Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
Photo
نظرسنجی: آیا املای «مارموز» درست است؟
Anonymous Poll
33%
خیر، غلط است.
40%
بله، درست است.
27%
نمیدانم، ولی دوست دارم بدانم.
👍2
نظرسنجی: ویراستاران عبارت «روی کسی یا چیزی حساب کردن» را نادرست میدانند. آیا شما تاکنون این عبارت را بهکار بردهاید یا روی کسی یا چیزی حساب کردهاید؟
Anonymous Poll
88%
آره.
12%
نه.
❤3
اینستاگرام مؤسسۀ متنوک:👇
instagram.com/matnook_com
📣این لایو ذخیره نمیشود.
🔴پرسشهای خود را در زیر پست آخر اینستاگرام متنوک کامنت کنید تا امشب به تمام آنها پاسخ دهیم. 😊
۱۴۰۰/۰۷/۲۲
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
📣این لایو ذخیره نمیشود.
🔴پرسشهای خود را در زیر پست آخر اینستاگرام متنوک کامنت کنید تا امشب به تمام آنها پاسخ دهیم. 😊
۱۴۰۰/۰۷/۲۲
سید محمد بصام
@Matnook_com
👍2
Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
🔺قصههای پندآموز کهن این دورۀ چهارجلدی در مؤسسۀ متنوک و به کوشش ویراستارانِ مؤسسه بازنویسی و ویرایش شدهاست. @Matnook_com instagram.com/matnook_com
🔺فلسفۀ هنر و زیبایی
ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
این کتاب در مؤسسۀ متنوک ویرایش شدهاست.
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
این کتاب در مؤسسۀ متنوک ویرایش شدهاست.
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
Forwarded from عکس نگار
بهمناسبتِ ۲۲ مهرماه
زادروز شهبانو فرح پهلوی
نویسندهٔ "غلط ننویسیم" میگوید چون «ملکه» (بر وزن «شبکه»)، در عربی، به معنای «کیفیتی نفسانی» است و «ملِکه» (به کسر لام) به معنای «شهبانو»، درنتیجه تلفظ «ملَکه» به فتح لام (در معنای «شهبانو»)، در فارسی، غلط است و باید گفت /ملِکه/!
متأسفانه این سخنْ سراسر غلط و تجویزی متکلفانه و البته غیرعلمی است، زیرا:
۱) نظام آوایی زبانها با یکدیگر متفاوتاند و وامواژهها معمولاً براساس نظام آوایی زبان مقصد تلفظ میشوند و گاه دستخوش تحول میگردند.
۲) طبق قاعدهٔ «همگونی واکهای»، در زبانشناسی، گاهی واکهٔ یک هجا از واکهٔ هجای مجاورش تأثیر میپذیرد و به شکل آن درمیآید. «ملکه» سه هجا دارد: /مَ - لِ - که/. واکهٔ e در هجای دوم تحت تأثیر a در هجای اول قرار گرفته و تبدیل به a شدهاست. چند نمونه (اولی تلفظ عربی و دومی تلفظ تغییریافتهٔ آن در فارسی است):
اسلِحه > اسلَحه، اشِعه > اشَعه، تَبِعات > تبَعات، تفرِقه > تفرَقه، مرتفِع > مرتفَع، مقنِعه > مقنَعه، و ... .
۳) هنگامی که تلفظی در زبان رایج شد، آن را «تلفظ معیار» مینامند و درست است و جز آن را غیرمعیار و نشاندار (= نامتعارف). تلفظِ معیارِ «ملکه» (به معنای «شهبانو»)، در فارسی، بر وزن «شبکه» است و بافت و سیاق کلام نیز همواره ابهامزداست و کسی «ملکه» به معنای «شهبانو» را با «ملکه» به معنای فلسفیاش اشتباه نمیگیرد.
