Free study material in PDF http://mpscguidance.blogspot.com/2017/01/direct-download-free-study-material.html

गोल्डन ग्लोब अवार्ड २०१७:-
--------------------------------
सर्वोत्कृष्ट चित्रपट(म्युझिकल /कॉमेडी):- ला ला लैंड
सर्वोत्कृष्ट चित्रपट( ड्रामा):-मूनलाईट)
सर्वोत्कृष्ट अभिनेता(म्युझिकल /कॉमेडी):-रयान गोस्लिंग (चित्रपट:-ला ला लैंड)
सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री (म्युझिकल /कॉमेडी):-एम्मा स्टोन ((चित्रपट:-ला ला लैंड)
बेस्ट डायरेक्टर::-डेमियन चझेल (ला ला लँड)
आऊटस्टँडिंग परफाॅर्मन्स इन सिनेमा :-मेरील स्ट्रीप
बेस्ट अॅक्टर (‘ड्रामा’ कॅटेगरी):-के सी अॅफ्ले
बेस्ट अॅक्ट्रेस (‘ड्रामा’ कॅटेगरी):-इझाबेल हुपेर (‘एल’)

👾👾👾Important Oneliner👾👾👾
✨✨General Science✨✨
1. The temperature at which all substances have
zero thermal energy?
-273 degree
celcius.
2. Any substance which when added to a reaction,
alters the rate of the reaction but remains
chemically unchanged at the end of the process
is called?
Catalyst.
3. The study of the inter-relations of animals and
plants with their environment is called?
Ecology.
4. Study of insects is called? Entomology.
5. A unit used to express the focal power of optical
lenses?
Dioptre.
6. The velocity that a body with less mass must
achieve in order to escape from the gravitational
attraction of a more massive body is called?
Escape Velocity.
7. Laughing gas is chemically known as? Nitrous Oxide.
8. The blood vessels carrying blood from the heart
to various parts of the body is called?
Artery.
9. The distance travelled by light in one year is
called?
Light year.
10. The rate of change of position of a body with
respect to time in a particular direction and is a
vector quantity is called:
Velocity.
11. An organism which derives its nourishment from
another living organism is called?
Parasite.
12. Newton's which law states that the rate of
change of momentum of a body is directly
proportional to the force applied and takes place
in the direction in which the force acts?
Newton's second
law of motion.
13. Which is the world's first man-made satellite? Sputnik-I.
14. Which planet is the brightest of all the planets? Venus.
15. Small pieces of solid matter which are found
scattered in the inter-planetary space of the
solar system are known as?
Meteoroids.
16. The largest gland in the body which is dark red
in colour is?
Liver.
17. Inadequate secretion of Insulin hormone causes
which disease?
Diabetes.
18. Common cold, Influenza, Chickenpox and Measles
are caused due to the attack of Virus or
Bacteria?
Virus.
19. In which atmospheric layer are the
communication satellite located?
Ionosphere.
20. The scientific principle behind 'Fibre Optics' is? Tota internal
reflection of
light.
21. Ginger is a stem and not a root, True or False? True because it
has nodes and
internodes.
22. When we wind a watch which energy is stored? Potential Energy.
23. On which phenomena the process of Dialysis
used on patient with affected kidneys is based?
Osmosis.
24. In Internet jargon the full form of 'http' is? Hyper Text
Transfer Protocol.
25. When a piece of ice floating in a beaker of water
melts, the level of water will rise or fall?
Remains the
same.
26. Energy stored in a dry cell is? Chemical energy.
27. When a cricketer lowers his hand while catching
the ball, it saves him from injury due to?
Conservation of
momentum.
28. Full form of AIDS is? Acquired Immuno
Deficiency
Syndrome.
29. Chemical technology dealing with the conversion
of base metals into gold is?
Alchemy.
30. Substances produced by micro-organism that kill
or prevent growth of other micro-organism is
called?
Antibiotics.
31. Substances which react with acids to form salts
is called?
Base.
32. The ancient oriental art of growing trees in dwarf
form is called?
Bonsai.
33. What is the unit of heat? Calorie.
34. The ability of a body to resist tension or
compression and to recover its original shape
and size when the stress is removed is called?
Elasticity.
35. The negatively charged particles which revolve
around the nucleus of the atom in certain orbits
is called?
Electron.
36. The branch of biology dealing with study of
Heredity is?
Genetics.
37. Kwashiorkor is caused due to the deficiency of? Protein.
38. Optical illusion often witnessed in deserts when
the objects on the surface of the earth at some
distance appear as if reflected from surface of
water owing to unequal heating of the different
parts of atmosphere is called?
Mirage.
39. The branch of science which deals with study of
nature and properties of light is called?
Optics.
40. The scale used to measure the magnitudes of
earthquakes is called?
Richter scale.
41. The heat required to raise the temperature of 1
kg of a substance through one degree celcius is
called?
Specific heat.
42. The speed g

