آشنایی با منطقه ماکو
731 subscribers
4.76K photos
641 videos
67 files
604 links
https://telegram.me/joinchat/EJCp5D_cdQK7iX-aH8sqcQ


مطلب وپست هایی از،تاریخ و فرهنگ کُردها
Download Telegram
‍ ادبیات کردی (قسمت دوم)
نوشته‌ی: پرفسور ژویس بلو – ترجمه از فرانسه علی پاک‌سرشت (ماکویی)
منبع: فصلنامه پژوهشی "مطالعات کردی" (Études Kurdes) شماره 11 مارس سال 2012 – پاریس

نخستین بناهای ادبیات کردی
نخستین بناهای ادبی شناخته‌شده کردی به موازات تثبیت قدرت دو امپراطوری عثمانی و ایران تولد یافت. نخستین اشعاری که به دست ما رسیده‌اند حاکی از فنون اساسی شعری هستند و دال بر وجود یک سنت شعری از قبل موجود اما برای ما ناشناخته. تاسیس سلسله‌های کردی شرایطی را برای ثبات سیاسی ایجاد کرد که امکان ایجاد شهرها را فراهم آورد که فرهنگ و خلاقیت ادبی در آن شکوفا شد. امرای کرد ضمن نظارت بر مدارس دینی راه را برای رشد آنها باز کردند و به مدارس محروم نیز کمک نمودند. مدارس دینی که در کنار مساجد قرار داشت تا پایان جنگ جهانی اول منبع اصلی آموزش در کردستان بود. امرای کرد با ادب‌دوستی و ادب‌پروری خود با فراهم کردن راه برای روشی واحد در رشد و توسعه ادبیات کردی نقشی اساسی ایفا کردند. بدین‌ترتیب، نسل‌هایی از شاعران یکی پس از دیگری در مدارس دینی تربیت شدند. کردی با شعر خود به عنوان زبان ادبی به میدان آمد و نثر آن خیلی دیر شکل گرفت. شعرا فرم‌های پایه‌ای شعر عربی و فارسی را اتخاذ نمودند و بدین ترتیب انواع و سبک‌های ادبی دارند.
متخصصان کرد با هدف قدیمی‌تر نشان دادن سرآغاز ادبیات مکتوب کردی در تاریخ تاکید می‌‌‌کنند که باباطاهر همدانی یا باباطاهر لری اولین شاعر کرد است. استدلال آنها نیز این است این عارف متولد همدان است که بعدا و پس از تاسیس استان کردستان در قرن دوازدهم میلادی توسط سلطان سنجر، آخرین سلطان سلجوقی، بخشی از این استان بود. دیگر متخصصان مانند الکساندر ژابا و قاناته کوردو، علی تَرموکی (علی حریری) را به عنوان اولین شاعر کرد معرفی می‌‌‌نمایند اما اطلاعات ما در مورد علی حریری کم است. شاعری که در دوره کلاسیک به صورت قاطع مطرح می‌‌‌شود شیخ احمد نیشانی (متولد منطقه بوتان در سال 1570 و فوت 1640) می‌‌‌باشد. این شاعر که بیشتر با تخلص خود یعنی ملای جزیری شناخته می‌‌‌شود، همانند بیشتر ادبای کرد زبان‌های عربی، فارسی و ترکی را می‌‌‌دانست. دیوان اشعار او بیش از دو هزار بیت دارد و قصاید و غزل‌های او خیلی مورد استقبال مردم قرار گرفته و همیشه در مدارس دینی کردستان تدریس شده‌اند. ملای جزیری همانند مولوی کرد در قرن نوزدهم و شعرای مدرن کردی نیز غزل سروده است. الهام پرشور ملای جزیری تحت تاثیر شعرای فارسی به ویژه حافظ در چارچوب عرفان قرار دارد. بدین‌ترتیب است که از می ‌‌‌عرفانی، خوشی و ناخوشی‌های عشق عرفانی در آرمانی‌ترین شکل و بازگشت به سوی اصل جهانی بحث می‌‌‌کند. در مورد زندگی و معجزه‌های