آشنایی با منطقه ماکو
735 subscribers
4.76K photos
641 videos
67 files
604 links
https://telegram.me/joinchat/EJCp5D_cdQK7iX-aH8sqcQ


مطلب وپست هایی از،تاریخ و فرهنگ کُردها
Download Telegram
احسان نوری پاشا ، "سرمنشٲ طغیان اکراد" یا " قائد انقلاب کرد "؟
راپورت شهربانی ماکو به تهران به تاریخ سال 1317/2/26
@muors
پاسخ دولت رضاشاه به درخواست کمک #احسان_نوری_پاشا

"دولت شاهنشاهی همواره نسبت به کردها خیرخواه بوده و آنها را از خود جدا نمی داند ولی در عین حال سیاست عمومی ، دولت ایران را مکلف می نماید که احساسات موافق خود را نسبت به اکراد ابراز ندارد و علی الخصوص که نهضت کرد عاری از نفوذهای مضر به حال خود کردها نیز نمی باشد".
این چند سطر نامه به قلم تیمورتاش وزیر دربار پهلوی خیلی صریح و روشن موضع رضاشاه را نسبت به قیام کردهای آرارات نشان می دهد.
تاریخ1309/3/11شمسی

پ ن:رضا شاه برای فریفتن کردها با این نامه ها چند سال پس از این واقعه دست به سرکوب و تبعید ایلات جلالی پرداخت و قیام ازادیخواهی ارارات را همراه با ارتش ترکیه درهم کوبید وباز دوباره چند سال بعد از آن جمهوری کردستان در مهاباد را منحل و قاضی محمد را اعدام کرد.
@muors
گواهی پزشکی، کە سرنوشت احسان نوری پاشا را عوض کرد!
به تاریخ1315/1/2

این گواهی تنها یک گواهی پزشکی برای خانم یاشار همسر احسان نوری پاشا نیست، بلکه یک گواهی تاریخی هم هست. به دنبال آن احسان نوری پس از پنج سال، شهرساوه را ترک کرد و برای معالجه همسرش به تهران آمد و در تهران تحت کنترل ساواک در حصر خانگی ماند ودر تهران فوت کرد.

پزشکی که این گواهی را در نسخه مطب خود نوشته است، دکتر محمد حسین لقمان ادهم نخستین رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و همان کسی است که بیمارستان مشهور لقمان در تهران به نام او نامگذاری شده است.
#تاریخ_معاصر
#ماکو
@muors
نامه کم یاب و مهم از دستخط و امضای احسان نوری پاشا

این سند زجری را که همسر و مادر همسر احسان نوری پاشا در دوران تبعید متحمل می شدند و تلاش آنها برای آگاهی از وضعیت خانواده خود در ترکیه، نشان می دهد که دولت رضاشاه به شدت کلیه مکاتبات و روابط آنان را زیر نظر گرفته بود و تحت فشار دولت ترکیه اجازه هیچ ارتباط کلامی و نوشتاری را به آنان نمی داد. این سه نفر به معنای واقعی، در حصر بودند.
#تاریخ_معاصر
#ماکو
@muors
Forwarded from اتچ بات
‍ "بشار و گوله"
نوشته: طاهر آگور

بشار چتو از نامداران کردهای منطقه خرزان و رئیس قبیله پنجیناران در اوایل قرن بیستم بود. نام وی به سبب زندگانی پر فرارز و نشیبش در بسیاری از مناطق کردنشین تاکنون نیز ورد زبان‌هاست.
بشار چتو گاه در طرف نیروهای عثمانی بود و گاه با آنها و سایر قبایل می‌جنگید.
وی در حدود سال‌های 1905-1910 طی یک درگیری که با نیروهای حکومتی رخ می‌دهد از منطقه خود قاچاق شده و به روستایی از توابع شهر قوبین (بشیری) در استان باتمان به اسم زرجل پناه می‌برد. پس از چندی نیروهای نظامی محل اختفای او را کشف نموده و بشار را در خواب دستگیر می‌کنند و به زندان بتلیس می‌برند.
پس از مدتی پدر وی چتو به زندان می‌رود و بشار را به سبب اینکه چرا نتوانسته فرار کند، به شدت سرزنش می‌کند. در آن ملاقات بشار از چتو می‌خواهد که همسر وی (گوله) را به ملاقاتش بفرستد.
گوله، همسر بشار به ملاقات بشار در زندان می‌رود و یک تپانچه با مقداری فشنگ به طور مخفیانه با خود به زندان می‌برد و به بشار می‌دهد تا هر طور که شده از زندان فرار کند. در این ملاقات گفتگویی میان بشار چتو و گوله صورت می‌گیرد و بشار در قبال طعنه‌های گوله و پدرش چتو از خود دفاع می‌کند که در این ترانه دنگبژی بدان پرداخته شده است.
بشار چتو در نهایت با همان تپانچه تمامی زندانبانان را دستگیر نموده و همه زندانیان را فراری می‌دهد.
ترانه را از زبان دنگبژ فقید عبدالرحمن پاتنوسی می‌شنویم.

