آخرین آمار رسمی مبتلایان ویروس کرونا در آذربایجان غربی

سه شنبه ۲۶ فروردین
انتشار چهارشنبه ۲۷ فروردین

ماکو ۲۵
#شوط ۱۸
پلدشت ۱۹
چالدران ۱۱
چایپاره ۱۵
@muors

تلاش و زحمات شبانه روزی دهیار روستای تاره کند شهرستان شوط در عملیات آواربرداری مناطق زلزله زده روستای قطور شهرستان خوی با دستگاه و امکانات دهیاری
@muors

‍ ‌‌گنج خلیل

✍طاهر آگور

گنج خلیل از خاندان امرای دیاربکر و برادرزاده امیر آن شهر بوده است. او و حفصه دختر امیر (عموزاده وی) به هم دل می‌بندند ولی پدر حفصه بنا بر دلایلی با ازدواج آن دو مخالفت می‌کند. عشق آن‌ها ناکام می‌ماند تا اینکه شبی سلطان وقت عثمانی خواب می‌بیند که کسی به اسم گنح خلیل از اهالی دیاربکر هفت شهر در سرزمین شام (سوریه کنونی) از جمله حمص و حما و حلب و ... را آزاد و به قلمرو عثمانی بازمی‌گرداند. لذا ماجرا را با وزیر خود در میان می‌گذارد و به وی دستور می‌دهد که به دیاربکر رفته و آن شخص را پیدا کند.
وزیر به دیاربکر نزد امیر آن شهر می‌رود و گنج خلیل را دریافته و او را با خود به قسطنطنیه می‌برد. سلطان خواب خود را برای گنج خلیل تشریح می‌کند و از وی می‌خواهد که فرماندهی لشکر عثمانی را بر عهده گرفته و سرزمین شام را آزاد کند.
گنج خلیل با این شرط که سلطان حفصه را برای وی از پدرش خواستگاری کند, خواسته سلطان عثمانی را می‌پذیرد. سپس همراه با وزیر به دیاربکر بازگشته و با حفصه ازدواج می‌کند. فردای عروسی از وزیر سه روز مهلت می‌خواهد تا پس از وصال یار به پایتخت برگردد.
گنج خلیل پس از سه روز به قسطنطنیه می‌رود و لشکر عثمانی را برداشته و راهی سرزمین شام می‌رود. مأموریت با موفقیت انجام می‌پذیرد و گنج خلیل تمامی سرزمین شام را به قلمرو عثمانی بازمی‌گرداند. تمام نظامیان به شهر‌هایشان برمی‌گردند ولی خبری از گنج خلیل نمی‌شود. خلیل پس از جنگ به بیماری لاعلاجی مبتلا شده و به صورت پنهان نزد پیرزنی مداوا می‌شود. حفصه که انتظارش به سر رسیده و خبری از گنج خلیل نمی‌گیرد, همراه با چهل نفر از دختران دیاربکر لباس رزم مردانه می‌پوشد و به شام رفته به دنبال معشوق خود می‌گردد. پس از مدت‌ها برای خوردن آب به خانه پیرزن می‌رود. هنگامی که داخل می‌شود, شخصی را در بستر بیماری می‌بیند ولی او را نمی‌شناسد. گنج خلیل نیز برای این که ناراحتی و پریشانی حفصه را نبیند خود را به وی معرفی نمی‌کند. حفصه از پیرزن جویای نام بیمار می‌شود و معشوقش را می‌شناسد.
حفصه آشفته‌حال و سیه‌بخت بیمارش را در آغوش می‌گیرد و گنج خلیل در آغوش وی جان می‌سپارد. حفصه سوگ‌سرود معروف "گنج خلیل" را در سوگ وی می‌خواند.

ترانه گنج خلیل از سوی دنگبژهای بسیاری بازگو شده ولی این اهنگ تراژیک بیشتر با صدای دلنشین کاویس آقا شناخته می‌شود.

در پایین هنر زیبای دَنگبیژ کُرد کاویس اغا را در نقل روایت (گنج خلیل) را بشنوید
@muors

این مکان مجلل در گذشته مقر حکومت سردار ماکو بوده است
ساخت بنا در زمان پاشا خان آغاز و در دوره اقبال السلطنه به پایان رسیده
و ۳۰ سال نیز تزیینات داخلی آن زمان برده است
@muors

📜ماکو در گذر زمان

ساختمان فرمانداری شهر #ماکو چه زیباست ولی متاسفانه از بین بردند.
@muors

‍ ‍ شـەڕی چـاڵدران (جنگ چالدران)

در جنگ #چالدران برای اولین بار بخشی از #کردستان از ایران جدا و تحت سیطره دولت عثمانی قرار گرفت.
فایل صوتی دکتر محمد باقر پیری مورخ و پژهشکر کرد را باهم گوش کنیم
@muors

متاسفانه باخبرشدیم هنرمند نامدار کرد هنرمند کازو و همسرش هردو به ویروس کرونا مبتلا شده ودرحال حاضر تحت درمان هستند
@muors

