#revision
Page 5 ( चालू घडामोडी नोट्स)
चालू घडामोडी जानेवारी 2018

राज्यसेवा , वनसेवा , संयुक्त पूर्व परिक्षाकरिता उपयुक्त

जॉईन करा
@RajyasevaSTI &
@economicsguidance

#Rajyaseva_2018
#Science

विज्ञान सरावप्रश्न
संकलन- @khedkar_prashant

223. रंगीत टेलिव्हिजनमध्ये वापरण्यात येणाऱ्या कॅथोड रे ट्युबची निर्मिती खालीलपैकी कोणत्या घटकांचा वापर करून केली जाते?

⚪️बेरिलियम

⚫️बोरॉन

🔴स्ट्रॉनशियम

🔵सिलिकॉन


जॉईन करा - @RajyasevaSTI

#Rajyaseva_2018
#Science

विज्ञान सरावप्रश्न
संकलन- @khedkar_prashant

223. रंगीत टेलिव्हिजनमध्ये वापरण्यात येणाऱ्या कॅथोड रे ट्युबची निर्मिती खालीलपैकी कोणत्या घटकांचा वापर करून केली जाते?

⚪️बेरिलियम

⚫️बोरॉन

🔴स्ट्रॉनशियम✅✅✅अचूक उत्तर

🔵सिलिकॉन


जॉईन करा - @RajyasevaSTI

राज्य सरकारच्या चुकीच्या धोरणाचा विद्यार्थ्यांना फटका

#Rajyaseva_2018
#Science

विज्ञान सरावप्रश्न
संकलन- @khedkar_prashant


222. दातात भरण्याचे सिमेंट किंवा डेंटिस्ट द्वारे दातात भरण्यासाठी वापरले जाणारे संयुग खालीलपैकी कोणत्या मूलद्रव्यापासून/संयुगापासून बनवले जाते?

⚪️मॅग्नेशिअम

⚫️कॅल्शिअम कार्बोनेट

🔴कॅल्शिअम सल्फेट

🔵कॅल्शियम फॉस्फेट


चॅनल लिंक - @RajyasevaSTI

भारतातील पहिल्या महिला डॉक्टर आनंदीबाई जोशी ला गुगलचे अभिवादन


१५३व्या जन्मदिनानिमित्त साकारले डुडल
भारताच्या पहिल्या महिला डॉक्टर आनंदीबाई गोपाळ जोशी हिच्या १५३व्या जन्मदिनानिमित्त गुगलने अनोखी आदरांजली वाहिली आहे. नाकात नथ आणि पारंपारिक साडी परिधान केलेल्या वेशात आपले वैद्यकीय शिक्षण पूर्ण झाल्याचे डिग्री प्रमाणपत्र दाखवतानाचे तिचे रेखाचित्र साकारुन डुडलद्वारे गुगलने त्यांना अभिवादन केले आहे. बंगळूरुस्थित रेखाचित्रकार कश्मिरा सरोदे यांनी हे चित्र साकारले आहे.
यानिमित्त गुगलने लिहीलेल्या आपल्या ब्लॉगमध्ये म्हटले आहे की, १८८६मध्ये एक तरुण महिला डॉक्टर अमेरिकेहून भारतात परतली. त्यानंतर कोल्हापूरच्या अल्बर्ट एडवर्ड रुग्णालयात तिने महिलांच्या वॉर्डसाठी फिजिशिअन म्हणून कार्यभार स्विकारला. भारतातील केवळ पहिली महिला डॉक्टरच नव्हे तर सर्वात कमी वयात अर्थात अवघ्या १९व्या वर्षात वैद्यकीय पदवी घेतलेली ही पहिली महिला डॉक्टर होती. तिचे नाव होते आनंदी गोपाळ जोशी.जोशीचा जन्म ३१ मार्च १८६५ रोजी पुण्यातील एका सधन ब्राह्मण कुटुंबात झाला होता. त्यानंतर वयाच्या ९व्या वर्षी तीचे लग्न झाले होते. त्यांच्या पतीने तिला आपले शिक्षण पूर्ण करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. अमेरिकेतील पेनसिलव्हेनिया येथील महिला वैद्यकीय महाविद्यालयातून आनंदीबाईंने वैद्यकीय शिक्षणाची डिग्री मिळवली. त्यानंतर ड्रेक्झल विद्यापीठ महाविद्यालायतून त्यांनी पुढील शिक्षण पूर्ण केले. त्यानंतर महिलांसाठी वैद्यकीय महाविद्यालय सुरु करण्याचे स्वप्न घेऊन त्या भारतात आली. तिने कोल्हापूरला एडवर्ड हॉस्पिटल मध्ये नोकरी केली.
मात्र, दुर्देवाने आनंदीबाईंला खूपच कमी जीवन लाभले. वयाचे २२वे वर्ष पूर्ण होण्याआधीच क्षयरोगाने तीचा मृत्यू झाला. असे असले तरी त्यांच्या कार्याने पुढील अनेक पिढ्यांमधील महिलांना प्रोत्साहन दिले. दरम्यान, शुक्र ग्रहावरील एका विवराला आनंदीबाईंचे नाव देऊन त्यांचा सन्मान करण्यात आला आहे.

