⭐️ حکومت نظامی پنهان؛ وقتی نظامیان کشور را اداره می‌کنند

این ویدیو از کانال Bplus Podcast رو می‌دیدم، درباره‌ی این‌که چرا ارتش در بعضی کشورها برای دهه‌ها قدرت رو قبضه می‌کنه و چرا در بعضی دیگه بالاخره به پادگان برمی‌گرده. برای این کار سرنوشتِ متفاوتِ دو کشور رو مقایسه می‌کرد: پاکستان و کره جنوبی. این‌جا چند نکته‌ی جالبش رو می‌نویسم.

🔽 دولت پنهان و پرسش اصلی
منظور از «دولت عمیق» همون هسته‌ی سختِ قدرته که با تغییرِ دولت‌ها یا حتی بازنویسیِ قانون اساسی سرِ جاش می‌مونه. حالا اگر این هسته «نظامی» باشه چی؟ چه چیزی باعث می‌شه ارتش دهه‌ها در رأس بمونه، و چطور ممکنه یک ارتشِ قدرتمند از سیاست دست بکشه؟

🗂 الگوی پاکستان، تسلطِ ابدی
ارتش پاکستان در عمرِ کمتر از ۸۰ ساله‌ی این کشور ۳ بار کودتای موفق کرده و حتی نخست‌وزیر منتخب رو اعدام کرده امروز فرمانده‌ی ارتش قدرتی بیشتر از نخست‌وزیر داره جالب این‌که در شکستِ بزرگِ ۱۹۷۱ (تجزیه‌ی کشور و تشکیلِ بنگلادش و اسارتِ ۹۰ هزار نظامی) هم به‌جای عقب‌نشینی، تیترِ «پیروزی در همه‌ی جبهه‌ها» زدن.

🔎 سه گامِ ارتش برای قبضه‌ی قدرت
۱. پر کردنِ خلأ نهادی: بعد از استقلال (۱۹۴۷)، پاکستان احزاب و دیوان‌سالاریِ کارآمد نداشت و ارتش که میراثِ منظمِ استعمار بریتانیا بود، تنها ساختارِ منسجمِ کشور شد
۲. ایدئولوژیِ هویتی: ارتش با تعریفِ «تهدیدِ وجودیِ دائمی از سوی هند» خودش رو تنها پاسدارِ بقای کشور معرفی کرد و تا ۷۰ درصدِ بودجه رو بلعید
۳. امپراتوریِ اقتصادی: نظامی‌گری در پاکستان یک طبقه‌ی اجتماعیِ مجزاست؛ بنیادهای نظامی (مثلِ فوجی) از بازارِ کود و سیمان تا بانکداری و خطوطِ هوایی رو قبضه کردن و افسرهای بازنشسته مدیرعاملِ این بنگاه‌های معاف از مالیات می‌شن

💬 الگوی کره جنوبی، بازگشت به پادگان
نقطه‌ی شروع شبیهِ پاکستان بود: ۱۹۶۱ ژنرال پارک با کودتا قدرت رو گرفت و ۲۵ سال با سرکوبِ خشن حاکم بود. ولی اوایلِ دهه‌ی ۹۰ نه‌تنها دولتِ غیرنظامی مستقر شد، بلکه دو رئیس‌جمهورِ نظامیِ سابق محاکمه و به حبسِ ابد و اعدام محکوم شدن.

🤖 سه تفاوتِ بنیادین که باعثِ خروجِ ارتش شد
۱. معماریِ پول: کمک‌های آمریکا مستقیم به دولت داده می‌شد، نه ارتش. پس ارتش از نظرِ بودجه‌ای زیرمجموعه‌ی دولت بود نه یک نهادِ مالیِ مستقل
۲. نبودِ شرکت‌داریِ مستقیم: ارتش به‌جای تأسیسِ کارخانه، از شرکت‌های خانوادگیِ بزرگ (چایبول‌ها مثلِ سامسونگ و هیوندای) حمایت کرد، این شرکت‌ها شریکِ ارتش بودن ولی ساختارِ مستقل داشتن
۳. ایدئولوژیِ عمل‌گرا: توجیهِ حضورِ ارتش «توسعه‌ی اقتصادی» بود نه رسالتِ مقدس، و وقتی ثابت شد توسعه بدونِ سرکوب هم ممکنه، این بهانه فرو ریخت

👥 مدلِ «آرمیچر» و درسِ نهایی ویدیو
بقای حکومتِ نظامی رو به یک آرمیچر با سه سیم‌پیچ تشبیه می‌کنه: قدرتِ سیاسی، ایدئولوژیِ توجیهی، و امپراتوریِ اقتصادی. در پاکستان هر سه سیم‌پیچ کاملا به محورِ ارتش جوش خورده؛ ولی در کره، سیم‌پیچِ اقتصادی (چایبول‌ها) با گره خوردن به بازارهای جهانی مسیرش رو جدا کرد و سیم‌پیچِ ایدئولوژی هم با موفقیتِ جامعه‌ی مدنی باطل شد، پس آرمیچر از کار افتاد.

