آشنایی با منطقه ماکو
734 subscribers
4.76K photos
641 videos
67 files
604 links
https://telegram.me/joinchat/EJCp5D_cdQK7iX-aH8sqcQ


مطلب وپست هایی از،تاریخ و فرهنگ کُردها
Download Telegram
🔹 پرفسور قانون اساسی و از مسئولین ارشد حزب آ ک پ همدست سردمدار مافیای ارومیه ای ساکن استانبول از آب در آمد

تصاویر منتشر شده و مکالمات متعدد تلفنی بین این دو شخص نشان میدهد که پروفسور برهان کوزو که از نزدیکان اردوغان میباشد از حامیان و همکاران اصلی ناجی شریفی زیندشتی از روسای مشهور مافیا میباشد زیندشتی که آخرین بار به اتهام ترور صاحب مجموعه تلویزیونی جم در استانبول بازداشت شده بود با حمایت این پروفسور حقوق آزاد شده و ناپدید گشته است زیندشتی که متولد روستای زیندشت اورمیه میباشد بزرگترین قاچاقچی مواد مخدر ترکیه به حساب میایید

@muors
مهاباد هم کوتول را تنها نگذاشت 🔺یک خیر مهابادی ، مبلغ 20 میلیون تومان را در وجه صلاح الدین خدیو برای کمک به زلزله زدگان کوتول و مقابله با کرونا اهدا کرده است صلاح الدین خدیو در پیج اینستاگرامی اش اعلام کرده که ده میلیون از این مبلغ به زلزله زده های کوتول اختصاص خواهد یافت
@muors
⚡️پیشنهاد اردوغان به پوتین برای مدیریت مشترک میادین نفتی «دیرالزور» سوریه

رئیس‌جمهور ترکیه گفت به همتای روس خود پیشنهاد داده آنکارا و مسکو به طور مشترک اداره میدان‌های نفتی دیرالزور سوریه را برعهده بگیرند.
@muors
‌‌طاهر آگور

سرگذشت رشوی سلو
سال 1926 پس از سرکوب قیام شیخ سعید پیران و اعدام وی از سوی جمهوری نوظهور ترکیه، قیام دیگری در آرارات (آگری) از سوی بروی حسکه تلی جلالی آغاز شد و در 1930 به اوج خود رسید. بسیاری از بزرگان و روشنفکران کرد به قیام پیوستند و پایه‌های حکومت به لرزه افتاد.
ارتش ترکیه به دستور آتاترک به قتل‌عام گسترده کردها دست زد. سرکوب و قتل‌عام غیرنظامیان به طرز بیرحمانه ای صورت می‌گرفت، به گونه‌ای که تنها طی قتل‌عام دره زیلان در نزدیکی مرز ایران در طول چهار روز بیش از 47 هزار زن و کودک و غیرنظامی کرد کشته شدند. رشوی سلو اهل منطقه زیلان بود و هنگام حمله ارتش به روستا با نظامیان درگیر و سپس خود را به آرارات و قیام می‌رساند و پس از مدتی فرماندهی یکی "دسته"ها را بر عهده می‌گیرد. او در آرارات با زینو (زینب) که هم‌ولایتی وی بود ازدواج می‌کند. آن دو رشادت‌های بسیاری انجام می‌دهند.
رشو در زمستان سال 1931 پس از سرکوب قیام به همراه زینو به اطراف روستایشان برمی‌گردد و مدتی را در برف و سرمای کوهستان سپری می‌کند و طی این مدت نیروهای ارتش به تعقیب وی می‌پردازند و درگیری‌هایی نیز میان دو طرف روی می‌دهند که ارتش ناکام می‌ماند. آنها از شدت سرما و گرسنگی به مدت یک هفته به یک غار پناه می‌برند. پس از اتمام غذا، زینو برای یافتن خوراک از غار خارج و به روستاهای اطراف می‌رود و از یک کرد به اسم ادریس جوار افندی کمک می‌طلبد و او نیز مخفیگاه آن‌ها را لو داده و همراه با نیروهای ترک رفته و رشوی سلو را که از شدت سوز و سرما و گرسنگی نیمه جان بر زمین افتاده را به قتل می‌رسانند. فرمانده نظامیان ترک پس از کشتن رشو خطاب به زینو می‌گوید که "دیدی رشو را کشتم؟"، زینو نیز در جواب او به صورتش تف کرده و می‌گوید "برف و سرما جان رشو را گرفت". فرمانده با جواب تند زینو دستور به کشتن او را می‌دهد و زینو هم کشته می‌شود. سپس نظامیان ترک سر رشوی سلو را بریده و تا مدت‌ها بر سردر پادگان ارتش در شهر قره کلیسا (آغری کنونی) می‌آویزند و عکس می‌گیرند.
رشو مدتی نیز در ایران به سر برده و از این جهت دنگبژهای ایرانی ترانه‌های بسیاری در سوگ و وصف وی خلق کرده‌اند.
@muors
🔆 مرز بازرگان تا ۱۵ فروردین بسته است