کاست دنگبژی حجی عبدالرحمان پاتنوسی (کاست بشار و گوله)

🎤 Dengbej : HACİ ABDULREHMAN PATNOSİ
قدیمی ترین کاست

منبع اصلی کاست دنگبژی ولات

@muors
سالها داستان روباه و زاغ رو در کتابهای درسی خوندیم و سالها فکر کردیم شاعرش ایرانیه اما ترجمه‌ای بوده از داستان فولکوریک ژان دولا فونتن فرانسوی....
#آگاهی
@muors
قدری یلدرم آکادمیسین، نویسنده و نماینده سابق شهر سرت حزب دمکراتیک خلق‌ها درگذشت

پروفسور دکتر قدری یلدرم، استادیار دانشگاه آرتوکلو مردین و نماینده سابق سِرت از ه.د.پ در سن ۶٢ سالگی چشم از جهان فروبست.
قدری یلدرم در ۵ فوریه ١٩۵٩ در خانواده‌ میهن‌دوست زازا در بخش لیجه استان آمَد متولد شد. وی تحصیلان خود را در رشته الهیات دانشگاه حران به پایان رساند و سپس برای ١٣ سال در دانشگاه‌های دجله آمد و آرتوکلو مردین تدریس کرد. یلدرم در زبان، تاریخ و ادبیات آثاری گرانبهایی را به زبان کوردی کورمانجی به رشته تحریر درآورد. قدری یلدرم ١۴ کتاب را تألیف کرده است.
یلدرم روز ٢٢ مارس به دلیل خونریزی مغزی به بیمارستان تخصصی مموریال در شهر آمَد منتقل شده بود، امروز در این بیمارستان چشم از جهان فروبست.
پروفسور دکتر قدری یلدرم سال ٢٠١١ نیز یکبار دیگر دچار خونریزی مغزی شده بود و در نوامبر ٢٠٢٠ نیز به بیماری کرونا مبتلا شد.
اعلام شد که پیکر قدری یلدرم در شهر آمَد به خاک سپرده می‌شود.

🖤تسلیت به جامعه فرهنگی

@muors
کرم صیاد از بنیانگذارن و از پیشکسوتان #رادیو_کردی_ایروان عصر دیروز در سن 82 سالگی در گذشت. وی نزدیک به 42 سال در رادیو کردی ایروان به کار گویندگی مشغول بوده.

کرم صیاد ، سالهای اول تاسیس رادیو کردی ایروان را این چنین شرح می دهد: در میان کوردهای ارمنستان هر کسی صاحب رادیو نبود، در روستای ما فقط یک رادیو وجود داشت که به بلندگوی نسبتا بزرگی در مرکز روستا متصل بود و مردم هنگام شروع اخبار و برنامه های دیگر، کنار آن گردهم می آمدند و با شور و هیجان به آن گوش می دادند.
از سال 1955 تا سال 1961 رادیو هر هفته سه بار و هربار به مدت 15 دقیقه پخش می شد.تا اینکه در یک آوریل 1961 به دستور کمیته اجرایی حزب کمونیست و به توصیه ملا مصطفی بارزانی که قبلا در سال 1958 از بخش کوردی رادیو ایروان دیدار به عمل آورده بود و به مسئولان رادیو قول داده بود که در نزد سران شوروی مسئله افزایش زمان پخش رادیو را مطرح خواهد کرد، و در نتیجه زمان پخش رادیو به یک ساعت و نیم افزایش پیدا کرد.
@muors
رقص کردی تهران سال 1352 تالار رودکی 48 سال پیش

@muors
تهیه‌کننده کارتون دیرین دیرین درگذشت

محمدابوالحسنی، تهیه‌کننده و ایده‌پرداز اولیه انیمیشن های دیرین دیرین و طنز پرداز بنام کشوری به علت ابتلا به کرونا درگذشت.