پیامِ نهایی اینه که برای پیش‌بینیِ خروجِ نظامیان از قدرت، نباید فقط به حجمِ اعتراضاتِ خیابانی نگاه کرد؛ بلکه باید پرسید: آیا اقتصاد در انحصارِ مستقیمِ ارتشه یا شرکای مستقلی هست که شکافِ منافع پیدا کنن؟ و آیا روایتِ حکومت «هویتی/مقدس» است (که شکست رو نمی‌پذیره) یا «توسعه‌گرا» (که با شواهدِ عینی ابطال‌پذیره)؟

🔗 https://youtu.be/U5ViHuIgUq8

✈️ @Mirage_Notes

🔻 شرط هواپیمایی بریتانیا و نروژ روی بازی دیروز جام جهانی

دیروز بازی نروژ و انگلیس در یک چهارم نهایی جام جهانی فوتبال بود. خود بازی که ۲-۱ شد و قشنگ هم بود، اما بیرون زمین هم داستان‌های جالبی داشت.

یکی‌ش این بود که هواپیمایی بریتانیا و نروژ هفته‌ی پیش شرط‌بندی کردن که هر تیمی شکست خورد باید به مدت ۲۴ ساعت لوگوی هواپیمایی کشور مقابل روی صفحه‌ی Instagramش قرار بگیره.

نتیجه‌ی شرط رو می‌تونید در عکس مشاهده کنید.
عکس صفحه‌ی Instagram هواپیمایی Norwegian Air هست.

✈️ @Mirage_Notes

⭐️ فیلم‌باز | گیشه و حواشی هفته دوم تیر

کانالِ فیلم‌باز یک ویدیوی جمع‌بندی گذاشته از داغ‌ترین اخبار و حواشی سینما و سریال‌های هفته‌ی پیش. این‌جا چند نکته‌ی جالبش رو می‌نویسم.

🔻 رکوردشکنیِ مارول با مرد عنکبوتی ۴
تریلرِ قسمت چهارمِ مرد عنکبوتی فقط در یک روز به ۵۰۰ میلیون بازدید رسید. دلیلِ اصلیِ این انفجار هم حضورِ ۲۰ ثانیه‌ایِ لیونل مسی تو تیزر بود که بابتش ۱۵ میلیون دلار دستمزد گرفت. البته بازیِ ضعیفِ مسی خودش سوژه‌ی کاربرها شد.

🎬 حواشیِ اودیسه‌ی نولان
مشخص شد که الیوت پیج برخلافِ شایعات نقشِ آشیل رو بازی نمی‌کنه، بلکه یکی از همراهانِ اودیسیوسه. نکته‌ی جالب‌تر این‌که نولان اکرانِ خصوصی برای اینفلوئنسرها و تیک‌تاکرها رو ممنوع کرده تا تبلیغاتِ دهان‌به‌دهانِ کاذب شکل نگیره. بنده خدا چندین ماه بابت تیزر قبلی فحش خورده بود، چون از نظر جسمی به شخصیت آشیل نمیومد :)

💬 کارآفرینیِ اسنوپ داگ
اسنوپ داگ گفته به‌خاطرِ تورمِ بالای آمریکا، حقوقِ ۴۰ هزار دلاریِ فردی که تخصصش «پیچیدنِ سیگار» براشه رو افزایش داده!

📊 بقیه‌ی ویدیو در ادامه به‌صورتِ کوتاه به خیلی اخبارِ دیگه هم پرداخته شده: از شکستِ سنگینِ سوپرگرلِ دی‌سی و تمرکزِ وارنر روی انیمیشن‌های بتمن، تا سریالِ لایواکشنِ Persona نتفلیکس، پارودیِ بریکینگ بد، بازگشتِ تام هاردی، حواشیِ کارا دلوین و امبر هرد، و در نهایت گیشه که همچنان دستِ Toy Story 5 (۶۰۶ میلیون دلار) و فیلمِ زندگینامه‌ی مایکل جکسون (۹۸۰ میلیون دلار) بود.

🔗 https://www.youtube.com/watch?v=d439vht6368

✈️ @Mirage_Notes

⭐️ جیمی کیمل و رازهای پنهانِ ۲۷ ساله

این ویدیو مستند ۳۵ دقیقه‌ای با عنوان «جیمی کیمل آن کسی نیست که می‌گوید» درباره‌ی جیمی کیمل، مجریِ سرشناسِ تلویزیون آمریکاست. مستندی (احتمالا از سمت راست‌های آمریکا) که نشون می‌ده فردی که خودش رو وجدانِ اخلاقیِ تلویزیون معرفی می‌کنه، در طولِ این سال‌ها کارنامه‌ای پر از زن‌ستیزی، نژادپرستی، شوخی‌های خطرناک و استانداردهای دوگانه داره. این‌جا خلاصه‌ی ویدیو رو می‌نویسم، هر چند لزوما claimهای ویدیو درست هم نیست، ولی جالبه.

📈 شروع با تضاد | ویدیو با گریه‌ی جیمی روی آنتنِ زنده پس از پیروزیِ ترامپ در ۲۰۲۴ شروع می‌شه؛ در حالی که خودش رو با مونولوگ‌های احساسی درباره‌ی بیمه‌ی درمانی و کنترلِ اسلحه «مردِ اخلاق‌مدار» معرفی می‌کنه، اما دهه‌ها محتوای نامناسب پشتِ این برندِ پاک پنهان شده.

