကျနော်တို့ဟာ တဦးချင်း သီးခြားလှုပ်ရှားနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်း မဟုတ်တော့ပါဘူး။ကျနော်တို့ဟာ ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု တခု တည်ဆောက်နေတဲ့ သမိုင်းဝင် လုပ်ငန်းစဉ်တခုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေဖြစ်နေပါတယ်။” လို့ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းက ပြောပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုကို အတူတကွ တည်ဆောက်ရမယ့် အရာဖြစ်လို့ ဦးဆောင်ကောင်စီကို ပြည်နယ်ဖက်ဒရယ်ယူနစ် ERO(တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ) ကိုယ်စားပြု မဏ္ဍိုင်၊ပြည်သူ့ ကိုယ်စားပြု မဏ္ဍိုင်၊ အမျိုးသမီး ကိုယ်စားပြု မဏ္ဍိုင် စတာတွေနဲ့ တည်ဆောက်ထားတာလို့ အသိပေးပါတယ်။

စစ်တပ်ကိုသာ ရင်ဆိုင်ရမှာမဟုတ်ဘဲ အချင်းချင်းအတွင်း ညီညွတ်မှုကို တည်ဆောက်ဖို့အတွက် မတူညီမှုတွေကို အသိအမှတ်ပြုပြီးပေါင်းစည်းနိုင်တဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတခု လိုအပ်ပါတယ်လို့ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းက ပြောပါတယ်။
“ ဒီ ဖက်ဒရယ်ဦးဆောင်ကောင်စီဟာ အဲဒီလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းဖို့ ရည်ရွယ်တာ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ KNU ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားပါတယ်။ ဦးဆောင်ကောင်စီမှာ ပါဝင်တဲ့ မဏ္ဍိုင်အသီးသီးက သူတွေဟာ တာဝန်ယူမှု ပြတ်သားမှုနဲ့အတူ ဦးဆောင်ကောင်စီမှာ ပါဝင်တာဖြစ်တယ်လို့ လည်း အသိပေးပါတယ်။

“ပြည်သူလူထုကိုလည်း ဒီဦးဆောင်ကောင်စီဟာ သင်တို့ရဲ့ ကောင်စီ၊ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ကောင်စီဖြစ်ပါတယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်” လို့ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းက ပြောပါတယ်။ပြည်သူတွေရဲ့ အားထုတ်မှုတွေ ပြည်သူတွေရဲ့ သွေးချွေးတွေ၊ ပြည်သူတွေရဲ့ မျှော်လင့်ချက်များကသာလျင် ဦးဆောင်ကောင်စီကိုဖွဲ့စည်းနိုင်ဖို့ တွန်းပို့ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း KNU ဥက္ကဋ္ဌက ပြောပါတယ်။

“ရှေ့မှာစိန်ခေါ်မှုတွေ အများကြီး ရှိမယ်ဆိုတာ ကျနော်တို့ သိပါတယ်။ ကျနော်တို့ အတူတကွ ရှေ့သို့ လျှောက်လှမ်းသွားကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို ခွဲဝေထားတဲ့ တာဝန်ခံမှု ရှိတဲ့ စနစ်တခုကို တည်ဆောက်သွားကြဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ လူမျိုး၊ လိင်၊ ဒေသ မရွေး လူတိုင်းနဲ့ လူမျိုးတိုင်း ဂုဏ်
သိက္ခာနဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ခွင့်နဲ့အတူ နေထိုင်နိုင်တဲ့ အနာဂတ်တခုအတွက်ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဟာက ဖက်ဒရယ်ဦးဆောင်ကောင်စီရဲ့ အနှစ်သာရပဲဖြစ်ပါတယ်။” လို့ ပဒိုစောကွယ်ထူးဝင်းက ပြောကြားပြီး အတူတကွ ရှေ့သို့ လျှောက်လှမ်းသွားကြဖို့တိုက်တွန်းပါတယ်။

KNPP ဥက္ကဋ္ဌ ခူဦးရယ် ကလည်း မိန့်ခွန်း ပြောကြားခဲ့ရာ ဒီကနေ့ဟာ ဆင်နွှဲနေတဲ့ လူထုတော်
လှန်ရေးကြီးရဲ့ အကွေ့တခု ရောက်ရှိခဲ့ပြီလို့ ပြောပါတယ်။ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ တော်လှန်ရေးကြီးရဲ့ တရားဝင်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ဖို့ အတွက် ဖက်ဒရယ်ဦးဆောင်ကောင်စီဟာ ပေါင်းကူး
တံတား တစီးလို ဖြစ်ဖို့ရည်ရွယ်ကြောင်းလည်း ပြောပါတယ်။

ဖက်ဒရယ်ဦးဆောင်ကောင်စီဟာ ပြည်နယ်ယူနစ် EROများ၊ ပြည်သူကိုယ်စားပြုနဲ့ အမျိုးသမီးကိုယ်စားပြုမှု စတဲ့ မဏ္ဍိုင်ကြီး သုံးခုကို အခြေခံထားပေမယ့် အခြေအနေနဲ့ စိန်ခေါ်မှု အမျိုးမျိုးကြောင့် ကနဦးအနေနဲ့ စတင်ဆွေးခဲ့ကြတဲ့ အဖွဲ့ ၅ဖွဲ့(NUG၊ KNU၊ KIO၊ KNPP၊ CNF) နဲ့ CRPH အားလုံး ခြောက်ဖွဲ့နဲ့ အစပြု တာထွက်ဖို့ ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း အသိပေးပါတယ်။