🔸 بر اساس مصوبه ستاد استانی مدیریت بیماری کرونا، مرزهای آذربایجان غربی تا پانزدهم فرودین ۹۹ بر روی ترددهای مسافرتی بسته شد
@muors
یادداشتی بر یک ضرب المثل کردی کرمانجی

علی پاک سرشت

ضرب المثل‌ها بخش مهمی از فرهنگ شفاهی هر مردم هستند و گاهی نکات مهمی در آنها نهفته‌اند. یک ضرب‌المثل کردی کرمانجی می گوید: "ژ بەرێ ڤا گۆتنە رۆم خایین ئە" یعنی "از قدیم گفته اند رُم/روم خائن است"(1). در کردی کرمانجی به ویژه در منطقه سرحد برای اشاره به جمهوری ترکیه امروز نیز از واژه "رم/روم" استفاده می‌کنند نه "ترکیه" چرا که ترکیه در راستای اهداف پان‌ترکیستی در سال 1923 از پسماندهای امپراطوری عثمانی و به رهبری مصطفی کمال آتاترک، از یهودیان شهر تسالونیکی در اطراف آتن یونان، تاسیس و نامگذاری شد و خانه او در آن شهر امروز موزه است(2).
کلمه "رم/روم" از کجا وارد این ضرب المثل شده است؟ تاریخ می‌گوید امپراطوری روم/رم تاسیس سال 27 قبل از میلادی مسیح تا تمام مناطق مرزی ایران و ترکیه امروز از جمله استان آذربایجان غربی گسترده بود و در جنگ‌های ایران و روم قبل از اسلام نیز این موضوع دیده می‌شود. کردها که یکی از ساکنان اولیه این منطقه هستند، از ظلم و ستم رومیان هرگز در امان نبودند و خیانت را یکی از ویژگی‌های آن امپراطوری می‌دانستند. امپراطوری روم سپس به روم غربی و شرقی تقسیم شد. روم غربی در سال 480 بعد از میلاد فروپاشید و روم شرقی به پایتختی قسطنطنیه (استانبول امروزی) نیز در سال 1453 بر اثر حملات ترکان عثمانی، که در ادامه مسیر مهاجرت تازه به این منطقه رسیده بودند، فروپاشید(3). میکا والتاری در کتاب "سقوط قسطنطنیه" می‌گوید ترکان عثمانی با کتاب و اهمیت آن آشنایی نداشتند و کتابخانه بزرگ قسطنطنیه که کتب دوره قبل از میلاد مسیح نیز در آن بودند را برای دست کردن کباب آتش زدند.کلمه رم/روم در بین کردها تغییر نیافت و هر حکومتی که به جای رومیان آمد را نیز رم نامیدند و می‌نامند یعنی عثمانیان و پس از آن ترکیه. هنوز هم ترکیه را رم می‌گویند..

پینوشت: کردهای منطقه شمال استان آذربایجان غربی قرنهاست که هنوزهم به کشور ترکیه کنونی رم میگویند وبه ترکها عجم میگویند
@muors
منابع:
1-گۆت و گلیێن باڤ و كالێن كورمانجی (ضرب المثل کردی کرمانجی)، عبدالله آتش زبان، نشر پنویس، ص 26.
2- https://inthessaloniki.com/item/ataturk-museum/
3- Gibbon, Edward (1788). The History Of The Decline And Fall Of The Roman Empire. IV. Strahan and Cadell.
4- سقوط قسطنطنیه، میکا والتاری، ترجمه ی ذبیح الله منصوری، نشر زرین، 1375.
 إنّا لله وإنّا إليهِ رَاجعُون
هنرمند پری، هنرمند و خواننده نامی ماکو با انتشار استوری در اینستاگرام خبر از درگذشت زود هنگام مادرش را داد.
مدیریت کانال آشنایی با منطقه ماکو ضایعه درگذشت مادر وی را به خانواده هنرمند پری و جامعه هنری و فرهنگی تسلیت عرض مینماید
@muors
گزارش تصویری از خط تولید مایع ضدعفونی کننده در منطقه آزاد ماکو که روزانه به میزان ۵۰۰۰ لیتر تولید و بسته بندی می کنند. این محصول با همکاری شبکه بهداشت و درمان در داروخانه های سطح منطقه به فروش خواهد رسید.