۴) درضمن، این کتاب «غلط ننویسیم» است، نه «غلط نگوییم» و، چنانکه گذشت، غلطی در کار نیست و وظیفهٔ ویراستار نیز اصلاح گفتارِ طبیعیِ مردم نیست. اگر این تلفظْ غلط است، که نیست، چرا واژههای همانند آن، که طبق قاعدهٔ همگونی واکهای تغییر کردهاند و بهکار میروند، غلط نیستند؟
۱۴۰۰/۰۷/۲۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
زادروز شهبانو فرح پهلوی
نویسندهٔ "غلط ننویسیم" میگوید چون «ملکه» (بر وزن «شبکه»)، در عربی، به معنای «کیفیتی نفسانی» است و «ملِکه» (به کسر لام) به معنای «شهبانو»، درنتیجه تلفظ «ملَکه» به فتح لام (در معنای «شهبانو»)، در فارسی، غلط است و باید گفت /ملِکه/!
متأسفانه این سخنْ سراسر غلط و تجویزی متکلفانه و البته غیرعلمی است، زیرا:
۱) نظام آوایی زبانها با یکدیگر متفاوتاند و وامواژهها معمولاً براساس نظام آوایی زبان مقصد تلفظ میشوند و گاه دستخوش تحول میگردند.
۲) طبق قاعدهٔ «همگونی واکهای»، در زبانشناسی، گاهی واکهٔ یک هجا از واکهٔ هجای مجاورش تأثیر میپذیرد و به شکل آن درمیآید. «ملکه» سه هجا دارد: /مَ - لِ - که/. واکهٔ e در هجای دوم تحت تأثیر a در هجای اول قرار گرفته و تبدیل به a شدهاست. چند نمونه (اولی تلفظ عربی و دومی تلفظ تغییریافتهٔ آن در فارسی است):
اسلِحه > اسلَحه، اشِعه > اشَعه، تَبِعات > تبَعات، تفرِقه > تفرَقه، مرتفِع > مرتفَع، مقنِعه > مقنَعه، و ... .
۳) هنگامی که تلفظی در زبان رایج شد، آن را «تلفظ معیار» مینامند و درست است و جز آن را غیرمعیار و نشاندار (= نامتعارف). تلفظِ معیارِ «ملکه» (به معنای «شهبانو»)، در فارسی، بر وزن «شبکه» است و بافت و سیاق کلام نیز همواره ابهامزداست و کسی «ملکه» به معنای «شهبانو» را با «ملکه» به معنای فلسفیاش اشتباه نمیگیرد.
۴) درضمن، این کتاب «غلط ننویسیم» است، نه «غلط نگوییم» و، چنانکه گذشت، غلطی در کار نیست و وظیفهٔ ویراستار نیز اصلاح گفتارِ طبیعیِ مردم نیست. اگر این تلفظْ غلط است، که نیست، چرا واژههای همانند آن، که طبق قاعدهٔ همگونی واکهای تغییر کردهاند و بهکار میروند، غلط نیستند؟
۱۴۰۰/۰۷/۲۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#منهای_ویرایش
دیالوگی بهیادماندنی از فیلم هزاردستان، نوشته و ساختهٔ مرحوم علی حاتمی (۱۳۵۸ - ۱۳۶۶)
۱۴۰۰/۰۷/۲۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
دیالوگی بهیادماندنی از فیلم هزاردستان، نوشته و ساختهٔ مرحوم علی حاتمی (۱۳۵۸ - ۱۳۶۶)
۱۴۰۰/۰۷/۲۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ایرانیک یا ایتالیک؟
کدام کتاب ایرانیک (= شیبدار) نمیشود؟
۱۴۰۰/۰۷/۲۶
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
کدام کتاب ایرانیک (= شیبدار) نمیشود؟
۱۴۰۰/۰۷/۲۶
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
یک نکتهات بگویم!