“မဏ္ဍိုင်သုံးခု စုံစုံလင်လင် မပါနိုင်သေးတာနဲ့ မဏ္ဍိုင်တခုဆီမှာပါသင့်ပါထိုက် သူအားလုံး ပါမနေသေးတာကလည်း အချိန်နဲ့ စိန်ခေါ်မှုနဲ့ ဖိအားကို မကျော်လွှားနိုင်တဲ့ ကျနော်တို့ရဲ့ အားနည်းချက်တခုတော့ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီအတွက်လည်း လာမယ့် ရက် ၆၀ အတွင်း အမြန်ဆုံး ပြင်ဆင် ဖြည့်စွက်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ ခူဦးရယ်က ပြောပါတယ်။

ကြိုးပမ်းမှုမှာ ပြည်သူအားလုံး အနေနဲ့ တော်လှန်
ရေးမှာ ရှိတဲ့နေရာ တက်နိုင်တဲ့ဘက်က စစ်အာ
ဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင် တော်လှန်ဖို့ တည်ဆောက်လိုတဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပန်းတိုင်ရောက်တဲ့အထိ ပါဝင်ပေးကြဖို့ တိုက်တွန်းပါတယ်။

CNFဥက္ကဋ္ဌ ပူးဇင်ကျုံးကလည်းဦးဆောင်ကောင်
စီ ဖွဲ့စည်းချင်းဟာ လွတ်လပ်ရေးနဲ့အတူဖြစ်ပေါ်
လာတဲ့ ပြည်တွင်းလက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခမှ လက်ရှိအထိ ဖြစ်နေတဲ့ အာဏာရှင်စနစ်တိုက်ဖျက်ရေး တိုက်ပွဲ ကာလများထဲကအဓိပ္ပါယ်အရှိဆုံးနဲ့ အချိန်
အခါရဲ့ လိုအပ်ချက်အရ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ဖွဲ့စည်းမှု ဖြစ်ကြောင်း ပြောပါတယ်။

ဦးဆောင်ကောင်စီရဲ့ နိုင်ငံရေး ဦးတည်ချက်မှာ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေကို အပြီးတိုင် ဖျက်သိမ်းဖို့နဲ့ အဲဒါကို အသက်သွင်းဖို့ ကြိုးပမ်းမှု မှန်သမျှ တိုက်ဖျက်ရေးဖြစ်ကြောင်း ပူးဇင်ကျုံးက ပြောပါတယ်။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေဟာ စစ်အာဏာရှင်စနစ် တည်မြဲရေး အတွက် ရေးဆွဲထားတာဖြစ်တယ်လို့ ပြောပြပြီး ပြည်သူတွေအနေနဲ့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြန်အသက်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းမှု မှန်သမျှ တိုက်ဖျက်သွားဖိုပ တိုက်တွန်းပါတယ်။

NUG ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးချုပ် မန်းဝင်းခိုင်သန်းကစစ်အာဏာရှင်စနစ် အဆုံးသတ်နိုင်ရေးနဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ ပြည်ထောင်စု ပေါ်တွန်းရေးအတွက် တိုင်းရင်းသားပြည်သူတရပ်လုံးရဲ့ အရင်း
အနှီးကြီးမားတဲ့ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲဖြစ်တာကြောင့် စုစည်းညီညွတ်မှု အပြည့်နဲ့ အားကုန်ထည့်တိုက်ပွဲဝင်သွားကြဖို့ တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ဦး​ဆောင်​ကောင်စီ​ပေါ်​ပေါက်လာဖို့ ​တော်လှန်​ရေးအဖွဲ့​ခေါင်း​ဆောင်​တွေဟာ လ​ပေါင်းများစွာကြိုးစားခဲ့ကြရတာဖြစ်တယ်လို့လည်း​ပြောပါတယ်။

တော်လှန်ရေးအောင်မြင်ရေးအကောင်အထည်
ဖော်ဖို့ ရည်မှန်းချက် ထားရှိတဲ့အတိုင်း ဆက်လက်ကြုံရမယ့် တော်လှန်ရေးအခင်းအကျင်းမှာ ပြတ်
သားတဲ့ ဦးဆောင်မှုနဲ့ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ရမယ်လို့လည်း ဝန်ကြီးချုပ် မန်းဝင်းခိုင်သန်းက ပြောကြားပါတယ်။

အားလုံးရဲ့ အင်အားကို ပိုကျစ်လစ်အောင် တည်

ဆောက်ဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ် မန်းဝင်းခိုင်သန်းက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တည်
ဆောက်ပြီး အင်အားကို ပြိုကွဲစေနိုင်တဲ့ အချင်း
ချင်း ညီညွတ်မှု ပျက်ပြားခြင်းက ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တဲ့ အတွင်းရန်၊ သွေးခွဲသပ်လျှိုမှုမှ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တဲ့အပြင်ရန် အဲဒီရန်နှစ်ပါးကြောင့် အား
လုံးပါဝင်တဲ့ စုပေါင်းအားကို အပျက်စီးမခံဘဲ စိတ်
ရှည်သည်းခံမှုတွေနဲ့ အချင်းချင်းအကြား နည်းလည်မှု တည်ဆောက်ပြီး ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ စုဖွဲ့မှုတွေနဲ့ တော်လှန်ရေးဦးတည်ရာသို့ အမြန်ဆုံးရောက်ရှိရေး ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းကြဖို့လည်း ဝန်ကြီးချုပ်က တိုက်တွန်းပါတယ်။