जॉईन टेलिग्राम @eMPSCguidance

राहुरीच्या कृषी विद्यापीठात सीताफळाची संकरित प्रजात
#current

• सीताफळाखालील क्षेत्र वाढून ते आता ७० हजार हेक्टरवर गेले असून देशातील १३ राज्यांत लागवड केली जात आहे.
• राहुरीच्या महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने सीताफळाची फुले जानकी ही संकरित जात विकसित केली असून राष्ट्रीय पातळीवर तिला मान्यता मिळाली आहे.
• अधिक काळ टिकणारी, जादा उत्पादन देणारी असे या वाणाचे वैशिष्टय़ आहे. रामफळ व सीताफळाचा संकर करून ती तयार करण्यात आली आहे.
राज्यात सीताफळाचे क्षेत्र वाढत आहे.
• १९८८ मध्ये सीताफळाचे २००० हेक्टर क्षेत्र होते. फळबाग लागवड योजना सुरू झाल्यानंतर सीताफळाखालील क्षेत्र वाढून ते आता ७० हजार हेक्टरवर गेले असून
• देशातील १३ राज्यांत लागवड केली जात आहे. अन्य पिकावर कीड व रोगाचा प्रादुर्भाव होतो. त्या तुलनेत सीताफळ त्याला कमी बळी पडते. पाणी कमी लागते. पूर्वी उत्पादन अवघे एकरी अडीच टन येत होते ते आता १२ टनावर जाऊन पोहोचले आहे.
• यापूर्वी सीताफळाच्या बाळानगर, गोल्डन, फुले पुरंदर, एनएमके १, एनएमके २ या जाती प्रसिद्ध होत्या.
• पूर्वीच्या बहुतेक जाती या पारंपरिक होत्या.
• २००७ मध्ये राहुरी कृषी विद्यापीठाने पुरंदर तालुक्यात स्वतंत्र सीताफळ संशोधन केंद्र सुरू केले.
• दोन वर्षांपूर्वी सीताफळाचा फुले जानकी हा वाण विकसित करण्यात आला. आता त्याला राष्ट्रीय स्तरावर मान्यता मिळाली आहे.
• फुले जानकी सीताफळ हे चवीला आंबटगोड असून ते नेहमीपेक्षा जास्त रवाळ आहे. तसेच गरात चिकटपणा नाही.
• साखर २३ ते ३० टक्क्यांपर्यंत आहे. रंग पांढरा पिवळसर आहे व फळाचा बाहेरील डोळा मोठा आहे. बियांची संख्या शंभर ते दीडशे एवढी आहे. सीताफळ व रामफळाचे गुणधर्म त्यात आहेत.

• सीताफळ हे कीड व रोगाला फारसे बळी पडत नाही. मिलिबग हा रोग त्यावर येतो.

• जमिनीत सूक्ष्म अन्नद्रव्ये कमी असतील तर फळे दगडासारखी होतात. सीताफळात अनेक औषधी गुणधर्म आहेत.

