O'zbek filmlari:
1972 - Uchrashuv (Ergash Karimov)
1972 - Seni kutyapmiz, yigit (Roald Botirov)
1974 - Odamlar orasida yolg'iz (Komil Yormatov)
1975 - Abu Rayhon Beruniy (Shuhrat Abbosov)
1975 - Qaldirg'ochlar bahorda qaytar (Xoji Ahmar)
1976 - Inson qushlar ortidan boradi (Ali Hamroyev)
1977 - Shum bola (Damir Salimov)
1977 - Achchiq danak (Qamara Kamalova)
1978 - To‘ylar muborak (Eduard Xachaturov)
1979 - Tiniq irmoqlar (Ahror Akbarxo'jayev)
1979 - Sevgi va nafrat (Roald Botirov)
1979 - Chinor ostidagi duel (Melis Abzalov)
1980 - Ali bobo va 40 qaroqchi (L.Fayziyev, U.Mexra)
@KnowUzb
(3-qism)1972 - Uchrashuv (Ergash Karimov)
1972 - Seni kutyapmiz, yigit (Roald Botirov)
1974 - Odamlar orasida yolg'iz (Komil Yormatov)
1975 - Abu Rayhon Beruniy (Shuhrat Abbosov)
1975 - Qaldirg'ochlar bahorda qaytar (Xoji Ahmar)
1976 - Inson qushlar ortidan boradi (Ali Hamroyev)
1977 - Shum bola (Damir Salimov)
1977 - Achchiq danak (Qamara Kamalova)
1978 - To‘ylar muborak (Eduard Xachaturov)
1979 - Tiniq irmoqlar (Ahror Akbarxo'jayev)
1979 - Sevgi va nafrat (Roald Botirov)
1979 - Chinor ostidagi duel (Melis Abzalov)
1980 - Ali bobo va 40 qaroqchi (L.Fayziyev, U.Mexra)
@KnowUzb
👍5🔥1
"Fotih qonuni" (yoki "Birodarlik qonuni") - bu qonun tarixga yaratuvchisi Mehmed II Fotih (1432-1481) nomi bilan kirgan. Mehmed II ning o'zi, Usmonlilar davlatini imperiya darajasiga ko‘tarishga muvaffaq bo‘lgan, buyuk Vizantiya imperiyasining poytaxti Konstantinopolni, shuningdek, Serbiya, Gertsegovina va Albaniyani zabt etgan sulton sifatida tanilgan.
Uzoq vaqt davomida, Usmonlilar imperiyasida hokimiyatning to'g'ridan-to'g'ri hukmdordan vorisga o'tishi yo'q edi. Sulolaning har bir a'zosi taxtga chiqish huquqiga ega bo'lgan va "Sultonni Qodir Tangri tayinlaydi" deb ishonilgan.
Mehmed II taxtga o'tirgandan so'ng, aslida tarqoq imperiyani to'playdi va bir qator qonunlar, jumladan, "Fotih qonuni"ni yaratadi. Qonunda shunday deyilgan: "Oʻgʻlimdan qaysi biri saltanatga ega boʻlsa, umumiy manfaat yoʻlida birodarlarini oʻldirishi joiz. Buni ko'pchilik ulamolar qo'llab-quvvatlaydi. Unga amal qilsinlar".
@KnowUzb
Uzoq vaqt davomida, Usmonlilar imperiyasida hokimiyatning to'g'ridan-to'g'ri hukmdordan vorisga o'tishi yo'q edi. Sulolaning har bir a'zosi taxtga chiqish huquqiga ega bo'lgan va "Sultonni Qodir Tangri tayinlaydi" deb ishonilgan.
Mehmed II taxtga o'tirgandan so'ng, aslida tarqoq imperiyani to'playdi va bir qator qonunlar, jumladan, "Fotih qonuni"ni yaratadi. Qonunda shunday deyilgan: "Oʻgʻlimdan qaysi biri saltanatga ega boʻlsa, umumiy manfaat yoʻlida birodarlarini oʻldirishi joiz. Buni ko'pchilik ulamolar qo'llab-quvvatlaydi. Unga amal qilsinlar".
@KnowUzb
🤯4❤🔥3👍1👎1🔥1
Buyuk smog
1952-yil 5-dekabrda Angliya tarixidagi eng yomon ekologik hodisalardan biri yuz beradi. Haddan tashqari past harorat tufayli shahar aholisi isitish uchun ko'p miqdorda ko'mirdan foydalanadi. Natijada, ko'mir tutini shahar ustiga yig'ilib, qalin tutunli tumanni hosil qiladi.