■​ဆောင်းပါး

တပ်ချုပ်သစ်ရဲ့ ပထမဆုံးလူသတ်ပွဲ

ယောနသံ/People's Spring

ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးလက်ထဲဓားရှည်တစ်ချောင်း
ရောက်လာသည်။ ဓားအိမ်ပါသည့် ထိုဓားကို ဗိုလ်
ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးကဆုပ်ကိုင်လိုက်သည်ချက်ချင်း
ဆိုသလိုဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးလက်ထဲပြန်ကမ်းပေး
လိုက်သည်။

အချိန်က မနက် ၁၀နာရီခန့်။ နေရာက နေပြည်
တော် ဇေယျာသီရိ ဗိမ္မာန်ထဲမှာ ဖြစ်သည်။တပ်ချုပ်တာဝန်ကို ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးထံ ဒီ‌နေ့(မတ်လ ၃၀ရက်)
မနက်ပိုင်း လွှဲပြောင်းပေးလိုက်သည့် မြင်ကွင်းဖြစ်သည်။ဓားက စစ်တပ်သုံးဓားရှည်ဖြစ်သည်။စစ်တပ်အသိုင်းအဝိုင်းမှာတော့တပ်ချုပ်၏ အ
ဆောင်အယောင်ဓါးဟု ခေါ်သည်။ ထိုဓားကို ကမ်း‌
ပေးခြင်းသည် တပ်ချုပ်ဟု အတည်ပြတင်မြှောက်
ခြင်းဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

ဓားသည်ခုတ်ထစ်ရာတွင်သုံးသည့်အရာဖြစ်သည်။
တပ်ချုပ်အသစ်စက်စက်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးက သူ့‌ရှေ့တည့်တည့်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးအပါအဝင် ဇေယျာသီရိ ဗိမ္မာန်ထဲက ဘယ်သူ့ကိုမှ မခုတ်ပါ။ သို့သော် နေပြည်တော်မှ မိုင် ၂၀၀ ခန့်အကွာမှာရှိနေသည့် ပြည်သူများကိုမူ ဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်လိုက်သည်။

စစ်ကိုင်းတိုင်း ဘုတလင်မြို့နယ်၊ငပယင်းရွာဆေး
ခန်းကို တိုက်​လေယာဉ်များဖြင့် ဗုံးကြဲပြီး ရော့ကတ်နဲ့ပါ ပတ်ချာလည်ပစ်ခတ်ခြင်းဖြစ်သည်။
​ပထမအကြိမ်ဗုံးကြဲပြီး ​သေဆုံးဒဏ်ရာရသူများကိုကူညီ​ရေးနဲ့ ရှင်းလင်း​ရေးလုပ်​နေစဥ်တိုက်​လေ
ယာဥ်က​နောက်တကြိမ်လာဗုံးကြဲသတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးတပ်ချုပ်ရာထူးယူအပြီး နာရီအနည်းငယ်အကြာမှာပဲ နွှဲတဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် လူသတ်ပွဲ။ စစ်ခေါင်းဆောင်အနေဖြင့်ပထမဆုံးကျူးလွန်တဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုဖြစ်သည်။

ပြည်သူလူထုကိုငါးနှစ်ကြာသတ်ဖြတ်ပြီး နေပြည်
တော်မှာ ဒီနေ့ မြန်မြိုင်ဆိုင်ဆိုင်ပြုလုပ်နေသည့် နိုင်ငံတော်အဆင့်ရာထူး‌တွေအလုအယက် ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအနေချိန်မှာ စစ်သူကြီးမဟာဗန္ဓုလ၏ ဇာတိ ဘုတလင်မြို့နယ်၊ငပယင်းရွာတွင် ဒေသခံတွေ ငိုပွဲဆင်နေကြရသည်။

ငပယင်းရွာက ဘုတလင်မြို့နှင့်ငါးမိုင်ခန့်အကွာမှာရှိသည်။ငပယင်းရွာဆေးခန်းတွင်အရပ်သားအချို့ဆေးကုသမှုခံယူနေစဉ်ဂျက်ဖိုက်တာနှစ်စီးဖြင့် ဗုံးကြဲပြီးရော့ကတ်ဖြင့်ပါပစ်ခတ်သွားခြင်းဖြစ်
သည်။ အမျိုးသမီးသုံးဦး၊ အမျိုးသားနှစ်ဦးသေဆုံးပြီး အားလုံးအရပ်သားများဖြစ်သည်ဟု ဒေသခံများကပြောသည်။​ဒေသခံအချို့က ​သေဆုံးသူ ၁၅ ဦးအထိရှိ​ကြောင်း​ပြောကြသည်။

"စစ်တပ်က ဘယ်ကောင်တက်တက် ရက်စက်မှာပဲ။ကျနော်တို့က ပိုပြီး ဂရုတစိုက်နေမှရမယ်"လို့
ဘုလင်မြို့ခံတဦးကပြောသည်။