reater than the speed of sound is
called?
Supersonic speed.
43. Volatile substance that incapacitates for a time
by powerfully irritating the eyes, provoking tears
is called?
Tear gas.
44. Who is the inventor of Dynamite? Alfred B. Nobel.
45. Who discovered life in plants? Jagadish Chandra
Bose.
46. The unit used to measure loudness of sound is? Decibel.
47. The smallest part of an element that can take
part in a chemical reactiion is called?
Atom.
48. Substances used for destroying or stopping
growth of micro-organisms in living tissue is
calles?
Antiseptic.
49. Water that does not form lather with soap easily
is called?
Hard water.
50. The lines drawn on maps joining the places
having same barometic pressure is called?
Isobars.
51. Lymph differs from blood in not having? Red Blood
Corpuscles.
52. Universal receivers can receive blood from? Groups O, A, B and
AB
53. Study of Grass is called? Agrostology.
54. Study of Tumour is called? Oncology.
55. Which physical property will be unaffected with
increase in quantity?
Density.
56. Velocity of a body is rate of change of its
position in a definite direction, True or False?
True.
57. Which law is involved in the act of cleaning a
carpet by beating it with a stick?
First Law of Motion.
58. When the lift is going down with uniform
acceleration the apparent weight of a man in a
lift is more or less than his real weight?
Less.
59. A person presses the earth least when he is?
Lying on the ground.
60. Oil spreads over the surface of water because? Oil has less surface
tension than water.
61. In high mountaneous regions
bleeding through nose occurs
because?
The pressure of the blood in the
capillaries is higher than the outside
air pressure.
62. Why does a man weigh more at the
poles than at the equator?
Gravitational pull is more at the
poles.
63. A body weigh more in the air than in
vaccum, True or False?
False.
64. A gas will behave as an ideal gas at? At very low pressure and high
temperature.
65. Oology is the branch of science
dealing with the study of?
Birds egg.
66. Why does a drop of liquid assume a
spherical shape?
Because a sphere has the least
surface for a given volume.
67. In photosynthesis light energy is
converted into chemical energy, True
or False?
True.
68. Work done against friction is Positive
or Negative?
Negative.
69. When cream is separated from milk
the density of milk increases or
decreases?
Increases
70. Diamond is harder than Graphite due
to difference of?
Crystalline structure.
71. Which combination of colours is the
most convenient during day and
night time?
Red and Green
72. In a human body, the longest bone is
in the
B
73. An element which does not react
with oxygen is
Helium
74. An instrument that measures and
records the relative humidity of air is
Hygrometer
75. The different colours of different
stars are due to the variation of
Temperature
76. Which is left when an hydrogen atom
loses its electron?
A proton
77. The fundamental scientific principle
in the operation of a battery is
Oxidation-reduction
78. Which metal is used to galvanise
iron?
Zinc
79. The instrument used to measure the
force and velocity of the wind is
Anemometer
80. Edward Jenner is associated with Small Pox
81. The scientist who explained about blood
circulation for the first time was
William Harvey
82. Venkatraman Ramakrishnan was jointly
awarded the Nobel Prize in Chemistry in 2009
for?
Studies of the structure
and function of the
ribosome
83. Nitroglycerine is used as? An explosive
84. Solar Energy is due to the process of?
Fusion reactions
85. In a dry cell battery which are used as
electrolytes?
Ammonium Chloride and
Zinc Chloride
86. Permanent Research Station of India, Dakshin
Gangotri is located at?
Antarctica
87. Which types of waves are used in a night
vision apparatus?
Infrared waves
88. In order to stay over the same spot on the
earth, a geostationary satellite has to be
directly above?
The Equator
89. Water is used to cool the engines of cars,
buses, trucks, etc. It is because water has?
High specific heat
90. Due to contract of eyeball, a long-sighted eye
can o

nly see farther objects which is corrected
by using?
Convex lens
91. Rainwater collected after 30 to 40 minutes of
raining is not suitable for drinking because it
is?
Acidic
92. The refining of petroleum is done by the
process of?
Fractional Distillation
93. If the body covers unequal distance in equal
interval of time, then it is said to be moving
with a?
Variable speed
94. Anything that occupies space and has mass or
weight is called?
Matter
95. Physical quantities which are completely
described by a magnitude (size) alone are
known as?
Scalar quantities
96. The formation of compounds by the union of
elements is called?
Synthesis
97. Study of the abundance and reactions of
chemical elements and molecules in the
universe, and their interaction with radiation is
called?
Astrochemistry
98. The calorific value of fuel is expressed in? Kilojoules per gram
99. Small DNA molecule that is physically separate
from, and can replicate independently of,
chromosomal DNA within a cell
Plasmids
100. Organic compounds prepared from the
hydrocarbons obtained from petroleum and
natural gases are called?
Petrochemicals
101. Birbal Sahni Institute of Palaeobotany is located
at?
Lucknow, Uttar
Pradesh
102. Organelles which is known as the power house
of the cells?
Mitochondria
103. Photosynthesis takes place maximum in red
colour and minimum in?
Violet colour
104. Other name of White Blood Cells is? Leukocytes
105. Other name of Red Blood Cells is? Erythrocytes

चालू घडामोडी:-
---------------------------------------------------------

१) २०१६ ची सॅफ महिला फुटबॉल स्पर्धा कोणत्या देशांनी जिंकली :-भारत

२) अलीकडेच पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी Chitwan हत्ती महोत्सव कोणत्या देशात सुरु झाला :-नेपाळ

३) बायोगॅस वर चालणारी भारतातील पहिली बस सेवा कोणत्या शहरात सुरु झाली:- कोलकाता

४) "अनलाईकली हिरो- द स्टोरी ऑफ ओम पुरी" हे चरित्र ------------- यांनी लिहिले आहे :-नंदिता पुरी

5) माहिती व जनसंपर्क महासंचांलनालयामार्फत खालीलपैकी कोणती नियतकालीके प्रकाशित केले जातात:-लोकराज्य (मराठी ,उर्दू हिंदी आणि गुजराथी) महाराष्ट्र अहेड आपल मंत्रालय

