शिक्षक दिनानिमित्त एक नवे ‘मिशन’ हाती घेतले आहे :
सरकारी शाळांना आदर्श स्वरूप देण्याचे आणि देशाच्या उज्ज्वल भविष्यात मोलाचा हातभार लावणारी यशस्वी पिढी घडविण्याचे!

आदरणीय दत्तात्रय वारे गुरुजी यांच्या आदर्श शाळेच्या मॉडेलची पुनरावृत्ती राज्यातील शाळांमध्ये करण्याचा हा प्रयत्न आहे.

विद्यार्थी, शिक्षक आणि पालक यांच्यासोबतच सामाजिक बांधिलकी जपणाऱ्या संस्था, व्यक्ती आणि समाजाच्या संयुक्त प्रयत्नातून प्रत्येक शाळेला अधिक सक्षम, गुणवत्तापूर्ण आणि भविष्यवेधी स्वरूप देण्याचा संकल्प करण्यात आला आहे.

ही चळवळ नेमकी कशी असेल?
काय बदल घडवले जाणार आहेत?
आणि आपण त्यात कसे सहभागी होऊ शकता?

चला, एका व्हिडिओच्या माध्यमातून जाणून घेऊया…

या सकारात्मक कार्यात आपलाही सहभाग असावा असे वाटत असेल, तर कमेंटमध्ये आपली रुची दर्शवा.

मिशन रयतेची शाळा
भविष्यवेधी शिक्षणाचं नवं पाऊल…

संकल्पना : श्री. दत्तात्रय वारे गुरुजी
निर्मिती : आमदार सौ. अनुराधा अतुल चव्हाण
चॅनल फॉलो करा: https://youtu.be/8Icp4Gp9b1Q?si=7-DtN_ed-sX6Tu9C

जाहिरात क्रमांक ०१७/२०२६ महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा २०२६ ही परीक्षा दिनांक २५ ऑक्टोबर २०२६ ऐवजी दिनांक ३ जानेवारी २०२७ रोजी आयोजित करण्यात येत आहे. परीक्षेच्या दिनांकासंदर्भातील शुद्धीपत्रक आयोगाच्या संकेतस्थळावर प्रसिध्द करण्यात आले आहे.
https://mpsc.gov.in/announcement_and_circular/4

महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) घेण्यात येणाऱ्या परीक्षांच्या पॅटर्नबाबत डिस्क्रिप्टिव्ह (वर्णनात्मक) ऐवजी ऑब्जेक्टिव्ह (वस्तुनिष्ठ/बहुपर्यायी) पॅटर्नच कायम ठेवावा.