ငပယင်းရွာဒေသခံတွေကိုပွဲစဉ်နေချိန်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးနှင့်တပ်ချုပ်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က နေပြည်တော်တွင် အတူတကပွဲခံနေကြသည်။ အခမ်းအနားဖြင့် ဂုဏ်ပြုခံနေကြသည်။ တပ်ချုပ်မဖြစ်ခင်က ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးသည် စစ်ဘက်လုံခြုံရေးအရာရှိချုပ်(စရဖ)ဖြစ်ပြီး‌ဖေ‌ဖော်ဝါရီလထဲတွင် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် (ကြည်း)အဖြစ် ယင်းအချိန် တပ်ချုပ်ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကခန့်အပ်လိုက်သည်။ထို့
နောက်ပိုင်းတွင် အရပ်သားပြည်သူများအားပစ်
မှတ်ထားသည့် တိုက်ခိုက်မှုများ သိသိသာသာ ပိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ဆိုးရွားသောအစုလိုက်အပြုံ
လိုက်သတ်ဖြတ်မှုများ ပိုပြီးကျူးလွန်လာသည်။

မတ်လ ၁ ရက်နေ့မနက်ပိုင်းမှာမကွေးတိုင်း၊မင်း
တုန်းမြို့နယ်က အများပြည်သူ စုဝေးရာနေရာကုန်ကားစခန်းကိုဂျက်ဖိုက်တာ သုံးစင်းဖြင့်ဗုံးကြဲ
ခဲ့ရာ အရပ်သား ၂၀ကျော် သေဆုံးပြီး ၂၀ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။မတ်လ မတ်လ ၅ ရက်မနက်မှာ
ပဲခူးတိုင်း၊ ညောင်လေးပင်မြို့နယ်မှ ရေတွင်းကုန်း၊ ခရုကုန်းနှင့် ကျောင်းကုန်းကျေးရွာတွေကို စစ်ကောင်စီစစ်ကြောင်းတွေက ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး ဒေသခံ ၄၀ ကျော်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

မတ်လ၈ရက်တွင်အမ်းမြို့နယ်၊ဒါးလက်ချောင်း
ဒေသမှစစ်သုံ့ပန်းအကျဉ်းစခန်းကိုစစ်တပ်ကနာရီနှင့်ချီ ဗုံးကြဲခဲ့၍ အရာရှိကြီး‌များအပါအဝင် စစ်သုံ့
ပန်း ၁၁၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ မတ်လ ၂၀ရက်တွင် စစ်ကိုင်းတိုင်း ကသာမြို့နယ်က ဘုန်းကြီးကျောင်းကို ဗုံးကြဲခဲ့သောကြောင့် သံဃာတော်အချို့အပါ
အဝင် ၈၀ခန့်သေဆုံးပြီး ရုပ်အလောင်းများကို စစ်အုပ်စုက ဖျောက်ဖျက်ဖို့ကြိုးစားခဲ့သည်။

အထက်ပါဖြစ်ရပ်များသည် လူ၂၀ဦးအထက် သေဆုံးသော အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်သည့်ဖြစ်ရပ်များ သာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာများအပြင် ရန်ကုန်တိုင်းနှင့်နေပြည်တော်မှလွဲ၍ ကျန်ဒေသများကို ဗုံးကြဲခဲ့သည်။

ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ကြည်း)ရာထူးနှင့် ဒီနေ့ခန့်
အပ်ခံရသည့် တပ်ချုပ်ရာထူးမရခင်ကြားကာလမှာပင် လူ ၃၀၀ ထက်မနည်း သတ်ဖြတ်မှုအတွင်း ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးက အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ တပ်ချုပ်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကနိုင်ငံတော်အာဏာကို မတရားသိမ်းယူပြီးနောက်ပိုင်း လူထုခေါင်း‌ဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် လူပေါင်း သုံးသောင်းကျော်ကို ဖမ်းဆီးထားသည်။ကိုဂျင်မီ၊ကိုဇေယျာသော်တို့အပါအဝင် ဆန့်ကျင်သူတွေထဲမှ အချ်ို့ကို ကြိုးပေးကွပ်မျက်ခဲ့သည်။

တစ်သောင်းကျော်ကို အကြမ်းဖက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟုအမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊လူ့အခွင့်
အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားသည်။ အရပ်သားပြည်သူများအပေါ် အဆိုပါစစ်ရာဇ
ဝတ်မှုများကျူးလွန်ထားသည့်တပ်ချုပ်ဟောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကိုတပ်ချုပ်အသစ်
ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးက ဆရာတင်ထားသည်။အမှန်တွင်​တော့အထက်ပါစစ်ရာဇဝတ်မှုများကို
မင်း​အောင်လှိုင်နှင့် ရဲဝင်းဦးအပါအဝင် စစ်တပ်​ခေါင်း​ဆောင်များအတူကျူးလွန်ခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ထိုအပြင် ရဲဝင်းဦးသည် ၂၀၂၁ ​ဖေ​ဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှာလူထု​ခေါင်း​ဆောင်​ဒေါ်​အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ဦး​ဆောင်ဖမ်းဆီးခဲ့သူဟုလည်းသတင်း
ထွက်​နေသည်။သို့​သော်ထိုအချက်ကို ထပ်မံစီစစ်အတည်ပြုရန်လို​သေးသည်။

