🎥 گفتگوی برنامهٔ «دلربا» با جواد رنجبر درخشیلر:
«شاهنامه کتابِ صلح است»


در این گفتگو می‌شنویم:

• شاهنامه کتابِ صلح است... صحبت از جنگها در شاهنامه، در واقع صحبت از ضرورتِ صلح است.

• در شاهنامه، خشونت تقدیس نمی‌شود.
در شاهنامه، اصل بر صلح است،‌ در شاهنامه نمی‌جنگیم که نابود کنیم، بلکه می‌جنگیم که دفعِ شر کنیم.

• بخشِ مهم زندگی، عشق است... عشق بعد از غریزه و عقل است و عشق گذشتن از غریزه و عقل است... عشق رسیدن به نقطه‌ای‌ست که دیگر بَعدی وجود ندارد.

• عشق یک بنیانِ قوی ایرانی دارد.



🔴 برنامهٔ «دلربا» | بخشِ شانزدهم

میزبان:
مهرانه مهین ترابی؛ بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون و دانش‌آموختهٔ بازیگری و کارگردانی از دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران

میهمان:
جواد رنجبر درخشی‌لر؛ دانش‌آموختهٔ علم سیاست و شاهنامه‌پژوهِ تبریزی



🔴 این گفتگو را می‌توان در «یوتیوب» و «آپارات» هم تماشا کرد.



@IranDel_Channel

💢

🎥 آیا زبان سومری و زبان تُرکی هم‌خانواده هستند؟


@IranDel_Channel

💢

🎥 برشی از یک مناظره دربارهٔ زبان ملّی فارسی و نسبت آن با آموزش و کاربردِ زبان انگلیسی در کشور


مناظره‌کنندگان:

سید ضیاءالدین سجادی (زادهٔ ۱۲۹۹ خورشیدی در مشهد - درگذشتهٔ ۳ مرداد ۱۳۷۵ در تهران) استاد دانشگاه، پژوهش‌گر ادبیات فارسی، مترجم و مصحّح ایرانی

حسن شهباز (زادهٔ ۲۳ اسفند ۱۲۹۹ بابل – درگذشتهٔ ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۵ لس‌آنجلس)، نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار ایرانی


مناظره در دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی در تلویزیون ملّی ایران برگزار شده است.


🔴 بُن‌مایه:
درگاه تلگرامی «فرهنگ‌دوستان»


#مستند | #مستند_تاریخی

@IranDel_Channel

💢

⚫️ اکبر عبدی
بازیگر بزرگ تاریخ سینمای ایران

یکهزار سیصد و سی و نه
تا
ابد...


#یادها

@IranDel_Channel

💢

‌
🔴 بنیاد ایران‌شناسی استان آذربایجان شرقی و انجمن ایرانی تاریخ (شعبهٔ آذربایجان شرقی) برگزار می‌کنند:

«کلاس‌های شاهنامه‌خوانی»


آموزگار:
لیلی خبّازی


خوانش و گزارشِ «پادشاهی منوچهر - داستان زال و روداوه»


زمان:
دوشنبه پنجم مرداد ماه ۱۴۰۵ خورشیدی، ساعت ۱۸


جایگاه:
تبریز، خیابان ثقه‌الاسلام، کوی سرخاب، خانۀ تاریخی شربت‌اوغلی، بنیاد ایران‌شناسی استان آذربایجان شرقی



#اطلاع_رسانی

@IranDel_Channel

💢

‌
‌
🔴 برشی از کتابِ
«ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسی‌ها»

✍ به قلم سیروس غنی

هنگام حملۀ روس و انگلیس [در شهریور ماه ۱۳۲۰ خورشیدی] حکومتی مرکزی و قدرتمند، آزاد از دستکاریِ قدرت‌های خارجی، آزاد از هرگونه گردن‌کشیِ عشیره‌ای و نفوذ ناروای مذهبی، بر ایران فرمان می‌راند، حکومتی که ایران نظیرش را در ۱۴۰ سال گذشتۀ تاریخ خود به چشم ندیده بود.

ساختارِ مالی کشور استوار بود و گام‌های نخست صنعتی شدن برداشته شده بود. سیر قهقراییِ ظاهراً عجین در رگ و پی زندگیِ ایران، در ظرف پانزده سال از میان رفته بود و نهادهایی به وجود آمده بود که پنجاه سال فقط حرفش زده شده بود اما قدمی به سوی آن برداشته نشده بود.

وجود مراکز متعدد قدرت، ویژگی دوران پیش از پهلوی بود. رضاشاه سرکردگان و گروه‌های قدیمی را از بین برد، نهادهای نوین به وجود آورد و شالودۀ فعالیت‌های فزایندۀ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دولت را ریخت. مکتب و مسلکی جدید، خاصّه شکلِ تازه‌ای ملی‌گرایی پی‌افکند و در واقع دولتِ ملّیِ امروزی ایران را بنیان نهاد.

