ठळक बातम्या.

१७ मे २०२५.

१.नीरज चोप्रा.

- नीरज चोप्राने २०२५ च्या दोहा डायमंड लीगमध्ये त्याच्या भालाफेकीच्या कारकिर्दीत पहिल्यांदाच ९०.९३ मीटरचा टप्पा ओलांडून इतिहास रचला.
- अंतिम फेरीपर्यंत चोप्रा आघाडीवर असला तरी, जर्मनीच्या ज्युलियन वेबरने त्याला मागे टाकले.
- प्रशिक्षक जान झेलेझनी
- कार्यक्रम: दोहा डायमंड लीग, १६ मे २०२५
- नीरज चोप्राचा सर्वोत्तम फेक: ९०.२३ मीटर (तिसरा प्रयत्न)
स्थान: दुसरे स्थान
- विजेता: ज्युलियन वेबर (जर्मनी) – ९१.०६ मीटर (सहावा प्रयत्न, जागतिक स्तरावर आघाडीचा फेक).

२.न्या. बेला एम. त्रिवेदी

- भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाच्या इतिहासातील ११ व्या महिला न्यायाधीश बेला एम. त्रिवेदी यांनी १६ मे २०२५ रोजी खंडपीठावर साडेतीन वर्षे प्रभावी काम केल्यानंतर पदभार सोडला.
- १० जुलै १९९५ रोजी अहमदाबाद येथील खटल्याच्या न्यायालयातून सर्वोच्च न्यायालयात (३१ ऑगस्ट २०२१) बढती.
- एकाच न्यायालयात वडील-मुलीच्या न्यायाधीश जोडी म्हणून लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्डमध्ये त्यांची नोंद झाली.
- २०२१ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयात पदोन्नती ही ३ महिलांसह ९ न्यायाधीशांच्या ऐतिहासिक नियुक्तीचा एक भाग होती.
- उल्लेखनीय प्रकरणे - EWS आरक्षण, अनुसूचित जाती उपवर्गीकरण, POCSO व्याख्या.

३.२०२५ वर्ल्ड फूड प्राईज

- ब्राझीलच्या शास्त्रज्ञ मारियांगेला हुंग्रिया यांना 2025 वर्ल्ड फूड प्राईज यांना.

- मारियांगेला हुंग्रिया यांना रासायनिक खते वापरणे कमी करण्यासाठी आणि पीक उत्पादन व पोषण वाढवण्यासाठी जैविक बियाणे आणि मातीवर उपचार विकसित करण्याच्या त्यांच्या पथदर्शी कार्याबद्दल पुरस्कार मिळाला आहे.

त्यांनी रिझोबिया आणि अझोस्पिरिलम ब्रासिलेंस यांसारख्या उपयुक्त जीवाणूंमुळे बियाणे आणि मातीवर उपचार विकसित केले.
- या पद्धतीमुळे सोयाबीनमध्ये नायट्रोजन नैसर्गिकरित्या स्थिर होते आणि मक्यासारख्या पिकांमध्ये मुळांची वाढ चांगली होते. त्यामुळे पोषणद्रव्ये आणि पाण्याचे शोषण अधिक प्रभावी होते
- 1986 मध्ये नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते डॉ. नॉर्मन ई. बोरलॉग यांनी तो सुरू केला होता. या सन्मानात 500,000 डॉलर्सचे बक्षीस असते.

JOIN:- @MpscMadeSimple

ठळक बातम्या.

१८ मे २०२५.

१.तीस्ता प्रहार.

- भारतीय सैन्याने मे २०२५ मध्ये आयोजित केलेला लष्करी क्षेत्रीय सराव होता.
- सराव पश्चिम बंगालमधील तीस्ता फील्ड फायरिंग रेंज येथे झाला. या सरावाचा उद्देश आव्हानात्मक नदीकाठच्या भूभागात विविध लढाऊ आणि समर्थन घटकांच्या ऑपरेशनल तयारीचे प्रमाणीकरण करणे होते.

२.आर. प्रज्ञानंद

- भारतीय बुद्धिबळपटू आर. प्रज्ञानंद यांनी रोमानियामध्ये सुपरबेट क्लासिक २०२५ जिंकून त्यांचे पहिले ग्रँड चेस टूर जेतेपद जिंकले.
- १८ वर्षीय या खेळाडूने नाट्यमय ब्लिट्झ टायब्रेकरमध्ये अव्वल दर्जाच्या खेळाडूंना हरवून विजय मिळवला.
- विश्वनाथन आनंद, गुकेश डी आणि विदित गुजराती सारख्या खेळाडूंच्या यशानंतर भारतीय बुद्धिबळासाठी एक महत्त्वाचा क्षण.