6) ई-वॅालेट सुरु करणारे ----------------- हे देशातील पहिले राज्य ठरले :- महाराष्ट्र

7) राष्ट्रीय क्रीडा विकास साहिंता (एनएसडीसी) मध्ये सुधारणा सुचविण्यासाठी केंद्र सरकारने ------------ हि समिती स्थापन केली :-इंचीती श्रीनिवास

८) --------- हा देश एफएम रेडिओ बंद करणारा जगातील पहिला देश ठरला :-नॉर्वे

९) लष्करातील जवानांचे (शिपाई) निवृत्तीचे वय दोन वर्षानी वाढविण्याची शिफारस ------------ या समितीने केली :-लेफ्टनंट जनरल शेकटकर

चालू घडामोडी:-
----------------------------

१) -------------- यर राज्य सरकारने अलीकडेच इतर मागासवर्गीय, अनुसूचित जाती, अनुसूचित आणि EBCs यांना न्यायालयीन सेवे साठी 50% आरक्षण जाहीर केले आहे
बिहार

२)कोणत्या भारतीय वंशाचे ब्रिटिश प्राध्यापकाला राणी एलिझाबेथ- II यांच्या कडून नाइटहून या पुरस्काराने न्मानित केले गेले आहे? :-शंकर बाल्सुब्र्ण्याम

३)भारतातील पहिले लेसर तंत्रज्ञान आधारित प्रगत AVMS आरटीओ चेक पोस्ट-------- या राज्य स्थापन केले आहे? :-गुजरात

४)१०४ वी इंडियन सायन्स काँग्रेस (आय.एस.सी.) परिषद कोणत्या राज्यात सुरु होत आहे :-आंध्र प्रदेश

५) भारतीय प्रशासकीय कर्मचारी महाविद्यालयाच्या (ASCI) मुख्यालय कोणत्या शहरात आहे?
१) हैदराबाद

६)रणजी करंडक स्पर्धेत -----------संघाने ऐतिहासिक कामगिरी करत तब्बल ६५ वर्षांनंतर स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केला :-गुजरात

७) १ जानेवारी २०१७ पासून ----------- या देशाने बेरोजगारांना दरमहा सरकार ५८७ डॉलर म्हणजे जवळपास ४० हजार रुपये भत्ता देण्याचे सरकारने निर्णय घेतला
फिनलँड

८)------------- यर राज्य सरकारने अलीकडेच इतर मागासवर्गीय, अनुसूचित जाती, अनुसूचित आणि EBCs यांना न्यायालयीन सेवे साठी 50% आरक्षण जाहीर केले आहे
बिहार

५२ वा ज्ञानपीठ पुरस्कार २०१६:-
-------------------------------------

• बंगाल चे प्रसिद्ध साहित्यीक व प्रसिद्ध कवि शंखा घोष यांना २०१६ चा ‘52वां ज्ञानपीठ पुरस्कार’ जाहीर
• हिंदी साहित्याचे प्रसिद्ध विद्वान समीक्षक प्रो. नामवर सिंह यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीने हा निर्णय घेतला
• हा पुरस्कार मिळवणारे शंखा घोष हे सहावे बंगाली लेखक आहे
• या अगोदर ताराशंकर बंधोपाध्याय, विष्णु डे, आशापूर्णा देवी, सुभाष मुखोपाध्याय व महाश्वेता देवी यांना ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळाला आहे
• घोष यांना या अगोदर साहित्य अकादमी पुरस्कार(१९७७), शिरोमनी पुरस्कार (१९८८)रवीन्द्र (१९८९ )पुरस्कार सरस्वती सम्मान(१९९८) मिळाले आहे
शंखा घोष :-
• जन्म:- ६ फेब्रुवारी १९३२ रोजी चांदापूर(जिल्हा त्रिपुरा ) सध्या हे गाव बांगलादेशात आहे
• शिक्षण:- एम.ए
• १९५५- १९६५ या दरम्यान विविध कॅालेज मध्ये अध्यापन केले
• १९६५ मध्ये कोलकात्याच्या जाधवपूर कॅालेज मध्ये रुजू आणि तिथूनच १९९२ मध्ये निवृती
• यमुनावती या कवितेमुळे ते अतिशयमहत्वाचे कवी म्हणून बंगाली साहित्यरसिकात मान्यता पावले (गोळीबारात एक ग्रामीण मुलगी मारली गेली ही घटना यमुनावती या कवितेची मूळ प्रेरणा )
•कविता संग्रह:-
• दिनगुली रातगुली (१९५६), निहीतो पातळछाया (१९६७) बाबरेर पार्थना (१९७६) (या कवितासंग्राला १९७७ मध्ये साहित्य अकादमीचा पुरस्कार मिळाला होता), मणीकर्णिका
• कविता संग्रहा शिवाय घोष यांचे आदिम लता गुल्ममय (१९७२),प्रहार जोड त्रीताल(१९८२),धूम लेगेछ हतकमले (१९८७), गंधर्व कविता (१९९४),जल एपाषाण(२००४) हे अन्य संग्रह होते
• रवींद्रनाथ टागोरकालीन आणि त्यानतर बंगाली साहीत्याची त्यानी केलेली समीक्षा सर्वोत्कृष्ट मानली जाते . कविता समीक्षाशिवाय शंखा घोष यांनी निबंध,संस्मरणे शिवाय लहान मुलांसाठी त्यानी आवर्जून लिहीले