တပ်ချုပ်အသစ်သည်သမ္မတရာထူးဆီ သုတ်ခြေ
တင်နေသည့် တပ်ချုပ်ဟောင်းထက် မလျော့သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု ရှိနေသည်။ယနေ့ မနက်
ပိုင်းမှာ တပ်ချုပ်ရာထူးရယူပြီးသည့်‌နောက် ပထမဆုံးပြောသည့် မိန့်ခွန်းတွင် နောက်ထပ် စစ်ရာဇ
ဝတ်မှုများကျူးလွန်မည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ပါသော ကြွေးကြော်မှုကို ဟစ်ကြွေးသွားသည်။

၎င်းကို တပ်ချုပ်အဖြစ်ယုံကြည်စွာတာဝန်ပေးအပ်
ခဲ့သည့် တပ်မတော်အကြီးအကဲများ၏ ယုံကြည်မှုနှင့် ထိုက်တန်စွာ ကိုယ်စွမ်း၊ဉာဏ်စွမ်းရှိသမျှ ကြိုး
ပမ်းထမ်းဆောင်သွားမည်ဟုကတိပြုသွားသည်။ လူထု၏ရန်သူ၂၀၀၈ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုလည်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သွားမည်ဟု သူက တပ်ချုပ်ဟောင်း ရှေ့မှာကတိပေးသွားခဲ့ပြီဖြစ်
သည်။ ။

လုံခြုံရေးမကောင်းတဲ့ ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းပိုင်း ဆီရှားလို့ ကားသမားတွေ အရဲစွန့်သွားလာနေရ

မတ်-၃၁၊ ၂၀၂၆။ဟာနာဆန်/People's Spring

ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းပိုင်းဟာ လုံခြုံရေးအရ စိတ်မချရသော်လည်း စက်သုံးဆီမလုံလောက်လို့ ကားသမားတွေက အဲဒီလမ်းပိုင်းကို အရဲစွန့်သွားလာနေရကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဖြတ်သန်းသွားလာလို့မရခဲ့တဲ့
ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းပိုင်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလဆန်းပိုင်းက မော်တော်ယာဥ်တွေ ပြန်လည်သွားလာခဲ့ကြသော်လည်း လုံခြုံရေးအခြေအနေအရ ကွင်းလမ်းတွေကနေတဆင့် ပြန်ပတ်သွားနေရကြောင်း၊ ယခုအခါ စက်သုံးဆီရှားပါးမှုတွေကြောင့် ကားသမားတွေဟာ လမ်းပိုင်းတိုတဲ့ ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းမကြီးပေါ်ကပဲ ပြန်လည်သွားလာနေရကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

"ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ်လောက်ကစပြီး ပြန်သွားနေကြတယ်။ ပတ်သွားရတော့ ဆီမလောက်ကြတော့လို့။"လို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

မော်တော်ယာဥ်အသွားအလာနည်းပါးနေပြီး အခြားကွင်းလမ်းတွေ အသုံးပြုနေသူတွေလည်းရှိကြောင်း၊ အမှတ်(၃)ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းကလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ထားလို့ ယာယီပိတ်ထားကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ရွှေဘို-လှတောလမ်းပိုင်းကတော့ အခက်အခဲမရှိဘဲ မောင်းနှင်လို့ရပြီး လှတော-ရွာသာကြီး-ဆားတောင်-အုန်းတောလမ်းပိုင်းကတော့ သတိပြုကာ သွားလာနေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် လမ်းပိုင်းအချို့နေရာတွေမှာလည်း စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားတာတွေရှိတဲ့အတွက် သတိပြုသွားလာကြဖို့ ဒေသခံတွေက သတိပေးပါတယ်။

ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းဟာ စစ်ကိုင်းတိုင်းအထက်ပိုင်းနဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ကို သွားလာရာမှာ အရေးပါတဲ့လမ်းပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

လုံခြုံရေးမကောင်းတဲ့ ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းပိုင်း ဆီရှားလို့ ကားသမားတွေ အရဲစွန့်သွားလာနေရ

မတ်-၃၁၊ ၂၀၂၆။ဟာနာဆန်/People's Spring

ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းပိုင်းဟာ လုံခြုံရေးအရ စိတ်မချရသော်လည်း စက်သုံးဆီမလုံလောက်လို့ ကားသမားတွေက အဲဒီလမ်းပိုင်းကို အရဲစွန့်သွားလာနေရကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ဖြတ်သန်းသွားလာလို့မရခဲ့တဲ့
ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းပိုင်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလဆန်းပိုင်းက မော်တော်ယာဥ်တွေ ပြန်လည်သွားလာခဲ့ကြသော်လည်း လုံခြုံရေးအခြေအနေအရ ကွင်းလမ်းတွေကနေတဆင့် ပြန်ပတ်သွားနေရကြောင်း၊ ယခုအခါ စက်သုံးဆီရှားပါးမှုတွေကြောင့် ကားသမားတွေဟာ လမ်းပိုင်းတိုတဲ့ ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းမကြီးပေါ်ကပဲ ပြန်လည်သွားလာနေရကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

"ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ပတ်လောက်ကစပြီး ပြန်သွားနေကြတယ်။ ပတ်သွားရတော့ ဆီမလောက်ကြတော့လို့။"လို့ ဒေသခံတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