🗂 دورانِ The Man Show (۱۹۹۹-۲۰۰۳) | برنامه‌ای که خودش اون رو «جشنی برای مردسالاری» می‌نامید؛ پر از استفاده‌ی ابزاری از زنان، آیتم‌های موهنی مثل «مدرسه‌ی همسرداری»، و حتی آیتم‌های آزارِ خیابانی. در همین دوره سابقه‌ی استفاده از گریمِ سیاه‌پوستی برای مسخره کردنِ چهره‌های سیاه‌پوست و استفاده از واژه‌های رکیکِ نژادپرستانه رو هم داشت.

🎙 مصاحبه‌های جنجالی در ABC | با وجودِ علمِ کاملِ شبکه به این سوابق، اجرای برنامه‌ی شبانه بهش سپرده شد. از جمله رفتارِ آزاردهنده‌ش با گروهِ نوجوانِ روسِ t.A.T.u، و به شوخی گرفتنِ تجربه‌ی تلخِ مگان فاکس در ۱۵ سالگی که خودِ فاکس بعدها اون دوران رو «یک جهنمِ زن‌ستیزانه» توصیف کرد.

💬 چرخش به سمتِ «وجدانِ اخلاقی» | نقطه‌ی عطفش ۲۰۱۷ بود، وقتی پسرش با نقصِ قلبی به دنیا اومد و کیمل با یک مونولوگِ پر از اشک درباره‌ی بیمه‌ی درمانی، چهره‌ی تازه‌ای ساخت و به تریبونِ مستقیمِ حمله به ترامپ تبدیل شد. ولی ویدیو نشون می‌ده این همدلی همیشه واقعی نبوده (مثلِ نیش‌زدنش به جونا هیل).

🎁 استانداردِ دوگانه‌ی دیزنی | وقتی ویدیوهای Blackfaceش در ۲۰۲۰ دوباره منتشر شد، با یه مرخصیِ کوتاه و بدونِ مجازات برگشت؛ در حالی که چهره‌هایی مثل میگن کلی برای کارهای خیلی کوچیک‌تر اخراج شدن.

👥 بحران‌های اخیر (۲۰۲۴–۲۰۲۶) | از درگیری با آرون راجرز، تا شوخی‌های جنجالی درباره‌ی ترورِ چارلی کرک و ملانیا ترامپ که این بار براش گرون تموم شد؛ فشارِ FCC، تعلیقِ ۶ روزه‌ی برنامه و ضررِ ۶.۴ میلیارد دلاریِ دیزنی از ارزشِ بازارش.

حرفِ نهاییِ ویدیو اینه که دیزنی سال‌ها چون کیمل براش «یک گاوِ شیرده و تریبونِ سیاسیِ تضمین‌شده» بوده، تاوانِ اخلاقی‌هاش رو پرداخته؛ ولی حوادثِ ۲۰۲۶ ثابت می‌کنه که دیگه مخاطب و نهادهای قانونی حاضر به پذیرشِ این «مصونیتِ شرکتی» نیستن.

🔗 https://www.youtube.com/watch?v=_1USixI3-HI

✈️ @Mirage_Notes

⭐️ داستان‌های قبل از ادیسه نولان

این ویدیوی Filmbaz درباره چیزهایی بود که قبل از دیدن The Odyssey کریستوفر نولان باید بدونیم. چون ادیسه فقط داستان یک قهرمان گم‌شده تو دریا نیست، ادامه جنگ Troy هست، یک دنیای کامل از پادشاهی‌های کوچک، سوگندهای سیاسی، خدایان حسود و آدم‌هایی که فکر می‌کردن پیروز شدن، ولی تازه بعد از پیروزی بدبختی‌شون شروع شد.

🔻 قصه حدود ۳۲۰۰ سال پیش اتفاق می‌افته. اون موقع نه ایران امروزی وجود داشته، نه یونان به معنی کشور واحد. سمت غرب ترکیه امروزی، پادشاهی ثروتمندی به اسم تروا قرار داشت، کنار دریای اژه و سر مسیر تجاری مهمی بین اژه و دریای سیاه. اون طرف دریا هم مجموعه‌ای از پادشاهی‌های کوچک بودن، مثل اسپارت، آتن، آرگوس، پایلوس و مایسنی‌ها. هرکدوم قدرت و ارتش خودشون رو داشتن، ولی فرهنگ و زبان‌شون به هم نزدیک بود.

💬 نقطه شروع جنگ، هلنه. هلن از خاندان سلطنتی اسپارت بود و می‌گفتن زیباترین زن اون منطقه‌ست. مشکل این بود که ازدواج با هلن فقط مسئله عاشقانه نبود، یعنی وصل شدن به قدرت اسپارت. برای همین خواستگارها زیاد بودن و هر انتخابی می‌تونست جنگ درست کنه.

اینجا اودیسیوس یک راه‌حل سیاسی می‌ده، همه خواستگارها سوگند بخورن که هر کسی انتخاب شد، بقیه ازش دفاع کنن. همین سوگند بعدا دردسرساز می‌شه. وقتی پاریس، شاهزاده تروا، هلن رو می‌بره، پادشاهی‌های یونانی طبق همون سوگند مجبور می‌شن متحد بشن و به تروا حمله کنن.