در متنهای غیررسمی و داستانی، چنانکه در محاوره نیز رایج است، گاهی حرف «که»، به معنی «زمانی که» و «وقتی که»، میان اجزای فعل پیشوندی میآید و بنابراین از هر دو طرف، بافاصله نوشته میشود. مثال:
- «انگشتش را گذاشت روی لبهای زنِ روبهرو و از در خارج شد. بر که گشت، موخاکستری پرسید [...].» (فرخنده حاجیزاده، جنسیت متفاوت، از وبگاه شهروند)
«بر که گشت» یعنی «وقتی برگشت».
«برگشتن» فعل پیشوندی است («بر-» + «گشتن»).
۱۴۰۰/۰۷/۲۶
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
در متنهای غیررسمی و داستانی، چنانکه در محاوره نیز رایج است، گاهی حرف «که»، به معنی «زمانی که» و «وقتی که»، میان اجزای فعل پیشوندی میآید و بنابراین از هر دو طرف، بافاصله نوشته میشود. مثال:
- «انگشتش را گذاشت روی لبهای زنِ روبهرو و از در خارج شد. بر که گشت، موخاکستری پرسید [...].» (فرخنده حاجیزاده، جنسیت متفاوت، از وبگاه شهروند)
«بر که گشت» یعنی «وقتی برگشت».
«برگشتن» فعل پیشوندی است («بر-» + «گشتن»).
۱۴۰۰/۰۷/۲۶
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
«هیئت» یا «هیأت»؟
سه نکتهٔ املایی و فاصلهگذاری
۱۴۰۰/۰۷/۲۸
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
سه نکتهٔ املایی و فاصلهگذاری
۱۴۰۰/۰۷/۲۸
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍1
Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
🔺فلسفۀ هنر و زیبایی ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی این کتاب در مؤسسۀ متنوک ویرایش شدهاست. @Matnook_com instagram.com/matnook_com
🔺تقریب مذاهب اسلامی
ناشر: جامعة المصطفی العالمیة
این کتاب در مؤسسۀ متنوک ویرایش شدهاست.
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
ناشر: جامعة المصطفی العالمیة
این کتاب در مؤسسۀ متنوک ویرایش شدهاست.
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
شکستهنویسی فعلهای فارسی (۱)
آمدن/ اومدن
- اومدم، اومدی، اومد، اومدیم، اومدین، اومدن.
- نیومدم، نیومدی، نیومد، نیومدیم، نیومدین، نیومدن.
- اومدهم، اومدی، اومده، اومدیم، اومدین، اومدهن.
- میآم، میآی، میآد، میآیْم، میآیْن، میآن.
- میاومدم، میاومدی، میاومد، میاومدیم، میاومدین، میاومدن.
- بیام، بیای، بیاد، بیایْم، بیایْن، بیان.
آوردن/ اُوُردن
- اُوُردم، اُوُردی، اُوُرد، اُوُردیم، اُوُردین، اُوُردن.
- نَیوردم، نَیوردی، نَیورد، نَیوردیم، نَیوردین، نَیوردن.
- اُوُردهم، اُوُردی، اُوُرده، اُوُردیم، اُوُردین، اُوُردهن.
- میآرم، میآری، میآره، میآریم، میآرین، میآرن.
- میاُوُردم، میاُوُردی، میاُوُرد، میاُوُردیم، میاُوُردین، میاُوُردن.
- بیارم، بیاری، بیاره، بیاریم، بیارین، بیارن.
سید محمد بصام
@Matnook_com
آمدن/ اومدن
- اومدم، اومدی، اومد، اومدیم، اومدین، اومدن.
- نیومدم، نیومدی، نیومد، نیومدیم، نیومدین، نیومدن.
- اومدهم، اومدی، اومده، اومدیم، اومدین، اومدهن.
- میآم، میآی، میآد، میآیْم، میآیْن، میآن.
- میاومدم، میاومدی، میاومد، میاومدیم، میاومدین، میاومدن.
- بیام، بیای، بیاد، بیایْم، بیایْن، بیان.