Tutunli tuman shu qadar qalin ediki, ko'rish chegarasi besh metrni tashkil qilgan. Bu esa, mashinalar harakatiga to‘sqinlik qilgan. Hattoki, "Buyuk Smog" vaqtida ko'rlar ko'chadagi odamlarga uylariga yo'l topishga yordam bergan, chunki ular teginish orqali harakat qilishni bilishgan.
Bo'lib o'tgan voqea haqiqiy falokat bo'lib, 12ming kishi halok bo'ladi va 100mingdan ortiq kishi jabrlanadi. Bunday shafqatsiz saboqdan keyin, insonlarning havo ifloslanishiga bo'lgan munosabati o'zgaradi. Sanoatda iflos yoqilg'idan foydalanishni cheklash va tarkibida kuyik bo'lgan chiqindi gazlarni taqiqlash uchun yangi va zarur ekologik standartlar qabul qilinadi.
@KnowUzb
1952-yil 5-dekabrda Angliya tarixidagi eng yomon ekologik hodisalardan biri yuz beradi. Haddan tashqari past harorat tufayli shahar aholisi isitish uchun ko'p miqdorda ko'mirdan foydalanadi. Natijada, ko'mir tutini shahar ustiga yig'ilib, qalin tutunli tumanni hosil qiladi.
Tutunli tuman shu qadar qalin ediki, ko'rish chegarasi besh metrni tashkil qilgan. Bu esa, mashinalar harakatiga to‘sqinlik qilgan. Hattoki, "Buyuk Smog" vaqtida ko'rlar ko'chadagi odamlarga uylariga yo'l topishga yordam bergan, chunki ular teginish orqali harakat qilishni bilishgan.
Bo'lib o'tgan voqea haqiqiy falokat bo'lib, 12ming kishi halok bo'ladi va 100mingdan ortiq kishi jabrlanadi. Bunday shafqatsiz saboqdan keyin, insonlarning havo ifloslanishiga bo'lgan munosabati o'zgaradi. Sanoatda iflos yoqilg'idan foydalanishni cheklash va tarkibida kuyik bo'lgan chiqindi gazlarni taqiqlash uchun yangi va zarur ekologik standartlar qabul qilinadi.
@KnowUzb
❤🔥7👍2🔥2
O'zbek filmlari:
1982 - Suyunchi (Melis Abzalov)
1983 - Dahoning kundaligi (Elyor Ishmuhamedov)
1984 - Kelinlar qo‘zg‘oloni (Melis Abzalov)
1990 - Temir xotin (Isamat Ergashev)
1990 - Tangalik bolalar (Temurmalik Yunusov)
1991 - Abdullajon (Zulfiqor Musoqov)
1997 - Otamdan qolgan dalalar (Shuhrat Abbosov)
1998 - Kichkina tabib (Zulfiqor Musoqov)
2002 - Osmondagi bolalar (Zulfiqor Musoqov)
2004 - Dev bilan pakana (Jahongir Qosimov)
@KnowUzb
(4-qism)1982 - Suyunchi (Melis Abzalov)
1983 - Dahoning kundaligi (Elyor Ishmuhamedov)
1984 - Kelinlar qo‘zg‘oloni (Melis Abzalov)
1990 - Temir xotin (Isamat Ergashev)
1990 - Tangalik bolalar (Temurmalik Yunusov)
1991 - Abdullajon (Zulfiqor Musoqov)
1997 - Otamdan qolgan dalalar (Shuhrat Abbosov)
1998 - Kichkina tabib (Zulfiqor Musoqov)
2002 - Osmondagi bolalar (Zulfiqor Musoqov)
2004 - Dev bilan pakana (Jahongir Qosimov)
@KnowUzb
👍4❤🔥2🔥1
Arvoh kemalar
Ko'pgina mutaxassislar "Arvoh kemalari"ning paydo bo'lishini uzoqdan ko'rish fantomlari bilan bog'lashadi. Bunga ayrim hollarda, Fata Morgana fenomeni ham qo'shilgan bo'lishi mumkin. Xususan, afsonaviy "Uchar gollandiyalik" arvoh kemasi misolida aynan shunday bo'lgan.
Ba'zilar buni haqiqiy mo'jiza deb hisoblashadi. Bular bir paytlar kema halokatida halok bo'lgan, haligacha o'zlariga boshpana topa olmagan notinch ruhlar ekanligini aytishadi. Biroq, olimlar bu masalada butunlay boshqacha fikrda. Ular arvoh kemalar shunchaki "Atmosfera ko'zgulari" tomonidan yaratilgan saroblar deb tahmin qilishadi.