#ما_کرونا_را_شکست_میدهیم
@muors
🔺شمار فوتی‌های کرونا در سقز بە ۱۴ نفر رسید

🔻با فوت یک مرد ۸۰ ساله در بخش قرنطینه بیمارستان تامین اجتماعی سقز، تعداد فوتی‌های ناشی از کرونا در این شهرستان به ۱۴ نفر رسید.
به گزارش خبرگزاری فارس از سقز، شهرستان سقز با تایید ابتلای قطعی ۶۱ نفر به کرونا و ۱۰ نفر ترخیص، کماکان رکورددار کرونا در استان کردستان است.

🔻دانشگاه علوم پزشکی کردستان تاکنون آمار فوت شدگان قطعی کرونا را ۱۰ نفر اعلام کرده که از این تعداد ۷ نفر از شهرستان سقز می باشد.


@muors
🔺«آی‌سی‌یو»ها پر شده‌اند/ خواهش‌ می‌کنیم در خانه بمانید

▫️سوادکوهی رییس انجمن مراقبت‌های ویژه ایران: ظرفیت آی‌سی‌یوها تقریبا کامل شده و از بیمارهای کووید-۱۹ پُر شده‌اند .
▫️از آی‌سی‌یوهای در اختیارم فقط یکی را برای مبتلایان بیماری‌های دیگر نگه داشته‌ام.
▫️وقتی تعداد مریض از حدی بالاتر برود دیگر ظرفیت بیمارستان‌ها قدرت دریافت بیمار را نخواهد داشت.
▫️همان حرف همیشگی را به مردم می‌زنم؛ خواهشا در خانه بمانید، به ما کمک کنید تا از بیماران کنونی به بهترین شکل مراقبت کنیم./ خبرآنلاین

@muors
▪️حلبچه ای که همچنان نفس می کشد و به بهار لبخند میزند!
▫️نه صدام حلبچه را میراند؛ نه داعش کوبانی را و نه اردوغان عفرین را !

اردشیر پشنگ

▫️۳۰ سال پیش در چنین روزی دیکتاتوری دستانش را بر دهان ۵ هزار کُرد حلبچه ای نهاد و با گرفتن نفسشان جانشان را در کمتر از چند دقیقه ستاند.

▫️از آن زمان تا کنون همچنان سهم کُرد مرگ بوده است و آوارگی و جنگیدن با دژخیمان بشر!

▫️انفال را فراموش کرده اید؟ زنده بگوری و کشتن ۱۸۲هزار کرد اعم از شیعه و سنی اش توسط بعث و در سکوت محض جهانیان! آلان کردی را به یاد آوریم، زنان کُرد ایزدی به بردگی رفته را، سرهای از تن جدا شده مبارزین کوبانی را که در آسمان توسط داعشیان رقصانیده میشدند تا کودکان عفرینی که زیر آتش ارتش اردوغانی هرروز جان می دهند و ...

▫️همه اینان به خیال خود کردستان را اسیر می‌کنند، کردستان را سر می برند، کردستان را از نفس کشیدن وا می‌دارند و با گاز شیمیایی خفه می کنند، کرکوک و عفرین و ... را با تعریب و ترحیل و سیاست زمین‌های سوخته از هویت تاریخیش می بُرند!

▫️اما اما اما
دیدید که چگونه صدام خود معدوم شد،
داعش در چشم بهم نهادنی تومار خلافت و جنایاتش درهم پیچیده شد،
ترکیه ضد و دشمن نوروز، تسلیم شد و خود امروز مدعی نوروز!
سوریه انکار کننده کُردها و میراننده هویت و زبان و فرهنگ کُردی، خود همچنان در دوزخ گرفتار گشته و ...