ज्ञानपीठ पुरस्कार:-
•भारतीय साहित्य क्षेत्रातील हा सर्वोच्य मानाचा पुरस्कार म्हणून ओळखला जातो
स्वरूप:-
• ११ लाख रु. रोख प्रशस्ति-पत्र व वाग्देवी ची कांस्य प्रतिमा
• पुरस्काराची सुरुवात:- १९६५
• पहिला पुरस्कार (१९६५ ):- जी शंकर स्वरूप(मल्याळम)
• ४९ वा (२०१३):- श्री केदार सिंह( हिंदी)
• ५० वा (२०१४):- भालचंद्र नेमाडे( मराठी)
• ५१ वा (२०१६):- रघुवीर चौधरी(गुजराथी)

ज्ञानपीठ पुरस्कार मिळवणारे मराठी साहित्यीक:-
१९७४:-वि. स खांडेकर(ययाती)
१९८७:-वि. वा. शिरवाडकर(विशाखा)
२०१३:- वि. दा करंदीकर(अष्टदर्शन)
२०१४:- भालचंद्र नेमाडे(हिंदू)

चालू घडामोडी:-
-------------------------

१) २०१७ मध्ये होणारी २० वी राष्ट्रीय ई-गव्हर्नन्स परिषद कोणत्या शहरात होणार आहे :- विशाखापट्टणम

२)२०१६ चा ५२ व्या ज्ञानपीठ पुरस्कारासाठी कोणाची निवड करण्यात आली :-शंख घोष

३)अखिल भारतीय फुटबॉल महासंघ (एआयएफएफ)कडून जाहीर केलेला २०१६ या वर्षातील सर्वोत्कृष्ट खेळाडू हा पुरस्कार कोणाला जाहीर झाला :- जेजू लालपेखालू

४) वन खात्यासाठी 24 × 7 हेल्पलाईन सुरु करणारे भारतील पहिले राज्य कोणते :- महाराष्ट्र

५) खालीलपैकी कोणत्या अभिनेत्याला मौलाना आझाद राष्ट्रीय उर्दू विद्यापीठा तर्फे मानद डॉक्टरेट प्रदान करण्यात आले :-शाहरुख खान

६) प्रतिकार हा नेपाळ आणि ----------- या देशातील पहिला संयुक्त लष्करीअभ्यास सराव आहे :-चीन

७) कोणत्या देशांने फीफाचा २०१६ या वर्षातील सर्वोत्कृष्ट टीम चा पुरस्कार जिंकला :-अर्जेंटिना

८) खालीलपैकी भारतातील कोणत्या बेटाचे नाव "नवीन डेन्मार्क 'असे करण्यात आले होते:- अंदमान-निकोबार बेट

९) २०१८ मध्ये होणाऱ्या महिला हॉकी विश्वचषक स्पर्धा कोणत्या देशात होणार आहे :-इंग्लंड

१०) भारतातील कोणत्या राज्याने "दमन" हा एक नवीन मलेरिया कार्यक्रम सुरु केला :-ओडिशा

११) राष्ट्रीय मेल सेवासाठी drones वापरकरणारा जगातील पहिला देश कोणता
फ्रान्स

१२) खालील पैकी--------------- यांनी "डिजिटली सुरक्षित ग्राहक" ही मोहीम भारतात कोणी सुरु केली :- मायक्रोसॉफ्ट

निधन:-
बाळासाहेब विखे-पाटील:-
-----------------------------------------------
* काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते बाळासाहेब विखे पाटील यांचे निधन झाले. ते ८४ वर्षाचे होते.
* तब्बल ८ वेळा खासदार राहिलेले बाळासाहेब विखे पाटील यांचे अहमदनगरमधील राजकारणात वर्चस्व होते.
* अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या मंत्रिमंडळात त्यांनी केंद्रीय राज्यमंत्रीपद आणि त्यानंतर अवजड मंत्रालयात केंद्रीय मंत्रीपद भूषवले होते.मात्र त्यानंतर बाळासाहेब विखे पाटील यांनी शिवसेनेला जय महाराष्ट्र करत पुन्हा कॉंग्रेस मध्ये प्रवास केला होता
* सामाजिक कार्यातील योगदानासाठी केंद्र सरकारने २०१० मध्ये त्यांना प्रतिष्ठेच्या पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित केले होते. ‘पद्मभूषण पुरस्कारासोबतच राष्ट्रीय बंधुता पुरस्कार, सहकार महर्षी गणपतराव साठे जीवनगौरव पुरस्कार, राष्ट्र सेवा पुरस्कार,
* पुणे विद्यापीठातर्फे २००८ मध्ये जीवनगौरव पुरस्कार अशा विविध पुरस्कारांनीही त्यांचा गौरव करण्यात आला
बाळासाहेब विखे यांच्या राजकीय प्रवास तब्बल चार दशकांचा आहे.
* राज्यातील पहिले खासगी तंत्रनिकेतन १९८0 मध्ये प्रवरानगर येथे सुरु करुन त्यांनी ग्रामीण भागात शिक्षणाची चळवळ सुरु करण्याची मुहूर्तमेढ रोवली
* राजीव गांधी पंतप्रधान असताना विखे पाटील यांनी देशभरातील 45 खासदारांना एकत्र करून "कॉंग्रेस फोरम फॉर ऍक्‍शन' स्थापन करून आपले वेगळेपण सिद्ध करून दाखविले होते.