जॉईन टेलिग्राम @eMPSCguidance

#Rajyaseva_2018
#Science

विज्ञान सरावप्रश्न
संकलन- @prashant_khedkar

224. Philosopher's Wool (तत्वज्ञ व्यक्तीची लोकर) म्हणून खालीलपैकी कोणते संयुग ओळखले जाते?

⚪️झिंक सल्फेट

⚫️मर्क्युरीक क्लोराईड

🔴झिंक ऑक्साईड

🔵ऑरीक क्लोराईड

जॉईन करा - @RajyasevaSTI

ISRO चा GSAT-6A दळणवळण उपग्रह अवकाशात

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) कडून 29 मार्च 2018 रोजी आंध्रप्रदेशच्या श्रीहरीकोटा येथील सतीश धवन अवकाश केंद्रावरुन स्वदेशी बनावटीच्या ‘GSAT-6A’ या दळणवळण उपग्रहाचे प्रक्षेपण करण्यात आले आहे.

भारताच्या आजवरचे सर्वात मोठे स्वदेशी बनावटीचे GSAT-6A उपग्रह भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान GSLV-F08 अग्निबाणाद्वारे सोडण्यात आले.

उपग्रहाची वैशिष्ट्ये

2066 किलोग्राम वजनाच्या या उपग्रहाच्या बांधणीसाठी 270 कोटी रुपयांचा खर्च आलेला आहे.

हा एक उच्च-शक्ती एस-बॅंड तंत्र आधारित संपर्क उपग्रह आहे. उपग्रह

या उपग्रहाची आयुर्मर्यादा 10 वर्षांची ठरविण्यात आली आहे.

हा उपग्रह 6 मीटर आकाराचा एस-बॅंड अनफर्लेबल अॅंटीना, पृथ्वीवरील केंद्र आणि नेटवर्क व्यवस्थापन तंत्रज्ञानाने सुसज्जित आहे.

हा उपग्रह मोबाइल संपर्काच्या क्षेत्रात उपयोगात आणला जाणार आहे.

GSAT-6 शृंखलेतला हा दुसरा उपग्रह आहे. यापूर्वी ऑगस्ट 2015 मध्ये GSAT-6 अवकाशात सोडले गेले होते. GSAT-6A हा GSAT-6 ला जोड म्हणून कार्य करणार.

उपग्रहाची उपयुक्तता

GSAT-6 उपग्रह भारतात कुठेही उपग्रह आधारित मोबाइल कॉलिंग आणि संपर्क सुलभ बनविण्यास मदत करणार. याचा सर्वाधिक फायदा दुर्गम भागात लष्करी संपर्कात होऊ शकणार. सोबतच उपग्रहात सी-बॅंड संपर्कासाठी एक 0.8 मीटर लांबीचा अँटीना बसविण्यात आला आहे, जो पारंपारिक संपर्क उपकरणांची क्षमता वाढविणार.

एस-बॅंड हे एक विद्युतचुंबकीय लहरींच्या वारंवारीतेमधील एक भाग आहे, ज्यामध्ये 2 GHz ते 4 GHz (गीगाहर्त्झ) यादरम्यान वारंवारिता (frequency) समाविष्ट आहेत. हे मुख्यत: हवामानाशी संबंधित रडार, जहाजावरील रडार आणि काही दळणवळण उपग्रहांमध्ये वापरले जाते, जेथे भक्कम आणि अखंड संपर्क सेवा अपेक्षित असते. हे 4G सेवेसाठी लागणार्‍या 2.5 GHz बँडसाठी तसेच मोबाइल ब्रॉडबँड सेवेसाठी अतिशय उपयुक्त आहे. 

ISRO चा ऐतिहासिक प्रवास

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ही भारत सरकारची प्रमुख अंतराळ संस्था आहे. याचे बंगळुरू येथे मुख्यालय आहे. 1962 साली स्वतंत्र भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू आणि शास्त्रज्ञ विक्रम साराभाई यांच्या प्रयत्नांमुळे, 15 ऑगस्ट 1969 रोजी स्थापित ISRO ने 1962 साली स्थापन झालेल्या इंडियन नॅशनल कमिटी फॉर स्पेस रीसर्च (INCOSPAR) ला बदलले.

