🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

🔰पक्षांतर बंदी बदल जाणून घ्या
#polity
• निवडून आल्यानंतर राजकीय सोयीसाठी कुणीही कोणत्याही पक्षात जाऊ नये यासाठी पक्षांतर बंदी कायदा एक अस्त्र आहे. निवडून आल्यानंतर पक्ष सोडल्यास संबंधित लोकप्रतिनिधी आपोआप अपात्र ठरतो. यासह अनेक महत्त्वाच्या तरतुदी या कायद्यात आहेत. याशिवाय वेळोवेळी सुप्रीम कोर्टाने दिलेल्या निर्णयांमुळे हा कायदा आणखी मजबूत बनतो. पक्ष बदलण्यासाठी या कायद्यात काही पळवाटाही आहेत.

✅ कायद्याची पार्श्वभूमी...

हरियाणातील आमदार गया लाल यांनी एकाच दिवसात तीन दिवसात पक्ष बदलल्यानंतर ‘आया राम गया राम’ हे वाक्य प्रसिद्ध झालं होतं. राजीव गांधी यांच्या सरकारने १९८५ ला (५२ वी) घटना दुरुस्ती विधेयकामार्फत संविधानात दहाव्या अनुसूचीचा (Anti Defection Law) समावेश केला. या कायद्याला मोठी पार्श्वभूमी आहे. १९६७ ला काँग्रेसने केंद्रात सत्ता मिळवली. पण सदस्यसंख्या ३६१ वरुन २८३ वर आली. याच काळात सात राज्यातली सत्ताही काँग्रेसने गमावली. कारण, अनेक आमदारांनी पक्ष बदलला. याच पार्श्वभूमीवर काँग्रेसचे तत्कालीन खासदार पी वेंकटसुब्बैय्या यांनी एका उच्चस्तरीय समितीची शिफारस केली. आमदार-खासदारांनी पक्ष बदल करण्यावर नियंत्रण आणण्यासाठी उपाययोजना करणं या समितीचं काम होतं.

समितीच्या अहवालानंतर लोकसभेत चर्चाही झाली. विरोधकांनी या कायद्याला ‘काँग्रेस वाचवा’ असं नाव दिलं होतं. या विरोधानंतरही तत्कालीन गृहमंत्री यशवंतराव चव्हाण यांच्या नेतृत्त्वात एका समितीची नियुक्ती करण्यात आली. या समितीने पक्षांतर बंदी कायद्याची व्याख्या स्पष्ट केली. लोकप्रतिनिधी ज्या पक्षाच्या चिन्हावर निवडून आला आहे, त्या पक्षाचं सदस्यत्व सोडणं हे कायद्याच्या विरोधात आहे. पण पक्षानेच जर लोकप्रतिनिधीला पक्षातून काढलं असेल तर तो कारवाईला पात्र नाही.

समितीने एक महत्त्वाचा मुद्दाही आपल्या अहवालात नोंदवला होता. पक्ष सोडलेल्या २१० आमदारांपैकी ११६ आमदारांना मंत्रिपद देण्यात आलं होतं. कारण, या आमदारांनी सत्तास्थापन करण्यासाठी मदत केली होती. याला तोंड देण्यासाठीही एक शिफारस करण्यात आली. पक्षाविरोधात काम केलेल्या सदस्याला एक वर्ष किंवा तो पुन्हा निवडून येईपर्यंत मंत्रिपद देण्यास बंदी घालण्याची ही शिफारस होती.

पक्षांतर बंदी कायदा आणण्यासाठी दोन प्रयत्न झाले, जे दोन्ही अयशस्वी ठरले. पहिला प्रयत्न इंदिरा गांधी यांच्या मंत्रिमंडळातील गृहमंत्री उमाशंकर दीक्षित यांनी १९७३ ला केला, तर दुसरा प्रयत्न तत्कालीन कायदे मंत्री शांती भूषण यांनी १९७८ ला केला.

