Forwarded from MPSC Alerts
महाराष्ट्र दुय्यम सेवा गट - ब (अराजपत्रित) संयुक्त पूर्व परीक्षा 2022
प्रथम उत्तरतालिका
MPSC चे अधिक अपडेट जाणून घेण्यासाठी जॉईन करा. @MPSCAlerts
प्रथम उत्तरतालिका
MPSC चे अधिक अपडेट जाणून घेण्यासाठी जॉईन करा. @MPSCAlerts
मानवी शरीर:
1: हाडांची संख्या: 206
2: स्नायूंची संख्या: 639
3: मूत्रपिंडांची संख्या: 2
4: दुधाच्या दातांची संख्या: 20
5: फासांची संख्या: 24 (12 जोड्या)
6: हार्ट चेंबर क्रमांक: 4
7: मोठी धमनी: महाधमनी
8: सामान्य रक्तदाब: 120/80 मिमीएचजी
9: रक्त पीएच: 7.4
10: पाठीच्या स्तंभात कशेरुकाची संख्या: 33
11: मान मध्ये कशेरुकांची संख्या: 7
12: मध्यम कानात हाडांची संख्या: 6
13: चेहर्यावरील हाडांची संख्या: 14
14: कवटीतील हाडांची संख्या: 22
15: छातीत हाडांची संख्या: 25
16: हात मध्ये हाडांची संख्या: 6
17: मानवी हातातील स्नायूंची संख्या: 72
18: हृदयातील पंपांची संख्या: 2
19: सर्वात मोठा अवयव: त्वचा
20: सर्वात मोठी ग्रंथी: यकृत
21: सर्वात मोठा सेल: मादा अंडाशय
22: सर्वात लहान सेल: शुक्राणू
23: सर्वात लहान हाड: मध्यवर्ती कान
24: प्रथम प्रत्यारोपण केलेले अवयव: मूत्रपिंड
25: लहान आतड्याची सरासरी लांबी: 7 मी
26: मोठ्या आतड्याची सरासरी लांबी: 1.5 मी
27: नवजात बाळाचे सरासरी वजन: 3 किलो
28: एका मिनिटात नाडी दर: 72 वेळा
29: शरीराचे सामान्य तापमान: 37 से ° (98.4 फ °)
30: रक्ताची सरासरी मात्रा: 4 ते 5 लिटर
:१: लाइफटाइम लाल रक्तपेशी: १२० दिवस
32: लाइफटाइम पांढ White्या रक्त पेशी: 10 ते 15 दिवस
33: गरोदरपण: 280 दिवस (40 आठवडे)
34: मानवी पायात हाडांची संख्या: 33
35: प्रत्येक मनगटात हाडांची संख्या: 8
36: हातात हाडांची संख्या: 27
37: सर्वात मोठी अंतःस्रावी ग्रंथी: थायरॉईड
38: सर्वात मोठे लिम्फॅटिक अवयव: प्लीहा
40: सर्वात मोठे आणि भक्कम हाडे: फेमूर
:१: सर्वात लहान स्नायू: स्टेपेडियस (मध्यम कान)
41: गुणसूत्र संख्या: 46 (23 जोड्या)
42: नवजात बाळाच्या हाडांची संख्या: 306
43: रक्ताची चिकटपणा: 4.5 ते 5.5
44: युनिव्हर्सल डोनर रक्तगट: ओ
45: सार्वत्रिक प्राप्तकर्ता रक्त गट: एबी
46: सर्वात मोठा पांढरा रक्त पेशी: मोनोसाइट
47: सर्वात लहान पांढर्या रक्त पेशी: लिम्फोसाइट
48: लाल रक्तपेशींची संख्या वाढते असे म्हणतात: पॉलीसिथेमिया
49: शरीरात रक्तपेढी आहे: प्लीहा
50: जीवनाच्या नदीला म्हणतात: रक्त
51: सामान्य रक्तातील कोलेस्टेरॉलची पातळी: 100 मिलीग्राम / डीएल
52: रक्ताचा द्रव भाग: प्लाझ्मा
1: हाडांची संख्या: 206
2: स्नायूंची संख्या: 639
3: मूत्रपिंडांची संख्या: 2
4: दुधाच्या दातांची संख्या: 20
5: फासांची संख्या: 24 (12 जोड्या)