این شاعر که از زمان حیات تاکنون همانند چندین شاعر دیگر کرد به فردی مقدس دیده می‌‌‌شود افسانه‌هایی نیز وجود دارد. او زبان امیر بوتان را که اقدامی مهم بود برای نوشتن انتخاب کرد و از فرم شعرای فارسی از قرن یازدهم به بعد الهام گرفت. این شعرا نیز با تلاش و تغییر فراوان از بیت شعر عربی در فرم اشعار خود استفاده کرده بودند، اما حروف عربی نیازمند حروف صدادار بلند و کوتاه‌اند که در زبان های کردی وجود ندارند. پس از آن کردی و فارسی نیز قافیه را اتخاذ کردند، و از آن پس با این که هر دو با هم مطابق نیستند، برای نامیدن اوزان شعری کردی و فارسی نیز از اسامی عربی آن استفاده شد. ژیلبر لازار این وضعیت را چنین خلاصه می‌‌‌کند: اصل یکی است فقط شکل آنها کمابیش متفاوت است.
ملای جزیری به سراسر کردستان سفر کرد و توانست شاگردان متعددی تربیت نماید. هنجارهای ادبی این شاعر و زبان امیر بوتان هسته اساسی ادبیات کلاسیک کردی را تشکیل می‌‌‌دهد. از جمله شاگردان ملای جزیری می‌‌‌توان به محمد مکس فردی کنجکاو و ملقب به فقیه طیران (1660-1590) اشاره کرد که قصیده و غزل سروده است. وی شاید اولین شاعر کرد باشد که با اتخاذ اشعار وسیع مثنوی رمان منظوم نوشته است. ما به خاطر چندین اثر مدیون این شاعر هستیم: حكایەتا شێخێ سەنعان(حکایت شیخ صنعان)، قەولێ ھەسپێ رەش (سخنان اسب سیاه)، قسەیا بەرسیایی (داستان برسیس) و مرثیه ای درباره مرگ استادش ملای جزیری.
@muors
1
آشنایی با منطقه ماکو
‍ ادبیات کردی (قسمت دوم) نوشته‌ی: پرفسور ژویس بلو – ترجمه از فرانسه علی پاک‌سرشت (ماکویی) منبع: فصلنامه پژوهشی "مطالعات کردی" (Études Kurdes) شماره 11 مارس سال 2012 – پاریس نخستین بناهای ادبیات کردی نخستین بناهای ادبی شناخته‌شده کردی به موازات تثبیت قدرت…
👆👆👆ادامه
‍ آن دوره شاهد تولد احمد خانی (1707-1650) شاعر عرفانی و فیلسوف است که با درک انسان عادی همانند او احساس می‌‌‌کند. اثر طولانی‌اش "مم و زین" یک اثر مثنوی با 2655 بیت غنی از تصاویر شاعرانه و صحنه‌های غنایی است که نویسنده را در بین کردها ابدی نموده است همانند فردوسی در بین فارس‌ها و هومر در بین یونانیان. حماسه مردمی "مم آلان" که روایت عشق "مم" و شاهدخت "زین" است پیکره اصلی آن را تشکیل می‌‌‌دهد. احمد خانی برای تالیف این اثر در تشبیه فهرست‌ها از شعرای فارسی الهام می‌‌‌گیرد. احتمالا از داستان عاشقانه "لیلی و مجنون" اثر نظامی گنجوی (تولد حوالی 1140 و فوت حوالی 1290 میلادی) که به صورت مثنوی و با وزن هزج، با حداقل سه هجا و حداکثر 5 هجا در هر مصرع، نوشته شده است. این وزن مشهور، کوتاه، سبک، آهنگین، سریع است که با ویژگی زبان کردی همخوانی دارد. احمد خانی چهار مسئله را که ادبیات کردی با آن مواجه می‌‌‌شود تنظیم و حل کرده است یعنی: نقش نوشتن، نقش شعر، رابطه زبان، ادبیات و جامعه و سرانجام وضعیت رسمی خود زبان.
@muors
🔺٢٠٠ هزار تومان به مرزنشينان اروميه واريز خواهد شد

