‍ ‍ پسوند "لو" در پایان اسامی کرمانجی ماکو
علی پاک سرشت

نام بخشی از هویت هر فرد، روستا، شهر، منطقه... است. تلفظ درست اسامی و املای صحیح آنها در نوشته های رسمی اعم از تابلو و اسناد دولتی نیز نوعی احترام به هویت هر روستا، شهر، منطقه... تلقی می شود. در حدود یکصد سال اخیر سیستم اداری رسمی در قالب نظام سیاسی دولت-ملت در ایران نیز به تدریج تثبیت شد. در این راستا اسامی روستاها، شهرها، کوهها، رودها، تپه ها... به تدریج ثبت شد و این اقدامی مثبت است اما اگر به اسامی ثبت شده رسمی (در مورد این نوشته، در شهرستان ماکو) دقت کنیم مشاهده خواهیم کرد در بسیاری از موارد اسامی به صورت غلط ثبت شده اند. یکی از موارد متداول، افزودن پسوند ترکی "لو" به معنای "متعلق به/اهل" در آخر اسامی طوایف کرد است. سابقه این تلفظ به دوره صفوی بر می گردد که ترک زبان بودن (هرچند زبان دربار آنها فارسی بود و با همین تلفظ در خراسان نیز اجرا شد) اما در قرن حاضر مکتوب شدند. به چند نمونه در اینجا اشاره می کنیم:

شکل موجود و متداول کنونی در بین خود کردهای محل (سمت راست) و شکل رسمی و دراصل ترکی (سمت چپ):
بلخکی = بلخکانلو؛ شِخکی = شیخکانلو؛ قندکی= قندکانلو؛ جنکی = جنکانلو؛ خلکی = خلکانلو...

روستاهای کرد منطقه ماکو نیز از این تحریف مصون نمانده اند. به چند نمونه اشاره می کنیم. سمت راست (تلفظ کنونی مردم محل) سمت چپ (تلفظ ثبت شده بر اساس ترکی):
کَفشته خله (غار خله) = خله زاغاسی؛ آره‌خان (آر. وار. یعنی محل، مکان، سرزمین. محل استقرار خان) = آداغان؛ گوله سپی (دریاچه سفید. یک دریاچه با خاک سفید در آن وجود دارد) = آغگل (آغ در ترکی یعنی سفید)؛ پنجاری (محل پر از سبزی) = پنجرلی؛ تَرَکمان= ترکمه ( تَرَکمان در اصل اسمی ارمنی است. ارامنه بیشترین جمعیت منطقه را داشتند و متاسفانه توسط ترک های عثمانی در این منطقه نیز قتل عام شدند و خرابه های روستاها، گورستان ها، کلیساهای آنان هنوز هم وجود دارد. تعدادی از اهالی محل نام خانوادگی "تَرَکمان" دارند اما در نظام آموزشی آنجا به صورت "تُرکمان" تلفظ می کنند!) ؛ خرمن = خرمن یری (یر در ترکی یعنی مکان، زمین، محل)...
در چند سال اخیر حتی بدیهی ترین نشانه های فرهنگی کردهای ماکو نیز در امان نبوده است: در ماکو فقط و فقط کردها زندگی عشایری داشتند و سیاه چادر فقط متعلق به کردهاست و یا غذای مخصوص کردهای آن منطقه به نام "سِله قَلی" را با ترجمه لفظ به لفظ ترکی به صورت "ساج قاورماسی" به نام ترکی ثبت کرده اند. این گونه اقدامات ناشایست می تواند در آینده به هویت مشترک کردی-ترکی این منطقه ایران ضربه بزند و مورد سواستفاده احتمالی بدخواهان قرار گیرد لذا لازم است هر چیزی سر جایی باشد که به صورت طبیعی لازم است باشد.