6: हार्ट चेंबर क्रमांक: 4
7: मोठी धमनी: महाधमनी
8: सामान्य रक्तदाब: 120/80 मिमीएचजी
9: रक्त पीएच: 7.4
10: पाठीच्या स्तंभात कशेरुकाची संख्या: 33
11: मान मध्ये कशेरुकांची संख्या: 7
12: मध्यम कानात हाडांची संख्या: 6
13: चेहर्यावरील हाडांची संख्या: 14
14: कवटीतील हाडांची संख्या: 22
15: छातीत हाडांची संख्या: 25
16: हात मध्ये हाडांची संख्या: 6
17: मानवी हातातील स्नायूंची संख्या: 72
18: हृदयातील पंपांची संख्या: 2
19: सर्वात मोठा अवयव: त्वचा
20: सर्वात मोठी ग्रंथी: यकृत
21: सर्वात मोठा सेल: मादा अंडाशय
22: सर्वात लहान सेल: शुक्राणू
23: सर्वात लहान हाड: मध्यवर्ती कान
24: प्रथम प्रत्यारोपण केलेले अवयव: मूत्रपिंड
25: लहान आतड्याची सरासरी लांबी: 7 मी
26: मोठ्या आतड्याची सरासरी लांबी: 1.5 मी
27: नवजात बाळाचे सरासरी वजन: 3 किलो
28: एका मिनिटात नाडी दर: 72 वेळा
29: शरीराचे सामान्य तापमान: 37 से ° (98.4 फ °)
30: रक्ताची सरासरी मात्रा: 4 ते 5 लिटर
:१: लाइफटाइम लाल रक्तपेशी: १२० दिवस
32: लाइफटाइम पांढ White्या रक्त पेशी: 10 ते 15 दिवस
33: गरोदरपण: 280 दिवस (40 आठवडे)
34: मानवी पायात हाडांची संख्या: 33
35: प्रत्येक मनगटात हाडांची संख्या: 8
36: हातात हाडांची संख्या: 27
37: सर्वात मोठी अंतःस्रावी ग्रंथी: थायरॉईड
38: सर्वात मोठे लिम्फॅटिक अवयव: प्लीहा
40: सर्वात मोठे आणि भक्कम हाडे: फेमूर
:१: सर्वात लहान स्नायू: स्टेपेडियस (मध्यम कान)
41: गुणसूत्र संख्या: 46 (23 जोड्या)
42: नवजात बाळाच्या हाडांची संख्या: 306
43: रक्ताची चिकटपणा: 4.5 ते 5.5
44: युनिव्हर्सल डोनर रक्तगट: ओ
45: सार्वत्रिक प्राप्तकर्ता रक्त गट: एबी
46: सर्वात मोठा पांढरा रक्त पेशी: मोनोसाइट
47: सर्वात लहान पांढर्या रक्त पेशी: लिम्फोसाइट
48: लाल रक्तपेशींची संख्या वाढते असे म्हणतात: पॉलीसिथेमिया
49: शरीरात रक्तपेढी आहे: प्लीहा
50: जीवनाच्या नदीला म्हणतात: रक्त
51: सामान्य रक्तातील कोलेस्टेरॉलची पातळी: 100 मिलीग्राम / डीएल
52: रक्ताचा द्रव भाग: प्लाझ्मा
याची प्रमुख चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत?
तुम्हाला डोळ्याच्या समस्यांमुळे त्रास होतो आहे असे पुढे दिलेली चिन्हे आणि लक्षणे सुचवतात:
♦️डोळे लाल होणे आणि सुजणे.
♦️डोळ्याला खाज येणे आणि डोळ्यात चिपड जमा होणे.
♦️डोळे चुरचुरणे आणि जड होणे.
♦️दृष्टी अधू होणे.
♦️डोळ्याभोवती आणि डोळ्यात वेदना होणे.
♦️धुरकट, अस्पष्ट किंवा दुहेरी दृश्य दिसणे.
♦️दृष्टीसमोर डाग किंवा ठिपके दिसणे उदा., फ्लोटर्स.
♦️बुब्बुळाचा रंग बदलणे.
♦️प्रकाशामुळे डोळे दिपणे.
♦️दृष्टी जाणे.
♦️डोळ्यावर पडदा असल्यासारखे वाटणे.