​विषय: शासकीय भरती परीक्षांमध्ये वस्तुनिष्ठ (Objective/MCQ) स्वरूप कायम ठेवण्याबाबत व सुधारणांसाठी आवश्यक शिफारसी
​प्रति,
​सन्माननीय अध्यक्ष व सदस्य,
उच्चस्तरीय समिती (शासकीय भरती परीक्षा सुधारणा),
महाराष्ट्र राज्य.
​महोदय,
​महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) व राज्य शासनामार्फत आयोजित करण्यात येणाऱ्या शासकीय भरती परीक्षा अधिक सुरक्षित, पारदर्शक, पारदर्शक गुणवत्तेवर आधारित आणि विद्यार्थ्यांच्या हिताच्या दृष्टीने सुलभ ठेवण्यासाठी मी ऑब्जेक्टिव्ह (Objective/MCQ) परीक्षा पद्धतीचे समर्थन व त्यातील सुधारणांविषयी खालील अत्यंत महत्त्वाचे मुद्दे आपल्या उच्चस्तरीय समितीसमोर मांडत आहे:
​१. गुणवत्तेचे अचूक व वस्तुनिष्ठ मूल्यमापन:
ऑब्जेक्टिव्ह (बहुपर्यायी) परीक्षा पद्धतीमध्ये प्रत्येक प्रश्नाचे एकच निश्चित उत्तर असते. यामुळे उत्तरपत्रिका तपासताना मानवी हस्तक्षेप (Human Subjectivity) किंवा पूर्वग्रह दूषित दृष्टिकोन पूर्णपणे टळतो. वर्णनात्मक (Descriptive) पद्धतीमध्ये वेगवेगळ्या परीक्षकांकडून उत्तरपत्रिका तपासताना गुणांमध्ये तफावत आढळण्याची दाट शक्यता असते, ज्यामुळे उमेदवारांच्या गुणवत्तेचे योग्य मूल्यमापन होण्यात अडचणी येतात.
​२. ग्रामीण व आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील विद्यार्थ्यांचे हित:
वर्णनात्मक (Descriptive) पॅटर्न लागू केल्यास भाषिक पकड, विशिष्ट लेखनशैली आणि महागड्या कोचिंग क्लासेसवर अवलंबून राहावे लागते. या उलट, ऑब्जेक्टिव्ह पॅटर्नमुळे ग्रामीण, दुर्गम भागातील तसेच स्व-अभ्यास (Self-study) करणाऱ्या हजारो होतकरू आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांना समान संधी (Level Playing Field) मिळते.
​३. पारदर्शकता, उत्तरतालिका (Answer Key) व आक्षेप प्रक्रिया:
ऑब्जेक्टिव्ह पद्धतीमध्ये परीक्षा झाल्यानंतर आयोग लगेचच उत्तरतालिका (First/Final Answer Key) जाहीर करतो. उमेदवारांना स्वतःच्या OMR सीटची कार्बन कॉपी मिळते आणि चुकीच्या प्रश्नांवर/उत्तरांवर आक्षेप (Objections) नोंदवण्याचा पारदर्शक अधिकार मिळतो. वर्णनात्मक पद्धतीमध्ये अशी थेट आणि पारदर्शक आक्षेप प्रक्रिया राबवणे अशक्यप्राय असते.
​४. जलद निकाल व वेळेची बचत:
ऑब्जेक्टिव्ह उत्तरपत्रिका OMR स्कॅनरद्वारे तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने अत्यंत वेगाने आणि अचूकपणे तपासल्या जाऊ शकतात. यामुळे परीक्षा झाल्यापासून निकाल घोषित होईपर्यंतचा कालावधी अत्यंत कमी होतो, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांचे मौल्यवान आयुष्य व वर्षे वाया जात नाहीत आणि शासकीय भरती प्रक्रिया गतीने पूर्ण होते.
​५. स्पर्धा परीक्षांची काठिण्यपातळी व दर्जा कायम:
ऑब्जेक्टिव्ह पॅटर्नचा अर्थ सोपा परीक्षा असा होत नाही. MPSC च्या सध्याच्या प्रश्नपत्रिकांचा दर्जा पाहता, बहुपर्यायी स्वरूपातही सखोल अभ्यास, संकल्पनात्मक स्पष्टता (Conceptual Clarity) आणि वेळेचे नियोजन या घटकांची अत्यंत कडक चाचणी घेतली जाते. त्यामुळे स्पर्धा परीक्षेची गुणवत्ता व काठिण्यपातळी पूर्णपणे अबाधित राहते.
​निष्कर्ष व नम्र विनंती:
​लाखो प्रामाणिक विद्यार्थ्यांचे भविष्य, भरती प्रक्रियेतील पारदर्शकता, जलद निकाल आणि सर्वसमावेशकता लक्षात घेता राज्य शासकीय भरती परीक्षांसाठी वस्तुनिष्ठ (Objective/MCQ) स्वरूपच कायम ठेवण्यात यावे, ही नम्र विनंती.
​कृपया माझ्या या शिफारसींचा आणि मुद्द्यांचा गांभीर्याने विचार करून राज्य शासनास सादर करावयाच्या अंतिम अहवालात यांचा सकारात्मक समावेश करावा.
​आपला / आपली नम्र,
​[तुमचे नाव]
[मोबाईल क्रमांक]
[पत्ता / जिल्हा]