یادی از رادیو کردی ایروان

ترجمه از کرمانجی : ✍آرخا ماکویی

در حال و هوای جنگ سرد مابین دو ابرقدرت جهان یعنی آمریکا و شوروی، در یکی از جمهوری های کوچک شوروی به نام ارمنستان و در پایتخت آن ایروان، در اوایل سال ۱۹۵۵ بخش کردی رادیو ایروان پخش خود را شروع کرد. در آن دوران رادیو ارمنستان به جز زبان ارمنی به هیچ زبان دیگری برنامه نداشت تا اینکه پخش برنامه ها به زبان های کردی و عربی را آغاز کرد. بخش کردی در زمان زمامداری خروشچف با زحمات فراوان کسانی چون حاجی جندی،جاسم جلیل،خلیل مرادف و آمنه عودال تاسیس گردید جاسم جلیل اولین رئیس بخش کردی رادیو ایروان بود، بعد از او خلیل مرادف به مدت ۲۴ سال، از ۱۹۵۷ تا ۱۹۸۱ سرپرست بخش کردی بود. بیشتر آهنگ ها و آوازهای کردی در دوران ریاست او ضبط و تهیه شد. همسر ایشان عزنیفا رشید بعد از سالها گویندگی، در سال ۱۹۸۲ به علت کهولت سن از کار گویندگی دست کشید.
@muors
🔹در دورانی که خلیل مرادف رئیس بخش کردی رادیو ایروان بود، هنرمندانی همچون کارابت خاچو، آرام تیگران، سیده شمدین، خانا زازه، شیروئه بیرو، فاطمه عیسی، آسلیکا قادر و … با صدای دلنیشین خود رادیو را بیشتر جذب مخاطبان می کردند.

🔹“ایروان خبر می دهد، شنوندگان عزیز،به خبرهای ما به زبان کرمانجی گوش فرادهید…”

🔹این اولین جمله ای است که برای اولین بار در سال ۱۹۵۵ توسط نخستین گویندگان رادیو، حاجی جندی و زینوا ایوا به گوش شنوندگان رسید.

🔹کرم صیاد در اینباره می گوید که در اوایل سه یا چهار نفر در رادیو مشغول به کار بودند اما با افزایش زمان پخش آن به یک ساعت و نیم شمار کارکنان رادیو به دوازده نفر رسید.

🔹رادیو در سال ۱۹۶۱ یک مسابقه را برای گویندگی به راه انداخت که ۲۵ کرد جوان در آن شرکت جستند. عزنیفا رشید و سوازا عبدو به عنوان مجریان زن و کرم صیاد و سیدار امین هم به عنوان گویندگان مرد انتخاب شدند. سیدار امین اگرچه از صدای خوبی برای گویندگی برخوردار بود، اما تنها یک سال در رادیو گویندگی کرد زیرا مهارت های زبان کردی او ضعیف بود.

🔹مدیران رادیو صدای ایروان در طول سالهای پخش، جاسم جلیل، خلیل مرادف، احمد گوگه، تیتال کرم بوده اند و در حال حاضر هم کرم صیاد سرپرست آن است.

🔹جمیله جلیل دختر جاسم جلیل که سالها در رادیو ایروان مسئول بخش فرهنگی و هنری رادیو بوده است، سال ۲۰۱۱ در مصاحبه ای که با یکی از سایت های کردی کرده است در مورد برنامه های رادیو کردی ایروان اینچنین می گوید: برنامه های اصلی رادیو اخبار و تحلیل مسائل مهم سیاسی و همچنین سیاست دولت شوروی بود. اخبار با زبان روسی از مسکو می آمد و در رادیو توسط کارکنان آن به لهجه کردی کرمانجی ترجمه و پخش می شد. در ارمنستان یک آژانس خبرگزاری وجود داشت، از آن هم اخبار می گرفتیم، و رویدادهای مهمی که در ارمنستان رخ می دادند نیز پخش می شد. روشنفکران ما درباره روستاها و زندگی کردها، درباره ی کارگران و افراد موفق که توانسته بودند به پله های ترقی دست یابند نیز مطالبی مینوشتند و ما بعد از بررسی آن را در رادیو پخش می کردیم. اما کار خیلی مهم رادیو ضبط و پخش موسیقی و آواز کردی بود که پرطرفدارترین بخش رادیو بود. ما به روستاهای که کردها در آن ساکن بودند می رفتیم و کسانی که آوازها و آهنگهای کردی را می دانسته و با صدای خوش آن را می خواندند، صدای آنها را ضبط کرده ودر رادیو پخش می کردیم.