💥♻️💥♻️💥♻️💥♻️💥♻️💥♻️💥♻️
♻️याची प्रमुख कारणे काय आहेत?♻️
♦️डोळ्याच्या समस्या विविध कारणांमुळे उद्भवू शकतात. या समस्यांची प्रमुख कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत:
♦️जीवाणू, विषाणू, बुरशी किंवा परजीवींमुळे होणारा संसर्ग.
♦️डोळ्याला किंवा डोळ्याच्या एखाद्या भागाला इजा होणे.
♦️मधुमेह, उच्च रक्तदाब यासारख्या रोग परिस्थिति आणि संधिवात, जोग्रेन सिंड्रोमसारख्या ऑटोइम्युन कंडिशन्स.
♦️डोळ्यांवर खूप ताण येणे.
♦️व्हिटॅमिन ए ची कमतरता.
♦️आनुवंशिक रोग.
♦️अॅलर्जी.
♦️लांबलेले औषधोपचार.
♦️वृद्धत्व.
♻️याचे निदान आणि उपचार कसे केले जातात?♻️
♦️वर्षातून एकदा डोळ्यांची तपासणी केली पाहिजे. डोळे तपासणीमुळे त्यांच्या समस्यांची चिन्हे आणि लक्षणे समजण्यात मदत होते. नेत्रचिकित्सकाकडून डोळ्यांच्या समस्यांचे निदान खालील प्रकारे केले जाऊ शकते:
♦️डोळ्यांची तपासणी.
♦️दृष्टी सुक्ष्मतेसंबंधी समस्या आहेत का ते तपासण्यासाठी रिफ्राक्षन आणि स्नेलन परीक्षा जसे की जवळची आणि दूरची दृष्टी.
♦️व्हीज्युअल फील्ड टेस्टिंग.
♦️गोल्डमन्स स्पेरिमेट्री आणि अम्स्लर्स ग्रीड यांनी अनुक्रमे परिघीय आणि मध्य दृष्टी तपासली जाते.
♦️फंडस (अंतर्गत पृष्ठभाग) तपासण्यासाठी डोळ्याची फंडोस्कोपी केली जाते.
♦️ऑक्युलर प्रेशर मोजण्यासाठी टोनोमेट्री केली जाते.
♦️रातांधळेपणा तपासण्यासाठी ईशीहारा कलर प्लेट्स केले जाते.
♦️चष्मा, कॉनटॅक्ट लेंसेस किंवा लेझर उपचारांनी दृष्टी दुरुस्त करणे.
♦️डोळे कोरडे झाल्यास त्यांना ओलावा देणारे औषधी असलेले आय ड्रॉप्स किंवा आय जेल्स.
अॅलर्जी, ग्लोकोमा आणि डोळ्यांच्या संसर्गावर उपचार म्हणून औषधी आय ड्रॉप्स.
♦️डायबेटिक रेटीनोपॅथीसाठी लेझर उपचार.
♦️मोतीबिंदू आणि रेटीनल डिटॅचमेंटवरील उपचार म्हणून सर्जिकल इंटरव्हेंशन.
♦️मॅक्युलर डिजनरेशनवरील उपचार म्हणून फोटोडायनॅमिक थेरपी.
♦️डोळ्यांच्या कोरडेपणावर ओमेगा-3 फॅटी अॅसिड्स आणि पौष्टिक सप्लिमेंट्स.
♦️जीवनशैलीत बदल केल्यानेसुद्धा डोळ्यांच्या समस्यांचा त्रास होत नाही. निरोगी आणि व्हिटॅमिनयुक्त आहार घ्यावा, धूम्रपान करू नये, रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रणात ठेवावी, सनग्लासेसच्या सहाय्याने डोळ्यांचे संरक्षण करावे, जोखमीचे काम करताना सुरक्षा चष्मा घालावा आणि डोळ्यांना पुरेसा आराम द्यावा. वरचेवर होणार्या आणि जुन्या लक्षणांसाठी नेत्रविकारतज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
♦️पर्युदरशोथ हा एक प्राणघातक रोग आहे, यात अवयवांचे नुकसान होण्याची भीती असते
♦️सकाळी 40 मिनिटांसाठी ही दिनचर्या ठेवा, रोग दूर राहतील
♦️कोरोनातून बरे झाल्यावर या तपासण्या अवश्य करा
♦️या 7 खाद्य पदार्थांच्या सेवनाने गुडघा आणि सांधेदुखीपासून आराम मिळेल
मोसंबीचा रस अनेक रोगांपासुन मुक्तता ♦️करतो, औषधापेक्षा कमी नाही
♦️डोळ्यांचे विकार साठी औषधे
♦️डोळ्यांचे विकार चे डॉक्टर
🌱🌱मोज-मापन (MEASUREMENT)🌱🌱
🥀आपल्या सभोवताली असलेल्या सर्व पदार्थ, वस्तू यांचे व्यवस्थित मोजमापन करण्यासाठी त्यांना वेगवेगळ्या प्रकारच्या एककांनी मोजले जाते.