✅📌व्ही . राधा उच्चस्तरीय समिती (शासकीय भरती परीक्षा सुधारणा), महाराष्ट्र राज्य.
▶️समिती आज पुणे विद्यापीठ येथे येणार आहेत
🌿 आपल्या मागणी शासनासमोर मांडण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी लक्षणीय संख्येने उपस्थित राहावे.
दिनांक : 12 सप्टेंबर 2026 (आज आहे)
वेळ : सकाळी 10.30 वाजता,
स्थळ : जिओलॉजी डिपार्टमेंट ,
सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, पुणे

भरती परीक्षा सुधारणांवर उच्चस्तरीय समितीशी संवाद !

विद्यार्थी, उमेदवार व संबंधित घटकांनी उपस्थित राहावे

छत्रपती संभाजीनगर, दि. १८ (विमाका) - राज्यातील भरती परीक्षा पद्धतीत आवश्यक सुधारणा करण्यासाठी गठित राज्य भरती परीक्षा सुधारणा उच्चस्तरीय समिती सोमवार, दि. २१ सप्टेंबर रोजी छत्रपती संभाजीनगर विभागाच्या दौऱ्यावर येत आहे.

यावेळी सकाळी १०.३० ते दुपारी १ वाजेपर्यंत विद्यार्थी, उमेदवार, शैक्षणिक संस्था, कोचिंग सेंटर व हितसंबंधित घटकांशी संवाद होणार आहे. त्यानंतर दुपारी १ ते १.३० या वेळेत पत्रकार परिषद, तर दुपारी २.३० नंतर जिल्हास्तरीय उमेदवार व इतर भागधारकांशी व्हिडिओ कॉन्फरन्सद्वारे संवाद साधण्यात येणार आहे.

भरती परीक्षा पद्धतीबाबत अनुभव व सूचना मांडू इच्छिणाऱ्या संबंधितांनी या संवादात सहभागी व्हावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

*****

महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) घेण्यात येणाऱ्या परीक्षांच्या पॅटर्नबाबत डिस्क्रिप्टिव्ह (वर्णनात्मक) ऐवजी ऑब्जेक्टिव्ह (वस्तुनिष्ठ/बहुपर्यायी) पॅटर्नच कायम ठेवावा.