अखेर १९८५ ला तिसऱ्या प्रयत्नात हा कायदा अस्तित्वात आला. काँग्रेसने त्यावेळी ४०० पेक्षाही जास्त जागांवर विजय मिळवला होता. इंदिरा गांधींच्या हत्येनंतर काँग्रेसला हा जनादेश मिळाला होता.

✅ काय आहे कायदा? #Act

दहाव्या अनुसूचीमुळे तीन महत्त्वाच्या गोष्टी घडल्या. आमदार किंवा खासदाराने पक्षाच्या व्हिपविरोधात काम केलं, सभागृहाच्या बाहेर किंवा आत पक्षाविरोधात भाषण केलं, तरीही संबंधित लोकप्रतिनिधी कारवाईला पात्र ठरवण्याची तरतूद करण्यात आली. म्हणजेच या सदस्याचं सदस्यत्व अपात्र ठरवलं जातं.

यात दुसरा महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे पक्षात फूट पडल्यानंतर एक तृतीयांश सदस्य आणि विलिनीकरणासाठी दोन तृतीयांश सदस्यांची सहमती असेल, तर सदस्यत्व जात नाही. यात एका पीठासीन अधिकाऱ्याचीही (राज्यात विधानसभा अध्यक्ष) तरतूद आहे, ज्याचा निर्णय अंतिम राहतो. पण या निर्णयाला कोर्टात आव्हान दिलं जाऊ शकतं.

✅ कायद्यावरील टीका...

• लोकप्रतिनिधीच्या अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर हा घाला असल्याची टीकाही करण्यात आली. संसदेत दोन दिवसातच हे विधेयक मंजूर करण्यात आलं होतं. या कायद्यानंतर विधानसभा अध्यक्षांची भूमिका ही राजकीय बनल्याचं दिसून आलं. पण सुप्रीम कोर्टाने वेळोवेळी दिलेल्या निर्णयामुळे विधानसभा अध्यक्षांसाठीही नवीन मापदंड तयार झाले. शिवाय कायदा मजबूत बनला.

• पक्षांतर बंदी कायद्यात विधानसभा अध्यक्षांचा निर्णय अंतिम असला तरी त्याला कोर्टात आव्हान दिलं जाऊ शकतं, असं सुप्रीम कोर्टाने एका निकालात सांगितलं होतं.

3.69K views02:27

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

3.41K views06:26

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

Forwarded from 🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

🔰UPSC Academia अभ्यासिका

No Deposit|| Monthly fees₹500 only

24 views02:28

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

Forwarded from 🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

📌AMVI RTO Test Series 2020
By UPSC Academia

12 Test Paper only @ ₹900

Contact 7719044646

30 views02:28

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

Forwarded from Hadbe S.B.

महापरिक्षा पोर्टल कडून घेतल्या जाणाऱ्या महाराष्ट्र स्टेट बोर्ड लिपिक पदाची कालपासून हॉलटिकेट online उपलब्ध झाली आहेत...

लवकरच लिपिक पदासाठी परीक्षा होणार आहे..

या परिक्षेसाठी संपूर्ण महाराष्ट्रातील विध्यार्थ्यांनी नावाजलेले *202 लिपिक प्रश्न पत्रिका संच* व *14000+ जंबो लिपिक घटक वर्गीकृत विश्लेषक* ही एकदा तरी वाचलीच पाहिजेत अशी पुस्तके सर्व प्रमुख बुक स्टॉल वर उपलब्ध आहेत

*सिध्देश्वर हाडबेज जंबो सिरीजची बेस्ट सेलर्स पुस्तके*

अमेझॉन सर्व पुस्तके लिंक-

https://www.amazon.in/s?k=siddheshwar+hadbe%27s+books&ref=nb_sb_noss

फ्लिपकार्ट सर्व पुस्तके लिंक-

https://www.flipkart.com/search?q=siddheshwar%20hadbe%27%20books&otracker=search&otracker1=search&marketplace=FLIPKART&as-show=off&as=off
अधिक माहितीसाठी संपर्क-
भारती प्रकाशन
पुणे
7588568220
9767165594