🥀असे वेगवेगळ्या एकूण चार प्रकारच्या एकक पद्धतीत मोजता येते.
🌲🌱🌲🌱🌲🌱🌲🌱🌲🌱🌳🌱🌲🌱
🌿CGS पद्धत (Centimeter, Gram, second)
🌿MKS पद्धती (Meter, Kilogram, second)
🌿FPS पद्धत (Foot, Pound, second)
🌿SI International system of Unit)
♻️✅♻️✅♻️✅♻️✅♻️♻️♻️✅
♻️याच्या व्यतिरीक्त एकक (Unit) हे दोन प्रकारे मांडता येते.
1) मूलभूत एकक (Fundamental Unit)
2) साध्य एकक (Derived Unit)
♻️♻️अंतःस्त्रावी संस्था♻️♻️ (Endocrine System)
✅आपल्या शरीरात विविध ठिकाणी काही विशिष्ट अवयव रासायनिक पदार्थांची निर्मिती करतात. या रासायनिक पदार्थांनाच विकरे किंवा संप्रेरके असे म्हणतात. आपल्या शरीरात जी अवयव विकरे किंवा संप्रेरके स्रवतात त्यांना ग्रंथी असे म्हणतात. आणि अशा ग्रंथींच्या समुहापासून अंतःस्त्रावी संस्था तयार होते. अंतः स्त्रावी ग्रंथीतून स्त्रवणारे संप्रेरके सरळ रक्तात मिसळतात कारण त्यांच्या वहनासाठी माध्यम नसते. म्हणून त्यांना नलिका विरहित ग्रंथी असेही म्हणतात.
तुम्हाला डोळ्याच्या समस्यांमुळे त्रास होतो आहे असे पुढे दिलेली चिन्हे आणि लक्षणे सुचवतात:
♦️डोळे लाल होणे आणि सुजणे.
♦️डोळ्याला खाज येणे आणि डोळ्यात चिपड जमा होणे.
♦️डोळे चुरचुरणे आणि जड होणे.
♦️दृष्टी अधू होणे.
♦️डोळ्याभोवती आणि डोळ्यात वेदना होणे.
♦️धुरकट, अस्पष्ट किंवा दुहेरी दृश्य दिसणे.
♦️दृष्टीसमोर डाग किंवा ठिपके दिसणे उदा., फ्लोटर्स.
♦️बुब्बुळाचा रंग बदलणे.
♦️प्रकाशामुळे डोळे दिपणे.
♦️दृष्टी जाणे.
♦️डोळ्यावर पडदा असल्यासारखे वाटणे.
💥♻️💥♻️💥♻️💥♻️💥♻️💥♻️💥♻️
♻️याची प्रमुख कारणे काय आहेत?♻️
♦️डोळ्याच्या समस्या विविध कारणांमुळे उद्भवू शकतात. या समस्यांची प्रमुख कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत:
♦️जीवाणू, विषाणू, बुरशी किंवा परजीवींमुळे होणारा संसर्ग.
♦️डोळ्याला किंवा डोळ्याच्या एखाद्या भागाला इजा होणे.
♦️मधुमेह, उच्च रक्तदाब यासारख्या रोग परिस्थिति आणि संधिवात, जोग्रेन सिंड्रोमसारख्या ऑटोइम्युन कंडिशन्स.
♦️डोळ्यांवर खूप ताण येणे.
♦️व्हिटॅमिन ए ची कमतरता.
♦️आनुवंशिक रोग.
♦️अॅलर्जी.
♦️लांबलेले औषधोपचार.
♦️वृद्धत्व.
♻️याचे निदान आणि उपचार कसे केले जातात?♻️
♦️वर्षातून एकदा डोळ्यांची तपासणी केली पाहिजे. डोळे तपासणीमुळे त्यांच्या समस्यांची चिन्हे आणि लक्षणे समजण्यात मदत होते. नेत्रचिकित्सकाकडून डोळ्यांच्या समस्यांचे निदान खालील प्रकारे केले जाऊ शकते:
♦️डोळ्यांची तपासणी.
