یعنی دیگه اول از خودت نمی‌پرسی:

من واقعاً چی می‌خوام؟

اولین سؤالت می‌شه:

بقیه درباره‌اش چی فکر می‌کنن؟

کم‌کم یه تماشاچی خیالی توی ذهنت شکل می‌گیره.

برای اون لباس می‌پوشی.

برای اون پول درمیاری.

برای اون رابطه انتخاب می‌کنی.

برای اون سفر می‌ری.

برای اون موفق می‌شی.

حتی ممکنه برای اون خودت بودن رو هم اجرا کنی.

و خطر اصلی همین‌جاست.

چون بعد از مدتی ممکنه زندگی‌ای بسازی که از بیرون خیلی خوب به نظر می‌رسه، ولی وقتی خودت داخلش هستی، احساس کنی هیچ چیزی سر جاش نیست.

از بیرون همه‌چیز درست به نظر میاد.

شغل خوب.

درآمد خوب.

رابطه خوب.

بدن خوب.

سفر.

کتاب.

باشگاه.

اما خودت می‌دونی که بعضی از این‌ها بیشتر برای دیده شدن ساخته شدن تا برای زندگی کردن.

یکی از اشتباه‌های رایج اینه که فکر کنیم:

اگه بقیه حسرتش رو می‌خورن، پس حتماً برای منم خوبه.

نه لزوماً.

چیزی که از بیرون اعتبار میاره، لزوماً بهت رضایت خاطر نمی‌ده.

ممکنه شغلی داشته باشی که همه بهت تبریک بگن، ولی خودت هر روز با اکراه از خونه بری سر کار.

ممکنه رابطه‌ای داشته باشی که بقیه بگن خوش به حالت، ولی خودت وقتی تنها می‌شی بفهمی مدت‌هاست چیزی از رابطه باقی نمونده.

ممکنه حتی دنبال پول بیشتری بری، نه چون واقعاً بهش نیاز داری یا از ساختنش لذت می‌بری، بلکه چون می‌خوای یه روز بتونی به بقیه ثابت کنی که موفق شدی.

برای همین بد نیست گاهی این سوالو از خودت بپرسی:

اگه هیچ راهی برای نشون دادن این چیز به بقیه نداشتم، باز هم می‌خواستمش؟

اگه جواب نه بود، لازم نیست فوراً نتیجه بگیری که انتخابت اشتباهه.

فقط یک کم مکث کن.

شاید خودِ اون چیز رو نمی‌خوای.

شاید چیزی که می‌خوای، تصویریه که اون چیز از تو می‌سازه.

و این فقط درباره پول، شغل یا رابطه نیست.

حتی خودت بودن هم می‌تونه تبدیل به نمایش بشه.

-عکس با کتاب.

-عکس از باشگاه.

-عکس از لپ‌تاپ.

-عکس از سفر.

-عکس از قهوه.

-عکس از موفقیت.

مشکل خود این کارها نیست.

مشکل از جایی شروع می‌شه که کم‌کم زندگی‌ات رو بر اساس این سؤال تنظیم کنی:

این صحنه چطور به نظر میاد؟

به جای اینکه بگی:

من واقعاً از این زندگی لذت می‌برم؟

اینجاست که قضیه برعکس می‌شه.

به جای اینکه اول زندگی کنی و بعد بخشی از زندگی‌ات رو با بقیه به اشتراک بذاری، شروع می‌کنی به ساختن زندگی‌ای که قابل اشتراک‌گذاری باشه.

و این دو تا خیلی با هم فرق دارن.

راه خروج هم این نیست که به خودت بگی:

اصلاً برام مهم نیست مردم چی فکر می‌کنن.

چون احتمالاً مهمه.

و قرار نیست خودمون رو گول بزنیم.

نظر دیگران می‌تونه مهم باشه، می‌تونه حتی مفید باشه.

ولی بهتره جایگاهش رو عوض کنیم:

نظر بقیه برای من اطلاعاته، نه فرمان.

می‌شنوم.

بررسی می‌کنم.