बाळासाहेब विखे पाटील यांचा जीवनपट
- जन्म :- 10 एप्रिल 1932
- गाव : लोणी, ता. राहाता, जि. नगर
- मतदारसंघ : शिर्डी लोकसभा (पूर्वाश्रमीचा कोपरगाव. ते एकदा नगरमधूनही निवडून गेले.)
- शिक्षण : एस. एस. सी.
- माजी केंद्रीय अवजड उद्योगमंत्री
- माजी केंद्रीय अर्थ राज्यमंत्री

स्थापन केलेल्या संस्था
- प्रवरा ग्रामीण विद्यापीठ (अभिमत विद्यापीठ)
- प्रवरा ग्रामीण शिक्षण संस्था
- प्रवरा सहकारी बॅंक
- पद्मश्री डॉ. विखे पाटील फाउंडेशन
(नगर, नाशिक व पुणे)
- प्रवरा रुरल मेडिकल ट्रस्ट

भूषविलेली पदे
- प्रदेश कॉंग्रेस समितीचे उपाध्यक्ष (1980)
- प्रदेश कॉंग्रेस समितीचे खजिनदार (1985)
- राज्य साखर संघाचे अध्यक्ष (1981)
- महाराष्ट्र समाजवादी कॉंग्रेसचे अध्यक्ष (1977)
- महाराष्ट्र पाणी परिषदेचे संस्थापक कार्यकारी अध्यक्ष (1995)
- राज्य डिस्टिलरी असोसिएशनचे अध्यक्ष (1977)
- प्रवरा सहकारी साखर कारखान्याचे अध्यक्ष (1966 ते 1987)

क्रीडा घडामोडी:- २०१६:-
महिलांचे ‘विराट’ राज्य
---------------------------------------
* रिओ ऑलिम्पिक, ट्वेन्टी-२० विश्वचषक, कनिष्ठ हॉकी विश्वचषक अशा आंतरराष्ट्रीय स्पर्धानी सरते वर्ष क्रीडाप्रेमींच्या स्मरणात राहील. बॅडमिंटनपटू पी.व्ही. सिंधू आणि कुस्तीपटू साक्षी मलिक तसेच कसोटी कर्णधार विराट कोहली यांनी २०१६ या वर्षांत भारतीयांच्या चेहऱ्यावर स्मित फुलवले.
* कबड्डी, हॉकी, महिला क्रिकेट, फुटबॉल, टेनिस, बॅडमिंटन, कुस्ती, जिम्नॅस्टिक या खेळांमधील भारतीयांची कामगिरी लक्षवेधी ठरली. हे वर्ष महिला खेळाडूंच्या पराक्रमामुळे गाजले. भारताने कसोटी क्रिकेटमध्ये अव्वल स्थान राखले. हॉकी संघांनी आपल्या दमदार कामगिरीनिशी आशा उंचावल्या आहेत. तसेच १५ वर्षांनंतर भारताने कनिष्ठ विश्वचषकावर नाव कोरले. कबड्डी आणि कॅरम या खेळांमधील विश्वचषकात भारताचे वर्चस्व अबाधित राहिले.
* ऑलिम्पिकमध्ये पी. व्ही. सिंधू आणि साक्षी मलिक यांच्यामुळे भारताला दोन पदके.
* भारतात दीपा कर्माकरमुळे जिम्नॅस्टिकला संजीवनी. तर ललिता बाबरची ३००० मीटर स्टीपलेसमध्ये ऐतिहासिक कामगिरी.
* टेनिसपटू सानिया मिर्झासाठी हे स्वप्नवत वर्ष. तर भारतीय महिला क्रिकेट संघाची आशियाई स्पध्रेत मक्तेदारी

बॅडमिंटन:-
------------

* पी. व्ही. सिंधूने ऑलिम्पिक रौप्यपदकासह इतिहास घडवला. अंतिम मुकाबल्यात कॅरोलिन मारिनने तिला नमवले.
* ऑलिम्पिक स्पध्रेत पदक पटकावणारी सायनानंतर ती दुसरी भारतीय बॅडिमटनपटू तर रौप्यपदक पटकावणारी पहिली भारतीय महिला क्रीडापटू ठरली. * सिंधूने चीन सुपर सीरिज जेतेपद जिंकले सुपर सीरिज दर्जाच्या स्पध्रेचे सिंधूचे पहिलेच जेतेपद ठरले.
* सायना नेहवालला यंदाच्या वर्षांत गुडघ्याच्या दुखापतीने सतावले. मात्र तिने केलेले पुनरागमन संस्मरणीय ठरले. समीर वर्माने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दिमाखदार प्रदर्शनासह छाप उमटवली.

कुस्ती:-
--------
* साक्षी मलिकने रिओ ऑलिम्पिकमध्ये कांस्यपदक जिंकत देशाला यंदाच्या स्पर्धेतील पहिले पदक मिळवून दिले.
* भारताला ऑलिम्पिकमध्ये या खेळात पदक मिळवून देणारी ती पहिली महिला ठरली.
* उत्तेजक सेवन चाचणीत दोषी आढळल्यामुळे नरसिंग यादवला रिओहून एकही लढत न खेळता मायदेशी परतावे लागले.

