نگرستان | مرتضی طباطبائی
183 subscribers
32 photos
6 videos
18 links
عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، گروه فلسفه

گاه‌نوشت‌های فلسفی و اجتماعی

مسیر ارتباط:
@MortezaTaba94
Download Telegram
بر اساس نظرسنجی وبسایت Philpapers از ۱۷۸۵ فیلسوف انگلیسی‌زبان جهان در سال ۲۰۲۰، حوزه تخصصی این فیلسوفان به شرح بالا شناسایی شده است.
چنان‌که پیداست، فلسفه اخلاق با سه زیرشاخه اخلاق هنجاری، فرااخلاق و اخلاق کاربردی، مجموعا با ۸۱۲ مورد متخصص/تخصص، با اختلاف محبوب‌ترین رشته دانشگاهی در بین رشته‌های فلسفه است؛ حدود دو برابرِ معرفت‌شناسی و بیش از دو برابر سنتی‌ترین شاخه فلسفه، یعنی مابعدالطبیعه.

می‌توان حدس زد که با رشد چشمگیر اخلاق هوش مصنوعی (AI ethics) در هفت هشت سال اخیر، به‌روزرسانی این نظرسنجی، اختلاف را احتمالا بیشتر هم خواهد کرد. در فرصتی از این خواهم نوشت که چرا چشم‌انداز فلسفه اخلاق، حتی به لحاظ موقعیت شغلی، احتمالا روشن‌تر از دیگر شاخه‌های فلسفه است.

@negarestan_taba
❤3
در نظرسنجی Philpapers از فیلسوفان انگلیسی‌زبان جهان، تخصص آنها در زمینه فیلسوفان غیرزنده به شرح بالا شناسایی شده است. منظور از فیلسوف (شرکت کنندگان در نظرسنجی) در اینجا، اعضای هیئت علمی‌ گروه‌های فلسفه‌ای است که چهار عضو یا بیشتر دارند و منشوراتشان به زبان انگلیسی است.
این فهرست، نکات جالب توجه فراوانی دارد؛ از جمله غلبه چشمگیر فلسفه تحلیلی بر فلسفه قاره‌ای، فاصله جایگاه ارسطو با افلاطون (رتبه ۱ و ۱۰)، رتبه دوم دیوید هیوم و چهارم دیوید لوئیس، غلبه نسبی فیلسوفان انگلیسی‌زبان در متأخرین، و تنها نماینده فلسفه ایران و جهان اسلام در این جدول، یعنی ابن‌سینا، آن هم فقط با سه متخصص. البته مجموعا در این فهرست، فلسفه شرق فقط ۶ نماینده دارد: ۳ نماینده از چین (کنفوسیوس: ۷، جوانگ‌زی: ۶، لائوتسه: ۵)، ۲ نماینده از هند (ناگارجونه: ۱۵، بودا: ۶) و ایران، یک.

اینجا شاید بتوان از تأثیر زبان بین‌المللی بر غلبه اندیشه دانشگاهی سخن گفت. هرچند احتمالا تسهیل ترجمه متون به واسطه هوش مصنوعی و رفته‌رفته مرتفع شدن مسئله زبان، این تأثیر را تا حدودی تعدیل کند.

@negarestan_taba
👍3👌1
سبقت فضیلت‌گرایی از رقبا، وظیفه‌گرایی و پیامدگرایی در تعقیب

در نظرسنجی وبسایت Philpapers از بین ۱۷۸۵ فیلسوف زنده جهان در سال ۲۰۲۰، فضیلت‌گرایی با حدود ۳۷ درصد پیش افتاده است، وظیفه‌گرایی با ۳۲‌.۰۵ در رتبه دوم است و پیامدگرایی با ۳۰.۵۶ درصد، سوم است.

این در حالی است که در نظرسنجی سال ۲۰۰۹ همین وبسایت، (البته با تعداد شرکت‌کننده کمتر)، وظیفه‌گرایی اول بوده و فضیلت‌گرایی سوم. در تصویر دوم می‌توانید شمار هواداران سایر نظریات بدیل را مشاهده کنید.

نکته جالب توجه دیگر اینکه پیامدگرایی در استرالیا (۴۸٪)، اروپای قاره‌ای (۴۰٪) و کانادا (۳۶٪)، رتبه اول را دارد.

نهایتا اینکه همبستگی خداباوری و فضیلت‌گرایی بسیار بیشتر از پیامدگرایی است؛ یعنی ۲۰۰ نفر از فضیلت‌گرایان خداباور و ۳۹۴ نفرشان خداناباورند. درحالی‌که در بین پیامدگرایان این نسبت، ۵۶ به ۴۴۲ است. در وبسایت همبستگی خداباوری و وظیفه‌گرایی ذکر نشده است.

از سایر همبستگی‌ها و مجموع شواهد اینطور به نظر می‌رسد که پیامدگرایان، چپ‌گراتر و فضیلت‌گرایان راست‌گراترند.