ممکنه حتی نظرم رو عوض کنه.

ولی قرار نیست زندگیم رو بر پایه نظر دیگران جلو ببرم.

برای اینکه بفهمی چقدر از تصمیم‌هات تحت تأثیر این تماشاچی گرفته می‌شن، سه سؤال رو درباره چیزهای مهم زندگی‌ات امتحان کن:

اگر هیچ‌کس نمی‌دید، باز هم می‌خواستمش؟

اگر مردم مخالف بودن، باز هم انجامش می‌دادم؟

اگر هیچ‌وقت نمی‌تونستم به کسی نشونش بدم، باز هم ارزشش رو داشت؟

لازم نیست جواب این سؤال‌ها همیشه بله باشه.

قرار نیست ناگهان تبدیل بشی به آدمی که هیچ اهمیتی به دیگران نمی‌ده.

فقط باید حواست باشه که یک تفاوت مهم رو از دست ندی:

زندگی کردن برای خودت، با بی‌تفاوت بودن نسبت به دیگران فرق داره.

می‌تونی نظر بقیه رو بشنوی، ازش یاد بگیری، حتی تحت تأثیرش قرار بگیری...

بدون اینکه اختیار زندگیت رو کامل بدی دست اونا.

شاید یکی از نشانه‌های بالغ شدن همین باشه:

اینکه کم‌کم بتونی چیزی رو بخوای، حتی وقتی هیچ‌کس قرار نیست تحسینت کنه.

چیزی رو ادامه بدی، حتی وقتی کسی نمی‌بینه.

و یه زندگی بسازی که اگر تمام تماشاچی‌ها از اتاق خارج شدن، باز هم ارزش زندگی
کردن داشته باشه.

👈شاید این چیزی که میخوام بگم براتون تازگی نداشته باشه، ولی نیاز هست که گفته بشه.

چند دقیقه پیش توی ایکس یه محتوایی دیدم که یه سری جمله همذات پندارانه رو کنار هم چیده بودن و در قالب ویدئو که فکر میکنم با AI درست شده بود به یونگ نسبت داده بودن.

❌این خیلی خطرناکه، مخصوصا برای شما.

یه عادت فکری ساده هست که بد نیست از این به بعد جدی‌تر بگیریمش:

وقتی یه نقل‌قول می‌بینی، قبل از اینکه ببینی گوینده کیه، ببین منبعش کجاست.

اینکه جمله‌ای رو به یونگ، نیچه، فروید یا هر متفکر بزرگی نسبت میدن، به‌خودی‌خود چیزی رو ثابت نمی‌کنه.

یه سؤال ساده بپرس:

این جمله دقیقاً کجا گفته شده؟

توی کدوم کتاب؟

کدوم فصل یا صفحه؟

متن اصلی چی بوده؟

و اصلاً این حرف واقعاً متعلق به خود نویسنده‌ست یا برداشت و تفسیر شخص دیگه‌ایه؟

امروز کافیه عکس یه جمله رو با اسم کارل یونگ منتشر کنی تا هزار نفر باورش کنن.

برای همین، پیدا کردن منبع دیگه وسواس دانشگاهی نیست، حداقلِ سواد فکریه.

همیشه بپرس کِی؟ کجا؟ دقیقاً چی گفته؟

❌من چندین سال روش یادگیریم خطی بود و باید اعتراف کنم خیلی از موضوعات رو به درستی یاد نمی‌گرفتم.

خیلیا فکر می‌کنن برای یادگیری باید از نقطه A شروع کنن و یکی‌یکی جلو برن.

یک کتاب رو کامل میخونن، بعد میرن سراغ کتاب بعدی.
یک دوره رو تموم میکنن، بعد دوره بعدی.

❌ ولی این مدل یادگیری همیشه به نفع ما نیست.

چون مغز انسان الزاماً این‌طوری یاد نمی‌گیره.