Bunga guvoh bo'lgan dengizchilar, tumanli havoda ularga qarab suzib kelayotgan kemani ko'rganligini va eng qizig'i kema birdan g'oyib bo'lganligini aytishadi. Biroq, dengizchilardagi charchoq va qo'rquvni, ayrimlarini spirtli ichimlik tasirida bo'lganligini ham inobatga olish kerak. Bunday holatlarda hamma narsani ko'rish mumkin.
Sizchi, "Arvon kemalar"ga ishonasizmi?
@KnowUzb
Ko'pgina mutaxassislar "Arvoh kemalari"ning paydo bo'lishini uzoqdan ko'rish fantomlari bilan bog'lashadi. Bunga ayrim hollarda, Fata Morgana fenomeni ham qo'shilgan bo'lishi mumkin. Xususan, afsonaviy "Uchar gollandiyalik" arvoh kemasi misolida aynan shunday bo'lgan.
Ba'zilar buni haqiqiy mo'jiza deb hisoblashadi. Bular bir paytlar kema halokatida halok bo'lgan, haligacha o'zlariga boshpana topa olmagan notinch ruhlar ekanligini aytishadi. Biroq, olimlar bu masalada butunlay boshqacha fikrda. Ular arvoh kemalar shunchaki "Atmosfera ko'zgulari" tomonidan yaratilgan saroblar deb tahmin qilishadi.
Bunga guvoh bo'lgan dengizchilar, tumanli havoda ularga qarab suzib kelayotgan kemani ko'rganligini va eng qizig'i kema birdan g'oyib bo'lganligini aytishadi. Biroq, dengizchilardagi charchoq va qo'rquvni, ayrimlarini spirtli ichimlik tasirida bo'lganligini ham inobatga olish kerak. Bunday holatlarda hamma narsani ko'rish mumkin.
Sizchi, "Arvon kemalar"ga ishonasizmi?
@KnowUzb
👍6🔥1
Ko'pchilik odamlar qaroqchilarni yelkasida to'tiqushi bor, uchburchak qalpoq kiygan, doim mast bo'lib yuradigan, tartibsiz, beadab dengizchilar to'dasi deb tasavvur qilishadi. Aslida, qaroqchilar kemasida qat'iy tartib-intizom qoidalari mavjud bo'lib, har bir odamning o'z vazifasi bo'lgan.
Qaroqchilar kemasida, Kapitan, kvartalmaster, skipper, boatswain, duradgor, to'pchi, yordamchilar, dengizchi va Kema shifokori kabi darajalar bo'lgan. Ularning o'z qonunlari va qoidalari bo'lib, barcha birdek itoat qilishga majbur bo'lgan.
Qaroqchilar jamoasida hamma o'z vasifasini "Shveytsariya soatlarining mexanizmiga" o'xshash aniqlikda bajargan. Umid qilamanki, endi qaroqchilar kemalardagi dengizchilar qanday bo'lganligini haqida tasavvurga ega bo'ldingiz.
@KnowUzb
Qaroqchilar kemasida, Kapitan, kvartalmaster, skipper, boatswain, duradgor, to'pchi, yordamchilar, dengizchi va Kema shifokori kabi darajalar bo'lgan. Ularning o'z qonunlari va qoidalari bo'lib, barcha birdek itoat qilishga majbur bo'lgan.
Qaroqchilar jamoasida hamma o'z vasifasini "Shveytsariya soatlarining mexanizmiga" o'xshash aniqlikda bajargan. Umid qilamanki, endi qaroqchilar kemalardagi dengizchilar qanday bo'lganligini haqida tasavvurga ega bo'ldingiz.
@KnowUzb
👍13🔥2👏1🥱1
Viski urushi
Bu "daxshatli" urush Gans orolida olib borilgan. Gap shundaki, u Grenlandiya (Daniyaga tegishli) va Ellesmere (Kanadaga tegishli) ajratuvchisi va ikkala shtatdan bir xil uzoqlikda joylashgan. Xalqaro huquqqa ko'ra, har ikki davlat ham da'vo qilishi mumkin. Orol bo‘yicha muzokaralar 1970-yillarda boshlangan. "Viski urushi"ni boshlanish sanasi 1973-yil deb hisoblanadi.