​विषय: शासकीय भरती परीक्षांमध्ये वस्तुनिष्ठ (Objective/MCQ) स्वरूप कायम ठेवण्याबाबत व सुधारणांसाठी आवश्यक शिफारसी
​प्रति,
​सन्माननीय अध्यक्ष व सदस्य,
उच्चस्तरीय समिती (शासकीय भरती परीक्षा सुधारणा),
महाराष्ट्र राज्य.
​महोदय,
​महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) व राज्य शासनामार्फत आयोजित करण्यात येणाऱ्या शासकीय भरती परीक्षा अधिक सुरक्षित, पारदर्शक, पारदर्शक गुणवत्तेवर आधारित आणि विद्यार्थ्यांच्या हिताच्या दृष्टीने सुलभ ठेवण्यासाठी मी ऑब्जेक्टिव्ह (Objective/MCQ) परीक्षा पद्धतीचे समर्थन व त्यातील सुधारणांविषयी खालील अत्यंत महत्त्वाचे मुद्दे आपल्या उच्चस्तरीय समितीसमोर मांडत आहे:
​१. गुणवत्तेचे अचूक व वस्तुनिष्ठ मूल्यमापन:
ऑब्जेक्टिव्ह (बहुपर्यायी) परीक्षा पद्धतीमध्ये प्रत्येक प्रश्नाचे एकच निश्चित उत्तर असते. यामुळे उत्तरपत्रिका तपासताना मानवी हस्तक्षेप (Human Subjectivity) किंवा पूर्वग्रह दूषित दृष्टिकोन पूर्णपणे टळतो. वर्णनात्मक (Descriptive) पद्धतीमध्ये वेगवेगळ्या परीक्षकांकडून उत्तरपत्रिका तपासताना गुणांमध्ये तफावत आढळण्याची दाट शक्यता असते, ज्यामुळे उमेदवारांच्या गुणवत्तेचे योग्य मूल्यमापन होण्यात अडचणी येतात.
​२. ग्रामीण व आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील विद्यार्थ्यांचे हित:
वर्णनात्मक (Descriptive) पॅटर्न लागू केल्यास भाषिक पकड, विशिष्ट लेखनशैली आणि महागड्या कोचिंग क्लासेसवर अवलंबून राहावे लागते. या उलट, ऑब्जेक्टिव्ह पॅटर्नमुळे ग्रामीण, दुर्गम भागातील तसेच स्व-अभ्यास (Self-study) करणाऱ्या हजारो होतकरू आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांना समान संधी (Level Playing Field) मिळते.
​३. पारदर्शकता, उत्तरतालिका (Answer Key) व आक्षेप प्रक्रिया:
ऑब्जेक्टिव्ह पद्धतीमध्ये परीक्षा झाल्यानंतर आयोग लगेचच उत्तरतालिका (First/Final Answer Key) जाहीर करतो. उमेदवारांना स्वतःच्या OMR सीटची कार्बन कॉपी मिळते आणि चुकीच्या प्रश्नांवर/उत्तरांवर आक्षेप (Objections) नोंदवण्याचा पारदर्शक अधिकार मिळतो. वर्णनात्मक पद्धतीमध्ये अशी थेट आणि पारदर्शक आक्षेप प्रक्रिया राबवणे अशक्यप्राय असते.
​४. जलद निकाल व वेळेची बचत:
ऑब्जेक्टिव्ह उत्तरपत्रिका OMR स्कॅनरद्वारे तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने अत्यंत वेगाने आणि अचूकपणे तपासल्या जाऊ शकतात. यामुळे परीक्षा झाल्यापासून निकाल घोषित होईपर्यंतचा कालावधी अत्यंत कमी होतो, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांचे मौल्यवान आयुष्य व वर्षे वाया जात नाहीत आणि शासकीय भरती प्रक्रिया गतीने पूर्ण होते.
​५. स्पर्धा परीक्षांची काठिण्यपातळी व दर्जा कायम:
ऑब्जेक्टिव्ह पॅटर्नचा अर्थ सोपा परीक्षा असा होत नाही. MPSC च्या सध्याच्या प्रश्नपत्रिकांचा दर्जा पाहता, बहुपर्यायी स्वरूपातही सखोल अभ्यास, संकल्पनात्मक स्पष्टता (Conceptual Clarity) आणि वेळेचे नियोजन या घटकांची अत्यंत कडक चाचणी घेतली जाते. त्यामुळे स्पर्धा परीक्षेची गुणवत्ता व काठिण्यपातळी पूर्णपणे अबाधित राहते.
​निष्कर्ष व नम्र विनंती:
​लाखो प्रामाणिक विद्यार्थ्यांचे भविष्य, भरती प्रक्रियेतील पारदर्शकता, जलद निकाल आणि सर्वसमावेशकता लक्षात घेता राज्य शासकीय भरती परीक्षांसाठी वस्तुनिष्ठ (Objective/MCQ) स्वरूपच कायम ठेवण्यात यावे, ही नम्र विनंती.
​कृपया माझ्या या शिफारसींचा आणि मुद्द्यांचा गांभीर्याने विचार करून राज्य शासनास सादर करावयाच्या अंतिम अहवालात यांचा सकारात्मक समावेश करावा.
​आपला / आपली नम्र,
​[तुमचे नाव]
[मोबाईल क्रमांक]
[पत्ता / जिल्हा]