जिम्नॅस्टिक्स:-
----------------
* रिओ ऑलिम्पिकमध्ये यंदा सर्वाचे लक्ष वेधून घेतले ते त्रिपुराच्या २३ वर्षीय जिम्नॅस्टिक्सपटू दीपा कर्माकरने. महिलांच्या व्हॉल्ट प्रकारातील अंतिम फेरीत फक्त ०.१५० गुणांनी तिचे कांस्यपदक हुकले.
* तिने सर्वात आव्हानात्मक असा प्रोडय़ुनोव्हा प्रकार सादर करण्याची जोखीम पत्करली होती. ऑलिम्किपमध्ये पात्र ठरलेली ती पहिली भारतीय महिला जिम्नॅस्टिकपटू. याचप्रमाणे ५२ वर्षांनंतर प्रथमच भारतीय खेळाडू ऑलिम्पिक जिम्नॅस्टिकमध्ये प्रतिनिधित्व करीत होता.
* तिच्या या वैशिष्टय़पूर्ण पराक्रमाबद्दल क्रीडा मंत्रालयाने तिला राजीव गांधी खेलरत्न पुरस्कार प्रदान केला. तिचे प्रशिक्षक विश्वेश्वर नंदी यांना द्रोणाचार्य पुरस्कार देण्यात आला.

क्रिकेट:-
----------
*भारतीय क्रिकेटसाठी हे वर्ष विराट कोहलीमय होते. त्याच्या नेतृत्वाखाली भारतीय कसोटी संघाने सलग १८ सामन्यांपैकी एकही सामना गमावला नाही.
* कोहलीची तीन द्विशतके आणि आर. अश्विनची भेदक फिरकी गोलंदाजी हे या वर्षांचे वैशिष्टय़ ठरले.
* करुण नायरने भारताचा दुसरा त्रिशतकवीर होण्याचा मान पटकावला. एकदिवसीय आणि ट्वेन्टी-२० क्रिकेटमध्ये भारताची कामगिरी समाधानकारक राहिली. त्याचबरोबर भारताने कसोटी क्रिकेटमध्ये अव्वल स्थान पटकावले. एकदिवसीय आणि ट्वेन्टी-२० क्रमवारीत भारत अनुक्रमे तिसऱ्या आणि दुसऱ्या स्थानावर आहे. याचशिवाय सर्वोच्च न्यायालयाने नेमलेल्या लोढा समितीच्या शिफारशींमुळे बीसीसीआय आणि त्यांच्या संलग्न संघटनांवरील फासे आवळले गेले आहेत. महिला क्रिकेटपटूंनीही आशिया चषक उंचावून सलग सहाव्यांदा जेतेपदाला गवसणी घातली.

अ‍ॅथलेटिक्स:-
------------
*ललिता बाबरने तीन हजार मीटर स्टीपलचेस प्रकारात अंतिम फेरीत स्थान मिळवत मोठय़ा अपेक्षा निर्माण केल्या होत्या. परंतु तिला दहाव्या क्रमांकावर समाधान मानावे लागले. अन्य खेळाडूंना त्यांच्या क्रीडा प्रकारांमध्ये पहिल्या २० क्रमांकांमध्येही स्थान मिळविता आले नाही. त्या तुलनेत पॅरालिम्पिकमध्ये देवेंद्र झांझरिया (भालाफेक-सुवर्ण), मरिय्यप्पन थांगवेलु (उंच उडी-सुवर्ण), वरुणसिंग भाटी (उंच उडी-कांस्य), दीपा मलिक (गोळाफेक-रौप्य) यांनी पदकांची कमाई करीत सुदृढ खेळाडूंनी आदर्श घ्यावा अशीच कामगिरी केली.

टेनिस:-
-------
* सानिया मिर्झाने जागतिक टेनिसमधील दुहेरीच्या क्रमवारीत अव्वल स्थान कायम राखले. सानिया आणि मार्टनिा िहगीस जोडीने ८ जेतेपदांची कमाई केली. यामध्ये ऑस्ट्रेलियन खुल्या ग्रँड स्लॅम जेतेपदाचा समावेश आहे. सलग ४१ विजयाची मालिका खंडित झाल्यावर काही दिवसांतच या दोघींनी विभक्त होण्याचा निर्णय घेतला. सानियान

े ल्युसी स्टायरोकोव्हाच्या बरोबरीने खेळण्याचा निर्णय घेतला. या जोडीने २ जेतेपदांवर नाव कोरले. लिएण्डर पेसने फ्रेंच खुल्या स्पध्रेच्या जेतेपदासह कारकीर्दीत ‘करिअर स्लॅम’ पूर्ण केले. मात्र अखिल भारतीय टेनिस संघटना (आयटा), पेस, सानिया आणि रोहन बोपण्णा यांच्यात समन्वय नसल्याने ऑलिम्पिक स्पध्रेत भारताची पदकाची संधी हुकली. लंडनप्रमाणे रिओ ऑलिम्पिकसाठी भारतीय संघनिवडीवेळी वैयक्तिक अहंकार, बंडाळ्या यांनी खेळाडू आणि ‘आयटा’ यांची प्रतिमा मलीन झाली.

हॉकी
-------
* हॉकीसाठी २०१६ हे वर्ष खऱ्या अर्थाने भावी सुवर्णयुगाची मुहूर्तमेढ करणारे ठरले. जागतिक चॅम्पियन्स स्पर्धेतील रौप्यपदकापाठोपाठ आशियाई चॅम्पियन्स स्पर्धेत भारतीय पुरुष संघाने सोनेरी कामगिरी केली.
* रिओ ऑलिम्पिक स्पर्धेत भारताला उपांत्यपूर्व फेरीत पराभवाला सामोरे जावे लागले तरीही घरच्या मैदानावर झालेल्या कनिष्ठ गटाच्या विश्वचषक स्पर्धेत भारताने विजेतेपद मिळवत ऑलिम्पिकमधील अपयश काही अंशी पुसून टाकण्याचा प्रयत्न केला आहे. भारताने १५ वर्षांनंतर हा विश्वचषक जिंकला. महिलांमध्ये भारतीय संघाने ३६ वर्षांनंतर ऑलिम्पिकमध्ये प्रवेश मिळवत अनोखी कामगिरी केली. अर्थात बलाढय़ संघांचा समावेश असल्यामुळे महिलांकडून चांगली कामगिरी अपेक्षितच नव्हती.

