ठळक बातम्या.

१५ मे २०२५.

१.एसआरएस अहवाल २०२१.

- भारताच्या रजिस्ट्रार जनरलने प्रसिद्ध केलेला नमुना नोंदणी प्रणाली (SRS) सांख्यिकी अहवाल २०२१.
- क्रूड बर्थ रेट (CRD) (२०१६-२०२१)
म्हणजे दर १००० लोकांमागे दरवर्षी होणाऱ्या जिवंत जन्मांची संख्या.
- अखिल भारतीय सरासरी
सीबीआर (२०२१) : १९.३ प्रति १,०००
वार्षिक घट दर : १.१२%
- एकूण प्रजनन दर (TFR)
- राष्ट्रीय सरासरी (२०२१)
टीएफआर : २.०
- उच्च TFR राज्य
बिहार ३.०
उत्तर प्रदेश २.७
मध्य प्रदेश २.६
राजस्थान २.४
- जन्मदरात वाढ होणारे उत्तराखंड हे एकमेव राज्य आहे .
- दक्षिणेकडील राज्यांमध्ये जन्मदर आणि प्रजनन दरात झपाट्याने घट होत आहे.
- भारताचा TFR: २.०
- सर्वात जलद सीबीआर घट: तामिळनाडू (२.३५%)
- सर्वाधिक TFR: बिहार (३.०)
- सर्वात कमी TFR: पश्चिम बंगाल (१.४)

२. सर्वाधिक कमाई करणारे टॉप-१० खेळाडू २०२५.

१.क्रिस्टियानो रोनाल्डो फुटबॉल पोर्तुगाल
२. जॉन रहम गोल्फ स्पेन
३. लिओनेल मेस्सी फुटबॉल अर्जेंटिना

३.२०२५ तिरंदाजी विश्वचषक.

- शांघाय येथे झालेल्या तिरंदाजी विश्वचषक स्टेज २ मध्ये भारताने उत्कृष्ट कामगिरी केली, दोन सुवर्ण, एक रौप्य आणि चार कांस्यपदकांसह एकूण सात पदके जिंकली.

४.७८ व्या कान्स चित्रपट महोत्सव.

- १३ मे २०२५ रोजी ग्रँड थिएटर लुमियर येथे एका भव्य उद्घाटनाने झाली.
- फ्रेंच अभिनेता लॉरेंट लाफिटे यांनी दिवंगत अभिनेत्री एमिली डेक्वेन यांना श्रद्धांजली अर्पण करून सुरुवात .
- होस्ट लॉरेंट लॅफिट
- ज्युरी अध्यक्ष ज्युलिएट बिनोशे
- मानद पाम डी'ओर प्राप्तकर्ता रॉबर्ट डी नीरो
- प्रमुख थीम - स्वातंत्र्य, लोकशाही, समावेशकता, प्रतिनिधित्व, चित्रपटाची शक्ती.

५. नीरज चोप्रा.

- २०२० च्या टोकियो ऑलिंपिक सुवर्णपदक विजेता भालाफेकपटू नीरज चोप्रा यांना भारतीय लष्कराने लेफ्टनंट कर्नलची मानद पदवी प्रदान केली.
- नीरज चोप्रा यांना २०१७ मध्ये भारतीय सैन्याच्या राजपुताना रायफल्स रेजिमेंटमध्ये ज्युनियर कमिशन्ड ऑफिसर म्हणून 'नायब सुभेदार' या पदावर नियुक्त करण्यात आले.
- २०२१ मध्ये त्यांना सुभेदार म्हणून बढती देण्यात आली.
- टोकियो ऑलिंपिकमधील त्यांच्या कामगिरीनंतर, २०२२ मध्ये त्यांना सुभेदार मेजर म्हणून बढती देण्यात आली.
- आता त्याची लेफ्टनंट कर्नल या मानद पदावर बढती देण्यात आली आहे.


JOIN :- @MpscMadeSimple

ठळक बातम्या.

१६ मे २०२५.

१. L.R.श्रीहरी.

- भारताचा ८६ वे बुद्धिबळ ग्रँडमास्टर बनला तो १९ वर्षाचा आहे.
- श्रीहरी एलआर चेन्नई, तामिळनाडू येथील आहे.
- तो जीएम श्यामसुंदर यांच्या मार्गदर्शनाखाली बुद्धिबळ थुलीर अकादमीमध्ये प्रशिक्षित आहे.
- त्याचे प्रशिक्षक श्यामसुंदर यांनी सध्याचा जागतिक ज्युनियर चॅम्पियन प्रणव व्ही. चेही मार्गदर्शन केले आहे.
- यामुळे श्रीहरी हा ग्रँडमास्टर बनणारा बुद्धिबळ थुलिरमधील दुसरा खेळाडू बनला आहे.