३. याला हिमनदी

- नेपाळच्या याला हिमनदीला अधिकृतपणे "मृत" घोषित करण्यात आले आहे.
- अधिकृतपणे "मृत" घोषित करून स्मारक फलक मिळालेला हा आशियातील पहिली हिमनदी ठरली.
- हिमनदीच्या अंत्यसंस्कारात नेपाळ, भारत, चीन आणि भूतानमधील भिक्षू, शास्त्रज्ञ आणि स्थानिकांसह ५० हून अधिक लोक उपस्थित होते.
- १९७५ पासून पृथ्वीवरील पर्वतीय हिमनद्यांमधून सुमारे ९ ट्रिलियन टन बर्फ वितळला आहे.

४.करिना आडे

- महाराष्ट्रातील पहिल्या तृतीयपंथीय ई-रिक्षाचालक ठरल्या आहेत.
- नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील टणापाडा गावात हा उपक्रम राबवण्यात आला आहे.
- ग्रामपंचायतीमार्फत महिलांसोबत तृतीयपंथीय व्यक्तींनाही स्वावलंबनासाठी ई-रिक्षा उपलब्ध करून देण्यात आल्या.

JOIN:- @MpscMadeSimple

ठळक बातम्या.

१९ मे २०२५.

१. कोडाईकनाल सौर वेधशाळा.

- भारतातील सर्वात जुन्या आणि प्रतिष्ठित सौर संशोधन संस्थांपैकी एक असलेल्या कोडाईकनाल सौर वेधशाळेच्या १२५ व्या वर्धापन दिनानिमित्त टपाल विभागाने एक स्मारक टपाल तिकिट जारी केले.
- स्थापना: १ एप्रिल १८९९.
- स्थित: तामिळनाडू, भारत.
- संस्थात्मक संलग्नता : इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ अ‍ॅस्ट्रोफिजिक्स (IIA).
- वारसा: सौर खगोल भौतिकशास्त्रातील भारतीय संशोधनाचा एक शतकाहून अधिक काळचा पाया.

२. ज्ञान भारतम मिशन.

- उद्देश भारताच्या विशाल हस्तलिखित वारशाचे जतन करणे आहे. ३.५ कोटी रुपयांवरून ६० कोटी रुपयांपर्यंतच्या बजेटमध्ये लक्षणीय वाढ करून, या उपक्रमाद्वारे शैक्षणिक संस्था, ग्रंथालये, संग्रहालये आणि खाजगी संग्रहांमध्ये पडलेल्या एक कोटीहून अधिक हस्तलिखितांचे सर्वेक्षण, दस्तऐवजीकरण, डिजिटायझेशन आणि जतन केले जाईल.
- उद्दिष्ट १ कोटीहून अधिक हस्तलिखितांचे जतन आणि डिजिटायझेशन
- सध्याचे डिजिटायझेशन स्टेटस ३ लाख डिजिटायझ्ड, १.३ लाख अपलोड, फक्त ७०,०००.

३. मिस वर्ल्ड २०२५ स्पोर्ट्स चॅलेंज.

- स्पर्धेत एस्टोनियाच्या एलिस रँडमाने सुवर्णपदक जिंकून इतिहास रचला. - जगभरातील १०७ प्रतिनिधींविरुद्ध स्पर्धा करत, रँडमाचा विजय हा एस्टोनियाचा दोन दशकांहून अधिक काळातील मिस वर्ल्ड स्पर्धेच्या पुढील फेरीत प्रवेश करण्याचा पहिला टप्पा होता.
- सुवर्ण विजेता: एलिस रँडमा (एस्टोनिया)
- रौप्य विजेता: ऑरेली जोआकिम (मार्टीनिक)
- कांस्यपदक विजेता : एम्मा मॉरिसन (कॅनडा).

४. 'कॅम्पस कॉलिंग' कार्यक्रम

- राष्ट्रीय महिला आयोगाने (NCW) 'कॅम्पस कॉलिंग' कार्यक्रम सुरू केला.
- या कार्यक्रमाचा उद्देश लिंग संवेदनशीलता वाढवणे, लैंगिक छळाची आणि सायबर गुन्ह्यांची जाणीव निर्माण करणे व विद्यार्थ्यांवर होणाऱ्या परिणामांना संबोधित करणे आहे.
- हा कार्यक्रम संपूर्ण देशभरातील 1,000 हून अधिक विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांपर्यंत पोहोचवण्याचा उद्देश ठेवतो.

