•
فیلمنامه‌ای که فیلم نشد!
"کوچک جنگلی به روایتِ تقوایی"

کتاب (فیلمنامه) سه‌جلدی کوچک جنگلی در حدود ۱۲۰۰صفحه، نوشته‌ی ناصر تقوایی (نشر مس/ ۱۴۰۱) به مرحمت دوستی به دستم رسید و از دیشب شروع کردم‌ به خواندنش.
نگارش فیلمنامه توسط تقوایی به قصد تولید سریالی ۱۶قسمتی برای تلویزیون از سال۵۹ آغاز و تا ۶۱ به طول انجامید و علی‌رغم انتخاب بازیگران و آغاز فیلمبرداری، متوقف، تقوایی از مقام کارگردانی خلع! و ساخت فیلم با فیلمنامه‌ای دیگرگون شده به بهروز افخمی سپرده شد.
چرا؟

خود تقوایی بعدها در پاسخ به سوال یکی از شاگردانش از علل کناره‌گیری‌ش از سریال کوچک جنگلی تحت فشار نیروهای انقلابی سازمان گفت است.
افخمی اما طی مصاحبه‌ای با ماهنامه‌ی پردیس به سال۱۴۰۱ دلیل قطع همکاری را سختگیری بی‌مورد تقوایی و سرعت صفر در تولید عنوان کرد.
و علت تغییرات عمده در فیلمنامه؟

افخمی در آن مصاحبه ادعا کرده که "فیلمنامه‌ی تقوایی براساس پاورقی منتشر شده در یکی از مجلات، به قلم احمد احرار و با عنوان مردی از جنگل نوشته شده و چون احرار تاریخنویس نبوده فیلمنامه‌ی تقوایی هم پر از اشکال بوده! پس او هم تغییرات زیادی در فیلمنامه داده تا هرچه بیشتر به واقعیت قضیه نزدیک شود!"

خب!
من کتاب مردی از جنگل را در کتابخانه دارم. برای صحت ادعای افخمی فیلمنامه تقوایی را با نوشته‌ی احرار مطابقت دادم. باید بگویم‌ به وضوح ادعای او کذب است‌ و حتا در فرازهایی مهم، دیدگاه‌های دو نویسنده اساسن با هم مغایرت دارد!
(البته که فیلمنامه‌ی تقوایی هم احتمالن به دلیل عدم دسترسی به اسنادی که بعدها -دهه‌ی ۸۰ تا امروز- آزاد و منتشر شده، در موارد معدودی با وقایع تاریخی منافات دارد)

حالا نکته اینجاست که چاپ این فیلمنامه‌ی در محاق مانده از یکی از مهمترین فیلمسازان تاریخ سینمای ایران درباره‌ی یکی از تاثیرگذارترین جنبشهای نظامی-سیاسی- فرهنگی تاریخ معاصر، آنگونه که باید و شاید حتا در قلم و کلامِ اهل نظر و هنر جلوه نداشت! واکنشها نسبت به انتشارش اندک بود و تقریبن هیچ نقد و نظری پیرامون محتوای این اثر پژوهشی- هنری (حتا از پژوهشگران گیلانی که انقلاب جنگل محور مکتوباتشان است) شنیده و خوانده نشد.

دلیلش؟
می‌شود حدس‌هایی زد اما نیاز به تامل دارد و بگذارید برای بعد!
عجالتن عرض کنم؛
قرار است به زودی در رشت، نشستی پیرامون این کتاب، با حضور دست‌اندرکاران نشر، پژوهشگران تاریخ و.... برگزار شود که فکر می‌کنم اتفاق خوبی باشد.
.
• شرح عکس؟
تقوایی میان کتب و اسناد مرتبط با جنبش جنگل، در هنگامه‌ی بست‌نشینی برای نگارش فیلمنامه


#روزانه
@aminhaghrah

در حوالی رشت
خانه‌ای روستایی در کنار رودخانه سفید‌رود
عکس از آنتوان سوریوگین - دوران قاجاریه
@MustC

🔻بین سطور پروژه «مهار اپوزیسیون» در ایران

مطابق تجربیات جهانی، بسیاری از جنبش‌های اپوزیسیون توانسته‌اند با رعایت خط قرمزهایی در هنگام رقابت با همدیگر، کمابیش جلوی «مدیریت شدن» اختلافات خود از سوی حکومت‌ را بگیرند.

