۱ الگو برای ۱۰۰ها واژه!

صفت شمارشی (عدد) + اسم + «-ه» همیشه نیم‌فاصله نوشته می‌شود. مثال:
یک‌روزه، یک‌سویه، یک‌شبه، یک‌مَرده، دوپوسته، دودَهنه، دوزبانه، دوکاره، سه‌پایه، سه‌چرخه، سه‌تیغه، سه‌طلاقه، سه‌ماهه، چندکاره، چندمنظوره، چندماهه، چندموتوره، چندشغله، چندنفره، ۲۴ساعته، … .

سید محمد بصام
@Matnook_com

یک نکته‌ات بگویم!

واژه‌های مرکبی که از تکرار یک واژه ساخته می‌شوند نیم‌فاصله نوشته می‌شوند:
آرام‌آرام، آهسته‌آهسته، بریده‌بریده، بزن‌بزن، بخش‌بخش، پاره‌پاره، پرسان‌پرسان، پیش‌پیش، تکه‌تکه، حلقه‌حلقه، راه‌راه، سلانه‌سلانه، دوان‌دوان، ذره‌ذره، رفته‌رفته، کم‌کم، خیلی‌خیلی، یواش‌یواش، ... .

- سینه خواهم شرحه‌شرحه از فراق/ تا بگویم شرح درد اشتیاق (مولوی)
- اندک‌اندک خیلی شود و قطره‌قطره سیلی گردد. (سعدی)
#فاصله‌گذاری
۱۳‌۹۷/۱‌۲/۲‌۰‌
سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com

«با وجود این» یا «با این وجود»؟

وقتی می‌گوییم «با وجود این»، یعنی با وجود چیزی که درباره‌اش سخن گفته‌ایم. اما وقتی می‌گوییم «با این وجود»، از کدام «وجود» سخن می‌گوییم؟ طبیعتاً دربارۀ وجودی سخن نگفته‌ایم که بگوییم «با "این" وجود». به مثال‌های زیر توجه کنید.

۱) دیروقت بود، با وجود این تلفن کردم. (با وجود چه؟ با وجود دیروقت بودن.)
۲) دیروقت بود، با این وجود تلفن کردم. (با کدام وجود؟ وجودی در کار نیست!)

یادآوری:
«با وجود این» و «با وجود این‌که» هردو حرف ربط مرکب‌اند و کاملاً بافاصله نوشته می‌شوند.

سید محمد بصام
@Matnook_com

#نکته: «جات» در فارسیِ امروز به‌عنوان نشانۀ جمعِ نوع و جنس به‌کار می‌رود و درست است: اداره‌جات، ترشی‌جات، سبزی‌جات، شیرینی‌جات، روزنامه‌جات، طلاجات، کارخانه‌جات، نوشته‌جات، میوه‌جات، نقره‌جات،... .

#نکته: صورت گفتاری فعل «گذاشتن» را هم با «ذ» می‌نویسیم: می‌ذارن، بذار، بذاره، نذار. بنابراین املای «می‌زارن»، «بزار»، «بزاره»، و «نزار» نادرست است.
@Matnook_com

صفحه‌کلید جی‌بورد
برای اندرویدی‌ها:👇
goo.gl/Dgty3a

- کادر قرمز: درج زیروزِبَر، تنوین، تشدید، و ...؛
- کادر آبی: درج نیم‌فاصله؛
- کادر مشکی: اعداد فارسی و سایر نشانه‌ها.
@Matnook_com

صفحه‌کلید فارس‌تپ
برای آیفونی‌ها:👇
goo.gl/ebieug

- کادر زرد: درج نیم‌فاصله؛
- کادر سبز: اعداد فارسی، درج زیروزِبَر، تنوین، تشدید، و سایر نشانه‌ها.
@Matnook_com

#نکته: در گفتار، ضمیرِ «این‌ها» بعد از برخی واژه‌ها می‌آید و بر خویشی و نزدیکی دلالت می‌کند. این ضمیر با واژۀ قبل‌ از خودش نیم‌فاصله می‌شود و کاربردش صرفاً در نوشتارهای غیررسمی است، مانند عمواین‌ها/ عمواینا، خاله‌این‌ها/ خاله‌اینا، داداش‌این‌ها/ داداش‌اینا، مادرم‌این‌ها/ مادرم‌اینا، ... .

#نکته: «بنابه» و «بنابر» حرف اضافۀ مرکب است و به همین دلیل بی‌فاصله نوشته می‌شود. مثال: بنابر گزارش‌های سازمان، بنابه مستندات پرونده، ... . «بنابراین» نیز، به‌معنای «پس»، حرف ربط مرکب و قاموسی است. به همین دلیل همۀ اجزایش نزدیک نوشته می‌شود.
@Matnook_com

«خوش‌بخت» یا «خوش‌وقت»؟

ما از آشنایی یا ملاقات با دیگران خوش‌وقت می‌شویم، نه خوش‌بخت. وقتِ کسی خوش شدن یعنی حالِ خوشی به وی دست دادن. هنگامی‌ که می‌گوییم «از آشنایی با شما خوش‌وقت شدم»، یعنی حسِ خوبی پیدا کردم و خوش‌حال شدم.