@muors
@muors

خانه قدیمی علی خان بیات

خانه علی خان بیات با قدمت حدود یکصدوپنجاه سال ، سالمترین خانه قدیمی ماکو است و از کلیه فضاهای داخلی آن با کاربری مسکونی استفاده میشودعلی خان یکی از خوانین ماکو بود و به دستورخود و با استفاده از استادکاران و وسایل روسی این خانه را ساخته و این بنا در حیاطی به مساحت تقریبی پنج هزار و ششصد متر مربع قرار دارد

@muors

این قسمت دره های آواجیق

افسانه "سارای"، دختری پرشور...
همون دختر عاشقی که راه خودش رو برای همیشه به رودی ناآرام سپرد...
حالا اینجا میتوان تصورش کرد و به تماشا نشست.
@muors

لطفا این پست را در همه جا پخش کنید🙏


همراهان عزیز با کمک های شما عزیزان حکیم عزیز که چندین سال بود به پشت راه میرفت توانستیم یکی از پاهای حکیم رو عمل کنیم و خداروشکر بعد از سال ها روی پاهای خود ایستاده است.

از همه شما عزیزان در خواست می کنیم به حکیم‌کمک‌ کنید تا بتونیم پای دیگر حکیم رو عمل کنیم.
اجرتان باخدا

( از طرف آقای جاوید مامدی مدیر کانال ایل شکاک)

شماره حساب کمک به حکیم به نام حکیم دلائی میلان
👇👇👇👇
5894 6315 8667 8823

@muors
@muors

دعوای در تالارارومیه به خاطر سرچوپی !!!

ارزش داره بخاطر یه #سرچوپی عروسی مردم به این روز در بیارین

یکم فرهنگ سازی هم چیز بدی نیست.تو این گرونی کلی خرج میکنن یه عروسی بگیرن اونم خرابش میکنن


@muors

همراهان عزیز خوشبختانه خیری عزیز که نخواستن نامی از ایشون در کانال درج شود کلیه هزینه عمل جراحی حکیم عزیز رو متقبل شدند.


من از طرف خودم و خانواده حکیم و تمامی مریض های که در کانال برای آنها کمک جمع می شود دست تک تک خیریرین عزیز را می بوسیم و برای همه آنها و خانواده های محترمشان آرزوی سلامتی داریم
@muors

❌شاهکاری دیگر از نادرقاضی پور!!!

عکس سلفی قاضی پور با گلابی
عاشقتم گلابییییی😂😐

شان مردم ارومیه فراتر از این گونه افراد بیسواد و مفت خور هست😏
@muors

ایشون آقای #قاضی_پورنماینده ارومیه هستنددرحال خوردن گلابی و خندیدن به ریش ملت!

از سال86 تاکنون به مدت 12 سال نماینده ارومیه هستن
سطح سواد و شخصیت،این فرد در تصویرکاملا مشخص هست
@muors

اولین سوالا کوردا وخته یـــِـــکه دبینن.

تو چ ملـــَــتی یی؟ 😂😂😂😂

@muors

صحنه ای تاسف برانگیز

تصادف پرشیا در مقابل پارک جنگلی ماکو با یک فوتی

❗️جالبه بدونید همین ماشین قیمتش 114 میلیون تومن بوده! و اینجوری چرخهای عقب و جلوش چسبیدن به هم!

خواستم بدونید هممون یه مشت حلبی سوار میشیم، پس 80 تا بیشتر اگه با این حلبی ها رانندگی کردین باید منتظر همین چیزا هم باشین! البته دور از جون

@muors

طبیعت زیبای حاشیه رودخانه ارس شهرستان پلدشت نگین کلزای ایران

🔹 شهرستان پلدشت اولین شهرستان کشور از لحاظ وسعت کشت محصول استراتژیک کلزا
#پلدشت
@muors

با سلام

روز معلم را به این بزرگواران عرصه ادب تبریک عرض میکنم و امیدوارم معلمان سرزمینم ایران همیشه در پناه حق سلامت و موفق باشند.

به مناسبت این روز مبارک از اساتید بزرگوار رخصت میطلبم و نکاتی را به عنوان پیشنهاد و انتقاد جهت بهتر شدن جامعه و نجات از ناآگاهی عرض میکنم.