Birinchi "zarba" 1984-yilda Kanada harbiylari tomonidan berilgan. Ular orolda Kanada bayrog‘ini ko‘tarib, bir shisha viski va “Kanadaga xush kelibsiz” degan yozuv qoldirgan. Biroq, Daniya Kanadaning bu shafqatsiz "zarba"sini e'tiborsiz qoldirmaydi va biroz vaqt o'tgach, bayroqni Daniya bayrog‘iga almashtiradi. Bir shisha shnaps va “Daniya oroliga xush kelibsiz” degan yozuv qoldiradi.
Keyingi bir necha yil davomida mamlakatlar bayroqlarini o'zgartirish, boshqa tomonning spirtli ichimliklarini ichish va o'zlarinikini tark etish orqali "jang qilishda" davom etadilar.
"Shavqatsiz" urushga 2022-yil 14-iyunda yakun yasaldi.
@KnowUzb
Bu "daxshatli" urush Gans orolida olib borilgan. Gap shundaki, u Grenlandiya (Daniyaga tegishli) va Ellesmere (Kanadaga tegishli) ajratuvchisi va ikkala shtatdan bir xil uzoqlikda joylashgan. Xalqaro huquqqa ko'ra, har ikki davlat ham da'vo qilishi mumkin. Orol bo‘yicha muzokaralar 1970-yillarda boshlangan. "Viski urushi"ni boshlanish sanasi 1973-yil deb hisoblanadi.
Birinchi "zarba" 1984-yilda Kanada harbiylari tomonidan berilgan. Ular orolda Kanada bayrog‘ini ko‘tarib, bir shisha viski va “Kanadaga xush kelibsiz” degan yozuv qoldirgan. Biroq, Daniya Kanadaning bu shafqatsiz "zarba"sini e'tiborsiz qoldirmaydi va biroz vaqt o'tgach, bayroqni Daniya bayrog‘iga almashtiradi. Bir shisha shnaps va “Daniya oroliga xush kelibsiz” degan yozuv qoldiradi.
Keyingi bir necha yil davomida mamlakatlar bayroqlarini o'zgartirish, boshqa tomonning spirtli ichimliklarini ichish va o'zlarinikini tark etish orqali "jang qilishda" davom etadilar.
"Shavqatsiz" urushga 2022-yil 14-iyunda yakun yasaldi.
@KnowUzb
😁9🔥2👍1👏1🤯1👌1🕊1🏆1
#fakt
Hozirgi Amerika bayrog'i o'rta maktab o'quvchisi tomonidan ishlab chiqilgan.
Bu 1958-yilda Bob Xeftning kichik tarix sinfi uchun maktab loyihasi sifatida boshlangan va faqat -B (minus B) olgan. Uning dizaynida 50 ta yulduz bor edi. Lekin, Alyaska va Gavayi hali shtat bo'lmagandi. Xeft bu ikkisi tez orada davlat maqomini olishiga ishonadi va o'z loyihasini hukumatga taqdim qiladi. Prezident Duayt Eyzenxauer qo'ng'iroq qilib, dizayn tasdiqlanganligini aytganidan so'ng, Xeftning o'qituvchisi o'z bahosini A ga o'zgartiradi.
@KnowUzb
Hozirgi Amerika bayrog'i o'rta maktab o'quvchisi tomonidan ishlab chiqilgan.
Bu 1958-yilda Bob Xeftning kichik tarix sinfi uchun maktab loyihasi sifatida boshlangan va faqat -B (minus B) olgan. Uning dizaynida 50 ta yulduz bor edi. Lekin, Alyaska va Gavayi hali shtat bo'lmagandi. Xeft bu ikkisi tez orada davlat maqomini olishiga ishonadi va o'z loyihasini hukumatga taqdim qiladi. Prezident Duayt Eyzenxauer qo'ng'iroq qilib, dizayn tasdiqlanganligini aytganidan so'ng, Xeftning o'qituvchisi o'z bahosini A ga o'zgartiradi.
@KnowUzb
👍6🔥4👏2
Mariya Sklodovska-Kyuri tarixdagi birinchi Nobel mukofoti sovrindori bo'lgan ayol, ikki marta Nobel mukofotini olgan birinchi shaxs va ikki xil fanlar (kimyo va fizika) bo‘yicha yagona Nobel mukofoti sovrindori.