JOIN:- @MpscMadeSimple

🔰आज Combine Grp B Pre नापास झालेल्या मित्रांसाठी खास

जर आपण मागील 3 वर्षांमध्ये MPSC Combine Grp B/C परीक्षेची तयारी करत असाल आणि आतापर्यंत आपण एकही पूर्वपरीक्षा पास झालेले नसाल तर आता योग्य वेळ आली आहे तुम्हाला या चक्रव्यूहातून बाहेर पडण्याची.
सरकारी नोकरी मिळवणे म्हणजेच जीवनात यशस्वी होणे हा भ्रम सर्वप्रथम दूर करा.
जगात अनेक क्षेत्रातील नवीन संधी तुमची वाट बघत आहेत त्याचा शोध घ्या.
ज्यांना शेती मध्ये पाण्याची सोय आहे त्यांनी नवीन पद्धतीने शेती करून चांगला पैसा कमवा. माझे काही नातेवाईक व मित्रांचे शेतीचे उत्पन्न हे एखाद्या Class 1 अधिकाऱ्याच्या INCOME पेक्षा खूप जास्त आहे .
ज्यांना शेती नाही किंवा शेतीत पाण्याची सोय नाही त्यांनी छोट्या मोठ्या उद्योग व्यवसायाकडे वळावे. विविध कर्ज व अनुदानाच्या योजना आपण आतापर्यंत अभ्यासलेल्या आहेत, त्याचा फायदा घेण्याची ही योग्य वेळ आहे.
साधारण प्रत्येक जातीसाठी सरकारने महामंडळ मार्फत उद्योगांसाठी कर्जाची सोय केलेली आहे त्याचा फायदा घ्या.यासाठी प्रशासनातील मित्रांची मदत घ्या...

Take Decision 👍

पटलं तर घ्या...नाहीतर सोडून द्या...

- श्री धीरज चव्हाण(STI)

@MPSCExpress

ठळक बातम्या.

२१ मे २०२५.

१.WHO

-WHO ने पहिल्यांदाच जागतिक महामारी करार स्वीकारला.
- मतदानाचा निकाल: १२४ देशांनी कराराला पाठिंबा दिला; ११ देशांनी मतदानात भाग घेतला नाही; कोणीही विरोध केला नाही.
- डिसेंबर २०२१ मध्ये झालेल्या जागतिक आरोग्य सभेच्या दुसऱ्या विशेष सत्रात ही कल्पना मांडण्यात आली होती.

२. गीता समोता.

- गीता समोता १९ मे २०२५ रोजी माउंट एव्हरेस्ट (८,८४९ मीटर) सर करणारी पहिली सीआयएसएफ अधिकारी.
- सेव्हन समिट्स क्वेस्ट (२०२१–२०२२)
विक्रमी ६ महिने २७ दिवसांत चार खंडीय शिखरे सर केली, असे करणारी सर्वात जलद भारतीय महिला ठरली.

३. मिझोराम

- मिझोरामला अधिकृतपणे पूर्ण साक्षर राज्य म्हणून घोषित करण्यात आले आहे, आणि हे यश मिळवणारे ते देशातील पहिले राज्य ठरले आहे.
- क्षेत्रफळ: २१,०८१ किमी² (८,१३९ चौरस मैल)
- २०११ च्या जनगणनेनुसार साक्षरता दर : ९१.३३% (भारतात तिसऱ्या क्रमांकावर)

४.भारत ट्रॅकोमापासून मुक्त

- जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) भारताला सार्वजनिक आरोग्य समस्या म्हणून ट्रॅकोमा निर्मूलन प्रमाणपत्र औपचारिकरित्या प्रदान केले आहे .
- गेल्या वर्षी, 8 ऑक्टोबर रोजी, WHO ने म्यानमार आणि नेपाळसह भारताला ट्रॅकोमा मुक्त देश घोषित केले.
- जिनिव्हा येथे झालेल्या WHO च्या ७८ व्या जागतिक आरोग्य सभेत भारताला हे प्रमाणपत्र देण्यात आले.
- ७८ व्या जागतिक आरोग्य सभेची थीम आहे - आरोग्यासाठी एक जग.
- ट्रॅकोमा हा क्लॅमिडीया ट्रॅकोमॅटिस बॅक्टेरियामुळे होणारा एक अत्यंत संसर्गजन्य डोळ्यांचा आजार आहे.
- भारत सरकारने १९६३ मध्ये WHO आणि UNICEF च्या मदतीने राष्ट्रीय ट्रॅकोमा नियंत्रण कार्यक्रम सुरू केला.

५. डॉ. जयंत नारळीकर

- जयंत नारळीकर यांचे ८६ व्या वर्षी निधन.
- पुरस्कार
१.पद्मविभूषण - २००४ मध्ये भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार
२.पद्मभूषण - १९६५ मध्ये जेव्हा ते २६ वर्षांचे होते तेव्हा त्यांना भारताचा तिसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार देण्यात आला.
३.महाराष्ट्र भूषण - २०११ मध्ये महाराष्ट्र सरकारचा सर्वोच्च पुरस्कार.
४.१९९६ मध्ये विज्ञानाच्या लोकप्रियतेसाठी युनेस्को कलिंग पुरस्कार .
५. २००४ मध्ये सोसायट ॲस्ट्रोनॉमिक डी फ्रान्सचे जॅन्सेन पदक
६.२०१२ मध्ये वर्ल्ड अकादमी ऑफ सायन्स इन्स्टिट्यूट बिल्डिंग पुरस्कार
साहित्य अकादमी पुरस्कार 2014 (मराठी भाषा) - "चार नगरातले माझे विश्व" (चार शहरांची कथा) या त्यांच्या आत्मचरित्रासाठी.