ISRO ने 1999 सालापासून व्यावसायिक शाखेच्या मदतीने विदेशी उपग्रह अवकाशात सोडण्याचा कार्यक्रम सुरू केला. ISRO ने साधलेल्या प्रशंसनीय यशाचा आढावा पुढीलप्रमाणे आहे -

19 एप्रिल 1975 रोजी भारताने सोवियत संघाच्या मदतीने आपला पहिला उपग्रह ‘आर्यभट्ट’ पृथ्वीच्या कक्षेत स्थापित केला.

1980 साली पुर्णपणे स्वदेशी बनावटीच्या SLV-3 प्रक्षेपकाद्वारे ‘रोहिणी’ हा पहिला उपग्रह अवकाशात सोडण्यात आला.

22 ऑक्टोबर 2008 रोजी भारताची ‘चंद्रयान-1’ मोहीम यशस्वी झाली. या मोहिमेमधून चंद्राच्या ध्रुव क्षेत्रात पाणी असण्याची पुष्टी केली.

‘मार्स ऑर्बिटर मिशन (MOM)’ ने 24 सप्टेंबर 2014 रोजी यशस्वीरित्या मंगळ ग्रहाच्या कक्षेत प्रवेश केला आणि पहिल्याच प्रयत्नात आणि अगदी कमी खर्चात मंगळ ग्रहाच्या कक्षेत यशस्वीपणे पोहोचणारा पहिला देश ठरला.

फेब्रुवारी 2017 मध्ये एकाचवेळी 7 देशांचे 104 उपग्रह अवकाशात सोडत रशियाचा 37 उपग्रहांचा विक्रम मोडीत काढला.

ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण यान (PSLV) आणि भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान (GSLV) विकसित केले.

सॅटलाइट सुचालन प्रणाली ‘गगन’ आणि क्षेत्रीय सुचालन उपग्रह प्रणाली ‘IRNSS’ विकसित केले.

यानाला पुढे नेणारे अत्यावश्यक असलेले स्वदेशी ‘क्रायोजेनिक इंजन’ तयार केले.

भूस्थिर उपग्रह प्रक्षेपण यान (Geostationary satellite launch vehicle -GSLV) - GSLV हे प्रामुख्याने पृथ्वीच्या भूस्थिर कक्षेत (साधारणतः 3500 किलोमीटर) उपग्रहाच्या INSAT वर्गातील उपग्रहांचे प्रक्षेपण करण्याकरिता विकसित केले गेले. GSLV हे उपग्रहाच्या GSAT मालिकेच्या प्रक्षेपणासाठी वापरले जात आहे. GSLV मध्ये तीन टप्पे आहेत - घन इंधन वापरणारे रॉकेट मोटर स्टेज, अर्थ स्टोअरेबल लिकुइड स्टेज आणि क्रायोजेणीक स्टेज. या वाहनाची 49.13 मीटर उंची आहे. GSLV चे प्रथम उड्डाण 18 एप्रिल 2001 रोजी केले गेले होते.

2017 साली तयार करण्यात आलेला ‘जियोसिंक्रोनस सॅटलाइट लॉंच व्हेइकल मार्क-III’ (GSLV Mk-III) हा भारताने आतापर्यंत बनविलेले सर्वात भारी अग्निबाण आहे आणि हे सर्वाधिक वजनी उपग्रह प्रक्षेपित करण्यास सक्षम आहे. याला ‘फॅट बॉय’ असे टोपणनाव दिले आहे. भारताने आतापर्यंत बनविलेले हे जवळपास 640 टन वजनी सर्वात भारी अग्निबाण आहे आणि हे सर्वाधिक वजनी उपग्रह प्रक्षेपित करण्यास सक्षम आहे. हा अग्निबाण पृथ्वीच्या वातावरणाच्या खालच्या परिभ्रमन कक्षेत 8 टन वजनापर्यंतचे अंतराळ केंद्र पोहोचवण्यास सक्षम आहे.
#current

🌀राज्यसेवा- शेवटचे 7 दिवस🌀

नमस्कार मित्रांनो, राज्यसेवा पूर्व परीक्षेसाठी आजपासून 8 दिवस राहिले आहेत.अनेक विद्यार्थ्यांनी या 8 दिवसात अभ्यासाचे नियोजन खालीलप्रकारे केले तर फायदेशीर असेल.