@KnowUzb
@KnowUzb
👍15🔥2
Uilyam Charlz Utermolen (1933-2007)
1995-yilda ingliz rassomi Uilyam Utermolenga Altsgeymer kasalligi tashxisi qo'yiladi. Uilyam bu kasallik qanday tugashini juda yaxshi bilardi. Shuning uchun, u doimgidan ko'proq rasm chizib boshladi. 1996-yildan 2000-yilgacha rassom bir qator avtoportretlarni yaratadi. Ularda rassomning hissiy va jismoniy holatining qanday ekanligi namoyon bo'lgan.
Shifokorlar rassomni qo'llab-quvvatladilar va Uilyam oxirigacha ularning nazorati ostida bo'ladi. Ular sabab, rassomning eskizlari va eskizlarning fotosuratlari, muvaffaqiyatli va muvaffaqiyatsiz chizmalari saqlanib qolgan. Avtoportretlar seriyasi nafaqat rassomning so'nggi loyihasi, balki ilmiy tadqiqot uchun eng muhim materialdir.
2000-yilda Utermolen so'nggi avtoportretini yaratadi. U endi ishlay olmasdi. Rassomning jismoniy tanasi 2007-yilgacha yashagan. Uilyamning vafotidan keyin, uning bevasi rassomning barcha rasmlarni Britaniya Altsgeymer uyushmasiga topshiradi.
@KnowUzb
1995-yilda ingliz rassomi Uilyam Utermolenga Altsgeymer kasalligi tashxisi qo'yiladi. Uilyam bu kasallik qanday tugashini juda yaxshi bilardi. Shuning uchun, u doimgidan ko'proq rasm chizib boshladi. 1996-yildan 2000-yilgacha rassom bir qator avtoportretlarni yaratadi. Ularda rassomning hissiy va jismoniy holatining qanday ekanligi namoyon bo'lgan.
Shifokorlar rassomni qo'llab-quvvatladilar va Uilyam oxirigacha ularning nazorati ostida bo'ladi. Ular sabab, rassomning eskizlari va eskizlarning fotosuratlari, muvaffaqiyatli va muvaffaqiyatsiz chizmalari saqlanib qolgan. Avtoportretlar seriyasi nafaqat rassomning so'nggi loyihasi, balki ilmiy tadqiqot uchun eng muhim materialdir.
2000-yilda Utermolen so'nggi avtoportretini yaratadi. U endi ishlay olmasdi. Rassomning jismoniy tanasi 2007-yilgacha yashagan. Uilyamning vafotidan keyin, uning bevasi rassomning barcha rasmlarni Britaniya Altsgeymer uyushmasiga topshiradi.
@KnowUzb
👍10🔥2
#fakt
Birgina harf AQShning birorta shtat nomlarida uchramaydi.
Ushbu tasodifiy va qiziqarli faktga javobni tahmin qila olasizmi? Siz Z harfini Arizona shtati nomida, J harfini Nyu-Jersi shtati nomida va hatto X harfini ikki marta Nyu-Mexiko va Texas shtatlarini nomida ko'rishingiz mumkin. Lekin, birgina Q harfini hech birida uchratmaysiz.
@KnowUzb
Birgina harf AQShning birorta shtat nomlarida uchramaydi.
Ushbu tasodifiy va qiziqarli faktga javobni tahmin qila olasizmi? Siz Z harfini Arizona shtati nomida, J harfini Nyu-Jersi shtati nomida va hatto X harfini ikki marta Nyu-Mexiko va Texas shtatlarini nomida ko'rishingiz mumkin. Lekin, birgina Q harfini hech birida uchratmaysiz.
@KnowUzb
👍12❤3🔥3
"Sochimizni sotsialistik turmush tarziga mos ravishda qirdiraylik" deb nomlangan Shimoliy Koreya televideniesi 2004-2005 yillarda efirga uzatilgan dasturi, soch turmagi va kiyim uslublarini standartlashtirish bo'yicha hukumat tashviqotining bir qismi edi. Standart Shimoliy Koreyalik erkaklarning sochlari uzunligini 1 dan 5 sm gacha belgilaydi. Bu uzunlikdan oshib ketishi hibsga olinish va majburiy soch turmagi kabi jazolarga olib kelishi mumkin edi.
@KnowUzb
@KnowUzb
🤯9👍7🔥2
Ostracon — qadimgi Yunonistonda surgun qilinadigan odamlarning ismlari yozilgan sopol buyumlar. “Ostracizm” tushunchasi shundan kelib chiqadi.