♦️दृष्टी सुक्ष्मतेसंबंधी समस्या आहेत का ते तपासण्यासाठी रिफ्राक्षन आणि स्नेलन परीक्षा जसे की जवळची आणि दूरची दृष्टी.
♦️व्हीज्युअल फील्ड टेस्टिंग.
♦️गोल्डमन्स स्पेरिमेट्री आणि अम्स्लर्स ग्रीड यांनी अनुक्रमे परिघीय आणि मध्य दृष्टी तपासली जाते.
♦️फंडस (अंतर्गत पृष्ठभाग) तपासण्यासाठी डोळ्याची फंडोस्कोपी केली जाते.
♦️ऑक्युलर प्रेशर मोजण्यासाठी टोनोमेट्री केली जाते.
♦️रातांधळेपणा तपासण्यासाठी ईशीहारा कलर प्लेट्स केले जाते.
♦️चष्मा, कॉनटॅक्ट लेंसेस किंवा लेझर उपचारांनी दृष्टी दुरुस्त करणे.
♦️डोळे कोरडे झाल्यास त्यांना ओलावा देणारे औषधी असलेले आय ड्रॉप्स किंवा आय जेल्स.
अॅलर्जी, ग्लोकोमा आणि डोळ्यांच्या संसर्गावर उपचार म्हणून औषधी आय ड्रॉप्स.
♦️डायबेटिक रेटीनोपॅथीसाठी लेझर उपचार.
♦️मोतीबिंदू आणि रेटीनल डिटॅचमेंटवरील उपचार म्हणून सर्जिकल इंटरव्हेंशन.
♦️मॅक्युलर डिजनरेशनवरील उपचार म्हणून फोटोडायनॅमिक थेरपी.
♦️डोळ्यांच्या कोरडेपणावर ओमेगा-3 फॅटी अॅसिड्स आणि पौष्टिक सप्लिमेंट्स.
♦️जीवनशैलीत बदल केल्यानेसुद्धा डोळ्यांच्या समस्यांचा त्रास होत नाही. निरोगी आणि व्हिटॅमिनयुक्त आहार घ्यावा, धूम्रपान करू नये, रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रणात ठेवावी, सनग्लासेसच्या सहाय्याने डोळ्यांचे संरक्षण करावे, जोखमीचे काम करताना सुरक्षा चष्मा घालावा आणि डोळ्यांना पुरेसा आराम द्यावा. वरचेवर होणार्या आणि जुन्या लक्षणांसाठी नेत्रविकारतज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
♦️पर्युदरशोथ हा एक प्राणघातक रोग आहे, यात अवयवांचे नुकसान होण्याची भीती असते
♦️सकाळी 40 मिनिटांसाठी ही दिनचर्या ठेवा, रोग दूर राहतील
♦️कोरोनातून बरे झाल्यावर या तपासण्या अवश्य करा
♦️या 7 खाद्य पदार्थांच्या सेवनाने गुडघा आणि सांधेदुखीपासून आराम मिळेल
मोसंबीचा रस अनेक रोगांपासुन मुक्तता ♦️करतो, औषधापेक्षा कमी नाही
♦️डोळ्यांचे विकार साठी औषधे
♦️डोळ्यांचे विकार चे डॉक्टर
🌱🌱मोज-मापन (MEASUREMENT)🌱🌱
🥀आपल्या सभोवताली असलेल्या सर्व पदार्थ, वस्तू यांचे व्यवस्थित मोजमापन करण्यासाठी त्यांना वेगवेगळ्या प्रकारच्या एककांनी मोजले जाते.
🥀असे वेगवेगळ्या एकूण चार प्रकारच्या एकक पद्धतीत मोजता येते.
🌲🌱🌲🌱🌲🌱🌲🌱🌲🌱🌳🌱🌲🌱
🌿CGS पद्धत (Centimeter, Gram, second)
🌿MKS पद्धती (Meter, Kilogram, second)
🌿FPS पद्धत (Foot, Pound, second)
🌿SI International system of Unit)
♻️✅♻️✅♻️✅♻️✅♻️♻️♻️✅
♻️याच्या व्यतिरीक्त एकक (Unit) हे दोन प्रकारे मांडता येते.