@muors
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جشن نوروز و رقص باشکوه کردی در شهرک سپاه ارومیه
شکرخدا دراین چند روز تاکنون کسی به خاطر سرچوبی دعوا نکرده!
@muors
منظره ای زیباودلنشین ازروستای باصفای گرگره شهرستان چالدران
ارسالی:از #طرف‌یوسف‌فتحی حیدرانلو

@muors
نخستین یارانه معیشتی ۱۴۰۰ امشب واریز می شود

▫️بر اساس اعلام سازمان هدفمندی یارانه‌ها هفدهمین مرحله یارانه معیشتی ساعت ۲۴ امشب (سه‌شنبه مورخ ۱۴۰۰/۰۱/۱۰) به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود.
▫️مبلغ هفدهمین مرحله یارانه معیشتی همانند دوره‌های قبل برای خانواده‌های یک نفره ۵۵ هزار تومان، دو نفره ۱۰۳ هزار تومان، سه نفره ۱۳۸ هزار تومان، چهار نفره ۱۷۲ هزار تومان و خانواده‌های پنج نفره و بیشتر ۲۰۵ هزار تومان تعیین شده است.

@muors
پلدشت:
باز هم حادثه در اثر بی احتیاطی

تصادف شدید خودرو پرشیا در روستای تازه کند مسیر زنگنه، متاسفانه در این تصادف راننده فوت کرده است. ایر مسیر بخاطر خطرناکی اش برای رانندگان ناآشنا حادثه ساز است.
@muors
امروز 10فروردین هفتادوچهارمین سالروز اعدام پیشوا قاضی محمد میباشد.

قاضی محمد خواستار جمهوری کردستانی دمکراتیک در چهارچوب ایران در زمان محمدرضا شاه بود. او جمهوری کردستان را به مدت 11 ماه تاسیس کرد اما بلاخره با هجوم و تهید های دولت محمدرضا شاه جمهوری کردستان از درون فروپاشید اما قاضی محمد برخلاف پیشه وری رهبر مدعی آذربایجان که پا به فرار گذاشته بود. جوانمردانه برای جلو گیری از کشتار مردم مهاباد به دست ارتش پهلوی خود را تسلیم کرد با تسلیم شدن او به دستور شاه در 10 فروردین1326شمسی وی رادرمیدان چوار چرای مهاباد به همراه یارانش به داراویختند.
#پێشەوا_قازی_محەممەد
#شەهید_سەدری_قازی
#شەهید_سەیفی_قازی
10ی فەروەردینی 1400ی هەتاوی

@muors
1
تاسیس کتابخانه برای کودکان به دستور قاضی محمد در حکومت جمهوری کردستان
پاییز 1325 شمسی مهاباد.
@muors
زنده یاد مینا خانم همسر قاضی محمد متولد 1908 میلادی او بیشتر از 90 سال عمر کرد مینا قاضی نقش برجسته ای برای سازماندهی زنان در جمهوری کردستان در مهاباد به عهده داشت او چند سال پیش در مهاباد فوت کرد مینا قاضی زنی باسواد بود و به دوزبان کردی فارسی تسط داشت.
@muors
سندی از عقد ازدواج یکی از زنان شهر مهاباد در حکومت جمهوری کردستان در بهار 1325 شمسی

پس از شکست جمهوری کردستان و اعدام قاضی محمد ارتش پهلوی بسیاری از کتابهای کردی کودکان را به همراه اسناد و مدارک مربوط به حکومت کردستان را جمع آوری ودرآتش سوزاند.
شرح عقد نامه ازدواج درتصویر را بخوانید
#تاریخ_معاصر
@muors
Forwarded from اتچ بات
📕📒‍ مروری مختصر و مفید بر زندگی نامه قاضی محمد و جمهوری کردستان

@muors