▫️استاندار آذربایجان غربی: خاک سيلوانا وجب به وجب طلاست ولى متاسفانه قدر آن را نميدانيم لذا از ساخت و سازهاى بى رويه و تخريب طبيعت جلوگيرى كنيد تا با سرمايه گذارى هاى آينده كه قطعا انجام خواهد شد براى مردم منطقه ثروت به دنبال خواهد داشت
▫️تخصیص ۱۰ میلیارد تومان برای خوبگاه‌های دانش آموزی نواحی مرزی
@muors
🔆 آغاز اجرای عملیات گاز رسانی به ۶ روستای محور شریف آباد شهرستان شوط

🔸 این طرح با اعتبار ۳۵ میلیارد ریال برای ۳۵۰ خانوار روستایی ( شریف آباد- کرد کندی- حسینعلی عجم- ورمزیار- قوردالدن عجم و قوردالدن کرد) می باشد،کلنگ زنی شد.
@muors
🔺٢٠٠ هزار تومان به مرزنشينان اروميه واريز خواهد شد

▫️استاندار آذربایجان غربی: خاک سيلوانا وجب به وجب طلاست ولى متاسفانه قدر آن را نميدانيم لذا از ساخت و سازهاى بى رويه و تخريب طبيعت جلوگيرى كنيد تا با سرمايه گذارى هاى آينده كه قطعا انجام خواهد شد براى مردم منطقه ثروت به دنبال خواهد داشت
▫️تخصیص ۱۰ میلیارد تومان برای خوابگاه‌های دانش آموزی نواحی مرزی
@muors
💥 احتمال شوک بزرگ در انتخابات مجلس یازدهم در حوزه ماکو . چالدران . شوط و پلدشت

با توجه به تایید نشدن صلاحیت چهره های تاثیر گذار در انتخابات مجلس حوزه انتخابیه ماکو ، در بررسی نهایی در شورای محترم نگهبان بنظر میرسد با تایید یکی دونفر از افراد سرشناس در این حوزه شوک بزرگی به صحنه انتخابات وارد و شرایط موجود از حالت رکود به فعال و رقابتی تبدیل خواهد شد .
با توجه به تایید ۱۲ نفر در مرحله اول و ۵ نفر در مرحله دوم و انتفال آقای رحمتی از ارومیه مجموعا با تایید ۱۸ نفر فعلا علیرغم ۱۵ روز مانده به انتخابات این حوزه. ازصحنه فعال رقابتی خبری نیست و امید است با شوک وارد شده صحنه انتخابات پرحرارت و رقابتی و افزایش مشارکت مردم را در پی داشته باشد.

@muors
"شراب و عشق" از حافظ تا جزیری
نویسندە: #نجات_زونگی

سه چهار روز خود را به‌طور متوالی به خواندن حافظ اختصاص دادم. دیوانی شامل صدها شعر بود که آن را به‌طور کامل خواندم، قبل از آن‌که تمام کنم، یکی از سؤالات اساسی در ذهنم این بود که جزیری چه اندازه از حافظ که شهرت او شرق را دربر گرفته، تأثیر پذیرفته است؟

اینجا بخوانید: https://t.me/rawezhism/3404

@muors
Forwarded from Kurmanc_name کرمانج‌نامه (علی پاک سرشت)
گلگامِش
علی پاک سرشت

قدیمی‌ترین داستان دنیا 1500 سال قبل از آن که هومر ایلیاد را بنویسد نوشته شده است یعنی حدود 2400 سال قبل از میلاد مسیح. حماسه گلگامِش درباره پادشاه سومری شهر-دولت اوروک (در عراق کنونی)، گلگامش و ماجراجویی‌های وی است. این داستان حماسی در سال 1853 در خرابه های کتابخانه آشور بانیپال در نینوا پیدا شد و به خط میخی (1) روی 12 لوح ناقص به زبان اکدی است (2). این یکی از محبوب‌ترین حماسه‌های بین‌النهرین است. با توجه به این که این حماسه قبل از آن که مکتوب شود به صورت شفاهی نیز وجود داشته، لذا به احتمال قوی تاریخ آن به دوره‌های بسیار قبل‌تر از دوره نفوذ فرهنگی سومریان بر می‌گردد.
یک تیم باستان شناسان آلمانی مدعی است در سال 2003 مقبره گلگامش را پیدا کرده است. گلگامش به دنبال یافتن اوتناپیشتیم برای دستیابی به زندگی ابدی است. اگر چه او موفق نمی‌شود به زندگی ابدی دست یابد اما همین که زندگی را زیر سوال می‌برد او را ابدی می‌کند (3). گلگامش تاکنون به موضوع کتب، کارتن‌های کودکانه، داستان‌های خیالی، آثار هنری و موسیقی نیز تبدیل شده است (4). بعضی مدعی اند گلگامش در اصل به کردی/فارسی یعنی ایرانی است (5).