မော်တော်ယာဥ်အသွားအလာနည်းပါးနေပြီး အခြားကွင်းလမ်းတွေ အသုံးပြုနေသူတွေလည်းရှိကြောင်း၊ အမှတ်(၃)ခရိုင်ချင်းဆက်လမ်းကလည်း တိုက်ပွဲဖြစ်ထားလို့ ယာယီပိတ်ထားကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

ရွှေဘို-လှတောလမ်းပိုင်းကတော့ အခက်အခဲမရှိဘဲ မောင်းနှင်လို့ရပြီး လှတော-ရွာသာကြီး-ဆားတောင်-အုန်းတောလမ်းပိုင်းကတော့ သတိပြုကာ သွားလာနေရတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် လမ်းပိုင်းအချို့နေရာတွေမှာလည်း စစ်ကောင်စီတပ်စွဲထားတာတွေရှိတဲ့အတွက် သတိပြုသွားလာကြဖို့ ဒေသခံတွေက သတိပေးပါတယ်။

ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းဟာ စစ်ကိုင်းတိုင်းအထက်ပိုင်းနဲ့ ကချင်ပြည်နယ်ကို သွားလာရာမှာ အရေးပါတဲ့လမ်းပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

(ရွှေဘို-မန္တလေးလမ်းတနေရာကို ဝေဟင်မှ တွေ့ရစဥ်။ ဓာတ်ပုံ-Cj)

“မနေ့ကဘာဖြစ်ခဲ့လဲ”

မနေ့က(မတ်လ ၃၀ ရက်) တစ်ရက်တာအတွင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ သတင်း​​တွေထဲက ထူးခြားတဲ့ သတင်းတွေကို People’s Spring က စုစည်းဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

◾️စစ်တပ်အာဏာခွဲဝေနေချိန် ဘုတလင်နယ် ဆေးရုံကို ဗုံးကြဲ၊ သေဆုံးသူ ၁၅ ဦး၊ ဒဏ်ရာရသူ ၆ ဦးရှိ

နေပြည်တော်မှာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က အာဏာခွဲဝေနေချိန် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဘုတလင်မြို့နယ် ငပယင်းရွာက ဆေးရုံကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲလို့ ပြည်သူထိခိုက်သေဆုံးမှုများပြားကြောင်း ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ငပယင်းရွာ ဆေးခန်းကို စစ်တပ်က ဗုံးကြဲခဲ့တာ​ကြောင့် စုစုပေါင်း​သေဆုံးသူ ပြည်သူ ၁၅ဦးရှိလာပြီး ၆ဦးဒဏ်ရာရတယ်လို့ စုံစမ်းသိရပါတယ်။ ငပယင်းရွာက ဆေးခန်းကို စစ်တပ်က ဒီ‌နေ့ နေ့လယ် ၁၂နာရီ ၅၅ မိနစ်မှာ မိတ္ထီလာ ရှမ်းတဲ နဲ့ တံတားဦး​လေတပ်ကနေတက်လာတဲ့ ဂျက်ဂျက်ဖိုက်တာ​တွေနဲ့ သုံးကြိမ်ဗုံးကြဲခဲ့တာ​ကြောင့် ဆေးခန်းလာပြတဲ့ ကလေးငယ်၊ ကိုယ်ဝန်​ဆောင်မိခင် အပါအဝင် ၅ဦး သေဆုံးပြီး ၃ဦးဒဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ​ဒေသခံအချို့က​ပြောပါတယ်။ အဲဒီနောက်ဗုံးကြဲခံရလို့ ​သေဆုံးထိခိုက်သူ​​တွေကို ကူညီကယ်ဆယ်ရှင်းလင်းနေချိန်မှာ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ ၄ကြိမ် ထပ်မံဗုံးကြဲခဲ့တာမို့ ပြည်သူ ၁၀ ဦး သေဆုံးကာ ၃ ဦးဒဏ်ရာ ရခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါ​ကြောင့်​စုစု​ပေါင်းသေဆုံးသူ ၁၅ ဦးနဲ့ ဒဏ်ရာရသူ ၆ ဦးရှိခဲ့တာပါ။

◾️အရာတော်နယ်ကို စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုး၊ ဂျက်ဖိုက်တာနဲ့ဗုံးကြဲလို့ အဘွားအိုအပါအဝင် ပြည်သူ ၂ဦး သေဆုံး

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ အရာတော်မြို့နယ်ကို စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုးပြီး ဂျက်ဖိုက်တာ ၂စီးနဲ့ ဗုံးကြဲလို့ အသက်(၇၀)အရွယ် အဘွားအို အပါအဝင် ပြည်သူ ၂ဦးသေဆုံးပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူအချို့လည်း ရှိတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ဒီနေ့(မတ်လ ၃၀ရက်) မနက်ပိုင်းက အရာတော်မြို့ပေါ်ကနေ မြို့အနောက်ခြမ်းကို စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့တဲ့ စစ်တပ်ဟာ ကမ်းဖြူရွာနဲ့ မနောယမကျေးရွာအနီး ရောက်ရှိပြီး အမျိုးသားတစ်ဦးကို ပစ်သတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ညနေပိုင်းမှာ အရာတော်မြောက်ခြမ်းနဲ့ တောင်ခြမ်းက ကျေးရွာတွေကိုလည်း စစ်တပ်က ဂျက်ဖိုက်တာ ၂စီးနဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့တယ်လို့ အရာတော်မြို့နယ် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့က အသိပေးပါတယ်။ စစ်တပ်က ဆေးခန်းကို ဗုံးကြဲခဲ့တာဖြစ်ပြီး နေမကောင်းလို့ ဆေးခန်းလာပြတဲ့ အသက် ၇၀အရွယ် အဘွားအိုတစ်ဦး သေဆုံးကာ ထိခိုက်သူ နှစ်ဦးရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။