51 views02:28

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

Forwarded from 🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

🍀....गुट्टे अकॅडमी, पुणे....🍀

💕 मराठी व्याकरण 💕

Excise SI/Tax Asst./MPSC Clerk व इतर सरळसेवा

👉 मार्गदर्शिका - आशालता गुट्टे मॅडम

👉 मोफत कार्यशाळा -सोमवार 25 नोव्हेंबर , दुपारी 2.30 वाजता

👉 स्थळ:- शिक्षक भवन , नवी पेठ, पुणे

📞अधिक माहितीसाठी संपर्क
7507389717

27 views02:28

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

🔰जाहिरातीची ही सद्यस्थिती आहे.नंतर जागा वाढू शकतात. कोणालाही दुखावण्याचा हेतू नाही ,हे कृपया ध्यानात घ्यावे.

Join channel
@MPSCExpress

21.6K viewsedited 03:56

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

Forwarded from 🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

🔰अंकगणित व बुद्धिमत्ता

मोफत कार्यशाळा
वेळ: दि.26 नोव्हेंबर दु. 4.15

मार्गदर्शक: संदीप आरगडे सर

संपर्क :8308110110

30 views05:36

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री सहकार नेते, समाजसुधारक श्री यशवंतराव चव्हाण यांच्या स्मृतिस विनम्र अभिवादन...

🔸१९५६ मध्ये स्थापन झालेल्या द्विभाषिक मुंबई राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री म्हणून त्यांची निवड झाली.

🔸तसेच मुंबईसह स्वतंत्र महाराष्ट्र निर्माण झाल्यानंतर (१ मे, १९६०) महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री म्हणूनही त्यांचीच निवड झाली.

🔸१९६२ मध्ये चीन युद्धाच्या काळात तत्कालीन पंतप्रधान पंडित नेहरूंनी यशवंतरावांची नेमणूक देशाच्या संरक्षणमंत्रीपदावर केली. हा त्यांच्या कारकीर्दीचा सर्वोच्च बिंदू म्हणता येईल.

🔸पुढील काळात त्यांनी उपपंतप्रधान,
केंद्रीय गृहमंत्री, अर्थमंत्री, संरक्षणमंत्री, परराष्ट्रमंत्री ही पदे यशस्वीरीत्या भूषविली.

🔸केंद्रात जनता पक्षाचे सरकार असताना (१९७७-७८) ते विरोधी पक्षनेते होते.
तसेच पुढे ते केंद्रीय वित्त आयोगाचे अध्यक्षही झाले.

3.69K views06:01

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

NRC पाच दशकांचा इतिहास

3.4K viewsedited 07:32

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

✍शिंजो ऍबे यांची विक्रमी कारकीर्द

3.53K viewsedited 07:32

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

🔰जलसंपदा ची परीक्षा पुढे ढकलण्यात आली आहे.कृपया विद्यार्थ्यांनी याची नोंद घ्यावी

3.45K views07:33

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

Forwarded from 🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

📖MPSC Book List 2020
By STI/ASO Dheeraj Chavan

पुढील वर्षाचे वेळापत्रक नुकतेच जाहीर झाले आहे .या सर्व परीक्षांच्या तयारीसाठी लागणारी पुस्तकसूची खालीलप्रमाणे
👇👇👇👇👇👇👇👇👇

📖MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा

https://mpscguidance.blogspot.com/2016/12/blog-post.html

📖MPSC संयुक्त गट ब सेवा पूर्व परीक्षा

https://mpscguidance.blogspot.com/2019/09/mpsc-combine-grp-b-prelim-2020-book-list.html

📖 MPSC संयुक्त गट क सेवा पूर्व परीक्षा

https://mpscguidance.blogspot.com/2019/10/mpsc-grp-c-prelim-2020-book-list-by-sti.html

MPSC Guidance Blog

MPSC Rajyaseva 2021 Book List राज्यसेवा पूर्व परीक्षा पुस्तक सुची by STI Dheeraj Chavan

Mpsc Rajyaseva books list

41 views07:40

🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

Forwarded from 🚆𝗠𝗣𝗦𝗖 𝗘𝘅𝗽𝗿𝗲𝘀𝘀🚆©

✍ MPSC CSAT : उतारे आकलनांवर आधारित प्रश्नांची तयारी कशी करावी ?