२. काँगो प्रजासत्ताक

- फिफाने काँगो प्रजासत्ताक फुटबॉल महासंघावरील निलंबन उठवले.
- निलंबनाचे कारण क्रीडा मंत्रालयाकडून तृतीय पक्षाचा हस्तक्षेप.
- निलंबन कालावधी अंदाजे ३ महिने (२०२५ च्या सुरुवातीस - १५ मे २०२५)

३. सिक्कीम

- १६ मे २०२५ रोजी सिक्कीमचे भारतात विलीनीकरण झाल्याचा आणि १९७५ च्या संविधान (३६ व्या दुरुस्ती) कायद्याद्वारे भारतीय संघराज्याचे २२ वे राज्य म्हणून औपचारिक मान्यता मिळाल्याचा ५० वा वर्धापन दिन आहे.
- ३५ वी घटनादुरुस्ती (१९७४): सिक्कीमला सहयोगी राज्याचा दर्जा देण्यात आला, ही एक तात्पुरती व्यवस्था होती.
- संविधानात कलम ३७१F चा समावेश करण्यात आला, जो सिक्कीमला विशेष संरक्षणाची हमी देतो आणि त्याच्या विशिष्ट कायदेशीर, सांस्कृतिक आणि प्रशासकीय पद्धतींचे जतन करतो.
- २०१६ पर्यंत, ते जगातील पहिले १००% सेंद्रिय राज्य बनले.
- राज्य प्राणी: लाल पांडा
विधानसभा जागा: ३२
लोकसभा जागा: १
राज्यसभेची जागा: १

४. महाराष्ट्र

- बिहारमध्ये झालेल्या ७ व्या खेलो इंडिया युथ गेम्स २०२५ मध्ये पदकतालिकेत अव्वल स्थान मिळवून महाराष्ट्राने खेलो इंडिया युथ गेम्समध्ये आपले वर्चस्व कायम ठेवले.
& महाराष्ट्राने १५८ पदके जिंकली - ५८ सुवर्ण, ४७ रौप्य आणि ५३ कांस्य. -हरियाणा दुसऱ्या स्थानावर तर राजस्थान तिसऱ्या स्थानावर होता.
- भारतातील सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधील सुमारे ५,००० युवा खेळाडूंनी २६ स्पर्धात्मक खेळांमध्ये आणि ई-स्पोर्ट्सच्या एका डेमो स्पोर्टमध्ये भाग घेतला.
- गजसिंहा हा या खेळांचा शुभंकर होता आणि जिम्नॅस्टिक्स, नेमबाजी आणि सायकलिंग या तीन स्पर्धा नवी दिल्लीत आयोजित करण्यात आल्या होत्या.

५. ऑपरेशन केलर. (Keller)

- ऑपरेशन केलर हे दहशतवादविरोधी भारतीय लष्कराच्या वचनबद्धतेचे प्रतीक आहे. हे ऑपरेशन ' ऑपरेशन सिंदूर ' नंतर सुरू आहे, ज्यामध्ये पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त काश्मीरमधील दहशतवादी छावण्यांना लक्ष्य करण्यात आले होते.

JOIN:- @MpscMadeSimple

Syllabus तो Copy कर लोगे पर
यूपीएससी वाली Discipline कहान से लायोगे 💁🏼

ठळक बातम्या.

१७ मे २०२५.

१.नीरज चोप्रा.

- नीरज चोप्राने २०२५ च्या दोहा डायमंड लीगमध्ये त्याच्या भालाफेकीच्या कारकिर्दीत पहिल्यांदाच ९०.९३ मीटरचा टप्पा ओलांडून इतिहास रचला.
- अंतिम फेरीपर्यंत चोप्रा आघाडीवर असला तरी, जर्मनीच्या ज्युलियन वेबरने त्याला मागे टाकले.
- प्रशिक्षक जान झेलेझनी
- कार्यक्रम: दोहा डायमंड लीग, १६ मे २०२५
- नीरज चोप्राचा सर्वोत्तम फेक: ९०.२३ मीटर (तिसरा प्रयत्न)
स्थान: दुसरे स्थान
- विजेता: ज्युलियन वेबर (जर्मनी) – ९१.०६ मीटर (सहावा प्रयत्न, जागतिक स्तरावर आघाडीचा फेक).

२.न्या. बेला एम. त्रिवेदी

- भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाच्या इतिहासातील ११ व्या महिला न्यायाधीश बेला एम. त्रिवेदी यांनी १६ मे २०२५ रोजी खंडपीठावर साडेतीन वर्षे प्रभावी काम केल्यानंतर पदभार सोडला.
- १० जुलै १९९५ रोजी अहमदाबाद येथील खटल्याच्या न्यायालयातून सर्वोच्च न्यायालयात (३१ ऑगस्ट २०२१) बढती.
- एकाच न्यायालयात वडील-मुलीच्या न्यायाधीश जोडी म्हणून लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्डमध्ये त्यांची नोंद झाली.
- २०२१ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयात पदोन्नती ही ३ महिलांसह ९ न्यायाधीशांच्या ऐतिहासिक नियुक्तीचा एक भाग होती.
- उल्लेखनीय प्रकरणे - EWS आरक्षण, अनुसूचित जाती उपवर्गीकरण, POCSO व्याख्या.