1) मूलभूत एकक (Fundamental Unit)
2) साध्य एकक (Derived Unit)
♻️♻️अंतःस्त्रावी संस्था♻️♻️ (Endocrine System)
✅आपल्या शरीरात विविध ठिकाणी काही विशिष्ट अवयव रासायनिक पदार्थांची निर्मिती करतात. या रासायनिक पदार्थांनाच विकरे किंवा संप्रेरके असे म्हणतात. आपल्या शरीरात जी अवयव विकरे किंवा संप्रेरके स्रवतात त्यांना ग्रंथी असे म्हणतात. आणि अशा ग्रंथींच्या समुहापासून अंतःस्त्रावी संस्था तयार होते. अंतः स्त्रावी ग्रंथीतून स्त्रवणारे संप्रेरके सरळ रक्तात मिसळतात कारण त्यांच्या वहनासाठी माध्यम नसते. म्हणून त्यांना नलिका विरहित ग्रंथी असेही म्हणतात.
✅अंतःस्त्रावी ग्रंथीशिवाय आपल्या शरीरात काही विशिष्ट ठिकाणी बाह्यस्त्रावी ग्रंथी असतात. यातून स्रवणाऱ्या संप्रेरकांच्या वहनासाठी नलिका असते. म्हणून यांना नलिकायुक्त ग्रंथी असेही म्हणतात.
♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️
✅✅अंतःस्त्रावी ग्रंथी (Endocrine Glands):✅✅
🔆1) पियुषिका ग्रंथी (Pitutary Gland):
ही सर्वात लहान अंतःस्त्रावी ग्रंथी असून आपल्या शरीरात मेंदूमध्ये आढळते. या ग्रंथीला मास्टर ग्रंथी असे म्हणतात. कारण, या ग्रंथीमुळे इतर ग्रंथीचे कार्य नियंत्रित केले जाते.
✅ या ग्रंथीतून सोमॅटोट्रॉपिन हे वृद्धी संप्रेरक स्त्रवत असते.
✅हे विकर जास्त प्रमाणात स्रवल्यास व्यक्ती जास्त उंच होतो, तर कमी प्रमाणात स्रवल्यास त्या व्यक्तींची उंची कमी राहते.
✅कार्य : आपल्या शरीरात वाढ, विकास, प्रजनन, इतर ग्रंथींचे कार्य नियंत्रण करते.
✅✅2) हायपोथॅलॅमस (Hypothalamus):✅✅
ही ग्रंथी आपल्या डोक्यामध्ये पियुषिका ग्रंथीच्या बाजुला आढळते. यातून थायरोट्रोपीन (TRH), डोपॅमाईन, वृद्धीसंप्रेरक, सोमॅटोस्टॅटिन, गोनॅडोट्रोपिन, कॉर्टिकोट्रोपीन, ऑक्झिटोसिन आणि व्हॅसोप्रेसिन (ADH) ही संप्रेरके स्रवतात.
✅ कार्य:
🔰थायरोट्रोपिनमुळे पियुषिका ग्रंथीतून थायरॉईड उद्दीपन संप्रेरक स्रवण्यास मदत होते.
🔰डोपॅमाईनमुळे मेंदूतील चेतापेशींचे कार्य नियंत्रित करण्यासाठी प्रोलॅक्टिन रसायन स्रवले जाते.
🔰सोमॅटोस्टॅटिनमुळे वाढ आणि विकास नियंत्रित केली जाते.
🔰व्हॅसोप्रेसिन संप्रेरकांमुळे वृक्क मालिकेतील पाण्याचे वहन नियंत्रित केले जाऊन रक्ताचे आकारमान नियंत्रित राहते.
♻️🔰♻️♻️♻️♻️🔰♻️🔰♻️♻️🔰🔰
✅✅3) पिनल ग्रंथी (Pineal Gland):✅✅
मेंदूच्या आतील भागात आढळते. यामधून मेलॅटॉनिन हे संप्रेरक स्त्रवते. हे संप्रेरक सूर्यप्रकाशाची तीव्रता कमी झाल्यानंतर स्रवण्यास सुरुवात होते म्हणूनच आपल्याला झोप येते.
✅✅4) थायरॉईड ग्रंथी (Thyroid Gland):✅✅
🔰ही ग्रंथी आपल्या शरीरात गळ्याच्या खालील भागात श्वसननलिकेच्या तोंडावर असते. या ग्रंथीमधून थायरॉक्झीन (Thyroxine) आणि ट्रायआयोडो थायरॉनॊईन (Tri-iodo-Thyronoine) नावाचे संप्रेरक स्त्रवत असते.