कबड्डी:-
------------
अहमदाबाद येथे झालेल्या तिसऱ्या विश्वचषक कबड्डी स्पध्रेत भारताने इराणचा ३८-२९ असा पराभव करून जगज्जेतेपदावरील आली हुकूमत अबाधित राखली. अजय ठाकूर विजयाचा शिल्पकार ठरला. यंदाच्या वर्षांत प्रो कबड्डी लीगचे दोन हंगाम (तिसरा आणि चौथा) झाले. यावर पाटणा पायरेट्सने प्रभुत्व गाजवले. चौथ्या हंगामात महिलांच्या तिरंगी प्रायोगिक स्पध्रेचा घाट घालण्यात आला. मात्र पुरुषांच्या मैदानावर हा प्रयोग अयशस्वी ठरला.

कॅरम:-
--------
विश्व अजिंक्यपद कॅरम स्पर्धेत भारताचेच वर्चस्व पाहायला मिळाले. पुरुष एकेरीमध्ये प्रशांत मोरे आणि महिला एकेरीमध्ये एस. अपूर्वाने विश्वविजेतेपदाला गवसणी घातली. पुरुष दुहेरीमध्ये संदीप देवरुखकर आणि रियाझ अकबर अली यांनी जेतेपद पटकावले, तर महिला दुहेरीमध्ये एस. अपूर्वा आणि काजल कुमारी यांनी अजिंक्यपद मिळवले. सांघिक गटात पुरुषांच्या अंतिम फेरीत भारताला श्रीलंकेने हरवले. महिलांच्या सांघिक गटामध्ये अंतिम फेरीत भारताने श्रीलंकेवर विजय मिळवला.

खो-खो:-
----------
भारताने खो-खो मधील आपली हुकूमत कायम राखताना दक्षिण आशियाई (सॅफ) आणि आशियाई अजिंक्यपद स्पध्रेत पुरुष व महिला गटाचे जेतेपद नावावर केले. विशेष म्हणजे भारताच्या या विजयात महाराष्ट्राच्या खेळाडूंचा सिंहाचा वाटा ठरला. आशियाई स्पध्रेत पुरुष गटात अनिकेत पोटे व सारिका काळे या महाराष्ट्राच्या खेळाडूंनी सर्वोत्तम खेळाडूचा पुरस्कार पटकावला. राष्ट्रीय स्पध्रेत महाराष्ट्राचा दबदबा कायम राहिला.

फुटबॉल:-
-----------
जागतिक फुटबॉल महासंघाच्या क्रमवारीत भारताने (१३५) सहा वर्षांतील सर्वोत्तम स्थानावर झेप घेतली. दक्षिण आशियाई (सॅफ) स्पध्रेत भारताला रौप्यपदकावर समाधान मानावे लागले. आय-लीग विजेत्या बंगळुरू एफसी क्लबने ऐतिहासिक कामगिरी करत एएफसी चषक स्पध्रेच्या अंतिम फेरीत प्रवेश केला.इंडियन सुपर लीगमध्ये अ‍ॅटलेटिको डी कोलकाताने केरळा ब्लास्टर्सना त्यांच्याच घरी नमवत दुसऱ्यांदा जेतेपदाचा चषक उंचावला.

आर्थिक घडामोडी२०१६ :-
-------------------------------------

* सरते वर्ष उद्योग आणि अर्थव्यवस्थेसाठी आशादायी ठरले. विकासाला चालना देण्यासाठी पुढाकार घेणाऱ्या केंद्र सरकारने वर्षभर सुधारणांचा धडाका कायम ठेवला. गुंतवणूक आकर्षित करण्यासाठी मेक इन इंडियासारख्या उपक्रमांना परदेशी गुंतवणूकदारांनी भरघोस प्रतिसाद दिला. बँकांना बुडीत कर्जांनी सतावले असले, तरी सावरणाऱ्या अर्थव्यवस्थेने आशेचा किरण दाखवला आहे. मेक इन इंडिया, रिझर्व्ह बँकेतील नेतृत्वबदल, एसबीआयच्या जम्बो विलीनीकरणाला मंजुरी, जीएसटी मार्गी लावणे, अनेक क्षेत्रांत परदेशी गुंतवणुकीची कवाडे उघडणे, कॉर्पोरेटमधील टाटा-मिस्त्री वाद, काळा पैसा रोखण्यासाठी नोटाबंदी आणि कॅशलेसला प्रोत्साहन आदी महत्त्वाच्या घडामोडींसाठी 2016 अर्थजगतासाठी उल्लेखनीय ठरले.

कोट्यवधीची 'मेक इन इंडिया':-
------------------------------------
* देशांतर्गत उत्पादनाला चालना देण्याच्या उद्देशाने फेब्रुवारीत मुंबईत पहिल्यावहिल्या 'मेक इन इंडिया' सप्ताहाचे आयोजन केले होते.
* स्मार्टसिटी, पायाभूत सेवा-सुविधा, कृषी, वाहन, संरक्षण या क्षेत्रांत तब्बल 15.2 लाख कोटींची गुंतवणूक झाली.
* या औद्योगिक महामेळाव्यात महाराष्ट्राने निम्मी म्हणजेच 7.94 लाख कोटींची गुंतवणूक आकर्षित करण्यात यश मिळवले.
* यातून तीस लाख रोजगार निर्माण होणार आहेत. या सप्ताहात करण्यात आलेल्या 2097 करारांमुळे मध्यम, लघु आणि लहान उद्योगांना चालना मिळणार आहे. एकूण गुंतवणुकीच्या 30 टक्के गुंतवणूक परदेशी कंपन्यांकडून करण्यात आली. कौशल्य विकासावर भर देत यासंबंधी 20 करार झाले. महाराष्ट्राबरोबर गुजरात, मध्य प्रदेश, झारखंड या राज्यांना गुंतवणूकदारांना आकर्षित करण्यात यश आले.