📍 خود اودیسیوس اصلا دلش نمی‌خواست بره جنگ. تازه بچه‌دار شده بود و سعی کرد خودش رو دیوانه جا بزنه تا از جنگ فرار کنه. ولی دستش رو خوندن و مجبورش کردن بره. این بخش برای شخصیتش مهمه، چون برخلاف خیلی از قهرمان‌های اون دنیا، دنبال افتخار و جنگیدن نبود. طراح سوگند، خودش اسیر همون سوگند شد.

جنگ تروآ قرار بود کوتاه باشه، ولی ده سال طول کشید. دیوارهای تروا نمی‌شکست، هزاران نفر کشته شدن، قهرمان‌های دو طرف از بین رفتن و همزمان تو خود یونان هم بازی قدرت ادامه داشت، چون خیلی از پادشاه‌ها سال‌ها از خانه دور بودن.

🔺 نقش خدایان تو این داستان خیلی پررنگه. آفرودیت، هرا، آتنا، آپولون، خدای جنگ و خدای دریا هرکدوم سمت یکی رو می‌گیرن، از آدم‌ها کینه دارن، کمک می‌کنن، ضربه می‌زنن و عملا جنگ فقط جنگ انسان‌ها نیست. حتی ایده اسب چوبی تروا هم با کمک آتنا به اودیسیوس می‌رسه. همون اسبی که باعث می‌شه بعد از ده سال، شهر تو یک شب سقوط کنه.

اما بعد از پیروزی، یونانی‌ها هر کاری که نباید می‌کردن انجام دادن. معبدها رو غارت کردن، به مکان‌های مقدس بی‌احترامی کردن، اسیرها رو کشتن و خدایان ازشون عصبانی شدن. برای همین بازگشت فرمانده‌ها تبدیل شد به نفرین. بعضی‌ها مردن، بعضی‌ها دیر رسیدن، بعضی‌ها گم شدن. اودیسیوس هم یکی از همین‌ها بود.

🙅🏼 ادیسه از همین‌جا شروع می‌شه، از نتیجه چیزی که اولش پیروزی به نظر می‌رسید. اودیسیوس بعد از ده سال جنگ، باید برگرده خونه، ولی راهش تو دریا گم می‌شه. سفرش فقط سفر جغرافیایی نیست، یک جور آزمون اخلاقیه. باید از غرور، وسوسه قدرت، لذت، جاودانگی و خشم خدایان رد بشه تا بفهمه اصلا لایق برگشتن به خانه هست یا نه.

یک نکته مهم دیگه هم روایت غیرخطی داستانه. یعنی اگر تو فیلم ببینیم پسر اودیسیوس بزرگ شده و بعد داستان برگرده عقب، صرفا بازی زمانی نولان نیست. خود ادیسه هم از اول یکی از روایت‌های پیشگام غیرخطی بوده. قصه از جایی شروع می‌شه که سال‌ها از گم شدن اودیسیوس گذشته و بعد کم‌کم می‌فهمیم چه اتفاق‌هایی افتاده.

و خلاصه که ادیسه فقط داستان «یک مرد که می‌خواد برگرده خونه» نیست. داستان اینه که پیروزی چه هزینه‌ای داره، غرور با آدم چی کار می‌کنه و قهرمانی که با زیرکی جنگ رو برده، چطور باید یاد بگیره از خودش هم عبور کنه.

🔗 https://www.youtube.com/watch?v=VCHbb_ZvW3Y

✈️ @Mirage_Notes

⭐️ خبرهای سینما، از ادیسه نولان تا حاشیه‌های هالیوود

این ویدیوی Filmbaz مثل هفته‌های قبل یک مرور تند روی خبرهای سینما و تلویزیون بود، ولی چند خبرش بیشتر از بقیه می‌چسبید، مخصوصا اکران و واکنش‌های اولیه The Odyssey کریستوفر نولان، نامزدی‌های امی و چند حاشیه عجیب از دنیای سلبریتی‌ها.

🔻 مهم‌ترین خبر، ادیسه نولان بود. فیلم بالاخره برای منتقدها نمایش داده شده و تقریبا موج اول واکنش‌ها خیلی مثبت بوده. از نظر خیلی‌ها با یک فیلم عظیم، جاه‌طلب و فنی طرفیم، چیزی که شاید دوباره نولان رو وسط فصل جوایز نگه داره. تعریف‌ها بیشتر روی مقیاس حماسی، تصویر، اجراهای بازیگرها و این حس بود که نولان سراغ یک اسطوره قدیمی رفته، اما اون رو با زبان امروز ساخته.

نکته جالب اینه که همزمان انتقاد هم هست. بعضی‌ها از روایت درهم، زبان امروزی و فاصله گرفتن از حال و هوای کلاسیک ایراد گرفتن. خود نولان هم ظاهرا گفته هدفش کلاس درس تاریخ نبوده، می‌خواسته فیلم برای مخاطب امروز زنده و سرگرم‌کننده باشه. همین تصمیم احتمالا یکی از بحث‌های اصلی فیلم می‌شه، اینکه یک اسطوره باستانی رو باید چقدر وفادارانه ساخت و چقدر آزادانه.