گاهی وسط خوندن یک موضوع، به یک سؤال می‌رسید که جوابش توی یک حوزه کاملاً دیگه‌ست، برای مثال خیلی از پاسخ هایی که شما برای مخاطب شناسی در محتوا نیاز دارید رو باید برید توی روانشناسی، جامعه شناسی و رفتار شناسی دنبالش بگردید.

گاهی یک تجربه واقعی باعث میشه برگردید و چیزی که ماه‌ها قبل خوندید رو تازه بفهمید.

گاهی هم یک مفهوم جدید، ارتباط بین ده‌ها چیز قبلی رو براتون روشن می‌کنه.

یادگیری واقعی بیشتر شبیه یک شبکه‌ست تا یک خط مستقیم.

موضوعات رو برای حل کردن مسئله یاد بگیرید نه اینکه مختون رو با اطلاعات پر کنید.

قرار نیست همیشه اول A رو یاد بگیری و بعد به B برسی، مثلا من چند روز پیش داشتم درباره قیمت گذاری می‌خوندم، با اینکه قبلا درباره اش یاد گرفتم ولی چون مسئله حال حاضرم به این موضوع مربوط میشه، الان بیشتر می‌فهممش چون یه مثال قابل لمس دارم.

گاهی یک سؤال از Z شروع میشه و شما رو مجبور می‌کنه برگردید و A رو یاد بگیرید.
یادگیری قرار نیست همیشه خطی باشه، در خیلی از موارد شما باید نقاط پراکنده رو بهم وصل کنید.

خودفریبی یا Bad Faith فرایندیه که در اون، فرد برای فرار از آزادی و مسئولیت خودش، خودش رو به یک تعریف ثابت محدود می‌کنه.

یعنی به جای اینکه خودش رو به عنوان یک انسانِ در حال تغییر ببینه، خودش رو با یک نقش، شرایط یا گذشته تعریف می‌کنه.

ژان پل سارتر، فیلسوف فرانسوی، معتقد بود یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات انسان اینه که فراموش کنه بین «چیزی که هست» و «چیزی که می‌تونه بشه» فاصله وجود داره.

ما معمولاً خودمون رو با چیزهایی تعریف می‌کنیم که بخشی از ما هستن:

- شغلم.
- گذشته‌ام.
- شکست‌هام.
- شرایطی که در اون بزرگ شدم.

اشتباهمون اینجاست که این‌ها رو با تمام وجودمون اشتباه بگیریم.

مثلاً وقتی به خودت می‌گی:

-من آدم منظمی نیستم.

- من همینم.

- دیگه برای من دیر شده.

- من نمی‌تونم تغییر کنم.

در واقع داری یک وضعیت فعلی رو تبدیل به یک حقیقت ثابت درباره‌ی خودت می‌کنی.

‍از نگاه سارتر، انسان فقط مجموعه‌ای از شرایطی که بهش داده شده نیست.

انسان علاوه بر گذشته و محدودیت‌هاش، توانایی انتخاب و تغییر هم داره.

سارتر این دو بخش رو با دو مفهوم توضیح می‌ده:

۱. واقعیت‌ یا Facticity :

چیزهایی که در زندگی ما وجود دارن، مثل گذشته، بدن، خانواده، شغل و شرایط اجتماعی.

۲. فرا رَوی یا Transcendence

توانایی ما برایُ عبور از وضعیت فعلی و انتخاب کردن.

خودفریبی زمانی رخ می‌ده که یکی از این دو تا رو حذف کنیم.

اگر بیایم بگیم که هیچ محدودیتی ندارم و شرایط گذشته‌ام مهم نیست، واقعیت رو انکار کردیم.

و اگر بگیم من همینم و هیچ تغییری ممکن نیست، آزادی خودمون رو انکار کردیم.

خیلیا ممکنه به اشتباه فکر کنن که سارتر داره میگه گارسون نباش یا گارسون بودن بده.

منظور سارتر از این مثال اینه که تو میتونی گارسون باشی، اما باید یادت بمونه، تو چیزی فراتر از گارسون بودن هستی.

🏆سال‌ها طول می‌کشه یه آدم الگوی برنده واقعی خودش رو پیدا کنه…

اخیرا متوجه شدم اصلاً آدم کار کردن تو روز نیستم.