آوردن/ اُوُردن
- اُوُردم، اُوُردی، اُوُرد، اُوُردیم، اُوُردین، اُوُردن.
- نَیوردم، نَیوردی، نَیورد، نَیوردیم، نَیوردین، نَیوردن.
- اُوُردهم، اُوُردی، اُوُرده، اُوُردیم، اُوُردین، اُوُردهن.
- میآرم، میآری، میآره، میآریم، میآرین، میآرن.
- میاُوُردم، میاُوُردی، میاُوُرد، میاُوُردیم، میاُوُردین، میاُوُردن.
- بیارم، بیاری، بیاره، بیاریم، بیارین، بیارن.
سید محمد بصام
@Matnook_com
Forwarded from Matnook | ﻣﺘﻨﻮک
کاربرد ستاره (*)
۱) ارجاع به پاورقی یا پینوشت برای توضیح یک واژه یا عبارت یا اصطلاح علمی یا نام نویسندگان مقاله یا عنوان مقالات یا ارقام و فرمول که در پایانِ آنها درج میشود.
مثال: آذوقه*، آبزیرکاه*، واژهنامۀ فارسی ـ انگلیسی*، واکه*، ابوالحسن نجفی*، آیا زبان فارسی در خطر است؟*، *E = mc²، ... .
۲) برای نشاندار کردن واژههای بدساخت یا دارای غلط املایی که در ابتدای آنها درج میشود.
مثال: *لباستر، *پاچهخواری، *قائله، ... .
۳) برای نشاندار کردن عبارات یا جملههای بدساخت و غیردستوری که در ابتدای آنها درج میشود (هر عبارت یا جمله در یک سطر مستقل). مثال:
- *امیرکبیر دولتی دبیرستان؛
- *دانشآموز در درس خواندن کوشا هستند.
۴) برای ارجاع استنادی به منبع نمودار یا جدول یا تصویر، بهجای ارجاع درونمتنی در پرانتز، میتوان در پایانِ عبارت یا جملۀ توضیحیِ آنها ستاره درج کرد و منبع را در پاورقی آورد. مثال:
- جدولِ ۲-۲: آمار بیستسالۀ طلاق در کلانشهرها*؛
- نمودارِ ۱-۴*.
۵) برای متمایز کردن پاورقیهای مترجم از مؤلف، میتوان پاورقیهای مترجم را با ستاره آورد و پاورقیهای مؤلف را با عدد توک و یا برعکس.
۶) در برخی دانشنامهها، در پایانِ برخی از واژههای بهکاررفته در متنِ مقالاتشان، که در آن دانشنامه مستقلاً مدخل شده باشند، بهمنظور اطلاع خواننده از وجود چنان مدخلی در آن دانشنامه و ارجاع وی به آن، ستاره درج میشود.
۷) برای تفکیک آیات قرآن از یکدیگر (با فاصله از هر دو طرف و روی خط زمینه): القارعة * ما القارعة * وما أدراك ما القارعة * ... .
۸) برای تفکیک قطعات شعر از یکدیگر، سه ستاره (***) در یک سطرِ مستقل درج میشود.
نکته: بستهبه وسطچین بودنِ قطعات شعر در صفحه یا راستچین بودنِ آنها، سه ستاره نیز وسطچین یا راستچین میشوند.
۹) برای تفکیک پاراگراف(ها) و متمایز کردن و برجستهسازیِ پاراگراف جدید یا پایانی (بهویژه در پیشگفتارها و مقدمهها)، سه ستاره (***) در یک سطرِ مستقل و بهصورت وسطچین درج میشود.
یادآوری:
۱) اگر واژه یا عبارت در گیومه باشد، ستاره برروی گیومه میآید، نه داخل گیومه. مثال: *«بیمهابا»، «آذوقه»*، ... .
۲) برای ارجاعات استنادی (منبع مطالب استفادهشده و نقلقولها در متن) از عدد توک /tok/ استفاده میشود، نه ستاره.