۱- معلم گرامی لطفا به هیچ وجه از تنبیه و بخصوص تنبیه بدنی جهت برخورد با اشتباهات و کاستی‌های دانش‌آموز استفاده نکنید. تنبیه بدنی کاری غیراخلاقی و غیرانسانی است که فقط از معلمان ناآگاه برمی‌اید و با هیچ تئوری علمی و عقلانی سازگار نیست. من معلمان تنبیه‌کننده را یکی از بیماریهای جامعه نوین میدانم.
۲- با محصلان خود یا به زبان مادریشان صحبت کنید و یا از زبان رسمی کشور استفاده کنید و زبان سومی اضافه نکنید. طبق اصول روانشناسی یادگیری تاثیر یادگیری به زبان مادری بسیار بیشتر از زمانی است که به زبان دیگری آموزش میدهید.
۳- همیشه کتاب بخوانید. من با معلمانی که فرهنگ کتابخوانی ندارند رابطه خوبی ندارم و متنفرم از آنها
۴- علاوه بر درس تخصصی خویش به محصلان خود درس زندگی و سبک زندگی سالم را آموزش دهید حتی در حد یک جمله تاثیرگذار.
۵- رقابت سالم و یادگیری گروهی و تفکر نقادانه را خوب یاد بگیرید و خوب به بچه‌ها هم منتقل کنید. یکی از مشکلات عملکرد مسئولان کنونی کشور این است که هرگز این موارد را یاد نگرفته‌اند.


این‌ها دیدگاه و نظرات شخصی بنده هستند.
کریم محمدنژاد
کارشناس روانشناسی مشاوره

@muors

موندم چی بنویسم دوستان خودتان بگید چی بنویسم .

📝منوچهر کلشی پور

کم کم احساس میکنم #کردستان سرزمین عجایب هستش یا ما اشتباه وارد این سرزمین شده ایم واقعا موندیم برای کردستان وملتش چی بنویسم .
تا چشم باز میکنم خبر درگیری بخاطر یک دستمال سرچوبی چه خبرساز منطقه میشه؟
یا میبینی یهوویی خبر رسید میدونی چی شده نه نمیدونم؟؟ پسر میگن زن فلانی که دوتا بچه هم داره با فلان پسر فراری رفته؟
جالبتر اینکه زن شوهردار به پسر میگه من مجردم متاهل نیستم ولی بعداز سه چهارماه گپ وگفتگو پسره میره خواستگاری میبینه زن شوهردار در اومده؟
حالا اینا به کنار میدونی چی شده نه والله خبر ندارم بگو چی شد میگن فلان روستا فلان زن خودش آتیش زده خوب زنده مونده یا مرده نه والله مرده یه بچه سه ماهه هم داره ؟
سلام میتونی چی شده نه والا بگو ببینم پس دختر فلانی خودش حلق آویز کرده اخه چرا هیچی میگن باباش بهش گفته گوشی بزار کنار بلند شو برام یه چای بیار بهمون خاطر خودکشی کرده ؟
سلام خبر تازه شنیدی نه والا دختر فلانی خودش کشت چرا کشت والا میگن عاشق زانکو بوده ولی باباش با این ازدواج مخالفت کرده اونم رفته خودکشی کرده؟
سلام خبر جدید شنیدی نه بگو چیه ؟پسر فلان روستا بخاطر آبیاری و مشکل آب باهم درگیر شدند سه نفر کشته شدند؟
خبر جدیدی دیگه چی داری امروز سعید دیدم خوب کجا رفت بیچاره رفت عراق!!!اخه اون که تازه ازدواج کرده باید کنار همسرش باشه اول زندگی دوری از هم والا بدهکار طلای عروسی بوده رفته عراق کارگری!!بعداز یه هفته فهمیدی سعید تو عراق از ساختمان افتاد مرده اخه بیچاره زنش حالا چی میشه هیچی زنش به عقد بردار سعید در میارن تا تنها نمونه اخه !!مگه چنین چیزی ممکنه شاید سیتاک نخاست زن برادر سعید بشه این چه قانونی ؟؟
بازم خبر جدید چی شده والا زن فلانی فوت کرده خوب حالا بیچاره تنهایی چکار میکنه والا 46سال سن داره خوب میگن خواهر زنش به عقدش درمیارن !!مگه خواهر زنش چندسالشه والا 18سالش مگه میشه دختر 18ساله زن مرد 46ساله بشه والا میگن وسایل خونه خواهرش مونده باید اون بیاد جاش پرکنه!!!
والا چی بگم !!خبر جدید شنیدی نه والا میگن فلانی تو روستای تازه کند برای باغش استخر زده خوب مبارک باشه !!والا میگن دو نفر رفتن جنگلبانی و منابع طبیعی و پاسگاه اورده که گزارش بده در منطقه مرتع بوده خوب مرتع بوده به اون دو نفر چه ربطی داشته والا میگن گوسفندان مان استخر میترسند .اخه مگه ممکنه!!چه حرفا