یک سوال
کردها را از نسل مادها می‌دانند (دیاکونف-تاریخ ماد). کردها از ساکنان بین‌النهرین بوده‌اند و هستند و بعضی شرق‌شناسان حضور مادها در این منطقه را بسیار قبل تر از سال 612 قبل از میلاد یعنی فتح نینوا پایتخت آشوریان به دست مادها می‌دانند (ژول اوپرت-6). این نویسنده پس از بیست سال تحقیق بر روی الواح و کتبیه‌های بازمانده از آن دوران معتقد است آن دسته از نوشته‌هایی که زبان اکدی معرفی می‌شوند در اصل زبان مادهاست. پس از قرن‌ها هنوز هم نام گلگامش حتی بدون تغییر تلفظ در کردی معنی دارد و به مردان بسیار گنده، با هکیل، قوی گر/گلگامش می‌گویند که درواقع به گاومیش تشبیه می‌کنند. گر/گل (با مخرج نزدیک) امروز هم به معنای "گنده و بزرگ" است. لذا این سوال مطرح می‌شود آیا ادعای گروهی از کردها و فارس‌ها که می‌گویند این داستان ریشه ایرانی دارد درست است؟ این نیازمند تحقیقی گسترده است و فراموش نکنیم تحقیقات کردها در زمینه دوران باستان به ویژه مادها تقریبا صفر است. از طرفی، مهرداد ملکزاده، مادشناس برجسته ایران، می‌گوید درصد بسیار کمی از محل‌های باستانی مرتبط با مادها تاکنون حفاری شده‌اند.
@kurmanc_name (کانال کرمانج‌نامه را به دیگران نیز معرفی کنید)
منابع:
1- https://www.historyonthenet.com/the-epic-of-gilgamesh/
2- https://www.britannica.com/topic/Gilgamesh
3- https://www.ancient.eu/gilgamesh/
4- L'épopée de Gilgamesh, par Pierre-Marie Beaude, éd. Folio 2009 (Folio Junio) (ISBN 978-2070627615)
5-https://www.facebook.com/EfrinDirok.de/posts/destana-gilgam%C3%AA%C5%9F-gilgame%C5%9F-serhatiya-miriniy%C3%AA/349704868426958/
6- Le Peuple et la langue des Mèdes, Maisonneuves, Paris, 1879.
کَرنَموت در بین کردهای سرحد
علی پاک سرشت