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2020 मार्गदर्शन भाग 1

#Rajyaseva2020 #Prelim #dheerajchavan

by Dheeraj Chavan STI/ASO

https://mpscguidance.blogspot.com/2019/11/mpsc-2020-csat-by-dheeraj-chavan-sti.html

MPSC Guidance Blog

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा 2020 : CSAT : उताऱ्यावरील आकलनांवर आधारित प्रश्नांची तयारी by Dheeraj Chavan STI/ASO

MPSC , PSI-STI-ASO, Tax Asst ,Clerk ,Excise SI Exam Guidance,Notes,Books, Question Paper,Youtube Videos and more

54 views07:40

5_6260310597976457354.pdf

99.3 KB

🔰PSI Physical Schedule: Pune Division

पुणे विभाग PSI Ground

5.13K viewsedited 12:35

❌महाराष्ट्र दुय्यम सेवा अराजपत्रित गट-ब (मुख्य) परीक्षा-2018(पोलीस उपनिरीक्षक) उमेदवारांचा शारीरिक चाचणी व मुलाखतीच्या कार्यक्रमाबाबत घोषणा- टप्पा 2❌

4.02K views13:35

Deva Sir Current Year Book 2020 Index.pdf

1.5 MB

🎯देवा जाधवर लिखित युनिक अकॅडमी प्रकाशित- चालू घडामोडी इयर बुक 2020 Pdf
👉 आंतरराष्ट्रीय ते प्रादेशिक घडामोडीचा वार्षिक परीक्षाभिमुख आढावा सदर पुस्तकात घेण्यात आला आहे. चारशे पानांच्या इयर बुकची किंमत दोनशे रुपये आहे.
👉एकूण बारा विभागात या पुस्तकात मांडणी करण्यात आली आहे, यामध्ये चालू घडामोडी विश्लेषक लेख, युनिक घडामोडी, विज्ञान, पर्यावरण, क्रीडा, आर्थिक, घडामोडीचा समावेश आहे. तसेच पुरस्कार, राजकीय घडामोडी, जनरल नॉलेज विभाग, महत्वाच्या निधन वार्ता, आयोगाचे चालू घडामोडी प्रश्न, आणि दोनशे सराव प्रश्नांचा समावेश सदर इयर बुकमध्ये आहे. विशेष म्हणजे वेगवेगळ्या परीक्षेच्या मुलाखतीकरितादेखील हे पुस्तक उपयुक्त ठरणार आहे. लोकराज्य मासिकातील परीक्षाभिमुख माहितीचा नोट्स स्वरूपात सदर इयर बुकमध्ये समावेश आहे.

38 views05:08

🔰देवा जाधवर यांचा चालू घडामोडी सेमिनार : महाराष्ट्र दौरा 🔰

देवा जाधवर चालू घडामोडी सेमिनार महाराष्ट्र दौरा, सदर सेमिनारमध्ये देवा जाधवर संपादित चालू घडामोडी इयर बुक 2020 पन्नास टक्के सवलतीत उपलब्ध.

चारशे पानी इयर बुक किंमत फक्त 200 रुपये, सेमिनार ठिकाणी फक्त 100 रुपयात मिळेल.

43 views05:08

🔰UPSC Academia अभ्यासिका

No Deposit|| Monthly fees₹500 only

40 views05:08

About

Blog

Apps

Platform