@KnowUzb
@KnowUzb
👍10🔥2
#sindrom
Savant sindromi
Shaxsning umumiy cheklovlari fonida "daholar oroli" paydo bo'ladi: musiqa, arifmetika, tasviriy san'at, kartografiya, uch o'lchovli modellar arxitekturasi yoki boshqa sohada fenomenal xotira va aql bovar qilmaydigan qobiliyatlar. Olim o'zi eshitgan barcha ariyalarni kuylashi, operadan chiqish, 3001-yil 1-yanvarga to'g'ri keladigan hafta kunini nomlash va odatda kompyuterda bajariladigan aqliy hisob-kitoblarni bajarishga qodir. Shu bilan birga, uning qolgan qobiliyatlari va ko'nikmalari aqliy zaiflikka qadar juda yomon rivojlanishi mumkin.
@KnowUzb
Savant sindromi
Shaxsning umumiy cheklovlari fonida "daholar oroli" paydo bo'ladi: musiqa, arifmetika, tasviriy san'at, kartografiya, uch o'lchovli modellar arxitekturasi yoki boshqa sohada fenomenal xotira va aql bovar qilmaydigan qobiliyatlar. Olim o'zi eshitgan barcha ariyalarni kuylashi, operadan chiqish, 3001-yil 1-yanvarga to'g'ri keladigan hafta kunini nomlash va odatda kompyuterda bajariladigan aqliy hisob-kitoblarni bajarishga qodir. Shu bilan birga, uning qolgan qobiliyatlari va ko'nikmalari aqliy zaiflikka qadar juda yomon rivojlanishi mumkin.
@KnowUzb
👍8🔥3
Savdogar Uilmer Maklin Amerika fuqarolar urushining birinchi jangi uning uyi yonida boshlangani bilan mashhur bo'ladi. Chunki, Konfederatsiyaning shtab-kvartirasi aynan shu yerda joylashgan bo'lib, 1861-yil 21-iyulda Shimoliy artilleriya tomonidan o'qqa tutilgan. Urush oqibatlaridan qochishni istab, 1863-yilda savdogar oilasi bilan janubga Virjiniya shtatining Appomattoks shahriga ko'chib o'tadi. Ammo, urush oxirida, 1865-yil 9-aprelda uning yangi uyi general Li tomonidan "shimolliklar" qo'mondoni Uliss Grantga "janubliklar" ning taslim bo'lishi to'g'risidagi hujjatni imzolash uchun ishlatilgan. Bu faktlar Maklinga fuqarolar urushi uning hovlisida boshlanib, yashash xonasida tugaganini da'vo qilishga asos bo'ladi.
@KnowUzb
@KnowUzb
👍8🔥4
#effekt
Verter effekti
Biron bir film yoki badiiy asardagi o'z joniga qasd qilish holatidan keyin xalq orasida ommaviy ravishda o'z joniga qasd qilish to'lqini yuzaga kelishiga "Verter effekti" deyiladi. Bu effektni birinchi marta 1974-1975-yillari Kaliforniya universiteti sotsiologi Devid Fillips XVIII asr oxirida butun Yevropa bo‘ylab tarqalgan shunday hodisa ustida izlanish olib borishi jarayonida aniqlagan. Bunga Gyotening “Yosh Verterning iztiroblari” romani turtki bergani sababli effekt nomi ham aynan asar qahramoni ismiga qo‘yilgan.
@KnowUzb
Verter effekti
Biron bir film yoki badiiy asardagi o'z joniga qasd qilish holatidan keyin xalq orasida ommaviy ravishda o'z joniga qasd qilish to'lqini yuzaga kelishiga "Verter effekti" deyiladi. Bu effektni birinchi marta 1974-1975-yillari Kaliforniya universiteti sotsiologi Devid Fillips XVIII asr oxirida butun Yevropa bo‘ylab tarqalgan shunday hodisa ustida izlanish olib borishi jarayonida aniqlagan. Bunga Gyotening “Yosh Verterning iztiroblari” romani turtki bergani sababli effekt nomi ham aynan asar qahramoni ismiga qo‘yilgan.
@KnowUzb
🔥8👍2
Avogadro qonuni
1811-yilda Italiyaning Turin universiteti professori Amedeo Avogadro gazlar bilan bog'liq hodisalarni o'rganish jarayonida quyidagi xulosaga keladi: "Bir xil sharoitda o'zaro teng hajmdagi turli xildagi gazlarda molekulalar soni teng bo'ladi".
Keyinchalik Niderlandiyalik olim Vant-Goff quyidagi o'xshashlikka asoslanib, ideal gaz qonunlarini suyultirilgan eritmalarga tatbiq qiladi: "Gaz bo‘sh fazoda butun hajmni egallab tarqalgani singari, eritilgan modda eritkichning butun hajmi bo‘yicha tarqaladi".