یکی از باورهای کردهای منطقه سرحد (محدوده کوه آگری/آرارات) كەرنەمووت/کَرنَموت است. پس از ئاخلێڤە (جنبیدن و جان گرفتن خاک) (معادل اسفند)، گاهی در چند روز اول بهار، برف و بورانی شدید می‌آید و گاهی نیز زیان و ضرری زیاد به انسان، طبیعت و حیوانات منطقه می‌رساند. کردهای کرمانجی سرحد این هفته را کرنموت می‌نامند. حتی گاهی در سرحد اواخر ماه پایانی زمستان را کرنموت می‌گویند.
البته یک ستاره و یک جشن نیز به نام کرنموت وجود دارد. امروز همه اینها فراموش شده‌اند. واسیلی نیکیتین نویسنده لهستانی و کنسول سابق روسیه تزاری در اورمیه در کتاب (Les Kurdes: Études sociologiques)، (به فرانسه) صفحات254-252، به نقل از پرزیلوسکی می‌نویسد که در فرهنگ کردی-فرانسه السکاندر ژابا (Dictionnaire kurde-français)، صفحه 330، مدخل کرنموت را چنین توضیح داده: "خر نمی میرد – نام عیدی که کردها در روز بیستم مارس جشن می‌گیرند". "خر نامیرا".
گارنیک آساطوریان، نویسنده ایرانی- ارمنی، نیز معتقد است کرنموت همان واژه "کرنموت/گرنموت" ارمنی به معنای "آمدن بهار" است که وارد کردی شده است. (صص 61-60 کتاب "کردها و خاستگاه آنها"). با توجه به این که ارامنه این منطقه قبل از قتل‌‎عام توسط ترک‌ها، طی صدها سال چنان زندگی مسالمت‌آمیزی با کردها داشتند که با همدیگر "کریو" (خویشاوندی ناشی از ختنه فرزند پسر) می شدند، ارامنه بر کردی نیز مسلط بودند و حتی خوانندگان مشهور سنتی کردی‌سرای مانند کاراپته خاچو در اصل ارمنی بودند، لذا نمی توان احتمال این تبادل واژگان را رد کرد. هر چه که باشد، مهم این است این آداب و رسوم و باورها و جشن‌ها در سایه زندگی ماشینی امروز از بین رفته اما برای احیای آنها هنوز دیر نیست. می توان این نوع باورها را به صورت کتاب، برنامه صوتی-تصویری... ثبت و ضبط کرد. در عصر جریان تقریبا یکطرفه جهانی شدن، این اقدامات یک ضرورت به نظر می‌رسد.
در مورد کرنموت این جمله نیز در منطقه رایج بود: سەیرێ رەبەنێ ھات ل مە كەرنەمووت، ئەز مام و كەرێ گەوریرووت. (ترجمه کلمه به کلمه: ای سیران خانم بیچاره، کرنموت آمد و فرا رسید، فقط من مانده‌ام با خر با گلوی بی‌مو).

@kurmanc_name (کانال کرمانج‌نامه را به دیگران نیز معرفی کنید)

@muors
#توییت_انتخاباتی
نمایش معرفی اموال
@muors
Forwarded from اتچ بات
معرفی یک کتاب: مروری بر کتاب "ژنرال احسان نوری پاشا"
علی پاک سرشت