▫️و از پس همه ی این مرگ‌های تمام نشدنی، این ظلم های بی پایان، این تراژدیها، همه این آوارگی ها، همه این بی کسی ها، همه این بربریت ها؛ حلبچه و کردستان همچنان نفس می کشند، ولو زخمی، ولو پردرد اما نمرده و نخواهند مرد و چونان کوههای تسخیرناپذیر و سربه فلک کشیده اش که قدمتی به درازای تاریخ دارد همچنان استوار خواهند ایستاد!

▫️و همچنان در کردستان با روشنی آتش نوروز و پیشوازی از بهار صلح و مدنیت و با دمیدن به روح شادی و انسانیت، پایان زمستان پرستم و مملو از تباهی و سیاهی را همه زنان و مردانش دست در دست هم با چوپی و هلهله و هلپرکه به همگان نوید خواهند داد!
@muors
#دوغو_پرینچک رهبر حزب ضد کورد “وطن” ترکیه هم به ویروس #کرونا مبتلا شد.

▪️دوغو پرینچک گویا دزدکی به چین سفر کرده و در بازگشت ازش تست گرفتن که نتیجه اش مثبت بوده است.

▪️دوغو پرینچک در دهه ۶۰ میلادی از رهبران گروههای چپگرای مائوئیست ترکیه بود و در دو دهه اخیر هم به یکی از نژادپرست ترین سیاستمداران ترک تبدیل شده است.

▪️پرینچک که خود را یک کمالیست سکولار دوآتشه میداند طرفدار سرسخت اردوغان است
@muors
عارف خدرلو مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری آذربایجان غربی :

خوشبختانه با همکاری و تعامل دهیاری ها، شوراها، نیروهای شبکه بهداشت و درمان، نیروهای مردمی، بسیجیان و نیروهای جهادی، هلال احمر، معتمدین، خیرین و نیز پیگیری بخشداران، مبارزه با کرونا در روستاهای با مشارکت مردم به شدت ادامه دارد و درهمین راستا تا بحال بطور متوسط بیش از سه بار اکثر روستاهای استان ضد عفونی شده اند
لازم می دانم تشکر ویژه ای از فرمانداران، بخشداران، دهیاران و شوراهای روستایی به جهت اقدامات مستمر و جهادی شان در روزهای اخیر جهت مقابله با ویروس کرونا داشته باشم.
دهیاران و شوراهای روستایی با هماهنگی بخشداران در طرح بسیج عمومی ضد عفونی نمودن معتبر شهری و روستایی در روز پنج شنبه 29 اسفند در استان مشارکت نمایند.
@muors
🗓محمدمهدی شهریاری استاندار آذربایجان غربی خبر داد:

اهدای البسه و پوشاک به ارزش ۱۰ میلیارد ریال به زلزله زدگان قطور خوی

به مناسبت سال نو برای زلزله زدگان قطور خوی که تحت پوشش کمیته امداد امام(ره) و بهزیستی هستند البسه و پوشاک از فردا چهارشنبه ۲۸ اسفند ماه اهدا می شود؛ارزش البسه و پوشاک اهدایی ۱۰ میلیارد ریال است که علاوه بر افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی این هدایا شامل زلزله زدگان نیازمندان نیز خواهد شد.

@muors
ادبیات کردی (قسمت سوم)
نوشته‌ی: پرفسور ژویس بلو – ترجمه از فرانسه علی پاک‌سرشت (ماکویی)
منبع: فصلنامه پژوهشی "مطالعات کردی" (Études Kurdes) شماره 11 مارس سال 2012 – پاریس

ادبیات گورانی (Guranî)

