🎞نقد فیلم و سریال🎞

کوتاه با یوجیمبو:

《یوجیمبو》 وسترنِ ژاپنی 《کوروساوا》 در بازبینی مجدد، اگرچه به پای آثاری نظیر آشوب، سریرخون،زیستن، ریش قرمز و...نمیرسد اما هنوز هم اثری است جذاب که تماشای آن به هیچ وجه خالی از لطف نیست.

یوجیمبو با بهره گیری از عناصری همچون انتقام، دوئل ، دفاع از بی گناه در مقابل ظالم و البته الگوی ورود قهرمان به شهری خلوت و نکبت زده و به طبع تغییری که در آن شهر و خودش بوجود می آید و تاکید بر امر مهمی همچون 《فردیت》 ، به وسترنی ژاپنی شده میماند که مخاطب را به راحتی تا انتها به دنبال خود میکشد.

کوروساوا در یوجیمبو همچنین به یکی از درونمایه‌های مورد علاقه‌اش یعنی تقابل سنت و مدرنیته میپردازد. از همان سکانس ابتدایی که تقابل قهرمان و خانواده‌ای کشاورز را شاهدیم که در آن از بی‌میلی پسر خانواده بر ماندن در مزرعه و علاقه‌اش به ترک روستا و مشغول شدن به قمار و...آگاه میشویم گرفته تا در ادامه کار و هنگامی که از خیانت و حقه‌بازی یکی از دو خاندان بانفوذ مطلع میشویم و میبینیم که گویی برخلاف گذشته، شرافت و صداقت جایی در معادلات امروزی نداشته تا درنهایت ورود یکی از شخصیتها که هم نوع و رنگ لباسش متفاوت با سایرین است و هم نوع سلاح جنگی‌اش( برخلاف دیگران ،از هفت‌تیر به جای شمشیر بهره میبرد) و... جملگی دست به دست هم داده تا کوروساوا نگاه تلخ و بدبینانه‌ای به گذر ژاپن از سنت به مدرنیته داشته باشد.

اما همانطور که درابتدا اشاره شد کوروساوا به امر فردیت نیز بها داده و قهرمانی کنشمند میسازد تا در تضاد با پلشتی محیط اطراف بگیرد. قهرمانی که اگرچه درابتدا با نیت کسب پول وارد کارزار میشود اما پس از کمی شناخت از محیط، بابهره گیری از هوش و ذکاوت و صدالبته وجدان انسانی، معادلات رابرهم میزند. دوربین کوروساوا نیز قهرمان ساز است. از همان تیتراژ هوشمندانه ابتدایی که دوربین در 《لوانگل》همواره قهرمان را تعقیب کرده و ضمن ایجاد حس کنجکاوی در مخاطب ، سوژه را با ابهت به تصویر میکشد گرفته تا میزانسن در سکانس درگیری دو خانواده که در آن ، قهرمان برخلاف باقی افراد با لبی خندان و خونسرد ، جمع رارها کرده و بالای برجکی میرود تا تنها شاهد نبرد آنها باشد و در این میزانسن به طبع بالاتر از دیگران
و با اعتماد بنفسی مثال زدنی ظاهر شده تا بر موضع برتری‌اش به سایرین آگاه شویم تا سرعت و مهارت بالایش در شمشیرزنی‌ها که گویی هیچ‌کس توان نبرد با وی را نداشته و... براین قهرمان سازی مهرتایید میزنند.

یوجیمبو اما شامل نقاط ضعفی هم میشود تا نتوان آن را بعنوان اثری تمام عیار درنظر گرفت . 《گره‌گشایی》 در پرده پایانی بسیار ساده انگارانه درنظر گرفته میشود. منظورم رهایی قهرمان زخمی و کتک خورده از چنگ دشمنان است. ناگهان صندوقچه‌ای با قفل خراب سرراه سبز میشود و قهرمان درِش پنهان میشود! و از آن عجیبتر که نگهبانان در آن محیط کوچک به عقلشان خطور نمیکند که آن را بگردند!

حتی هنگام ورود قهرمان به رستوران شهر هم همین اتفاق تکرار شده و حماقت عجیب دشمن موجب شده تا بازهم جایگاه قهرمان لو نرود . از این گذشته کوروساوا در بخشی از روایت که قرار است مخاطب را با خانواده زجر کشیده( همانی که همسر را در قمار به ظالمان باخته) آشنا کند با توسل ناگهانی به موسیقی سوزناک سعی در برانگیختن احساس مخاطب دارد. مشکل اما آنجاست که چون هیچ شناخت و پیش زمینه‌ای از این شخصیتها نداریم پس همدلی به پایین‌ترین حد ممکن رسیده و گویی موسیقی خود عنصری تحمیلی شده که اثر را به سمت 《سانتی مانتالیسم》 میبرد! تلاشی که خوشبختانه حضور کمرنگی داشته تا بیش از این فرم روایی را خدشه دار نکند. به علاوه معتقدم 《نقطه‌عطف》روایت و تصمیم قهرمان برای نجات این خانواده نگون بخت نیز به سرعت رخ داده و شاید بهتر بود کمی بیشتر مکث و تنهایی و تفکر قهرمان را شاهد باشیم تا با خلق کشمکش درونی قابل لمس، تصمیم مهمش را راحت‌تر بپذیریم.

#یادداشت

امتیاز : 7 از 10

@NaghdeFilmoSerial
امیدسلیمی

👍1

804 viewsOmid Salimi, edited 17:37