ادامه دارد ...
@muors
@muors

اوج نژاد پرستی در بین زنان ترکیه نیز سرایت کرده

حمله‌ور شدن چند زن ترک به یک پیرزن کرد که وی را مورد ضرب و شتم قرار میدهند!!
@muors👈

‍ ‍ به بهانه معرفی یک کتاب

"علی پاک سرشت"

کتاب "گۆت و گلیێن باڤ و كالێن كورمانجی" (ضرب المثل کردی کرمانجی) گردآوری، ترجمه و توضیح عبدالله آتش زبان معلم کرد از ماکو در نشر پنویس منتشر شد. این کتاب 247 صفحه و 1268 ضرب المثل دارد. مولف در طی سال ها تدریس در مدارس ابتدایی روستاهای کرد این شهرستان در استان اورمیه توانسته بخشی از گنجینه غنی زبان کردی را جمع آوری کند و از مرگ حتمی نجات دهد.
کردهای ماکو به گونه سرحدی از کردی کرمانجی حرف می زنند که با کرمانجی منطقه آگری و بایزید همجوار مرز ایران و ترکیه و کردهای ارمنستان یکی است. این منطقه از قدیم محل زندگی مسالمت‌آمیز کردها و ارامنه بوده و روابط آنها آنقدر عمیق بوده که همه ارامنه کردی حرف می زدند و این در چندین ضرب المثل کردی این منطقه نیز نمود عینی پیدا کرده است. متاسفانه ارامنه به دست ترکان عثمانی قتل عام شدند و امروز جز ویرانه‌های روستاها، کلیساها و گورستان‌های آنان اثری از آنها نمانده است.
ترک های آذری این منطقه نیز به گواهی تاریخ در دوره صفوی و بخشی نیز در دوره قاجار از مناطق مختلف یه این منطقه کوچانده شدند. کاوه بیات، مورخ نامدار معاصر، در کتاب "شورش کردهای ترکیه و تاثیر آن بر روابط خارجی ایران" می نویسد: ترک های بیات که حدود دویست سال بر ماکو فرمانروایی کردند در دوره شاه عباس و به دستور وی از منطقه قره باغ کنونی کوچ کرده بودند(1). همچنین، آلفرد لابی در کتاب "سلیمان خان قانونی و شاه طهماسب" ترجمه ذبیح الله منصوری می نویسد: سلطان سلیمان قانونی، سلطان عثمانی، هنگام حمله به تبریز از مسیر ماکو حرکت کرد و منطقه ماکو را کرد و ارمنی‌نشین معرفی نموده است(2).
امروز، متاسفانه تعدادی پان‌ترکیست ایران‌ستیز، تجزیه طلب و کردستیز– که علنا مورد حمایت دستگاههای استخبارات ترکیه هستند – در اقدامی وقیحانه کردها را "مهاجر" می نامند و حتی به نام ایران اما به کام پان‌ترکیسم استاندار فسادسیتز – که کرد خراسان است – را "غیربومی" می نامند اما باید بدانند اقوام ترک‌تبار در نیمه دوم قرن یازدهم میلادی یعنی حدود هزار سال پیش به فلات ایران آمدند(3). اقوام ایرانی شامل کرد، فارس، لر، بلوچ، اوستی (در اوستیای گرجستان)، تالشی، آذری (آذری‌ها ایرانیانی هستند که بر اثر حملات ترک‌ها تغییر زبان داده شدند(4)... هستند. نمی توان با جعل تاریخ هویت‌سازی کرد. پان‌ترکیست‌های حلقه‌به‌گوش ترکیه بدانند ایران سوریه نیست.