🔹با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ و بروز مشکلات اقتصادی و بیکاری، رادیو در معرض تعطیلی قرار گرفت، کارکنان آن که قادر به جمع آوری حقوق خود نبودند، بیشترشان رادیو را ترک کردند. دولت ارمنستان هم دیگر قادر به تامین مالی برنامه ها نبود، در نتیجه زمان پخش برنامه ها به زبان کردی از یک ساعت ونیم، به یک ساعت در سال ۱۹۹۵ و بعدا به ۴۵ دقیقه در سال ۱۹۹۶ و سپس به نیم ساعت تا به امروز کاهش پیدا کرد. در حال حاضر تعداد کارکنان تنها شش نفر است. کرم صیاد در این باره گفته است: رادیو کردی تا دهه ی نود میلادی یک ساعت و نیم برنامه داشت اما به دلیل مشکلات اقتصادی ما هم اکنون به مدت نیم ساعت پخش کردی داریم. او همچنین می گوید نه تنها بخش کردی بلکه پخش رادیو به زبان های دیگر و حتی زبان ارمنی هم، از زمان برنامه های آن کاسته شده است.
@muors
رادیو ملی ارمنستان هم اکنون به ۱۲ زبان از جمله زبان کردی پخش می شود. بخش کردی رادیو ایروان هم اکنون با سرپرستی کرم صیاد و دختر و پسر او لیلا کرم و تیتال کرم و همچنین سیما سمند و بعضی اوقات هم جمیله جلیل دختر جاسم جلیل، هر روز به مدت نیم ساعت پخش می شود.

🔹کرم صیاد که به مدت ۴۱ سال در ایستگاه رادیو کار کرده است، سالهای اول تاسیس رادیو را این چنین شرح می دهد: در میان کردهای ارمنستان هر کسی صاحب رادیو نبود، در روستای ما فقط یک رادیو وجود داشت که به بلندگوی نسبتا بزرگی

در مرکز روستا متصل بود و مردم هنگام شروع اخبار و برنامه های دیگر، کنار آن گردهم می آمدند و با شور و هیجان به آن گوش می دادند.

🔹از سال ۱۹۵۵ تا سال ۱۹۶۱ رادیو هر هفته سه بار و هربار به مدت ۱۵ دقیقه پخش می شد.تا اینکه در یک آوریل ۱۹۶۱ به دستور کمیته اجرایی حزب کمونیست و به توصیه ملا مصطفی بارزانی که قبلا در سال ۱۹۵۸ از بخش کردی رادیو ایروان دیدار به عمل آورده بود و به مسئولان رادیو قول داده بود که در نزد سران شوروی مسئله افزایش زمان پخش رادیو را مطرح خواهد کرد، و در نتیجه زمان پخش رادیو به یک ساعت و نیم افزایش پیدا کرد. رادیو در عرض چند سال در میان کردهای کرمانجی زبان مناطق کردنشین خاورمیانه طرفداران زیادی پیدا کرده بود و شنوندگان با فرستادن نامه و بعد از آن با تماس تلفنی، با رادیو در ارتباط بودند. بخش فرهنگی و هنری رادیو که با خوانندگان مصاحبه می کرد و آهنگ های آن ها را پخش می کرد توانسته بود طرفداران زیادی را جذب کند.
@muors

عکسی کمتر دیده شده ازمحمود احمدی نژاد ریس جمهور سابق کشور در اوایل دهه60 زمانی که فرماندار #ماکو بودند.
@muors

عکسی از گمرگ #بازرگان در دوره پهلوی
تصویر مربوط به اوایل دهه50

@muors

آغاز به کار شبکه فرهنگ و زبان کردی

شبکه فرهنگ و زبان کوردی با هدف حفاظت و توسعه زبان کوردی که در حال نابودی است تاسیس و در رسانه‌های دیجیتال آغاز بکار نمود. این شبکه هر هفته با موضوعات مختلفی بخش زنده خود را ادامه می‌دهد.شبکه فرهنگ و زبان کوردی با هدف حفاظت و توسعه زبان کوردی که با خطر نابودی روبروست، در پلتفرم رسانه‌های دیجیتال پخش زنده خود را آغاز کرد. در نتیجه کارگروهی در کلان شهر آمد، پس از بحث و گفتگو و تشکیل ١٨ مرکز ویژه تأسیس شده و بخش رسانه‌ای آن فعالیت خود را شروع کرد. و در این رابطه هر هفته موضوعات متنوع و مختلفی در پخش زنده آن به نمایش درخواهد آمد. دکتر اردول سیپان از ١۵ آوریل پخش این برنامه‌ها را آغاز کرده است.  دکتر سیپان در حساب اینستاگرامی خود برای نخستین بار پخش زنده این برنامه را در رابطه با تاثیر ویروس کورنا در سطح جهان آغاز کرده است.
@muors

کلیپی که از تلوزیون دولتی ترکیه (TRT) پخش شد و در آن موصل، اربیل(هولیر) و کرکوک را ترک میداند!

نقشه‌های اردوغان و البته همه دولتهای ترکیه، تا کنون، مشخص و آشکار است! اما برخی نمیخواهند ببینند و ترکیه هنوز کعبه آمال آنهاست!

@muors

عمارت تاریخی چنگیزخان در روستای خک شهرستان شوط که هنوز هم مورد استفاده قرار دارد.
@muors

دفن اجساد بیماران کرونایی در اراک

کرونا را جدی بگیرید
@muors

#تسلیت
تسلیت به خانواده #رسولی وایل قزلباش

@muors

#تسلیت

تسلیت به خانواده محترم مشکینی

@muors