🔰या संप्रेरकाच्या कमी स्रवण्यामुळे लहान मुलांना Cretinism नावाचा रोग होतो. म्हणजे त्यामध्ये मुलगा कमी खातो, जास्त झोपतो, जीभ लांब होते इत्यादी दोष दिसून येतात.
🔰हे प्रमाण प्रौढ व्यक्तींमध्ये कमी झाल्यास Myxedemerma नावाचा रोग होतो. अशा व्यक्तीस थंडी सहन होत नाही आणि तो शारीरिक तसेच मानसिकदृष्ट्या दुर्बल बनतो.
🔰कार्य:
शारीरिक तसेच मानसिक वाढ नियंत्रित करणे.
ऊर्जानिर्मिती तसेच रोगप्रतिकारक क्षमता नियंत्रित करणे.
✅✅5) पॅरा थायरॉईड ग्रंथी (Para-Thyroid Gland):✅✅
🔰ही ग्रंथी आपल्या शरीरात थायरॉईड ग्रंथींच्या मागे आढळते. या ग्रंथीतून पॅरा-थायरॉईड संप्रेर के स्रवतात.
:
🔰पॅरा थायरॉईड संप्रेरकांमुळे आपल्या शरीरात रक्तातील कॅल्शियमचे प्रमाण वाढविण्यास मदत केली जाते.
✅✅6) आद्यांत्र ग्रंथी (Adrenal Gland):✅✅
ही ग्रंथी शरीरात लहान आतड्यामधे आढळते. या ग्रंथीतून सिक्रेटीन आणि कोलेसिस्टोकायनिन ही संप्रेरके स्रवतात.
:
सिक्रेटीन संप्रेरकामुळे बायकार्बोनेट क्षारांची निर्मिती होते व त्यामुळे आतड्यात आम्लारीधर्मी परिस्थिती निर्माण होते.
कोलेसिस्टोकायनिन संप्रेरकांमुळे स्वादुपिंडातून पाचक विकरे स्रवले जातात तसेच पित्ताशयातून पित्त स्रवले जाते.
♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️♻️
✅✅अंतःस्त्रावी ग्रंथी (Endocrine Glands):✅✅
🔆1) पियुषिका ग्रंथी (Pitutary Gland):
ही सर्वात लहान अंतःस्त्रावी ग्रंथी असून आपल्या शरीरात मेंदूमध्ये आढळते. या ग्रंथीला मास्टर ग्रंथी असे म्हणतात. कारण, या ग्रंथीमुळे इतर ग्रंथीचे कार्य नियंत्रित केले जाते.
✅ या ग्रंथीतून सोमॅटोट्रॉपिन हे वृद्धी संप्रेरक स्त्रवत असते.
✅हे विकर जास्त प्रमाणात स्रवल्यास व्यक्ती जास्त उंच होतो, तर कमी प्रमाणात स्रवल्यास त्या व्यक्तींची उंची कमी राहते.
✅कार्य : आपल्या शरीरात वाढ, विकास, प्रजनन, इतर ग्रंथींचे कार्य नियंत्रण करते.
✅✅2) हायपोथॅलॅमस (Hypothalamus):✅✅
ही ग्रंथी आपल्या डोक्यामध्ये पियुषिका ग्रंथीच्या बाजुला आढळते. यातून थायरोट्रोपीन (TRH), डोपॅमाईन, वृद्धीसंप्रेरक, सोमॅटोस्टॅटिन, गोनॅडोट्रोपिन, कॉर्टिकोट्रोपीन, ऑक्झिटोसिन आणि व्हॅसोप्रेसिन (ADH) ही संप्रेरके स्रवतात.
✅ कार्य:
🔰थायरोट्रोपिनमुळे पियुषिका ग्रंथीतून थायरॉईड उद्दीपन संप्रेरक स्रवण्यास मदत होते.
🔰डोपॅमाईनमुळे मेंदूतील चेतापेशींचे कार्य नियंत्रित करण्यासाठी प्रोलॅक्टिन रसायन स्रवले जाते.
🔰सोमॅटोस्टॅटिनमुळे वाढ आणि विकास नियंत्रित केली जाते.