Avogadro bir mol moddada nechta atom va molekulalar boʻlishi kerakligini aniq bilmas edi. Bugun biz bilamizki, bu son 6×10²³ ga teng. Bu son Avogadro soni (yoki Avogadro doimiysi) deb ataladi va N harfi bilan belgilanadi. quyida uning formulasi: N=6,022×10²³
Mol - bu modda miqdorining oʻlchov birligi bo'lib, 1 juft, 12 dona yoki 98 ta kabi bo'ladi. Bir qutida 6, 9 yoki 12 ta tuxum boʻladi. Shunga oʻxshab, bir mol moddada ham atom va molekulalar soni har doim bir xil boʻladi.
@KnowUzb
1811-yilda Italiyaning Turin universiteti professori Amedeo Avogadro gazlar bilan bog'liq hodisalarni o'rganish jarayonida quyidagi xulosaga keladi: "Bir xil sharoitda o'zaro teng hajmdagi turli xildagi gazlarda molekulalar soni teng bo'ladi".
Keyinchalik Niderlandiyalik olim Vant-Goff quyidagi o'xshashlikka asoslanib, ideal gaz qonunlarini suyultirilgan eritmalarga tatbiq qiladi: "Gaz bo‘sh fazoda butun hajmni egallab tarqalgani singari, eritilgan modda eritkichning butun hajmi bo‘yicha tarqaladi".
Avogadro bir mol moddada nechta atom va molekulalar boʻlishi kerakligini aniq bilmas edi. Bugun biz bilamizki, bu son 6×10²³ ga teng. Bu son Avogadro soni (yoki Avogadro doimiysi) deb ataladi va N harfi bilan belgilanadi. quyida uning formulasi: N=6,022×10²³
Mol - bu modda miqdorining oʻlchov birligi bo'lib, 1 juft, 12 dona yoki 98 ta kabi bo'ladi. Bir qutida 6, 9 yoki 12 ta tuxum boʻladi. Shunga oʻxshab, bir mol moddada ham atom va molekulalar soni har doim bir xil boʻladi.
@KnowUzb
🔥9👍4
Stenli Metyus bir necha bor Angliyaning eng yaxshi futbolchisi va bir marta Yevropaning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan.
50 yoshgacha davom etgan butun sport faoliyati davomida u hech qachon maydondan chetlashtirilmagan va hatto biror marta ham ogohlantirish olmagan.
Xayrlashuv uchrashuvida qirolicha Yelizaveta II unga ritsar unvonini topshiradi. Bu esa futbolchilar orasida birinchi marta sodir bo'lgan.
@KnowUzb
50 yoshgacha davom etgan butun sport faoliyati davomida u hech qachon maydondan chetlashtirilmagan va hatto biror marta ham ogohlantirish olmagan.
Xayrlashuv uchrashuvida qirolicha Yelizaveta II unga ritsar unvonini topshiradi. Bu esa futbolchilar orasida birinchi marta sodir bo'lgan.
@KnowUzb
👍11🔥7
Tetris effekti (ba'zan "Tetris sindromi" deb ham ataladi) — odam ma'lum bir faoliyat bilan juda ko‘p vaqt sarflasa paydo bo‘ladigan jarayon, ya'ni, tushida, fikrlashida, atrof-muhitda bo‘layotgan jarayonlarda o‘sha faoliyat bilan bog‘liq tasvirlarni ko‘ra boshlaydi. Tetris bilan ko‘p mashg‘ul bo‘lgan odamga ko‘cha ko‘ydagi binolar harakatlangandek tuyuladi, do‘kon peshtaxtalaridagi bo‘sh joylar g‘ashiga tegadi va hokazo.
"Tetris effekti" — alohida termin sifatida 1996-yilda chop etilgan Amerikaning "Philadelphia City Paper" nashrida qo‘llangan.
Hozirgi kunda "Tetris effekti" — o‘z ma'nosidan boshqa kompyuter o‘yinlari va simulyatorlar bilan bog‘liq holatlarda ham qo‘llanadi.
@KnowUzb
"Tetris effekti" — alohida termin sifatida 1996-yilda chop etilgan Amerikaning "Philadelphia City Paper" nashrida qo‘llangan.
Hozirgi kunda "Tetris effekti" — o‘z ma'nosidan boshqa kompyuter o‘yinlari va simulyatorlar bilan bog‘liq holatlarda ham qo‘llanadi.