گر دیگران به وصل تو خوش‌وقت می‌شوند/ صائب دلش خوش است به فکر و خیال تو

بنابراین نباید واژۀ «خوش‌وقت» را با «خوش‌بخت»، به‌معنای «سعادت‌مند»، اشتباه بگیریم.

- گارسون! ایشان آقای رئیس هستند.
- خوش‌وقتم، قربان!

سید محمد بصام
@Matnook_com

دو وبگاه برای تلفظ واژه‌های خارجی

تلفظ اصلی نام کسان و جای‌ها و اسامی خاص خارجی را می‌توانید به زبان‌های گوناگون در این دو وبگاه‌ بشنوید.

1) forvo.com
2) howtopronounce.com

یادآوری: وبگاه دوم با فیلترشکن باز می‌شود.

@Matnook_com

🔺 تجزیه و ترکیب (ویراست جدید)
براساس کتاب الهدایة في النحو

ناشر: جامعة‌المصطفی
ویراستار: سید محمد بصام

ویرایشِ کتابتان را به ما بسپارید!
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com

🔺 دفترچۀ نیم‌سوختۀ یک تکفیری

ناشر: نشر معارف
دبیر مجموعه: سید محمد بصام

ویرایشِ کتابتان را به ما بسپارید!
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com

ویرایش: تصحیح و تنظیم متن از لحاظ صوری (رسم‌الخط، فاصله‌گذاری، نشانه‌گذاری) و از لحاظ زبانی، به‌منظور آماده‌سازی آن برای چاپ و نشر.
ویراستار: آن‌که ویرایش می‌کند: هنگامه ویراستار است.
ویراستاری: کار و شغل ویراستار: ویراستاری حرفۀ دشواری است.
ویراست: آنچه ویرایش شده‌است (حاصل کار ویرایش): فرهنگ فارسی، ویراست دوم.
ویراسته: ویرایش‌شده: متن ویراسته.

سید محمد بصام
@Matnook_com

#نکته
«سوءِ» جزءِ پیشینِ برخی از کلماتِ مرکّب است و همواره بی‌فاصله نوشته می‌شود: سوءاثر، سوءادب، سوءاستفاده، سوءبرداشت، سوءپیشینه، سوءتعبیر، سوءتغذیه، سوءتفاهم، سوءخُلق، سوءسابقه، سوءرفتار، سوءظن، سوءقصد، سوءنیّت، سوءهاضمه.
@Matnook_com

وب

واژۀ web، در انگلیسی، به‌ معنای «تار/ تار عنکبوت» است. برای همین، «وب‌سایت» web site را «تارنما» ترجمه کرده‌اند. «تارنما»، هرچند کمابیش به‌کار می‌رود، معادل دقیق و رسایی نیست (تقریباً بی‌معنی است)، چون به‌اصطلاح ازجمله واژه‌های پیچیدۀ تیره است (یعنی نمی‌توان از معنای تکواژهای سازندهٔ آن به معنایش پی بُرد). بنابراین پیشنهاد می‌شود به‌جای «سایت»، «وب‌سایت» و به‌ویژه «تارنما» از «وبگاه»، که مصوّب فرهنگستان و واژه‌ای شفاف است، استفاده کنیم.

برخی از مصوّبات فرهنگستان در زمینۀ وب:

- جهان‏‌وب: world wide web, www
- صفحۀ وب: web page
- میزبانیِ وب: web hosting
- وب‏‌افزار: webware
- وب‌‌بارگی: web addiction
- وب‏‌باز: webber
- وب‏‌بازی: webbing
- وب‏‌بنیاد: web-based
- وب‏‌بین: web cam
- وب‏‌پخش: webcasting
- وب‏‌پخشگر: webcaster
- وب‏‌خلافکار: black webber
- وب‏‌دار: web master
- وب‏‌داری: web mastering
- وب‌‌سنجی: webometrics
- وب‏‌شناس: webologist
- وب‏‌شناسی: webology
- وبگاه: web site, site
- وب‏‌گَرد: surfer
- وب‏‌گَردی: surfing, websurfing
- وب‏‌نگار: webliographer
- وب‏‌نگاری: webliography
- وب‏‌نگاشت: webliography
- وب‏‌نوشت: weblog
- وب‏‌نویس: weblogger
- وب‏‌نویسی: weblogging
- وبیزیون: web TV

سید محمد بصام
@Matnook_com
instagram.com/matnook_com

نکته‌ای دستوری ــ تاریخی دربارۀ «همه»
از مقدمۀ دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی بر تذکرة‌الأولیاء
@Matnook_com

فرج‌الله خداپرستی، فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، نسخهٔ اکسل
@Matnook_com

فرج‌الله خداپرستی، فرهنگ جامع واژگان مترادف و متضاد زبان فارسی، نسخهٔ وُرد
@Matnook_com