📍 حاشیه لباس‌های زندایا هم بخش عجیب و جذاب خبر بود. در رویدادهای تبلیغاتی، لباس‌ها و زیورآلاتش الهام باستانی داشتن و بحث گوشواره‌هایی پیش اومد که گفته می‌شد به گنجینه زیویه و آثار باستانی کردستان ربط دارن. اینجا مد، سینما، تاریخ و مسئله مالکیت آثار باستانی با هم قاطی می‌شن. یعنی حتی یک red carpet هم می‌تونه بحث فرهنگی جدی درست کنه.

💬 بعد نوبت خبرهای دیگر نولان بود. از علاقه‌ش به ساخت فیلم ترسناک گفتن، از اکران دوباره The Prestige به مناسبت بیستمین سالگرد، و از همان شوخی عجیب با مخاطب‌ها که اگر جاهای آرام فیلم خواب‌تون برد، فقط خر و پف نکنین. این جنس حرف‌ها هم نولان رو انسانی‌تر نشان می‌ده، هم کمی فضای تقدس دور فیلم‌هاش رو می‌شکنه.

خبر مهم بعدی نامزدی‌های امی بود. The Pitt با ۲۵ نامزدی در بخش درام جلو افتاده و Hacks هم با ۲۴ نامزدی در کمدی حسابی قدرت‌نمایی کرده. جالب‌تر برای ما حضور سپیده معافی بین نامزدهای بازیگر مکمل بود. از اون طرف Apple TV هم با سریال‌هایی مثل Pluribus و Widow's Bay خوب دیده شده و رقابت امسال امی ظاهرا فقط بین اسم‌های قدیمی نیست.

🔺 تو بخش فیلم‌های آینده هم اسم Heat 2 آمد، با خبرهایی درباره بازیگرها و نقش‌ها. همین که ادامه Heat بعد از این همه سال هنوز خبرسازه، نشان می‌ده بعضی فیلم‌ها فقط فیلم نیستن، تبدیل می‌شن به بخشی از حافظه سینمادوست‌ها. خبر Borat 2 هم از اون جنس چیزهایی بود که اگر درست از آب دربیاد، دوباره موج جنجال راه می‌ندازه، مخصوصا چون گفته می‌شه مخفیانه فیلم‌برداری شده.

یکی از خبرهای آینده‌دارتر هم بازیگر AI بود. همون ایده‌ای که یک بازیگر کاملا ساخته‌شده با هوش مصنوعی، برای فیلم قرارداد ببنده. داستان فیلم هم درباره رباتیه که می‌خواد مثل آدم‌ها خاطره بسازه. این خبر کمی ترسناک و کمی کنایه‌آمیزه، سینما دارد فیلمی درباره مصنوعی بودن می‌سازه، با بازیگری که خودش مصنوعیه.

آخرهای ویدیو هم طبق معمول حاشیه‌های سلبریتی‌ها بود، از ازدواج و عکس‌های میلیون‌دلاری تا حرف‌های عجیب میلی بابی براون درباره زندگی قبلی. این بخش‌ها شاید سینمایی به معنی جدی کلمه نباشن، ولی نشون می‌دن صنعت سرگرمی فقط فیلم و سریال نیست. یک ماشین عظیم توجهه که از لباس و طلاق و شایعه تا تناسخ و گیشه، همه‌چیز رو تبدیل به خبر می‌کنه.

و خلاصه که این هفته خبرهای سینما هم پر از فیلم‌های بزرگ بود، هم پر از نشانه‌های آینده. یک طرف نولان با اسطوره چند هزار ساله، یک طرف امی و تلویزیون جدید، یک طرف بازیگر AI و اون طرف حاشیه‌های همیشگی هالیوود. سینما هنوز همون جاییه که هنر، پول، تکنولوژی و نمایش اجتماعی به هم می‌رسن.

🔗 https://www.youtube.com/watch?v=x82wEqNJhrg

✈️ @Mirage_Notes

⭐️ جو روگن و جی‌دی ونس، سیاست آمریکا وسط قفس و تنگه هرمز

این اپیزود Joe Rogan با JD Vance از اون گفت‌وگوهای طولانی و شلوغیه که از UFC تو کاخ سفید شروع می‌شه، می‌ره سمت کالیفرنیا و رسانه و مذهب، بعد یک‌دفعه می‌رسه به ایران، اپستین، UFO، سوسیالیسم، اتحادیه کارگری و مهاجرت. خلاصه کردنش سخت بود، چون بیشتر از اینکه یک بحث منظم باشه، شبیه گردش چندساعته تو ذهن راست‌گرایی آمریکاییه.

🔻 شروعش با همون اتفاق عجیب بود، برگزاری UFC تو محوطه کاخ سفید. ونس تعریف می‌کرد که هر روز از دفترش تو West Wing بیرون رو نگاه می‌کرده و می‌دیده یک سازه غول‌آسا وسط محوطه داره بالا می‌ره. انگار خود کاخ سفید هم تبدیل شده بود به بخشی از سیاست نمایشی آمریکا. بعد هم بحث رفت سمت اینکه چطور یک جمله تحریک‌آمیز از یک فایتر، چند روز خوراک رسانه‌ای می‌سازه.