@KnowUzb
👍10🔥4👌4👎1🤯1
Lester kodeksi
Italiyalik buyuk rassom va olim Leonardo da Vinchi tomonidan 1506-1510 yillar oralig'ida yozilgan "Lester kodeksi" nomli ilmiy ma'lumotlardan iborat qo'lyozma 18 varoq 72 betdan iborat bo'lib, unda olim tomonidan o'tkazilgan turli qiziqarli kuzatuvlar va tadqiqotlar yoritilgan.
Leonardo da Vinchining "Suv, yer va samoviy jismlar" haqida yozilgan qo'lyozmasini faqat ko'zgu yordamida o'qish mumkin. 1994-yilgi auksionda "Microsoft" kompaniyasi asoschisi Bill Geyts 30,8 million dollarga sotib oladi va ushbu qo'lyozma dunyodagi eng qimmat kitobga aylanadi.
@KnowUzb
Italiyalik buyuk rassom va olim Leonardo da Vinchi tomonidan 1506-1510 yillar oralig'ida yozilgan "Lester kodeksi" nomli ilmiy ma'lumotlardan iborat qo'lyozma 18 varoq 72 betdan iborat bo'lib, unda olim tomonidan o'tkazilgan turli qiziqarli kuzatuvlar va tadqiqotlar yoritilgan.
Leonardo da Vinchining "Suv, yer va samoviy jismlar" haqida yozilgan qo'lyozmasini faqat ko'zgu yordamida o'qish mumkin. 1994-yilgi auksionda "Microsoft" kompaniyasi asoschisi Bill Geyts 30,8 million dollarga sotib oladi va ushbu qo'lyozma dunyodagi eng qimmat kitobga aylanadi.
@KnowUzb
👍12🔥5👏1🐳1
Google haqida qiziqarli ma'lumotlar:
1. Google servisi dastlab BackRub deb nomlangan. Keyinroq kompaniya asoschilari Larri Peyj va Sergey Brin uning nomini yuzta noldan iborat sonni ifodalovchi Googol so‘zi bilan almashtirishgan. Kompaniyaning ilk investori bu so‘zni adashib Google deb yozib qo‘ygani sababli bankdagi pulni olish uchun kompaniya Google nomi ostida ro‘yxatdan o‘tgan.
2. Google Earth ilovasi orqali sayyoramizning barcha burchaklarini, Google Sky bilan esa koinot va yulduzlar turkumlarini foydalanuvchilar o'rganishi mumkin.
3. Google ofislarida hodimlar o‘tiradigan joy bilan taom bor joy orasidagi masofa 60 metrdan oshmaydi. Brinning fikricha, hodimlar tez-tez ovqatlanishsa ularning ish samaradorligi oshadi.
4. Google tabiatga kamroq zarar yetkazish maqsadida, kompaniya hovlisida o‘sgan maysalarni qirtishlash uchun 200ta echki va cho‘pon hizmatidan foydalanadi.
5. Google ning birinchi serveri Lego Duplo detallaridan qurilgan. Shu uchun kompaniya logotipi har xil ranglardan iborat.
@KnowUzb
1. Google servisi dastlab BackRub deb nomlangan. Keyinroq kompaniya asoschilari Larri Peyj va Sergey Brin uning nomini yuzta noldan iborat sonni ifodalovchi Googol so‘zi bilan almashtirishgan. Kompaniyaning ilk investori bu so‘zni adashib Google deb yozib qo‘ygani sababli bankdagi pulni olish uchun kompaniya Google nomi ostida ro‘yxatdan o‘tgan.
2. Google Earth ilovasi orqali sayyoramizning barcha burchaklarini, Google Sky bilan esa koinot va yulduzlar turkumlarini foydalanuvchilar o'rganishi mumkin.
3. Google ofislarida hodimlar o‘tiradigan joy bilan taom bor joy orasidagi masofa 60 metrdan oshmaydi. Brinning fikricha, hodimlar tez-tez ovqatlanishsa ularning ish samaradorligi oshadi.
4. Google tabiatga kamroq zarar yetkazish maqsadida, kompaniya hovlisida o‘sgan maysalarni qirtishlash uchun 200ta echki va cho‘pon hizmatidan foydalanadi.
5. Google ning birinchi serveri Lego Duplo detallaridan qurilgan. Shu uchun kompaniya logotipi har xil ranglardan iborat.
@KnowUzb
👍19🔥1🐳1