صبح پرانرژی برنامه‌ریزی می‌کنم، ولی هرچی روز جلوتر می‌ره تمرکزم می‌ریزه.

شب‌ها اما قضیه برعکسه، محیط آروم‌تره، حواس‌پرتی کمتره و ذهنم برای ایده پردازی باز تر میشه و تخیل به اوج خودش میرسه ( می‌تونه بخاطر کاهش کورتیزول باشه ).

دیگه خودم رو مجبور نمی‌کنم مثل بقیه از ۸ تا ۵ کار کنم.

صبح‌ها کارهای سبک و ورزش، شب‌ها کار عمیق و فکری.

به نظر من خودشناسی یعنی پیدا کردن مدل خودت.

تو ام شروع به خود مشاهده گری کن و اگه فهمیدی که مدلت با بقیه فرق داره، از تغییر سبک زندگی نترس.

برنامه‌هات رو با خودت هماهنگ کن تا بیشترین بهره‌وری رو داشته باشی.

❌اکثریت جامعه فکر می‌کنن مشکل اصلی‌شون کمبود سرمایه اس.

شاید برای خیلی ها درست باشه ولی همیشه این‌طور نیست.

خیلی وقت‌ها توی همون نقطه ای که هستن دارن انتخاب‌های اشتباه می‌کنن.

من خودم یه مدت فکر می‌کردم تا وقتی پول بیشتر، ابزار بهتر و وقت آزادتری نداشته باشم، نمی‌تونم شروع کنم.

ولی بعد فهمیدم بیشتر آدما هیچ‌وقت به اون نقطه‌ای که همه‌چیز آماده باشه نمی‌رسن.

باید با همین چیزی که الان داری تصمیم بگیری.

وقتت رو کجا خرج کنی، انرژیت رو کجا بذاری، و کدوم کار کوچیک امروز می‌تونه فردات رو یه ذره بهتر کنه.

چون بعضی انتخاب‌ها فقط درآمد امروزت رو تغییر نمی‌دن، مسیر چند سال بعدت رو هم عوض می‌کنن.

اصلاً مهم نیست که منابع بیشتری نداری.

مهم اینه با چیزایی که الان داری، داری چی می‌سازی.

🏆برای اینکه جلوی جمع حرف خودتو بزنی، لازم نیست قهرمان بازی در بیاری.

سال ۱۹۵۱ یه روان‌شناس به اسم سالومون اَش یه آزمایش ساده ساخت.

چند تا خط به آدما نشون می‌داد و می‌پرسید کدوم با خط مرجع هم‌اندازه‌ست.

جواب خیلی واضح بود.

ولی اکثریت شرکت کننده ها با آزمایشگر هماهنگ بودن و عمداً جواب غلط می‌دادن.

نتیجه این شد که حدود سه‌چهارم آدما حداقل یه بار همرنگ جماعت شدن و چیزی که با چشم خودشون می‌دیدنو انکار کردن.

ولی قصه همینجا تموم نمیشه.

اَش یه تغییر کوچیک داد و بین اون جمع هماهنگ یه نفرو گذاشت که جواب درست بده.

فقط یه نفر، و همین باعث شد جواب‌های غلط برسه به حدود یک‌چهارم.

نکته جالب اینه که یه بار دیگه، اَش یه نفر مخالف که جواب درست داده بود رو جوری توی آزمایش شرکت داد که جواب درست نده و یه جواب غلط دیگه بده، حتی غلط‌تر از پاسخ های جمع.

باز هم آدما راحت‌تر حرف خودشونو زدن و خطاها اومد رو حدود ۹ درصد.

در اکثر مواقع چیزی که آدمو ساکت می‌کنه، یکدست بودن جمعه.

لازم نیست کسی حرفتو تأیید کنه، کافیه یه نفر اون یکدستی رو بشکنه.

بگو ببینم تو جمع هایی که شرکت میکنی، کسی هست که خلاف نظر بقیه نظر بده؟