نکته جالب این بخش این بود که هر دو تقریبا قبول داشتن اقتصاد توجه، سیاست و رسانه رو به سمت واکنش‌سازی برده. یک نفر چیزی می‌گه که می‌دونه خشم تولید می‌کنه، بعد همان خشم باعث دیده شدنش می‌شه. یعنی حتی اعتراض به حرف هم بخشی از مدل تبلیغاتیه.

📍 بعد رسیدن به کالیفرنیا، Gavin Newsom و مسئله cool بودن دموکرات‌ها. ونس می‌گفت راست آمریکا هنوز یک مشکل فرهنگی داره، اینکه خیلی وقت‌ها دموکرات‌ها برای آدم‌های شهری و جوان، کاریزماتیک‌تر و باحال‌تر به نظر می‌رسن. از اون طرف هم به دموکرات‌ها گیر می‌داد که یک پوپولیسم نمایشی دارن، طوری حرف می‌زنن که انگار مردم رو ساده‌لوح فرض گرفتن.

💬 بخش مذهب هم طولانی بود. بحث از گذاشتن Ten Commandments تو مدارس شروع شد. روگن می‌گفت وقتی تو مدرسه عمومی فقط نماد یک دین خاص رو می‌ذاری، ممکنه آدم‌ها رو از دین دورتر کنی. ونس جواب می‌داد که سنت حقوقی و فرهنگی آمریکا عمیقا از مسیحیت تاثیر گرفته و صرف دیدن ده فرمان، اجبار دینی نیست. اما خودش هم تاکید داشت که دین رو نمی‌شه به کسی تحمیل کرد.

بعد بحث رفت سمت شکل خطرناک‌تر دین سیاسی، مثلا اون گزارشی که ادعا می‌کرد یک فرمانده نظامی بمباران ایران رو بخشی از نقشه الهی و مقدمه بازگشت مسیح معرفی کرده. ونس این مدل نگاه آخرالزمانی رو تایید نکرد و گفت اگر خودش آنجا بود، ترمز می‌کشید. این بخش برای من جالب بود، چون حتی داخل راست مذهبی آمریکا هم یک شکاف هست بین ایمان شخصی و استفاده آخرالزمانی از سیاست خارجی.

😶‍🌫️ مهم‌ترین بخش پادکست، صحبت درباره ایران بود. ونس می‌گفت هدف کوتاه‌مدت آمریکا از حمله، زدن برنامه هسته‌ای ایران بوده، ولی بعد از آن مسئله اصلی مذاکره و تنگه هرمزه. حرفش این بود که حتی اگر با حمله نظامی بخشی از توان ایران رو بزنی، تا وقتی چند نفر بتونن با پهپاد ارزان به کشتی‌ها تو هرمز تهدید ایجاد کنن، بحران تموم نمی‌شه. پس فقط بمباران جواب نیست، باید مذاکره هم باشه.

اینجا به تندروهای آمریکایی هم حمله کرد، مخصوصا اون‌هایی که می‌گن نباید با ایران مذاکره کرد. می‌گفت اگر مذاکره نکنیم، دقیقا پیشنهاد جایگزین چیه؟ اینکه تا ابد بمباران کنیم؟ به نظرش نیروی نظامی فقط وقتی معنی داره که هدف روشن داشته باشه، نه اینکه بزنی تا شاید یک اتفاق خوب بیفته.

📊 بخش اپستین هم پررنگ بود. روگن پرسید چرا انتشار فایل‌ها انقدر بد مدیریت شد و چرا مردم حس کردن چیزی پنهان شده. ونس قبول کرد که ارتباطات دولت تو این پرونده خراب بوده و گفت وعده‌هایی داده شد که بعد معلوم شد اسناد تازه و قطعی زیادی پشتش نیست. از نگاه خودش، اگر مدارک تعیین‌کننده‌ای وجود داشته، احتمالا همان سال‌های ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ از بین رفته، چون تحقیقات اولیه خیلی محدود بسته شده بود.

آخرهای گفت‌وگو دوباره برگشتن به اقتصاد داخلی، جوان‌ها و سوسیالیسم. ونس می‌گفت اگر به نسل جوان مالکیت، خانه و حس آینده ندی، طبیعی‌ه بره سمت ایده‌های سوسیالیستی. از نگاهش، مشکل فقط فرهنگ نیست، ساختار اقتصادی هم برای خیلی‌ها قفل شده. بعد همین رو وصل کرد به مهاجرت، اتحادیه‌های کارگری و قدرت چانه‌زنی کارگرها. استدلالش این بود که مهاجرت ارزان و گسترده، دست شرکت‌ها رو برای پایین نگه داشتن دستمزدها باز می‌ذاره.

و خلاصه که این اپیزود یک تصویر فشرده از راست جدید آمریکاست، راست مذهبی، ضد رسانه، ضد مهاجرت، بدبین به نخبگان، اما همزمان ضد جنگ بی‌پایان و تا حدی طرفدار کارگر. با همه تناقض‌هاش، چیزی که ازش درمیاد اینه که سیاست آمریکا دیگه فقط چپ و راست قدیمی نیست، ترکیبیه از نمایش، خشم، مذهب، اقتصاد طبقه کارگر و بی‌اعتمادی عمیق به هر نهادی که اسمش نهاد باشه.