@negarestan_taba
👍5
هفته هشتم و پایانی مدرسه تابستانه فلسفه اخلاق

دوشنبه، ۹ شهریور ۱۴۰۵

با ارائه استادان:
دکتر مرتضی طباطبائی (۱۴ تا ۱۵:۳۰)
دکتر غلامحسین توکلی (۱۶ تا ۱۷:۳۰، به صورت مجازی)


📝 جزئیات دوره، در: کانال نشست‌های گروه فلسفه دانشگاه ادیان


☎️ اطلاعات بیشتر:   
۰۲۵۳۱۷۱۰۱۲۹
❤5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
عروس‌خانم در توضیح این کلیپ که در صفحه شخصی‌اش منتشر کرده و نزدیک ۷ میلیون بار دیده شده، نوشته «توی شلوغی عروس‌کشون، یه پیک موتوری که اصلا منو نمی‌شناخت، وایساد و با یه لبخند بهم شاباش داد». شاید جیب کوچک، ولی قلبی بزرگ داشت.
لیاقت این مردم شریف که می‌توان همیشه از آنان آموخت، چنین زندگی دشواری نبود.

#مردم_ایران

@negarestan_taba
❤10👏2
مسئله کاهش سرانه مطالعه، کاهش تمرکز و افزایش وابستگی به محتواهای صوتی و تصویری در شبکه‌های اجتماعی، مختص ایران نیست؛ مسئله‌ای جهانی است. در همین باره، این مطلب را مطالعه بفرمایید.
👍3
در تکریم نیت اخلاقی گیاهخواران

امروز با یکی از دوستان که نزدیک بیست سالی می‌شود گیاهخوار مطلق (Vegan) است، گفت‌‌وشنود مفصلی داشتم. بیشتر ادله قدیم و جدید را که بارها با دوستان دیگر بررسی کرده بودم، بار دیگر با هم مرور کردیم. ایشان از احساس درد و رنج حیوانات، حق ذاتی حیاتشان، امکان عملی برچیده شدن فرهنگ گوشتخواری همچون امکان برچیده شدن فرهنگ برده‌داری و تعدد زوجات، عدم ضرورت مصرف گوشت برای سلامتی بدن بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت (وجود همه ویتامین‌ها و پروتئین‌های لازمِ بدن در گیاهان به شرط رعایت تنوع غذایی)، تفاوت کالبدشناختی گوارش انسانی با حیوانات گوشتخوار، بهبود وضع محیط زیست در صورت گیاهخوار شدن اکثریت مردم و... گفتند و من به همراه یکی دیگر از دوستان هم از مواردی گفتیم که می‌تواند دفاعی در برابر این نقدها باشد. هرچند سرانجام دلیل من برای نپذیرفتن گیاهخواری، دلیلی شخصی پس از یک تجربه کوتاه گیاهخواری بود. با اینکه هیچ‌یک از استدلال‌ها برایم جدید نبود، ولی جامعیت بحث، آن هم در مواجهه با یک دوست گیاهخوار با ذهنی آماده و بدنی سالم، برایم شیرین و جذاب بود. آنچه در چنین دوستانی، مشترک یافته‌ام، استواری و استحکام‌ رأی ایشان است و عموماً افرادی مصمم با اراده‌هایی پولادین‌اند.

با این همه، نهایت بحث ما این شد که ایشان پذیرفتند نمی‌توان گیاهخواری را بر دیگران الزام کرد، بلکه تنها بر همان کسی که با ادله خود، به اخلاقی بودنش برسد، لازم است و من نیز پذیرفتم (چنان‌که از قبل نیز پذیرفته بودم) که گیاهخواری با نیت اخلاقی و با شرایطی که ایشان می‌گفت، از یک روح بسیار شریف و متخلق برمی‌آید و جز احترام‌گزاردن به چنین روح بزرگی، کار دیگری نمی‌توانم کرد.

@negarestan_taba
❤7👎1
«یک بار، گیاهی را به دلیل زیاد آب دادن، کُشتم. اینطور بود که فهمیدم چطور حتی نیات خوب اگر افراطی باشند، می‌توانند آسیب بزنند».

کاربر OYY: «تو آن گیاه را خوب نمی‌شناخته‌ای».

@negarestan_taba
👍4😁1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
برخلاف آنچه بسیاری از روشنفکران و چپ‌ها می‌گویند، این مردم نیستند که برای برخورداری از حداقل‌های زندگی مطلوب، نیازمند مطالعه و آگاهی مورد نظر ایشان باشند. بلکه همان روشنفکران‌اند که باید این مردم را، فرهنگشان را، و «بالندگی‌هایشان» را بشناسند و از محضرشان بیاموزند؛ اگر تبخترشان را کنار بگذارند و بخواهند. چنین مردمی لایق بهترین‌هایند.

#مردم_ایران

@negarestan_taba
👌10❤3👎1