رضاشاه، فیلسوف‌شاهِ افلاطونی نبود، و مسلماً نقایص بسیار داشت، ولی بی‌گمان پدرِ ایرانِ نوین و معمار تاریخِ قرنِ بیستمِ کشور ما بود.


🔴 بُن‌مایه:
«ایران؛ برآمدن رضاخان، برافتادن قاجار و نقش انگلیسی‌ها»، سیروس غنی، ترجمۀ حسن کامشاد، انتشارات نیلوفر، ص ۴۲۷ و ۴۲۸


🔴 کتاب را از «اینجا» دریافت کنید.


@IranDel_Channel

💢

‍ ‌
🔴 جزیرۀ هرموز

صاحب هفت اقلیم، مرقوم نموده که اردشیر بابکان بر ساحلِ دریای عمان شهری ساخته هرموز نام کرد... پوشیده نماند که چنانچه سمت گزارش یافت، فرنگیه در هرموز و بندر جرون، تسلّط و استقلال تمام به هم رسانیده مزاحم مسلمین و متردّدین می‌گشتند و چون به محض ارادۀ قادر مُلک‌بخش، تختِ سلطنت ایران به وجودِ باوجودِ خاقان گیتی‌ستان، شاه عباسِ ماضی، آرایش یافت، والیان اطراف و متغلّبان اکناف پای در دامن ادب پیچیده، سر بر خط فرمان نهادند سوای فرنگیۀ پرتگالیه که در اطرافِ بحرین و هرموز و سواحل دریای عمان، لوای طغیان افراخته بودند و قلعۀ دربند بکر ساخته استحکام می‌دادند. جرئت کفرۀ فرنگ بر خاطر انور پادشاه برّ و بحر گران آمده به امام‌قلی‌خان بیگلربیگی فارس حکم شد که ساحتِ آن ولایت را از لوث وجود آنها پاک سازد و خان عالی‌جاه با جنود فارس متوجّه گشتند در بندر عباسی لوای ابهّت افراخت و افواج قاهره از دریا با کشتی‌ها عبور نموده داخل جزیرۀ هرموز شدند و با وجود استحکامِ قلعه و حصار که عرض دیوارها زیاده از سی ذرع است که به سنگ و آهک ساخته‌اند در اندک روزی مسخّر ساختند و محمودشاه، والی هرموز، و اتباع به دست درآوردند و هر کس از رعایا که در قلعه‌داری با کفره موافقت کرده بود به جزا و سزای خود رسید و این فتحِ مبین که کارنامۀ سلاطین جهان تواند بود در سنۀ احدی و ثلثین و الف روی نمود.

[مختصر مفید: جغرافیای ایران‌زمین در عصر صفوی، محمد مفید مستوفی بافقی، به کوشش ایرج افشار، با همکاری محمدرضا ابوئی مهریزی، تهران، انتشارات دکتر محمود افشار، چاپ سوم، ۱۴۰۴، ص ۳۶۹-۳۷۱]


@IranDel_Channel

💢

🎥 مُرداد یا اَمُرداد؟

پنجمین ماه سالِ ایرانی و ششمین امشاسپند را چه بنامیم؟

«آرش اکبری مفاخر»، دکترای زبان و ادبیات فارسی، شاهنامه‌پژوه و عضو هیئت علمی بنیاد فردوسی توس پاسخ می‌دهد.




🔴 پی‌نوشت:
با بازنشرِ سرراستِ فرسته‌های درگاه تلگرامی «ایران دل» به بیشتر و بهتر دیده شدنِ آن فرسته، یاری برسانید.


@IranDel_Channel

💢

‍ ‌
🔴 تلهٔ روشنفکری

✍️ مهدی تدینی

این ویدئو از هواداران یک یوتیوبر به نام نیما وایرال شده است؛ با انواع برداشت‌ها و باز فرصتی پیدا شد برای تحقیر جامعهٔ ایرانی — یک پروژه روشنفکری محبوب که اغلب اغراض سیاسی دارد؛ به ویژه برای کسانی که با انگیزه‌های مختلف جامعه را مقصر همه‌چیز نشان می‌دهند یا لایق زندگی بهتر نمی‌دانند.

در اینجا می‌خواهم دربارهٔ "تلهٔ روشنفکری" صحبت کنم، ولی اول توضیح ساده‌ای برای این رخداد بدهم: جمعیت پرشوری که می‌بینید نوجوان‌های پانزده‌ساله یا کم‌سن‌ترند. "تینیجر" همه‌جای دنیا به اقتضای سن خود رفتار می‌کند: هیجان‌زده است و بت‌هایی دارد. یا عاشق فوتبالیست و پاپ‌استار است یا دلباختهٔ هنرپیشه یا هر سلبریتی دیگر.