🔗 https://www.youtube.com/watch?v=vtxyvD58eDg

✈️ @Mirage_Notes

⭐️ از رسانه‌های اسرائیلی چه می‌دانیم؟

این ویدیو از اپیزود هشتم برنامه‌ی «بک‌گراند» با اجرای فاطمه رجبی و رامتین لطیفی رو می‌دیدم، درباره‌ی شناخت رسانه‌های اسرائیلی و جهت‌گیری سیاسی هر کدوم. مخصوصا بعد از جنگ ۱۲ روزه که اسم‌هایی مثل هاآرتص و کانال ۱۲ و ۱۴ زیاد تو اخبار شنیده می‌شه. این‌جا چند نکته‌ی جالبش رو می‌نویسم.

🔻 برخلاف تصور عامه، فضای رسانه‌ای اسرائیل یک‌صدا نیست و مثل بقیه‌ی کشورها به چپ، راست و میانه‌رو تقسیم می‌شه.

🗂 روزنامه‌های کاغذی (قدیمی‌ترین‌ها)
۱. هاآرتص: قدیمی‌ترین روزنامه (۱۹۱۹)، چپ‌گرا، به‌شدت ضد نتانیاهو و ضد شهرک‌سازی. تیراژ پایین ولی چون دوزبانه‌ست، خارج از کشور خیلی دیده می‌شه.
۲. یدیوت آهرونوت: میانه‌رو ولی ضد نتانیاهو، در مسائل امنیتی سخت‌گیر و در بقیه‌ی مواقع یک تبلوید عامه‌پسند. پرفروش‌ترین روزنامه‌ی تاریخ اسرائیل.
۳. معاریو: میانه‌روِ متمایل به راست، طرفدار جنگ و شهرک‌سازی، ولی از نظر حزبی ضد شخص نتانیاهو.
۴. جروزلم پست: قبلا اسمش «فلسطین پست» بود و چپ‌گرا، ولی با قدرت گرفتن لیکود راست‌گرا شد.
۵. اسرائیل هیوم: وفادارترین روزنامه به نتانیاهو (یک جورهایی مثل کیهانِ خودمون)، رادیکال و پرحاشیه.

💬 نکته‌ی جالب: نخست‌وزیرهای اسرائیل از بن‌گوریون تا نتانیاهو همگی اصالت اروپای شرقی دارن، و رسانه‌هاشون چندزبانه‌ن (روسی به‌خاطر مهاجرهای روس‌تبار خیلی مهمه).

📊 سایت‌های خبری
مجله‌ی +972 (اولترا چپ و حامی حقوق فلسطینی‌ها)، واینت (پربازدیدترین، وابسته به یدیوت)، تایمز آف اسرائیل (مستقل و میانه‌رو، مبدع سبک خبر کوتاه که Axios ازش الگو گرفت)، i24 (راست‌گرا و ضد ایران، بهش می‌گن «دهان بی‌بی»)، و آروتس شوا (تریبون حریدی‌ها).

🔺 نکته‌ی جالب درباره‌ی حریدی‌ها: این‌ها یهودیان ارتدوکس‌ان که به‌جای سربازی، علوم دینی می‌خونن و از نتانیاهو حمایت می‌کنن. نرخ فرزندآوری‌شون خیره‌کننده‌ست (۱۰ تا ۱۳ بچه در برابر زیر ۱ برای چپ‌گراها)، برای همین چند سال دیگه جمعیت غالب اسرائیل می‌شن.

📺 شبکه‌های تلویزیونی
کانال ۱۱ (دولتی و بی‌طرف)، کانال ۱۲ (تجاری و سرگرمی، نه سیاسی)، کانال ۱۳ (چپ‌گرا و مخالف نتانیاهو)، کانال ۱۴ (اولترا راست و تریبون رسمی نتانیاهو).

📑 و یک نکته‌ی مهم: خیلی از کانال‌های تلگرامی فارسی‌زبان، اخبار جعلی و ساختگی‌شون رو به دروغ به اسم «کانال ۱۲ یا ۱۴ اسرائیل» منتشر می‌کنن، پس اخبار سیاسی این کانال‌ها رو نباید خیلی جدی گرفت.

و خلاصه که برای این‌که فریب اخبار جعلی و سوگیری‌ها رو نخوریم، باید بدونیم پشت هر اسم رسانه‌ی اسرائیلی چه جهت‌گیری‌ای خوابیده؛ از هاآرتصِ چپ تا کانال ۱۴ِ راست، هیچ‌کدوم صدای واحد نیستن.

🔗 https://www.youtube.com/watch?v=-SSif9C2VRU

✈️ @Mirage_Notes

⭐️ وقتی صندلیِ تیلور سوئیفت هم تبدیل به کالای کلکسیونی می‌شه

یک خبر می‌خوندم درباره‌ی حراج صندلی‌هایی که تیلور سوئیفت و تراویس کلس در یکی از بازی‌های Cleveland Cavaliers روش نشسته بودن. از اون خبرهاییه که اولش شبیه شوخی اینترنتیه، ولی واقعاً اتفاق افتاده.