نام کتاب : ژنرال احسان نوری پاشا"، نویسنده: رحیم اشنویی محمودزاده، ناشرمولف، چاپ دوم سال 1390، 341 صفحه.
نویسنده کتاب می گوید درسال های آخر دبیرستان در تهران با ژنرال احسان نوری پاشا، فرمانده قیام آرارات از سال 1927 تا 1930، آشنا شده و این رابطه قدری قوی شده که ژنرال او را "فرزند" خود می نامد و حتی بعدا برایش به خواستگاری نیز می رود. احسان نوری و همسر ترک زبانش فرزند نداشتند. قیام آرارات توسط سازمان "خویبون" هدایت شد. برویی حسکی تللو، فرزنده بیگ از جمله سران مهم این قیام بودند. پس از شکست این قیام، بسیاری از کردهای جلالی ماکو نیز به اتهام همکاری با این قیام توسط رضا خان پهلوی به مناطق مختلف مانند قزوین، قم، ارسباران، اهر، کرمان، گرمسار... تبعید شدند.
نویسنده که سال های متمادی به خانه احسان نوری پاشا رفت و آمد کرده و از نزدیک شاهد اتفاقات زیادی بوده است می نویسد: احسان نوری پاشا پس از شکست قیام آرارات به ایران پناهنده شد، یک هفته در ماکو ماند، سپس راهی تهران گشت. وی نه ماه در زندان شهربانی محبوس بود، هشت سال در شهرهای کرمان، یزد، ساوه تبعیدی بود. وی در سال 1321 همراه یوسف علی مهاجر، بانو بصره حسنانی، تیمور جلالی، شمس الدین جلالی، ایلخانی جلالی و محمد درویش خواستار افزایش مقرری یا خروج از حالت تحت نظر شدند و طی اقامت 46 ساله خود سختی های بسیار زیادی کشید. وی در سال 1355 بر اثر برخورد یک موتورسوار –به روایتی مشکوک - در میدان توحید تهران، نزدیکی خانه اش، فوت کرد. همسرش یاشار خانم نیز در سال 1362 فوت نمود.
مولف کتاب در قسمتی به اظهارات احسان نوری پاشا اشاره می کند که در دوره ژنرالی در ارتش عثمانی، دستور قتل عام ارامنه صادر شده بود و احسان نوری پاشا به خاطر سرپیچی از دستور در جبهه مرز با گرجستان، به جای دیگری منتقل گردید. احسان نوری در ایران دو کتاب به نام های "قیام آرارات" و "ریشه نژادی کرد" نوشت. همچنین، وی کتاب "زندگی من" را به صورت صوتی ضبط کرده و در اختیار ایوب بابو (پِرَش) برادرزاده ملامصطفی بارزانی قرار داده که ظاهر هنوز چاپ نکرده است. البته وی در روزنامه کوهستان، به صاحب امتیازی دکتر اسماعیل اردلان، در سال 1324 وقایع آرارات را نوشته است.
نویسنده به نقل از ژنرال احسان نوری می گوید: یاور فتح الله خان از افسران نظامی ایران در ماکو که خودش ترک یا ترکمن بود عمدا برای مشوش کردن افکار حکومت مرکزی گزارشات را علیه کردها و به نفع ترکیه تنظیم می کرد و این در موافقت ایران با استفاده ترکیه از خاک ایران برای محاصره و سرکوب قیام بی تاثیر نبود. نویسنده در صفحه 64 کتاب از دزیده شدن خیلی از دستنوشته های احسان نوری پاشا پس از مرگ و توسط ساواک خبر می دهد. در صفحه 68 نیز از زبان احسان نوری پاشا از قاضی محمد در دوره جمهوری مهاباد انتقاد می کند که "استقلال و اتحاد نداشتند و شدیدا وابسته شوروی بودند".
آرشی روزولت سفیر آمریکا در تهران نیز به جمهوری مهاباد سفر کرده و سپس در دیدار با احسان نوری پاشا می گوید: "در دیدار از مهاباد از مرکز چاپ روزنامه "کردستان" دیدار کردیم و شماره های آن را نیز به ما دادند اما شماره آخر را از ما گرفتند و علت را از قاضی پرسیدم. به نظرم قاضی محمد ناسیونالیست است نه کمونیست. قاضی گفت: در این شماره به "انجمن ایالتی کردستان" اشاره شده، این مرا خیلی عصبانی کرده چون ایالت کردستان وجود ندارد و ما بخشی از آذربایجان هستیم و من نمی خواهم این اشتباه منتشر شود." (ص 81)
در صفحه 83 می گوید: "ملا مصطفی بارزانی از قاضی محمد خواست از منطقه خارج شود و با تمام قوا از او حمایت خواهد کرد اما قاضی گفت می دانم زندگیم در خطر است اما مردم را تنها نمی گذارم و قاضی محمد همراه سایر سران کرد از جاده سیزده کیلومتری به جانب کوک تپه رفتند و از ارتش ایران رسما استقبال نمودند و یه عمر یازده ماهه جمهوری پایان داده شد."
احسان نوری پاشا پس از دیدار با ملامصطفی در تهران می گوید: "ملامصطفی می گوید قاضی محمد روحیه مبارزه ندارد، نمی تواند بین عشایر کرد که نیروی اصلی جمهوری هستند اتحاد ایجاد کند چون آنها می ترسند در یک نظام کمونیستی قرار گیرند. اکثر عشایر با دولت ایران روابط خوبی دارند. چند بار خواستم با یک اقدام سریع مسلحانه قاضی محمد و بقیه را بازداشت کنم و خودم امور را به دست بگیرم اما هم از نظر اخلاقی درست نیست هم با این اقدام با شوروی طرف حساب می شوم."