طبیعی است در دوران استیلای شبکه‌های مجازی، ممکن است این بت‌ها در بستر اینترنت ظهور کنند و به عشق میلیون‌ها دنبال‌کنندهٔ نوجوان بدل شوند. این یک پدیده جهانی و سن مهمترین مؤلفه آن است.

یک پابلیک فیگور با دنبال‌کنندگان میلیونی در اجرای برنامه، باید مثل یک سلبریتی عمل کند و به اعداد و ارقام توجه کند و بداند با چه گروه سنّی طرف است. شور تینیجری را نمی‌توان مهار کرد، اما اعداد و ارقام و روحیات دنبال‌کنندگان را تهیه‌کنندگان باید در نظر بگیرند. مسئله به همین سادگی است، اما کافی است یک لحظه غفلت کنید تا با یک رخداد یا یک نشانه — مانند همین — در تلهٔ روشنفکری بیفتید. تلهٔ روشنفکری چیست؟

ساده است: روشنفکر ماهیت و وجود خود را در "تمایز" با "عموم" جامعه تعریف می‌کند. این "تمایز" اهمیتِ هویتی برای روشنفکر دارد: باید توده‌ای از عوام ناآگاه، بی‌فرهنگ و نافرهیخته باشند تا گروه روشنفکر خود را در تضاد با این توده پست در مقامی والا، آگاه و فرهیخته تعریف کند.

پس لازمهٔ هویت‌شناسی روشنفکری این است که فرهنگ عمومی نکوهش شود و پَست جلوه داده شود. روشنفکر اینک می‌تواند در جایگاه رفیع بنشیند و تمایلات سخیف و بنجل جامعه را نکوهش کند. در این آرایش، دغدغهٔ واقعی فرهنگ و آگاه‌سازی نیست. نه! این یک بازی هویتیِ روشنفکری است و همه‌جا دنبال مصداقی می‌گردد.

در اینجا همان قشر روشنفکر سریع هر نشانه‌ای را که اثبات‌کنندهٔ بی‌فرهنگی جامعه است، برجسته می‌کند تا به شما القا کند: بله! واقعاً جامعهٔ قابل‌نکوهشی داریم. شما در اینجا در تلهٔ روشنفکری افتاده‌اید و ناخودآگاه می‌پذیرید "ایراد از جامعه است".

منکر نقد اجتماعی نیستم. باید کاستی‌های فرهنگ عمومی را بهبود بخشید، اما دغدغهٔ روشنفکران الزاماً نه چنین چیزی، بلکه توسری زدن به جامعه است؛ به ویژه اگر انتخاب‌های جامعه آنچه این روشنفکران تجویز می‌کنند، نباشد.


@IranDel_Channel

💢

🎥 به بهانهٔ ثبت میراث الموت بر تارک میراث فرهنگی جهان

هزار سال ایستادگی،
نامی در میراث جهان
قلعه الموت، افتخاری دیگر برای ایران


Alamut Castle.
A Thousand Years of History,
Now a UNESCO World Heritage Site



@IranDel_Channel

💢

‌‌
🔴 شمارۀ ۷۳ ماهنامۀ وطن‌یولی (راه وطن) منتشر شد

با یادکردی از استادان جلال خالقی مطلق، اصغر دادبه و عبدالمجید ارفعی


🔴 در این شماره می‌خوانید:

- پرسش از صحن علنی شورای شهر تبریز؛
«شورای شهر» یا «شورای قوم»؟

- ناسیونالیسم تصنّعی «تُرک» و پریشانی‌های قومی‌قبیله‌ای آن در ایران؛
«گرگ، توتم و نمادِ آذربایجان نیست»

- زیبایی «عمارتِ کلاه‌فرنگی تبریز» و زشتی‌های قوم‌گراها

- ایرانِ تمدّنی،‌ تقدّم امرِ ملی و تأخیرِ قومیّت

- بررسی جایگاه تمامیت ارضی در فرهنگِ عامّه با تکیه بر جشنِ تیرگان

- «لیلی خبّازی» در گفتگو با «وطن‌یولی»:
«آذربایجان در شاهنامه جایگاه خیلی خاصی دارد»

- اتنیک یا پولیس؟
نزاع بر سرِ معنای سیاست است!

- تشدید رقابت ژئوپلتیکی ترکیه و اسرائیل

- قصیدهٔ انوری در شرحِ جنایاتِ تُرکان عُز در ایران

و چندین مطلبِ خواندنی دیگر...



🔴 برای مطالعۀ PDF ماهنامۀ وطن‌یولی، می‌توانید به «اینجا» مراجعه کنید‌.


@IranDel_Channel

💢