به عنوان نمونه، مخالفان حکومت منطقا نمی‌توانند برای رقابت با همدیگر به «افشاگری»های منابع و رسانه‌های حکومتی استناد کنند. این در حالی است که در عمل، حتی بسیاری از فعالینی که خود هدف دروغ‌پراکنی رسانه‌های حکومتی قرار گرفته‌اند، مشتاقانه ادعاهای همان رسانه‌ها علیه رقبا را بازنشر می‌کنند.

مدعیان مبارزه با قدرت حاکم، همچنین مجاز نیستند به «زمینه‌سازی» برای حذف رقبا توسط حکومت بپردازند. به طور مشخص، کنشگران سیاسی نمی‌توانند برای ضربه زدن به فعالان داخل کشور، به انتشار اطلاعات یا ادعاهایی بپردازند که می‌دانند احتمال دارد برای تعقیب و سرکوب آنها کاربرد داشته باشند.

در نگاه کلی، «عادی شدن» استناد به خبرهای بی‌اساس، آسیب‌پذیری اپوزیسیون در مقابل ضداطلاعات حکومتی را به طور نامحدود افزایش می‌دهد. چنانچه «قبح» استناد به خبرهای ساختگی ریخته شود، به‌راحتی قابل تصور است که جریان‌های مختلف اپوزیسیون، در دعواهای داخلی خود نیز از همین عادت پیروی کنند.

اگر فرصت داشتید ملاحظه بفرمایید:

https://www.youtube.com/watch?v=vNsNGsPAV6g

@HosseinBastaniChannel

فیلم مستند «کودک‌ سرباز»؛ روایتی ناشنیده از کودک سربازان جنگ ایران و عراق» را پگاه آهنگرانی، کارگردان و بازیگر ایرانی برای بی‌بی‌سی فارسی ساخته است.

موضوع این مستند که تا به حال به آن پرداخته نشده بود، بسیار آزاردهنده است. بسیاری از کودکانی که در این فیلم دیده می‌شوند در جریان جنگ کشته شده‌اند. این مستند همچنین حاوی تصاویری از جراحات شدید، اعضای قطع شده بدن، تصاویر جنگ، افرادی که جان خود را از دست داده‌اند و دیگر صحنه‌های دلخراش است. همینطور، داستان‌های شخصی افرادی که در این فیلم با آنها مصاحبه شده، بسیار متاثرکننده هستند.
@MustC