३.२०२५ वर्ल्ड फूड प्राईज

- ब्राझीलच्या शास्त्रज्ञ मारियांगेला हुंग्रिया यांना 2025 वर्ल्ड फूड प्राईज यांना.

- मारियांगेला हुंग्रिया यांना रासायनिक खते वापरणे कमी करण्यासाठी आणि पीक उत्पादन व पोषण वाढवण्यासाठी जैविक बियाणे आणि मातीवर उपचार विकसित करण्याच्या त्यांच्या पथदर्शी कार्याबद्दल पुरस्कार मिळाला आहे.

त्यांनी रिझोबिया आणि अझोस्पिरिलम ब्रासिलेंस यांसारख्या उपयुक्त जीवाणूंमुळे बियाणे आणि मातीवर उपचार विकसित केले.
- या पद्धतीमुळे सोयाबीनमध्ये नायट्रोजन नैसर्गिकरित्या स्थिर होते आणि मक्यासारख्या पिकांमध्ये मुळांची वाढ चांगली होते. त्यामुळे पोषणद्रव्ये आणि पाण्याचे शोषण अधिक प्रभावी होते
- 1986 मध्ये नोबेल शांतता पुरस्कार विजेते डॉ. नॉर्मन ई. बोरलॉग यांनी तो सुरू केला होता. या सन्मानात 500,000 डॉलर्सचे बक्षीस असते.

JOIN:- @MpscMadeSimple

ठळक बातम्या.

१८ मे २०२५.

१.तीस्ता प्रहार.

- भारतीय सैन्याने मे २०२५ मध्ये आयोजित केलेला लष्करी क्षेत्रीय सराव होता.
- सराव पश्चिम बंगालमधील तीस्ता फील्ड फायरिंग रेंज येथे झाला. या सरावाचा उद्देश आव्हानात्मक नदीकाठच्या भूभागात विविध लढाऊ आणि समर्थन घटकांच्या ऑपरेशनल तयारीचे प्रमाणीकरण करणे होते.

२.आर. प्रज्ञानंद

- भारतीय बुद्धिबळपटू आर. प्रज्ञानंद यांनी रोमानियामध्ये सुपरबेट क्लासिक २०२५ जिंकून त्यांचे पहिले ग्रँड चेस टूर जेतेपद जिंकले.
- १८ वर्षीय या खेळाडूने नाट्यमय ब्लिट्झ टायब्रेकरमध्ये अव्वल दर्जाच्या खेळाडूंना हरवून विजय मिळवला.
- विश्वनाथन आनंद, गुकेश डी आणि विदित गुजराती सारख्या खेळाडूंच्या यशानंतर भारतीय बुद्धिबळासाठी एक महत्त्वाचा क्षण.

३. याला हिमनदी

- नेपाळच्या याला हिमनदीला अधिकृतपणे "मृत" घोषित करण्यात आले आहे.
- अधिकृतपणे "मृत" घोषित करून स्मारक फलक मिळालेला हा आशियातील पहिली हिमनदी ठरली.
- हिमनदीच्या अंत्यसंस्कारात नेपाळ, भारत, चीन आणि भूतानमधील भिक्षू, शास्त्रज्ञ आणि स्थानिकांसह ५० हून अधिक लोक उपस्थित होते.
- १९७५ पासून पृथ्वीवरील पर्वतीय हिमनद्यांमधून सुमारे ९ ट्रिलियन टन बर्फ वितळला आहे.

४.करिना आडे

- महाराष्ट्रातील पहिल्या तृतीयपंथीय ई-रिक्षाचालक ठरल्या आहेत.
- नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील टणापाडा गावात हा उपक्रम राबवण्यात आला आहे.
- ग्रामपंचायतीमार्फत महिलांसोबत तृतीयपंथीय व्यक्तींनाही स्वावलंबनासाठी ई-रिक्षा उपलब्ध करून देण्यात आल्या.

JOIN:- @MpscMadeSimple

ठळक बातम्या.

१९ मे २०२५.

१. कोडाईकनाल सौर वेधशाळा.