در همان دوره و در منتهی‌الیه جنوب کردستان، یکی از برجسته‌ترین نمایندگان سلسله اردلان به نام هه‌لو‌خان (1615-1585 میلادی) در اصفهان با شاه عباس توافقاتی انجام داد که براساس آن کردها در قبال دادن خراج و تامین امنیت مناطق مرزی امپراطوری (صفوی) از صلح و نیمه-استقلال برخوردار می‌شدند. هه‌لو‌خان و جانشین‌اش خان‌احمد شهرها را بازسازی کردند، از ادیبان و شعرا حمایت نمودند که به عربی، فارسی و البته به گورانی شعر می‌سرودند، البته گورانی در آن زمان خیلی متداول بود اما امروز چنین نیست. در بین گورانی‌ها و هورامی‌ها (که به لهجه‌ای از گورانی حرف می‌زنند) بود که مذهب باطنی اهل حق گسترش داشت. روحانیون اهل حق به گورانی به تبلیغ مذهب خود پرداخته، کتاب مقدس خود و تعدادی کتب مذهبی خود را به این زبان نوشته‌اند. احتمالا شاهزاده‌های اردلان به صورت مخفیانه به این مذهب گرویده و بدین ترتیب راه را برای گورانی باز کردند، که زبان دربار آنها شد. ادبیات گورانی در آنجا رشد کرد و زبان ادبی مشترک یا کوینه در جنوب کردستان و همچنین در نزد سلسله های بابان و سوران گشت که در دامنه غربی رشته کوه زاگرس تاسیس شدند.
گورانی شعر غنایی، حماسی و مذهبی را ایجاد نمود که بر اساس ده‌هجایی با مکث بر مصرع، به ویژه در شعر و موسیقی عامیانه منطقه گورانی و مناطق کردی قرار دارد که گورانی را به عنوان زبان ادبی انتخاب کرده بودند. هر دو مصرع با یکدیگر هم قافیه‌اند.
معمولا اعتقاد بر این است یوسف یه‌سکا (متولد 1592؟-فوت 1639) یکی از اولین کسانی است که به گورانی غزل سروده و بعضی از کارشناسان کرد او را با رودکی شاعر فارسی مقایسه می‌‌کنند. او مکتبی درست کرد و چندین شاگرد داشت: شیخ احمد تختی مردوخی (1692-1612)، شیخ مصطفی به‌سارانی (1702-1641)، احمد بیگی کوماسی (1795-1877) و تعداد زیاد دیگری. خانا‌ی قبادی (1759-1700) در شعر "صلوات‌نامه" خود به تمجید و ستایش حضرت محمد (ص) و حضرت علی (ع) می‌پردازد اما بیشتر به خاطر اثر حماسی رومانتیک خود به نام "شیرین و خسرو" مشهور است و ملا بوله‌د‌خان (فوت حوالی 1885) نیز به خاطر یک کتاب زیبای "لیلی و مجنون" شناخته شده است. آخرین و مشهورترین شاعری که به لهجه گورانی سروده، سید عبدالرحیم ملا سعید تاوه‌گوزی (متولد 1806 یا 1807 روستای سه‌شاته‌ی خوارو در تاوه‌گوزی و فوت 1882 یا 1883) است. در دامنه کوهی در نزدیکی سه‌شاته، روستای محل تولدش، دفن و قبرش به محل زیارت تبدیل شده است. وی از خانواده‌ای است که اصالتش را به پیر خدری شاهو نسبت می‌دهند که در قرن شانزدهم میلادی در خانه‌گه و پاوه در هورامان زندگی می‌کرد. اغلب وی شعر خود را با نام مه‌دووم یا مه‌دوومی می‌نوشت اما بیشتر به نام مولوی مشهور است. وی به گورانی، فارسی و عربی اشعاری منظوم در مدح و ستایش بزرگان دینی می‌سرود. مولوی نیز همانند شاعران صوفی ایران می عرفانی و فروشندگان می عرفانی (شری مه‌یخواری) را می‌ستاید. اما او بیشتر به خاطر شری سوز (اشعار احساسی و غنایی خود) مشهور است که زبانش ترکیبی از لهجه تاوه‌گوزی و هورامی است. وی از وزن هجایی ویژه شعر عامیانه استفاده می‌کند. هر بیت که ده سیلابی دارد با بیت قبلی هم قافیه است. مولوی تنها شاعر گورانی است که شعر تغزلی نیز سروده است. این شاعر در شعری غنی از تصاویر عجیب در مورد طبیعت می‌سراید و به تصویر کشیدن زیبایی شخصیت (ادبی) دختر کرد را مدیون او هستیم.
گورانی آن قدر تاثیر داشت که امروزه کلمه "گورانی" در کردی سورانی به معنای ترانه است.

قسمت بعدی: آغاز زبان ادبی سورانی

@muors
❗️ این دو نوجوان اهل قطور از روز گذشته ناپدید شده‌اند

کسانی که اطلاعی از آنها دارند به آی دی مدیر کانال پیام بدهند:
نشردهید
@muors