•
جزیره‌های تمب

جزیره‌های تمب بزرگ و کوچک را در لهجه‌های جنوب ایران «تمب گپ» و «تمب مار» می‌نامند. تمب با «تاء» مضموم و «م» و «ب» ساکن به معنی «تپه» و «تل» و «زمین برآمده» به کار رفته است. در زبان دریانوردان بومی این دو جزیره را «تمب گپ» به معنی «تمب بزرگ» و «تمب مار» می‌نامند. تمب مار را «تمب کوچک»، «تل مار»، «تنب مار»، «طنب کوچک»، «نابیو تنب»، «نبی تنب» نیز خوانده‌اند.
در سال ۱۸۳۵ میلادی، ۱۲۵۵ هجری قمری که دامنۀ فعالیت دزدان دریایی در کرانه‌های خلیج فارس به اوج رسیده بود و طرد دزدان دریایی و جلوگیری از اعمال آن‌ها، بهانۀ مداخلات انگلستان در خلیج فارس گردید تا امپراتوری انگلستان بتواند این شاهراه دریایی را در دست خود گیرد، بنابه پیشنهاد حکومت هندوستان کاپیتان هنل انگلیسی، افسر بحریۀ انگلیس که از طرف دریاداری انگلیس عهده‌دار امور خلیج فارس بود، یک خط فرضی به موازات ساحل رسم نمود که امتداد آن از جزیره‌های بوموسی و سیری می‌گذشت. بعدها جانشین هنل، به نام ماژور موریسن، با شیوخ و رهبران امارات خلیج فارس مذاکراتی به عمل آورد و خط دیگری برای نشان دادن حدود آب‌های ایران و سواحل جنوبی خلیج فارس روی نقشۀ خلیج فارس فرض و وضع نمود که از جزیرۀ سیر ابونعیر و شمال رأس رکن در شمال جزیرۀ قطر تا نزدیکی رأس الزور در کویت می‌گذشت.
این خط نسبت به خط قبلی که آن هم در جنوب جزیره‌های تمب قرار داشت، جنوبی‌تر بود. این خطوط را خطوط محدودیت نامیده‌اند و جزایر تمب و بوموسی در شمال هر دو خط قرار گرفته‌اند و بر اساس خطوط فرضی وضعی هر دو مأمور دریاداری انگلستان، در آب‌های ایران واقع شده‌اند و بنابراین حکومت انگلستان که سالیان دراز مدعی مالکیت جزایر تمب بزرگ و تمب کوچک و بوموسی بوده است، با تأیید حکومت هندوستان، این جزایر را در محدودۀ آب‌های ایران می‌شناخته و در روی نقشه، تأیید کرده است و مالکیت ایران بر این جزایر را بر اساس اصول علمی و سیاسی و تاریخی پذیرفته‌اند و مالکیت ایران را تأیید نموده‌اند.
در نقشۀ خلیج فارس که از طرف وزارت جنگ انگلیس به سال ۱۸۸۸ میلادی چاپ شده است، جزیره‌های تمب بزرگ و تمب مار یا تمب کوچک همراه با جزیره‌های «بوموسی» و «سیری» و «فرورو» به رنگ اصلی خاک ایران روی نقشه رنگ شده‌اند، اما همین دولت انگلستان در اوائل قرن بیستم و در اولین سال‌های بعد از جنگ جهانی اول با کمک نیروی دریایی گشتی خود در آب‌های خلیج فارس و اقیانوس هند، مانع از فعالیت مأموران گمرکی و مالیاتی ایران در این جزیره‌ها گردید و در کتب و مآخذ و اسناد جدید خود آن‌ها را به حکام رأس الخیمه و شارجه متعلق دانست.
در کتاب خطی مفاص اللئالی و منار اللیالی، تألیف محمدعلی سدیدالسلطنۀ کبابی بندرعباسی که به کتابخانۀ مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران اهدا شده و هم‌اکنون در آن کتابخانه نگهداری می‌شود، رونوشت سندی به خط و زبان عربی ثبت شده است که پدران و بنی اعمام حکام حالیۀ رأس الخیمه و شارجه به اتفاق عدۀ دیگری از مردمان جزایر تمب و بوموسی و سیری حقانیت ایران را در مالکیت جزایر مذکور تأیید کرده و صریحاً اعلام کرده‌اند که بعضی از سنوات برای تعلیف احشام خود این جزایر یا بعضی از آن‌ها را برای علفچر مواشی خود از حاکم ایرانی بندر لنگه اجاره می‌نموده‌اند.»

احمد اقتداری
منتخب بیست‌ و‌ یکمین جایزهٔ ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار

[«سرگذشت تاریخی چهار جزیره در خلیج فارس»، احمد اقتداری، یغما، آبان ۱۳۵۶، ش ۳۵۰، ص ۵۰۳-۵۰۴ و فروردین ۱۳۵۷، ش ۳۵۵، ص ۴۶-۴۷]

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی

@AfsharFoundation

تاریخ معاصر ایران با دیدن عکس‌ها

با سه عکس، بخش‌هایی از تاریخ ایران معاصر رو بیشتر ببینیم و بفهمیم.

https://youtu.be/j8IjyeXqH74?si=kpqFnta9Nh7T4dNJ

📌کانال تلگرام بی‌پلاس
@podcastbplus

.
نقاشی کمتر دیده شده از بندر انزلی
بخشی از یک نقاشی بسیار بزرگ
سال 1895 میلادی
اثر Pavel Pyasetsky
از موزه ارمیتاژ
-
عمارت سمت راست تصویر، عمارت شمس العماره انزلی است.

نقاشی با کیفیت بالاتر

عدن (EDEN)، به معنی بهشت زمینی، ساخته Ben Ouaniche در استودیو Macro room است.
این ویدئو نگاهی است متفاوت به روند پیدایش جهان و انسان، سیر تکاملی آن و ادامه‌ی این روند است.

دیدن پشت‌‌صحنه‌های ساخت آن در انتهای ویدئو خالی از لطف نیست
@MustC

ایران روی جلد مجله تایم: شاهان پهلوی، مصدق، خمینی

یه مروری داریم به هر باری که ایران روی جلد مجله تایم بوده: نگاه رسانه امریکایی به ایران در طول قرن بیستم.

رضاشاه، مصدق، محمدرضاشاه و آیت‌الله خمینی

https://youtu.be/_9pNM6TbWe4?si=kNVI9urKM5PmGUOh

📌کانال تلگرام بی‌پلاس
@podcastbplus

ما از عربستان یک تصویری داریم.
کدوم‌هاش نادرسته؟

هفت نکته از عربستان پیش از ظهور اسلام. از جغرافیای شبه جزیره عربستان، قدرت دسترسی به آب و کنترل چاه زمزم، تجارت در مسیر راه ابریشم، تاثیرات فرهنگی از ساسانیان و جنگ‌های هفتصدساله‌ی ایران و روم تا کلمات فارسی در قرآن...