۳) در یک صفحه نهایتاً تا چهار ستاره میتوان بهکار بُرد. در چنین فرضی، روی واژه یا عبارتِ اول یک ستاره و روی دومی دو ستاره و روی سومی سه ستاره و روی چهارمی چهار ستاره درج میشود.
۴) در ارجاعات ستارهدار، در پاورقی و پینوشت نیز ستاره میآید (روی خط زمینه)، نه عدد توک. مثال: *) ... .
۵) بهجای ستاره از دایره یا مربعِ توپُر یا توخالی (○●□■) استفاده نمیشود، زیرا کاربردشان متفاوت است.
۶) تمام ستارهها، چه قبل از واژه یا عبارت و چه بعد از آنها، بیفاصله درج میشوند، جز در کاربرد هفتم (بین آیات قرآن).
سید محمد بصام
@Matnook_com
۱) ارجاع به پاورقی یا پینوشت برای توضیح یک واژه یا عبارت یا اصطلاح علمی یا نام نویسندگان مقاله یا عنوان مقالات یا ارقام و فرمول که در پایانِ آنها درج میشود.
مثال: آذوقه*، آبزیرکاه*، واژهنامۀ فارسی ـ انگلیسی*، واکه*، ابوالحسن نجفی*، آیا زبان فارسی در خطر است؟*، *E = mc²، ... .
۲) برای نشاندار کردن واژههای بدساخت یا دارای غلط املایی که در ابتدای آنها درج میشود.
مثال: *لباستر، *پاچهخواری، *قائله، ... .
۳) برای نشاندار کردن عبارات یا جملههای بدساخت و غیردستوری که در ابتدای آنها درج میشود (هر عبارت یا جمله در یک سطر مستقل). مثال:
- *امیرکبیر دولتی دبیرستان؛
- *دانشآموز در درس خواندن کوشا هستند.
۴) برای ارجاع استنادی به منبع نمودار یا جدول یا تصویر، بهجای ارجاع درونمتنی در پرانتز، میتوان در پایانِ عبارت یا جملۀ توضیحیِ آنها ستاره درج کرد و منبع را در پاورقی آورد. مثال:
- جدولِ ۲-۲: آمار بیستسالۀ طلاق در کلانشهرها*؛
- نمودارِ ۱-۴*.
۵) برای متمایز کردن پاورقیهای مترجم از مؤلف، میتوان پاورقیهای مترجم را با ستاره آورد و پاورقیهای مؤلف را با عدد توک و یا برعکس.
۶) در برخی دانشنامهها، در پایانِ برخی از واژههای بهکاررفته در متنِ مقالاتشان، که در آن دانشنامه مستقلاً مدخل شده باشند، بهمنظور اطلاع خواننده از وجود چنان مدخلی در آن دانشنامه و ارجاع وی به آن، ستاره درج میشود.
۷) برای تفکیک آیات قرآن از یکدیگر (با فاصله از هر دو طرف و روی خط زمینه): القارعة * ما القارعة * وما أدراك ما القارعة * ... .
۸) برای تفکیک قطعات شعر از یکدیگر، سه ستاره (***) در یک سطرِ مستقل درج میشود.
نکته: بستهبه وسطچین بودنِ قطعات شعر در صفحه یا راستچین بودنِ آنها، سه ستاره نیز وسطچین یا راستچین میشوند.
۹) برای تفکیک پاراگراف(ها) و متمایز کردن و برجستهسازیِ پاراگراف جدید یا پایانی (بهویژه در پیشگفتارها و مقدمهها)، سه ستاره (***) در یک سطرِ مستقل و بهصورت وسطچین درج میشود.
یادآوری:
۱) اگر واژه یا عبارت در گیومه باشد، ستاره برروی گیومه میآید، نه داخل گیومه. مثال: *«بیمهابا»، «آذوقه»*، ... .
۲) برای ارجاعات استنادی (منبع مطالب استفادهشده و نقلقولها در متن) از عدد توک /tok/ استفاده میشود، نه ستاره.