बंदर विकास आणि जलवाहतूक:-
-----------------------------------
* आतापर्यंत दुर्लक्षित राहिलेल्या बंदर आणि जलवाहतूक क्षेत्रात जास्तीत जास्त गुंतवणूक आकर्षित करण्याच्या दृष्टीने नौवहन मंत्रालयाचे 'मेरिटाइम इंडिया समीट' एप्रिल महिन्यात मुंबईत झाले.
* या समीटमध्ये आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील 200 कंपन्या सहभागी झाल्या होत्या. यात जवळपास 82 हजार कोटींचे करार झाले. गुंतवणुकीचा ओघ वाढल्याने येत्या पाच वर्षांत या क्षेत्रात एक कोटी रोजगारांची निर्मिती होणार आहे. मेरिटाइम इंडिया समीटमुळे जलवाहतुकीला चालना देण्यासाठी सरकारकडून प्रयत्न केले जाणार आहेत.

'SBI'चे विलीनीकरण:-
----------------------------
* भारतीय स्टेट बँकेत पाच सहयोगी बँकांच्या विलीनीकरणाच्या प्रस्तावाला केंद्रीय मंत्रिमंडळाने जून महिन्यात मंजुरी दिली.
* स्टेट बँक ऑफ हैदराबाद, स्टेट बँक ऑफ मैसूर, स्टेट बँक ऑफ बिकानेर अँड जयपूर, स्टेट बँक ऑफ त्रावणकोर आणि स्टेट बँक ऑफ पतियाळा यांच्याबरोबरच भारतीय महिला बँकेचे स्टेट बँकेत विलीनीकरण होणार आहे.
* भारतीय बँकिंग क्षेत्रातील आतापर्यंतच्या सर्वांत मोठ्या जम्बो विलीनीकरणामुळे 50 कोटी ग्राहक असलेली भारतीय स्टेट बँक सर्वांत मोठी बँक म्हणून उदयास येणार आहे.
या विलीनीकरणानंतर एसबीआयच्या 22,500 शाखा आणि 58 हजार एटीएम असतील. पाचही सहयोगी बँका आणि महिला बँकेतील एकूण 70 हजार कर्मचारी एसबीआयमध्ये सामावून घेतले जाणार आहेत.

स्मार्टफोन बँकिंग:-
----------------------
* मोबाइल ऍप्लिकेशनद्वारे बँकिंग व्यवहार सुलभ करणारी युनिफाईड पेमेंट्‌स इंटरफेस (यूपीआय) प्रणाली ऑगस्टमध्ये प्रत्यक्षात कार्यान्वित झाली.
* नॅशनल पेमेंट्‌स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडियाने (एनपीसीआय) 21 बँकांसोबत यूपीआय कार्यान्वित केली. यामुळे ग्राहकांना पैसे पाठवणे आणि स्वीकारणे यांसारखे व्यवहार क्षणार्धात पूर्ण करता येणार आहेत.
* गुगल प्ले स्टोअरवर यूपीआय-एनेबल्ड मोबाईल ऍप पुरवणाऱ्या बँकांच्या ग्राहकांना यूपीआयचा वापर करता येईल. रिझर्व्ह बँकेचे तत्कालीन गव्हर्नर डॉ. रघुराम राजन यांनी एप्रिलमध्ये यूपीआय प्रणालीची घोषणा केली होती.

'जीएसटी':-
--------------
* अडथळ्यांची शर्यत पार करत अखेर सरत्या वर्षात वस्तू आणि सेवा कर विधेयकाला (जीएसटी) राष्ट्रपतीची समती मिळाले घो
* 'जीएसटी'मुळे करप्रणाली सुटसुटीत आणि पारदर्शक होणार आहे. त्याचबरोबर देशांतर्गत व्यापार गतिमान होऊन उत्पादनवाढ, पुरवठ्यातील अडथळे दूर होतील. यातून अर्थव्यवस्थेला चालना मिळणार आहे. '
* जीएसटी'मुळे देशात एकच बाजारपेठ तयार होण्यास मदत होईल. पुरवठा साखळी कार्यक्षम झाल्याने अन्नधान्यांची नासाडी रोखता येईल.
* यामुळे 'ईझ ऑफ डुईंग बिझनेस'साठी सकारात्मक वातावरणनिर्मिती करण्यास हातभार लागणार आहे. जीएसटीचा अंतिम दर आणि
* राज्य सरकारांना परतावा यासंदर्भात जीएसटीसाठी विशेष समितीची नेमणूक करण्यात आली आहे. एप्रिलपासून जीएसटीची अंमलबजावणी करण्याचा सरकारचा प्रयत्न आहे.

रिझर्व्ह बँके:-ऊर्जित पटेल नवे गव्हर्नर
* बँकांची बँक असलेल्या रिझर्व्ह बँकेला सरत्या वर्षात ऊर्जित पटेल यांच्या रूपाने नवे