◾️K3C၊ NUG၊ CRPHတို့ပူး​ပေါင်းပြီး ဖက်ဒရယ်ဦးဆောင်ကောင်စီ-SCEF စတင်ဖွဲ့စည်း

အင်းအားကြီးတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့​​တွေအပါအဝင် ​တော်လှန်​ရေးအဖွဲ့​တွေနဲ့ NUG ၊CRPH တို့ပူး​ပေါင်းပြီး ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုပေါ်ထွန်းရေး ဦးဆောင်ကောင်စီ(Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union–SCEF)ကိုကနဦးဖွဲ့စည်းလိုက်ကြောင်း ဒီနေ့​ ကြေညာပါတယ်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ(CRPH)နဲ့ ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး( KNU)၊ ကချင်လွတ်လပ်​ရေးအဖွဲ့( KIO)၊ ကရင်နီ အမျိုးသားတိုးတက်​ရေးပါတီ(KNPP)၊ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး(CNF)စတဲ့ ​တော်လှန်​ရေးအဖွဲ့​တွေနဲ့ ဦး​ဆောင်​ကောင်စီကိုဖွဲ့စည်းခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ တော်လှန်ရေးကိုအရှိန်အဟုန်မြှင့်တင်ပြီး အမြန်ဆုံးအောင်ပွဲရယူနိုင်ဖို့၊ လက်ရှိတော်လှန်ရေးကို အဆင့်တက်၍ အသွင်ကူးပြောင်းမှုကာလ အစီအမံတွေကို အတည်ပြုပြီးအသွင်ကူးပြောင်းရေးအစိုးရ တရပ်အောင်မြင်စွာ ဖွဲ့စည်းနိုင်ဖို့၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်စေဖို့တို့အတွက် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေး၊ဖက်ဒရယ်ရေးနဲ့ အင်စတီကျူးရှင်းဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို ညှိနှိုင်းဦးဆောင်လမ်းညွှန်အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး SCEFကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ကရင်နီအမျိုးသားတိုးတက်ရေးပါတီမှ အက္ကနက်စ်က ဖတ်ကြားခဲ့ပါတယ်။ ဦးဆောင်ကောင်စီ ကနဦးဖွဲ့စည်းခြင်းနဲ့ ထုတ်ပြန်​ကြေညာခြင်းအခမ်းအနားကိုလည်း မတ်လ ၃၀မှာ ကျင်းပခဲ့ပြီး KIO၊ KNU၊ KNPP၊ CNF၊ NUG၊ CRPH တို့က​ ခေါင်း​ဆောင်​တွေ တက်​ရောက်ပြီးမိန့်ခွန်း​တွေ​ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

◾️NUG ပြည်ထဲရေး ဒုဝန်ကြီးတစ်ဦး ခန့်အပ်

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊ ပြည်ထဲရေးနဲ့ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးဌေးငွေကို ခန့်အပ်လိုက်ကြောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီ(CRPH)က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ဒီနေ့ မတ်လ ၃၀ရက်မှာ ကျင်းပတဲ့ CRPH ပုံမှန် လုပ်ငန်း ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးမှာ ဒုဝန်ကြီး ခန့်အပ်တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းအစီအစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ အစည်းအဝေးမှာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ပြည်ထဲရေးနဲ့လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ဒုတိယဝန်ကြီးအဖြစ် ဦးဌေးငွေကို ခန့်အပ်တာဝန်ပေးခဲ့ပြီး ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဌေးငွေက ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီရဲ့ ရှေ့မှောက်မှာ ကျမ်းသစ္စာ ကျိန်ဆိုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြပါတယ်။

