Қарши туман ҳокимлиги Ахборот хизматида бугун ажиб бир хабар чоп этилди. Айтилишича, Халқ депутатлари Қарши туман кенгашининг олтинчи чақириқ ўнинчи сессияси бўлиб ўтибди. Унда бир қанча «оғриқли муаммолар» кун тартибига кўтарилган бўлиб, баёнотда жумладан, шундай дейилади:

«Сессия ишида жамиятимизда бироз оғриқ нуқтага айланган оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда асосланмаган хабарларни тарқатиш, ҳокимият вакиллик органлари қадр-қиммати, шаънини қадрсизлантириш, фаолиятларига ҳақсизликда баҳо бериш каби салбий иллатлар ҳақида туман кенгаши депутатларининг фикри тингланди. Мазкур ҳолатларга йўл қўймаслик, қайси ижтимоий тармоқ бўлишидан қатъий назар, қонун олдида жавобгарлиги борлиги белгилаб берилди. Адлия бўлими ва Халқ депутатлари туман Кенгашининг доимий комиссияси томонидан қонунларда белгиланган тартибда муносабат билдириб бориш, прокуратура органи томонидан ҳуқуқий баҳо бериш ҳамда жавобгарлигини таъминлаш вазифалари белгилаб олинди».

Бундай позорни ҳали Янги Ўзбекистон тарихида кўрмагандим. Энди бир ками халқ депутатлари халқнинг оғзини ёпиш мақсадида ижтимоий тармоқларни пойлаб юришлари қолувди. Халқаро блогерлар кунига ажойиб совға улашибсизлар, гап йўқ! Балки Қашқадарёнинг ўзида ҳам муаммолар талайгинадир. Аммо ушбу муаммолар ҳақида жар солганлар рўйхат тариқасида прокуратура органларига киритиб берилаверса, унда қандай қилиб у ердаги асл ҳолат юзага чиқади?

Шу ерида Мао Цзедун даврида бўлиб ўтган бир воқеа ёдимга тушди. Хитой. 1958-йил. Юқоридагиларга ёқишнинг дардига мубтало бўлган фавқулодда "қобилиятли" айрим тоифалар мамлакатдаги аҳолининг асосий озуқаси ҳисобланган донли экинларни қираётган, касаллик тарқалишига сабабчи бўлаётган тўрт "зараркунанда": чивин, пашша, каламуш ва чумчуқларни қириб ташлашни ўша вақтдаги Хитой компартияси котиби Мао Цзэдунга тавсия қилишади. Уларнинг ҳисобича бир йил давомида чумчуқлар нест-нобуд қилаётган дон билан 30 млн аҳолини бир йил боқиш мумкин бўлар экан. Ушбу таклиф раҳнамога ҳам ёқиб тушади ва дарҳол партия йиғилиши чақирилиб ушбу тўрт жониворга қарши аёвсиз кураш эълон қилинади. Пашша ва чивинларнинг одамлар уларга қарши кураш чораларини қўллашига қарамасдан жуда тез кўпайиши, каламушларга қўйилган тузоқ, маргимуш ва бошқа чоралар иш бермаслиги боис энг катта талофат чумчуқларнинг чекига тушади.

Ўша вақтдаги ҳукумат чумчуқларни қиришнинг мисли кўрилмаган усулини қўллайди. 1958-йилнинг март-апрель ойларида бошланган ушбу қирғинбаротда Хитойдаги жамики тирик жон қатнашди дейилса муболаға бўлмайди. Дастлабки уч кун ичида Пекин ва Шанхайда 900 минг дона чумчуқ ўлдирилганлиги айтилади. Ноябрь ойига бориб эса ўлдирилган чумчуқлар сони 2 млрд ни ташкил этади. Энг ёмони, чумчуқлар билан бирга бошқа майда қушлар ҳам қирилиб кетади. Чумчуқларнинг ўлигидан баланд-баланд тепаликлар бунёд бўлди, океанга тонналаб чумчуқ ўлиги оқизилди...

1960-йилда Хитойда даҳшатли даражадаги очлик бошланди, бу тарихга "Буюк очарчилик" номи билан кирди. Расмий маълумотларга кўра ўша йили Хитойда 15 млн аҳоли очликдан ҳалок бўлган, норасмий манбалар эса ҳалок бўлганлар сонини 36-45 млн киши атрофида ҳисоблайди.

Ҳукумат ушбу очарчилик сабабини жуда яхши тушунди, афсус энди кеч бўлган эди. Ўша донларни еяётган чумчуқлар ва бошқа майда қушлар ҳаммахўр (полифаг) қуш бўлиб дон билан биргаликда экинларга зарар келтирадиган турли қурт-қумурсқаларни, чигирткаларни қириб, уларнинг сонини чеклаб турар эди, таассуфки буни ўша вақтда мамлакатдаги биолог ва экологлар кўра олмади.

Бугун мамлакатимизда турли «қурт-қумурсқаларни», «чигирткаларни» қириб, уларнинг сонини чеклаб тураётган фаоллар ҳам ҳудди ўша чумчуқлар кабидир. Уларсиз Янги Ўзбекистонни қуриб бўлмайди, қилинган ишлар ўз мевасини бермайди. Шуни кўпчилик тушунишини истардим.

Мен бундай шармандагарчиликни тўхтатишни сўраб, Парламентга мурожаат этмоқчиман. Сизлар томондан мисқоллаб йиғилган обрўга путур етказишмоқчи. Бу «табиат хатоси»ни тузатасизлар деган умиддаман.

«Файзбоғ» телеграм каналига аъзо бўлинг:
https://t.me/joinchat/AAAAAEL3NfcSopuzcfwL-w