#علی.پاک.سرشت

@muors
Forwarded from اتچ بات
معرفی کتابی جدید از عبدالکریم سروش
علی پاک سرشت

کتاب "دەنگ و دەنگبێژی"، گردآوری، تالیف و تشریح عبدالکریم سروش (ئاریاس)، پژوهشگر نامدار فرهنگ شفاهی کردی کرمانجی، در 341 صفحه به زودی در انتشارات پنویس منتشر می‌شود. این کتاب به کردی کرمانجی است. در بخش اول، به صورتی مفصل به توضیح در مورد صدا و جنس آن پرداخته و در بخش دوم هنر دَنگبِژی، انواع، جایگاه و اهمیت آن به صور بسیار تخصصی و حرفه‌ای پرداخته است. در بخش سوم، ضمن تفکیک دنگبژها (ترانه‌سرایان سنتی) بر حسب منطقه جغرافیایی، ویژگی هر کدام را به صورت جداگانه آورده است.
دنگ و دنگبژی (ترجمه کلمه به کلمه: صدا و صداگویی) به ترانه‌های سنتی کردی کرمانجی اطلاق می‌شود که از دیرباز در انتقال فرهنگ کردی اعم از آداب و رسوم، جنگاوری، هنرنمایی، تاریخ، موضوعات اجتماعی... نقش بسیار حیاتی داشته و دارد. در نبود مدارس در جامعه سنتی کردی در طی قرن‌ها، دنگبژها نقش معلمان و نویسندگان را در جامعه ایفا کرده‌اند اما امروز صدای آنها یکی پس از دیگری خاموش می‌شود. این اقیانوس بیکران نیازمند جمع‌آوری، ثبت و ضبط است. عبدالکریم سروش در دوران فعالیت در صدا و سیما با عشق و علاقه دست به این کار زد و پس از بازنشستگی نیز شبانه روز در محفل پیرمردان و پیرزنان کرد در روستاهای مختلف نشست و بخش‌هایی از این فرهنگ سنتی را از مرگ حتمی نجات داد. او تاکنون چندین اثر گرانبها از مجموعه فرهنگ شفاهی کردی منتشر کرده است.

@kurmanc_name (در کانال کرمانج‌نامه عضو شوید و آن را به دیگران نیز معرفی کنید)
📢 ۱۳ پناهجو در نزدیکی چالدران از سرما یخ زدەاند./سە نفر از آنها اهل کوبانی و بقیە افغانستانی بودەاند.

📌 بنا بر برخی گزارش‌ها، شب گذشته ۱۳ مهاجر که در حال عبور از مرز کوهستانی ایران با ترکیه در شهرستان چالدران بودند بر اثر شدت کولاک، از سرما جان باخته‌اند.

📌 محمد امین بیلمز، استاندار استان وان ترکیه که با ایران هم‌مرز است، گفت که این افراد در حال عبور غیرقانونی از مرز بوده‌اند و به خاطر بروز کولاک جان باخته‌اند. محل این اتفاق، کوه‌های ساری‌چمن چالدران گزارش شده است.

📌 به گفته استاندار وان شرایط جوی مانع از رسیدن خدمات اضطراری به منطقه شده است.

📌 تابعیت این مهاجران تأیید نشده است، اما براساس گزارشی که در روزنامه «اِورَنسَل» ترکیه منتشر شده، ۱۰ نفر از آن‌ها اهل افغانستان و سه نفر از کوبانی سوریه، بودند.

📌 مرز ایران و ترکیه از اوایل سال‌های پس از انقلاب ۵۷ به عنوان یکی از راه‌های فرار پناهجویان به سمت غرب استفاده شده است.
@muors
🔺دفترچه بیمه‌های درمانی سال ۱۴۰۰ حذف می‌شود

▫️مدیرعامل سازمان بیمه سلامت: با ایجاد سامانه برخط اطلاعات بیمه‌شدگان درمانی با همکاری سازمان تامین اجتماعی، همپوشانی بیمه‌ها و دفترچه‌های کاغذی بیمه نیز تا سال ۱۴۰۰ حذف می شود.
@muors
#فوری

ویروس کرونا در کمین ماکو

کانال تلگرامی آینا نیوز وابسته به اصلاح طلبان نوشت: ۴ شهروند ایرانی تا ساعاتی دیگر از ووهان چین و از طریق استانبول وارد فرودگاه ارومیه خواهند شد.

🔹 این افراد مشکوک به ویروس کرونا بوده و احتمالا اقدمات مراقبتی در موردشان به مورد اجرا گذارده خواهد شد.