◾️တပ်ချုပ်ပြောင်းလဲပေမယ့် အာဏာက မင်းအောင်လှိုင်ဆီမှာ ဆက်ရှိမယ်

စစ်တပ်ကို ၁၅နှစ် အုပ်ချုပ်ခဲ့သူ ၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ဟာ သူ့ရဲ့တပ်ချုပ်ရာထူးကို အနီးကပ်လူယုံ ရဲဝင်းဦးကို လွှဲပြောင်းပေးလိုက်ပေမယ့် အာဏာအလုံးစုံက မင်းအောင်လှိုင်ဆီမှာပဲ ဆက်ရှိနေမှာဖြစ်တယ်လို့ တပ်မတော်အရာရှိဟောင်းတွေက သုံးသပ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ပြုလုပ်တဲ့ စစ်တပ်လွှတ်တော်မှာ စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင်ကို ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် ထည့်သွင်းအဆိုပြုခဲ့ပြီး တဖက်မှာလည်း စစ်ခေါင်းဆောင်က တပ်ချုပ်အသစ်ကို သူစိတ်တိုင်းကျ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးကို ရွေးချယ်ခန့်အပ်ခဲ့တာပါ။ စစ်ခေါင်းဆောင်ကို စစ်တပ်ပြည်သူ့လွှတ်တော်အစုအဖွဲ့က ဒုတိယသမ္မတလောင်းအဖြစ် အမည်စာရင်းတင်သွင်းခဲ့တာဖြစ်ပြီး ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ပြည်သူ့လွှတ်တော်၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်နဲ့ တပ်မတော်သားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အစုအဖွဲ့တွေကနေ ဒုသမ္မတလောင်းတွေ တင်သွင်းရတာပါ။ အစုအဖွဲ့ သုံးခုက တက်လာတဲ့ ဒုတိယသမ္မတလောင်း ၃ဦးကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက မဲပေးရွေးချယ်ရပြီး မဲအများဆုံးရရှိသူက သမ္မတ၊ ဒုတိယက ဒုတိယသမ္မတ(၁)၊ တတိယက ဒုတိယသမ္မတ(၂) တို့ ဖြစ်လာကြမှာပါ။ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ရက်မှာ ပြည်သူရွေးကောက်ခံ NLD အစိုးရခေါင်းဆောင်တွေကို ဖမ်းဆီးဖြုတ်ချပြီး အာဏာသိမ်းခဲ့တဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ပဲ သမ္မတဖြစ်လာမယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တွေက ယုံကြည်ထားကြပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၅နှစ်ကျော်ကြာ စစ်ခေါင်းဆောင်မင်းအောင်လှိုင် ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ​မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဦးဆောင်တဲ့ NLD ပါတီက မဲမသမာမှုရှိလို့ အာဏာထိန်းခဲ့ရပါတယ်ဆိုတာ လိမ်လည်မှုဖြစ်ကြောင်း ဒီနေ့မှာတော့ မဖုံးဖိနိုင်အောင် ပေါ်လာခဲ့ပြီလို့ နိုင်ငံရေးအကဲခတ်က မှတ်ချက်ပြုပါတယ်။

◾️ပလက်၀မြို့နယ် စစ်တပ် ဗုံးကြဲမှု ပြည်သူ ၇ဦး သေဆုံး

ချင်းပြည်နယ် ပလက်၀မြို့နယ်က ကြောင်ချောင်းကျေးရွာကို အာဏာသိမ်းစစ်တပ်က လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ ကလေးငယ် ၄ဦး အပါအဝင် ပြည်သူ ၇ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ အာရက္ခတပ်တော်(AA)က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်တပ်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၇ ဦးသေဆုံးတဲ့အပြင် ကလေးငယ် ၂ဦး အပါအဝင် ၄ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်းနဲ့ အဲဒီဖြစ်စဥ်အပေါ် ဆွေမျိုးများနဲ့ ထပ်တူဝမ်းနည်းရကြောင်း AA က ဖော်ပြပါတယ်။ AA သိမ်းပိုက်ထားတဲ့ ပလက်၀မြို့နယ် ကြောင်ချောင်းရွာကို စစ်တပ်က မတ်လ ၂၉ရက် မနေ့ ညနေပိုင်းမှာ တိုက်လေယာဉ် ၂စီးနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ပြီး ရော့ကတ်နဲ့ပါ ပစ်ခတ်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။ ကျေးရွာအနီးမှာ တိုက်ပွဲမရှိဘဲ သူရဲဘောကြောင်စွာ လာရောက်ဗုံးကြဲခြင်းဖြစ်ကြောင်း AAက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ အဲဒီလို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ အသက် ၈နှစ်၊ ၁၀နှစ်၊ ၁၁နှစ်နဲ့ ၁၆နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် ပြည်သူ ၇ဦး သေဆုံးကာ ၈လသားနဲ့ ၅နှစ်အရွယ်ကလေးငယ် အပါအဝင် ပြည်သူ ၄ဦး ဒဏ်ရာရခဲ့ကြောင်း သေဆုံးထိခိုက်သူတွေရဲ့ အမည်စာရင်းနဲ့တကွ ဖော်ပြပါတယ်။ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လူနေအိမ်များလည်း မီးလောင် ပျက်စီးဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်လို့ အသိပေးပါတယ်။

◾️သရက်ချောင်းမြို့နယ် စာသင်ကျောင်းကို စစ်တပ် တိုက်လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲ

တနင်္သာရီတိုင်း၊ သရက်ချောင်းမြို့နယ် သပြူချောင်းကျေးရွာက မူလတန်းကျောင်းကို စစ်တပ်က တိုက်လေယာဉ်နဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး(KNU) မြိတ်ထားဝယ်ခရိုင်က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ KNUအုပ်ချုပ်နယ်မြေသတ်မှတ်ချက်အရ ကစယ်ဒို(သရက်ချောင်း)မြို့နယ် သပြူချောင်းကျေးရွာကို မတ်လ ၂၉ရက် ညနေပိုင်းမှာ စစ်တပ်က တိုက်လေယာဉ်နဲ့ ပေါင် ၂၅၀ ဗုံး ၂လုံး ကြဲချ တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်ဖြစ်ပြီး စာသင်ကျောင်းထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း ဓာတ်ပုံမှတ်တမ်းတွေ ဖော်ပြပါတယ်။ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း လူထိခိုက်သေဆုံးရှိ၊မရှိ အခြေအနေကို ဖော်ပြမထားလို့ မြိတ်ထားဝယ်ခရိုင် တာဝန်ရှိသူထံ ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားဆဲဖြစ်ပါတယ်။

◾️တန့်ဆည်ရဲစခန်းအချုပ်မှာ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသူတစ်ဦး ကွယ်လွန်