- भारतातील सर्वात जुन्या आणि प्रतिष्ठित सौर संशोधन संस्थांपैकी एक असलेल्या कोडाईकनाल सौर वेधशाळेच्या १२५ व्या वर्धापन दिनानिमित्त टपाल विभागाने एक स्मारक टपाल तिकिट जारी केले.
- स्थापना: १ एप्रिल १८९९.
- स्थित: तामिळनाडू, भारत.
- संस्थात्मक संलग्नता : इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ अ‍ॅस्ट्रोफिजिक्स (IIA).
- वारसा: सौर खगोल भौतिकशास्त्रातील भारतीय संशोधनाचा एक शतकाहून अधिक काळचा पाया.

२. ज्ञान भारतम मिशन.

- उद्देश भारताच्या विशाल हस्तलिखित वारशाचे जतन करणे आहे. ३.५ कोटी रुपयांवरून ६० कोटी रुपयांपर्यंतच्या बजेटमध्ये लक्षणीय वाढ करून, या उपक्रमाद्वारे शैक्षणिक संस्था, ग्रंथालये, संग्रहालये आणि खाजगी संग्रहांमध्ये पडलेल्या एक कोटीहून अधिक हस्तलिखितांचे सर्वेक्षण, दस्तऐवजीकरण, डिजिटायझेशन आणि जतन केले जाईल.
- उद्दिष्ट १ कोटीहून अधिक हस्तलिखितांचे जतन आणि डिजिटायझेशन
- सध्याचे डिजिटायझेशन स्टेटस ३ लाख डिजिटायझ्ड, १.३ लाख अपलोड, फक्त ७०,०००.

३. मिस वर्ल्ड २०२५ स्पोर्ट्स चॅलेंज.

- स्पर्धेत एस्टोनियाच्या एलिस रँडमाने सुवर्णपदक जिंकून इतिहास रचला. - जगभरातील १०७ प्रतिनिधींविरुद्ध स्पर्धा करत, रँडमाचा विजय हा एस्टोनियाचा दोन दशकांहून अधिक काळातील मिस वर्ल्ड स्पर्धेच्या पुढील फेरीत प्रवेश करण्याचा पहिला टप्पा होता.
- सुवर्ण विजेता: एलिस रँडमा (एस्टोनिया)
- रौप्य विजेता: ऑरेली जोआकिम (मार्टीनिक)
- कांस्यपदक विजेता : एम्मा मॉरिसन (कॅनडा).

४. 'कॅम्पस कॉलिंग' कार्यक्रम

- राष्ट्रीय महिला आयोगाने (NCW) 'कॅम्पस कॉलिंग' कार्यक्रम सुरू केला.
- या कार्यक्रमाचा उद्देश लिंग संवेदनशीलता वाढवणे, लैंगिक छळाची आणि सायबर गुन्ह्यांची जाणीव निर्माण करणे व विद्यार्थ्यांवर होणाऱ्या परिणामांना संबोधित करणे आहे.
- हा कार्यक्रम संपूर्ण देशभरातील 1,000 हून अधिक विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांपर्यंत पोहोचवण्याचा उद्देश ठेवतो.

JOIN:- @MpscMadeSimple

🔰आज Combine Grp B Pre नापास झालेल्या मित्रांसाठी खास

जर आपण मागील 3 वर्षांमध्ये MPSC Combine Grp B/C परीक्षेची तयारी करत असाल आणि आतापर्यंत आपण एकही पूर्वपरीक्षा पास झालेले नसाल तर आता योग्य वेळ आली आहे तुम्हाला या चक्रव्यूहातून बाहेर पडण्याची.
सरकारी नोकरी मिळवणे म्हणजेच जीवनात यशस्वी होणे हा भ्रम सर्वप्रथम दूर करा.
जगात अनेक क्षेत्रातील नवीन संधी तुमची वाट बघत आहेत त्याचा शोध घ्या.
ज्यांना शेती मध्ये पाण्याची सोय आहे त्यांनी नवीन पद्धतीने शेती करून चांगला पैसा कमवा. माझे काही नातेवाईक व मित्रांचे शेतीचे उत्पन्न हे एखाद्या Class 1 अधिकाऱ्याच्या INCOME पेक्षा खूप जास्त आहे .
ज्यांना शेती नाही किंवा शेतीत पाण्याची सोय नाही त्यांनी छोट्या मोठ्या उद्योग व्यवसायाकडे वळावे. विविध कर्ज व अनुदानाच्या योजना आपण आतापर्यंत अभ्यासलेल्या आहेत, त्याचा फायदा घेण्याची ही योग्य वेळ आहे.
साधारण प्रत्येक जातीसाठी सरकारने महामंडळ मार्फत उद्योगांसाठी कर्जाची सोय केलेली आहे त्याचा फायदा घ्या.यासाठी प्रशासनातील मित्रांची मदत घ्या...

Take Decision 👍

पटलं तर घ्या...नाहीतर सोडून द्या...

- श्री धीरज चव्हाण(STI)

@MPSCExpress