🔹 هنوز علت ورود آنها به ارومیه مشخص نیست اما منابع خبری گزارش داده اند یک نفرشان اهل ماکو است./آینانیوز

@muors
🔺عفو شماری از محکومان با موافقت رهبر انقلاب

▫️به مناسبت سالروز پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، رهبر انقلاب با عفو و تخفیف مجازات دو هزار و ۳۱۵ نفر از محکومانِ محاکم عمومی و انقلاب، سازمان قضایی نیروهای مسلح و تعزیرات حکومتی موافقت کردند.
@muors
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺 توصیف مهران مدیری از کولبری در برنامه دورهمی

▫️کولبری به دلیل فقر و بیکاری یکی معضلات مهم مناطق کردنشین است.
@muors
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#خیابان_امام

به منظور مشارکت در اجرای طرح تعریض خیابان امام (ره) شهرستان ماکو، ساختمان پاساژ گوزل و زمینهای همجوار آن مجموعا به مساحت عرصه 747 مترمربع و اعیانی 1191 مترمربع توسط سازمان منطقه آزاد ماکو #تملک گردیده است.
به زودی عملیات #تخریب آن اجرایی خواهد شد.
@muors
‌‌طاهر آگور

روز عشاق - کشیش رومی و طلبه کورد

در زمان‌های گذشته پیش از اینکه سیستم آموزش و پرورش به شکل کنونی رواج پیدا کند، کسب علم در مناطق کردنشین در دارالعلوم دینی صورت می‌گرفت. طلاب گاه برای تحصیل علم به مناطق دوردست سفر کرده و سال‌ها در حجره‌های دارالعلوم سپری می‌کردند. این مراکز علمی معمولا در کنار مساجد دایر بودند و در مناطق روستانشین نیز در مجاورت آبادی‌ها بنا می‌شدند.
وظیفه اداره دارالعلوم به طور کلی بر عهده طلاب بود، از جمله این وظایف صیانت و نگهبانی از این مراکز علمی می‌بود که آن نیز باز از سوی خود طلاب صورت می‌گرفت. همچنین گاها مردم برای طلاب غذا آماده می‌کردند و یکی از طلاب مأمور آوردن آن غذا به دارالعلوم می‌شد. در جریان رفت و آمدهایی که به دلایل مختلف صورت می‌پذیرفت، بعضا میان طلاب و دختران آبادی‌های مجاور حس عاشقی و دلدادگی به وجود می‌آمد.دنگبیژی ولات
در یکی از مناطق روستایی کردستان ترکیه (سرحد) یکی از طلاب به اسم "که‌له‌ش" و یکی از دختران روستای مجاور دارالعلوم عاشق می‌شوند. همچنین میان دارالعلوم و آبادی رودی جاری بوده که برای طلاب برای رفتن به آبادی می‌بایست از آن عبور می‌کردند. یک شب که که‌له‌ش نگهبانی دارالعلوم را برعهده داشته، طبق قرار قبلی که با معشوقه خود گذاشته، سعی می‌کند بدون اینکه کسی مطلع شود، از رودخانه عبور و به دیدن یار برود. ولی هنگام عبور از رودخانه به دلیل شدت جریان آب موفق به عبور از رودخانه نشده و جان به جان آفرین تسلیم می‌کند.
ترانه "کەلەشۆ" بعدها از سوی معشوقه ‌که‌له‌ش در وصف این رویداد دردناک سروده می‌شود که تاکنون در میان کردها رواج دارد.
این رویداد شباهت بسیاری با ماجرای کشیش رومی دارد که سالگرد وفات وی به عنوان روز عشاق (ولنتاین) نام‌گذاری شده است.

Radyoya Rewanê _ Keleşo

(کلشو)👇👇👇👇

🌺به ما بپیوندید

@muors

📼دنگبژی ولات کوردی

#نشر_دهید
---------------
t.me/dengbeji_welat
🔲 بمباران گروه‌های تحت حمایت ترکیه در #عفرین توسط جنگنده‌های #روسیه.

▪️دقایقی پیش برای نخستین بار پس از اشغال #عفرین توسط ارتش اشغالگر ترکیه و گروه‌های اخوانی/سلفی تحت حمایتش جنگنده‌های روسیه مواضع گروه‌های تحت حمایت ترکیه در عفرین را بمباران کردند.

▪️آیا باید منتظر شروع مرحله جدید در جنگ سوریه باشیم؟

@muors