६.डॉ. एम.आर. श्रीनिवासन

- अणुऊर्जा कार्यक्रमाचे शिल्पकार मानले जाणारे प्रख्यात अणुशास्त्रज्ञ डॉ. एम.आर. श्रीनिवासन यांचे २० मे २०२५ रोजी तामिळनाडूतील उधगमंडलम येथे निधन.
- १९५५ मध्ये अणुऊर्जा विभागात सामील.
- भारत आणि आशियातील पहिला अणु संशोधन अणुभट्टी, अप्सरा विकसित करणाऱ्या डॉ. होमी जहांगीर भाभा यांच्या टीममधील ते एक प्रमुख सदस्य होते.
- १९५९ मध्ये, महाराष्ट्रातील तारापूर येथे भारतातील पहिले अणुऊर्जा केंद्र बांधण्यासाठी त्यांची प्रमुख प्रकल्प अभियंता म्हणून नियुक्ती झाली.
- ते १९९६ ते १९९८ पर्यंत नियोजन आयोगाचे सदस्य होते.
- त्यांची राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार मंडळावर नियुक्ती झाली (२००२-२००४ आणि २००६-२००८).
- पद्मविभूषण - २०१५ मध्ये देशातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार.
- पद्मभूषण - १९९० मध्ये देशातील तिसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार
- पद्मश्री - १९८४ मध्ये देशातील चौथा सर्वोच्च पुरस्कार.

JOIN:- @MpscMadeSimple

Important Essay Topics

#MpscMains

ठळक बातम्या.

२३ मे २०२५.

१.कनक बुधवार.

- अवघ्या १७ वर्षांच्या भारतीय नेमबाज कनक बुधवारने जर्मनीतील आयएसएसएफ ज्युनियर विश्वचषक स्पर्धेत महिलांच्या १० मीटर एअर पिस्तूल स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले.
- उपविजेता - अण्णा डल्से (मोल्दोव्हा).

२.३९ शौर्य पुरस्कार.

- एकूण प्रदान केलेले पुरस्कार: ६ कीर्ती चक्र (४ मरणोत्तर), ३३ शौर्य चक्र (७ मरणोत्तर)

३.अंकिता

- आसाम सरकारने 'अंकिता' ही एआय-आधारित न्यूज अँकर सुरू केली आहे.
-प्रादेशिक भाषेतील भारतातील पहिली एआय न्यूज अँकर .
- उद्देश आसाम मंत्रिमंडळ बैठकीचे अपडेट्स आसामी भाषेत सादर करणे.

४.जो रूट

- इंग्लंडचा प्रसिद्ध फलंदाज जो रूटने कसोटी क्रिकेटमध्ये सर्वात जलद १३,००० धावा पूर्ण करून इतिहास रचला.
- ट्रेंट ब्रिज येथे झिम्बाब्वेविरुद्धच्या एकमेव कसोटी सामन्यात त्याच्या १५३ व्या सामन्यात ही कामगिरी करत, रूटने जॅक कॅलिसचा मागील विक्रम मोडला.
- केवळ १५३ सामन्यांमध्ये १३,००० कसोटी धावांचा प्रतिष्ठित टप्पा गाठला.

५. बानू मुश्ताक

- यांच्या 'हार्ट लॅम्प' या कादंबरीला (लघु संग्रहाला) २०२५ चा आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कार मिळाला.
- गीतांजली श्री नंतर बानू मुश्ताक आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कार जिंकणाऱ्या दुसऱ्या भारतीय ठरल्या आहेत.
- लघुकथा संग्रह "हार्ट लॅम्प ", जो मूळतः कन्नडमध्ये हृदय दीपा म्हणून लिहिला गेला होता आणि दीपा भास्थी यांनी इंग्रजीत अनुवादित केला होता.
- दीपा भस्ती ही आंतरराष्ट्रीय बुकर जिंकणारी पहिली भारतीय अनुवादक आहे.
- २००४ मध्ये बुकर प्राइज फाउंडेशनने आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्काराची स्थापना केली.
- ते दर दोन वर्षांनी दिले जात होते , परंतु २०१६ पासून ते दरवर्षी दिले जात आहे.


JOIN:- @MpscMadeSimple