لینک ویدئو

@MustC

عربستان: از ظهور اسلام تا قدرت نفت

از خاندان قریش و پیامبر اسلام تا خاندان آل سعود، کشور عربستان سعودی چه تاریخی رو پشت سر گذاشت تا به این تغییرات جدید رسید.

https://www.youtube.com/watch?v=KmYyCEScAPE

📌کانال تلگرام بی‌پلاس
@podcastbplus

نوروز و سال نو مبارک!
آرزوی دیدن بهترین روزها رو برای همه دارم

قطعۀ والس نوروزی از احمد عاشورپور
پیانو و آواز: ترلان اشتیاق
ویدئو از کانال آسو

@MustC

فیلم مستند «ماندن» اولین فیلمی است که ساختم. فیلم‌برداری آن چند روز بعد از پیروزی محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری خرداد ۱۳۷۶ با همکاری کاوه گلستان انجام شد. نوارهای فیلم در کشوی میز کارم دست‌نخورده باقی ماندند تا چهار سال بعد که به پیشنهاد بهمن کیارستمی تدوین شدند. من در دوران موشک‌باران تهران، در روزهای پایانی جنگ، خارج از ایران بودم و این را فقدان بزرگی در تجربه‌ی زندگی‌ام می‌دانستم. فکر کردم با تعدادی نقاش برجسته‌ی ایرانی که تصمیم گرفته بودند آن مدت در تهران بمانند گفتگو‌ کنم تا شاید از خلال حرف‌های‌شان به درک بهتری از آن تجربه‌ی شدید و منحصر به فرد برسم. نتیجه‌اش شد این فیلم که بعد از حدود ۳۰ سال برای اولین بار در اختیار عموم‌ قرار می‌گیرد، به یاد پروانه اعتمادی.

ماندن
کارگردان: مانی حقیقی
تصویربردار: کاوه گلستان
تدوین‌گر: بهمن کیارستمی
۴۴ دقیقه

#ماندن
#مانی_حقیقی

عباس امانت حتماً از برجسته‌ترین مورخان زنده ایرانی است. او در سال گذشته و بعد از بازنشستگی از بیش از سی سال تدریس تاریخ ایران در دانشگاه‌های امریکا (عمدتا دانشگاه ییل) درس‌گفتاری ۸ جلسه‌ای (مجموعا حدود ۱۰ ساعت) را به شکل ویدیویی منتشر کرد.

امانت در این درس‌گفتارها تاریخ ایران را از خلال چند دوگانه روایت می‌کند؛ دوگانه‌هایی که به باور او به بهترین شکل توضیح‌دهنده جنبه‌های مختلف تاریخ سیاسی، اجتماعی، مذهبی و ... ایران هستند. او به گفته خودش درباره ساختارهایی در تاریخ ایران صحبت می‌کند که به باور او از قرن‌ها پیش تا امروز پایدار مانده و زندگی ایرانیان را شکل داده است.

عناوین این دوگانه‌ها:
بوم و بر
ایران و انیران
درگاه و دیوان
دین و دولت
بازار و میدان
بیرون و اندرون
رزم و بزم
دنیا و آخرت

دیدنشان برای من هم آموزنده بود و هم لذت‌بخش. پیشنهاد می‌کنم ببینید.

ویدیوها هم در یوتیوب آسو هستند و هم در کانال تلگرامش.

اصلاحات ارضی؛ آغاز سقوط شاه یا عدالت برای ایران

چگونه اصلاحات ارضی در انقلاب سفید شاه سرنوشت ایران رو تغییر داد.

https://www.youtube.com/watch?v=sNT47IWVGmg

📌کانال تلگرام بی‌پلاس
@podcastbplus

قدیمی ترین فیلم رنگی موجود از تهران که در
سال ۱۳۲۴ ضبط شده است. این فیلم صامت
توسط سربازی امریکایی، طی مدت ماموریتش
در ایران تهیه شده است. در این ویدئوی با
کیفیت، اولین تصاویر ثبت شده ی رنگی
از شهر تهران، مردم آن و همچنین زندگی
امریکایی های مقیم پایتخت را در زمان
اشغال ایران توسط متفقین مشاهده
می کنید. توضیحات قرار  گرفته بین
تصاویر ترجمه متون اصلی ویدئو هستند.