🔰व्हॅसोप्रेसिन संप्रेरकांमुळे वृक्क मालिकेतील पाण्याचे वहन नियंत्रित केले जाऊन रक्ताचे आकारमान नियंत्रित राहते.
♻️🔰♻️♻️♻️♻️🔰♻️🔰♻️♻️🔰🔰
✅✅3) पिनल ग्रंथी (Pineal Gland):✅✅
मेंदूच्या आतील भागात आढळते. यामधून मेलॅटॉनिन हे संप्रेरक स्त्रवते. हे संप्रेरक सूर्यप्रकाशाची तीव्रता कमी झाल्यानंतर स्रवण्यास सुरुवात होते म्हणूनच आपल्याला झोप येते.
✅✅4) थायरॉईड ग्रंथी (Thyroid Gland):✅✅
🔰ही ग्रंथी आपल्या शरीरात गळ्याच्या खालील भागात श्वसननलिकेच्या तोंडावर असते. या ग्रंथीमधून थायरॉक्झीन (Thyroxine) आणि ट्रायआयोडो थायरॉनॊईन (Tri-iodo-Thyronoine) नावाचे संप्रेरक स्त्रवत असते.
🔰या संप्रेरकाच्या कमी स्रवण्यामुळे लहान मुलांना Cretinism नावाचा रोग होतो. म्हणजे त्यामध्ये मुलगा कमी खातो, जास्त झोपतो, जीभ लांब होते इत्यादी दोष दिसून येतात.
🔰हे प्रमाण प्रौढ व्यक्तींमध्ये कमी झाल्यास Myxedemerma नावाचा रोग होतो. अशा व्यक्तीस थंडी सहन होत नाही आणि तो शारीरिक तसेच मानसिकदृष्ट्या दुर्बल बनतो.
🔰कार्य:
शारीरिक तसेच मानसिक वाढ नियंत्रित करणे.
ऊर्जानिर्मिती तसेच रोगप्रतिकारक क्षमता नियंत्रित करणे.
✅✅5) पॅरा थायरॉईड ग्रंथी (Para-Thyroid Gland):✅✅
🔰ही ग्रंथी आपल्या शरीरात थायरॉईड ग्रंथींच्या मागे आढळते. या ग्रंथीतून पॅरा-थायरॉईड संप्रेर के स्रवतात.
:
🔰पॅरा थायरॉईड संप्रेरकांमुळे आपल्या शरीरात रक्तातील कॅल्शियमचे प्रमाण वाढविण्यास मदत केली जाते.
✅✅6) आद्यांत्र ग्रंथी (Adrenal Gland):✅✅
ही ग्रंथी शरीरात लहान आतड्यामधे आढळते. या ग्रंथीतून सिक्रेटीन आणि कोलेसिस्टोकायनिन ही संप्रेरके स्रवतात.
:
सिक्रेटीन संप्रेरकामुळे बायकार्बोनेट क्षारांची निर्मिती होते व त्यामुळे आतड्यात आम्लारीधर्मी परिस्थिती निर्माण होते.
कोलेसिस्टोकायनिन संप्रेरकांमुळे स्वादुपिंडातून पाचक विकरे स्रवले जातात तसेच पित्ताशयातून पित्त स्रवले जाते.
Forwarded from SpardhaGram
// SpardhaGram //
संयुक्त गट ब व क पूर्व परीक्षा फायनल टच
ऑनलाईन वन-डे रिव्हिजन बॅचेस
◆ अर्थव्यवस्था
◆ राज्यव्यवस्था
◆ अंकगणित व बुद्धिमत्ता
◆ भूगोल
◆ इतिहास
◆ सामान्य विज्ञान
माफक फी
अधिक माहितीसाठी आजच स्पर्धाग्राम App
Download करा:
https://bit.ly/39vTCfr
संपर्क:
स्पर्धाग्राम: 9604020277
जॉईन करा @SpardhaGram
संयुक्त गट ब व क पूर्व परीक्षा फायनल टच
ऑनलाईन वन-डे रिव्हिजन बॅचेस
◆ अर्थव्यवस्था
◆ राज्यव्यवस्था
◆ अंकगणित व बुद्धिमत्ता
◆ भूगोल
◆ इतिहास
◆ सामान्य विज्ञान
माफक फी
अधिक माहितीसाठी आजच स्पर्धाग्राम App
Download करा:
https://bit.ly/39vTCfr
संपर्क:
स्पर्धाग्राम: 9604020277
जॉईन करा @SpardhaGram