1. सर्वात महत्वाचे म्हणजे या 8 दिवसात कोणतेही नवीन पुस्तक वाचू नका. वर्षभर आपण जी पुस्तके वाचत होतो त्यांचीच उजळणी (Revision ) करा.

2.चालू घडामोडी, राज्यव्यवस्था, भूगोल व पर्यावरण, सामान्य विज्ञान व या विषयावर मागिल काही वर्षांपासून GS मध्ये बऱ्यापैकी प्रश्न येत असल्याने सध्याच्या काळात या विषयांतील महत्वाचे टॉपिक चीच रिविजन करा.यासाठी विविध
Charts / Tables बघा. तसेच जोड्या लावा,लहान मोठा,चढता उतरता क्रम असे वारंवार विचारले जाणारे प्रश्नावर आधारित माहिती नीट बघून घ्या.

✅चालू घडामोडी - कोणत्याही एखाद्या प्रसिद्ध प्रकाशनाचे पुस्तक नीट Revise करा. सर्व Revise करण्यापेक्षा घटकानुसार जा,जसे कि प्रसिद्ध व्यक्ती,पुरस्कार,पुस्तके,इ. ( किमान मागच्या 10-12 महिन्यांची मासिके)

✅भूगोल (Geography) - सवदी ( भूगोल व पर्यावरण ) पुस्तकातील सर्व Charts व Boxes आणि सवदी Atlas या पुस्तकातील नकाशे

✅ राज्यव्यवस्था (Indian Polity ) - संविधान चार्ट व एम. लक्ष्मीकांत पुस्तकातील Charts आणि Boxes-

✅सामान्य विज्ञान (General Science ) - Pratiyogita Darpan General Science या पुस्तकातील सर्व Charts, Formulae आणि Boxes

✅प्राचीन व मध्ययुगीन इतिहास - Lucent's GK ( सामान्य "ज्ञान" ) या पुस्तकातील संपूर्ण Charts / Boxes

✅अर्थशास्त्र - देसले , कोळंबे या पुस्तकातील Charts आणि Boxes

3. अजून एक अतिशय महत्वाचे काम म्हणजे "आयोगाने पूर्वी विचारलेले प्रश्न" (कोणतेही पुस्तक ) पाहून घेणे..
GS बरोबरच CSAT च्या सर्व जुन्या प्रश्नपत्रिकांचा व्यवस्थित अभ्यास करा..


4. या शेवटच्या 8 दिवसात साधारणतः दररोज GS च्या विषयातील महत्वाचे टॉपिक , दुपारी CSAT साठी किमान 2 ते 3 तास आणि रात्री चालू घडामोडी साठी किमान 1 तास असे वेळापत्रक ठेवावे..

7.दररोज CSAT ला विचारणारे घटकानुसार प्रश्नांचा सराव करा. उदा.काळ काम वेग,घडयाळ,कॅलेंडर,I/O, Syllogism, Direction, आकृत्या,इ.

6. सर्वात महत्वाचे म्हणजे वेळेअभावी वर नमूद केलेले कोणतेही टॉपिक पाहून घेणे न जमल्यास @eMPSCguidance @Rajyasevasti या आपल्या टेलिग्राम चॅनेल वर महत्वाचे topics #tag वापरून बघावे.

सर्वात महत्वाची सूचना म्हणजे नवीन काही करू नका ,जे आहे तेच नीट सांभाळा, तर यश तुम्हांला नक्की मिळेल. Be Positive
All the best

@ admin
www.eMPSCguidance.com

T.me/eMPSCguidance

AMVI चा निकाल पुढील आठवड्यात.
इतर परीक्षांच्या मुलाखतीघेण्याचा प्रयत्न.
-व्ही.एन.मोरे सर.

🔴राज्यसेवा पूर्व शेवटचा आठवडा
GS विषय इतिहास , भूगोल, राज्यशास्त्र Revision कशाप्रकारे करावी.

पान क्रमांक 2

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा शेवटचा आठवडा
सामान्य अध्ययन Gs विषय अर्थशास्त्र , पर्यावरण , विज्ञान Revision कशी करावी.

पान क्रमांक 3