۳) در یک صفحه نهایتاً تا چهار ستاره میتوان بهکار بُرد. در چنین فرضی، روی واژه یا عبارتِ اول یک ستاره و روی دومی دو ستاره و روی سومی سه ستاره و روی چهارمی چهار ستاره درج میشود.
۴) در ارجاعات ستارهدار، در پاورقی و پینوشت نیز ستاره میآید (روی خط زمینه)، نه عدد توک. مثال: *) ... .
۵) بهجای ستاره از دایره یا مربعِ توپُر یا توخالی (○●□■) استفاده نمیشود، زیرا کاربردشان متفاوت است.
۶) تمام ستارهها، چه قبل از واژه یا عبارت و چه بعد از آنها، بیفاصله درج میشوند، جز در کاربرد هفتم (بین آیات قرآن).
سید محمد بصام
@Matnook_com
❤2👍2
اندر ضرورت فاصلهگذاری...
تنها یک فاصله یک ملت را از اَسافل اعضا به عرش اعلا و دولت میرساند! 😊
یک نکتهات بگویم!
عدد و معدود همیشه بافاصله نوشته میشوند. مثال: یک بار، دو دقیقه، سه ساعت، شش کیلو، بیست سال، ده درصد، صد تومان، هزار ریال، یک میلیون نفر، و ... .
استثنا:
عدد و معدودی که روی هم یک واحد واژگانی بسازند همیشه بیفاصله یا نیمفاصله نوشته میشوند. مثال: چهاردهمعصوم، هفتتپه، ششدانگ، پنجتن، چهارپا، سهبَر، دورو، یکلا، و ... .
۱۴۰۰/۰۷/۳۰
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
تنها یک فاصله یک ملت را از اَسافل اعضا به عرش اعلا و دولت میرساند! 😊
یک نکتهات بگویم!
عدد و معدود همیشه بافاصله نوشته میشوند. مثال: یک بار، دو دقیقه، سه ساعت، شش کیلو، بیست سال، ده درصد، صد تومان، هزار ریال، یک میلیون نفر، و ... .
استثنا:
عدد و معدودی که روی هم یک واحد واژگانی بسازند همیشه بیفاصله یا نیمفاصله نوشته میشوند. مثال: چهاردهمعصوم، هفتتپه، ششدانگ، پنجتن، چهارپا، سهبَر، دورو، یکلا، و ... .
۱۴۰۰/۰۷/۳۰
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
🤩1
امیدواریم برندهٔ بعدی شما باشید! 😊
۱۴۰۰/۰۷/۳۰
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
۱۴۰۰/۰۷/۳۰
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
مَنْ تَحَرَّی الصِّدْقَ خَفَّتْ عَلَيهِ المُؤُنُ.
هرکس راستی و درستی پیشه کند خرج و رنج زندگی بر او سبک گردد.
یک نکتهات بگویم!
پس از نهاد، گرچه جمله باشد، ویرگول نمیگذاریم، زیرا خواننده در انتظار ادامهٔ جمله (= گزاره) است.
زادروز پیامبر بر مسلمانان جهان فرخنده باد!
۱۴۰۰/۰۸/۰۲
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
هرکس راستی و درستی پیشه کند خرج و رنج زندگی بر او سبک گردد.
یک نکتهات بگویم!
پس از نهاد، گرچه جمله باشد، ویرگول نمیگذاریم، زیرا خواننده در انتظار ادامهٔ جمله (= گزاره) است.
زادروز پیامبر بر مسلمانان جهان فرخنده باد!
۱۴۰۰/۰۸/۰۲
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جملهٔ معترضه چیست؟
و آیا بین دو ویرگول میآید یا تیره؟
۱۴۰۰/۰۸/۰۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
و آیا بین دو ویرگول میآید یا تیره؟
۱۴۰۰/۰۸/۰۳
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com
👍3