منابع:
1. شورش کردهای ترکیه و تاثیر آن بر روابط خارجی ایران، کاوه بیات، انتشارات تاریخ ایران، 1374.
2. سلیمان خان قانونی و شاه طهماسب؛ آلفرد لابی ار. مترجم: ذبیح الله منصوری. انتشارات زرین. سال 1369
3. Kurdish Ethnonationalism; Nader Entessar, University of South Alabama. 1992.
4. "تاریخ هجده ساله آذربایجان یا سرنوشت گردان و دلیران"؛ احمد کسروی؛ انتشارات امیر کبیر، 1356.




@muors

♨️ جناب استاندار! در آخر جلسه‌ای که تاریخ‌سازی کردید و با شجاعتِ تمام، آن بنده‌خدا را رسوا کردید؛ او گفت: "آقای شهریاری با بد کسی دراُفتادی!" میدانید منظورش چیست؟!
منظورش اینست که ممکن است لیدر جمعی از اوباش شود و مانند این فیلم علیه‌تان شعار دهد و #نفرت_پراکنی کند!

رونوشت: شورای نگهبان قانون اساسی

@muors

#سرچوپی 😂😂😁

یک واقعیت
حتما ببینید 👌
#دوبله_اورمیه
#طنز
@muors

❗️فوری

مشروبات الکلی دست ساز این بار در شهرستان #پلدشت قربانی گرفت .


🔹 گزارشهای رسیده حاکیست دیشب عده ای جوان در یک مراسم عروسی در شهرک ارس #شهرستان_پلدشت اقدام به شرب مشروبات الکلی دست ساز میکنند که حدود 20 نفر از آنان دچار مشکل گوارشی میشوند که به مرکز بهداشتی شهرک انتقال میابند . اما چون حال عده ای در حدود 11 نفر خوب نبوده به بیمارستان امام خمینی ره چایپاره منتقل میشوند .
گزارشهای مردمی رسیده از شهرک ارس حاکیست در این حادثه یک مرد حدود 39 ساله پدر دو فرزند جان خود را از دست میدهد و حال عمومی چندین نفر نیز چون نا مناسب بوده به مراکز درمانی خوی انتقال میابند که گفته میشود احتمالا بینایی خود را از دست خواهند داد .
گفته شده سازنده این مشروبات الکلی دست ساز از اهالی خود محل بوده است .
سازنده این مشروبات با مقادیری مشروبات دست ساز توسط نیروی انتظامی دستگیر شده است .

@muors

تکمیلی
مسمومیت ۴۰ نفر با مصرف مشروبات الکلی در یک عروسی/ مرگ یک نفر

مرکز فوریت‌های پزشکی آذربایجان غربی:

در شهرک ارس پلدشت در یک مراسم عروسی و به دنبال مصرف مشروبات الکلی (احتمالاً دست ساز) تعداد ۴۰ نفر با میانگین سنی ۲۵ سال و جنس مذکر با علائم تاری دید، سر درد و سرگیجه در ساعات اولیه روز پنج شنبه مورخ ۱۲ اردیبهشت ماه به مراکز درمانی شمال استان مراجعه کردند.

از این بین ۱ نفر فوت، ۱۵ نفر ترخیص و ۱ نفر در بخش ICU بیمارستان ماکو بستری و ۲۳ نفر دیگر به مرکز آموزشی درمانی طالقانی ارومیه اعزام شدند که از بین این ۲۳ نفر اعزامی، ۱ نفر نیز در بخش ICU این مرکز بستری است.
@muors