ماجرا این بود که شرکت The Realest، به‌عنوان همکار رسمی احراز اصالت یادگاری‌های Cavaliers، این صندلی‌ها رو برای حراج گذاشت. قیمت پایه‌ی صندلی تیلور سوئیفت فقط ۱۰۰ دلار بود، ولی خیلی سریع پیشنهادها رفت بالا، اول از ۶۰۰ دلار گذشت، بعد به چند هزار دلار رسید، و در نهایت صندلی تیلور با ۷۰۰۰ دلار فروخته شد.

صندلی تراویس کلس هم برخلاف بعضی روایت‌های اولیه که می‌گفتن کسی بیشتر از ۵۰۰ دلار براش پیشنهاد نداده، در نهایت ۱۴۰۵ دلار فروش رفت. یعنی حتی عددهای حاشیه‌ای خبر هم تو فضای اینترنت مدام تغییر کردن و بعضی نسخه‌ها دقیق نبودن.

🎙 نکته‌ی جالب‌تر اینه که این اولین بار نیست یک چیز کاملا معمولی، فقط به خاطر تماس با یک سلبریتی، تبدیل به شیء گران‌قیمت می‌شه.

دستمال استفاده‌شده‌ی اسکارلت جوهانسون، بعد از حضورش در Tonight Show، برای خیریه حدود ۵۳۰۰ دلار فروخته شد. یک تکه نان تست نیمه‌خورده‌ی جاستین تیمبرلیک هم سال‌ها پیش در eBay حدود ۳۱۵۴ دلار قیمت گرفت. صندلی چوبی جی. کی. رولینگ، که بخشی از هری پاتر رو روی اون نوشته بود، در سال ۲۰۱۶ حدود ۳۹۴ هزار دلار فروخته شد.

💬 تفاوت این‌ها البته مهمه. صندلی رولینگ واقعا به خلق یک اثر فرهنگی بزرگ وصل بود، چیزی شبیه یک تکه از تاریخ ادبیات معاصر. ولی صندلی تیلور سوئیفت بیشتر نشون‌دهنده‌ی قدرت اقتصاد fandom و celebrity culture امروز ماست، این‌که حتی «جایی که یک نفر نشسته» هم می‌تونه تبدیل به کالای لوکس و قابل حراج بشه.

و خلاصه که در دنیای امروز، ارزش خیلی چیزها دیگه از جنس خودِ شیء نمیاد، از داستانیه که دورش ساخته می‌شه. یک صندلی معمولی، یک دستمال، یا یک نان تست، وقتی به اسم یک سلبریتی وصل بشه، از مصرف روزمره جدا می‌شه و وارد بازار عجیبِ خاطره، پرستش و کلکسیون می‌شه.

🔗 https://www.espn.com/nba/story/_/id/48985479/cleveland-cavaliers-taylor-swift-seat-auction-bid-eastern-conference-finals
🔗 https://www.youtube.com/watch?v=4KkleE-zckE

✈️ @Mirage_Notes

⭐️ وقتی بازیگرِ The Pitt می‌گه سال‌ها روح همسر سابقش تسخیرش کرده بود

این ویدیو از کانالِ Filmbaz رو می‌دیدم که اخبار و حواشیِ هفته‌ی آخرِ خردادِ سینمای جهان رو مرور می‌کرد، و از جالب‌ترین بخش‌هاش ادعای کاترین لا‌ناسا درباره‌ی روح همسر سابقش بود. این‌جا کوتاه ازش می‌نویسم.

لا‌ناسا (بازیگرِ سریالِ The Pitt) تو یک مصاحبه با W Magazine گفت روحِ دنیس هاپر مدت‌ها دست از سرش برنمی‌داشت. بعد از اون تقریبا همه‌ی رسانه‌های سرگرمی (People، EW، E!) بازنشرش کردن.

دنیس هاپر بازیگر و کارگردانِ مشهور (Easy Rider، Blue Velvet) بود که در ۲۰۱۰ بر اثرِ سرطان درگذشت. اون‌ها ۱۹۸۹ ازدواج کردن، یک پسر دارن و ۱۹۹۲ جدا شدن. لا‌ناسا آخرین همسری بوده که هاپر موقعِ مرگ در حالِ طلاق ازش نبوده، و خودش همینو دلیلِ این تجربه می‌دونه.

📁 لیست ادعاهاش
دیدنِ روحِ هاپر روی ویلچر، با همون ظاهرِ آخرین اسکارِ زندگی‌ش، که خیلی ترسناک بوده
حسِ حضورِ فیزیکی و پریدن از خواب، تا این‌که یک روز با صدای بلند گفت «دیگه منو تنها بذار» و متوقف شد
دیدنِ عکسی از هاپر تو یک گالری که توش در حالِ چشمک زدن بود، و تعبیرش به‌عنوانِ خداحافظی
آخرین بار در خواب، تو کافه‌ای در یونان، هاپر بهش گفت «حالم خوبه، دیگه درد ندارم» و بعد دیگه ندیدش

و خلاصه خبر سمی اون ماه هم این مصاحبه و ادعاهای مربوط بهش بود.

🔗 https://www.youtube.com/watch?v=2_1ckjbKkLc

✈️ @Mirage_Notes