‍ ‌
🔴 ‏شهدای سوم شهریورِ شوم و یادی از خاندان بایندر

✍️ سالار سیف‌الدینی

این همه سردار ملی، غوطه زد در خاک و خون
تو نگفتی کاین شهیدان را کجا ملجاستی
بر دوصد مقتول شهریور نمی‌گریی و لیک
قاتل پیمان‌شکن با تو قدح پیماستی
(صادق سرمد)

این دروغ و تبلیغات حزب توده بود که ارتش ایران در سوم شهریور، بدون مقاومت جدی تسلیم شد. در حالی که ارتش‌های شوروی و بریتانیا که ارتش نیرومند نازی را در هم شکسته بودند از دو جبهه شمال و جنوب، در سوم شهریور ۲٠ وارد ایران شدند. با وجود فرمان ترک مقاومت - که خود معمایی است - در شمال و جنوب از جلفا و انزلی تا خلیج فارس، سرداران ارتش به ویژه در نیروی دریایی تا پای جان ایستادند.

در اینجا لازم است از خاندان بزرگ بایندر یادی کنیم که اعضای آن همگی در ارتش ملّی ایران خدمت کردند. «غلامعلی بایندر» فرمانده نیروی دریایی ارتش، در سوم شهریور شوم تا پای جان به همراه یارانش مقاومت کرد و به شهادت رسید. «یداله بایندر» سروان نیروی دریایی بود که در برابر تهاجم روس در انزلی مقاومت کرد و به شهادت رسید.
«غلامحسین بایندر» که بعدها به فرماندهی نیروی دریایی رسید، در عملیات ۲۱ آذر برای نجات آذربایجان، به نیروی زمینی رفت تا افتخارِ بیرون کردن متجاسرین فرقه و مزدوران ارتش سرخ را از دست ندهد و به این ترتیب انتقام برادرانش را نیز ستانده باشد.
«کورش بایندر» پسر عموی غلامعلی بایندر، به عنوان یکی از فرماندهان نیروی دریایی تا پایان عمر خدمت کرد و علاوه بر آن چند کتاب از «استراتژی بزرگ» از کالینز را نیز ترجمه کرد.

همچنین در جلفا، مصیب ملک محمدی، محمد هاشمی، عبدالله شهریاری و استوار میرزا علی تا پایان جان برای مدت مدیدی در برابر تجاوز ارتش بلشویک مقاومت کرده و به شهادت رسیدند. این سربازان تا آخرین نفر و آخرین نفس در برابر تجاوز، مردانه جنگیدند.

در مرز بیله سوار، شهید «حسینعلی صدآفرین» یک تنه در برابر تجاوز روس‌ها ایستادگی کرد و در نهایت قوای روس که متوجه شده بود در تمام این مدت تنها یک تن با آنها مقابله می‌کرده، سر از تنش جدا کردند.

‌
@IranDel_Channel

💢

‌
🔴 «رضاشاه و بی‌طرفی در جنگ»

[با بررسی کودتای عراق]

✍️ مهدی تدینی، تاریخ‌پژوه

یکی از تاریک‌ترین بُرهه‌های تاریخ ایران شهریور ۱۳۲۰ خورشیدی است که متفقین به ایران حمله کردند و کشور را برای مدتی طولانی اشغال کردند تا هم امنیت چاه‌های نفت را تأمین کنند و هم از طریق ارسال تسلیحات به شوروی از راه ایران، جلوی پیروزی هیتلر را بگیرند.

می‌گویند رضاشاه حامی آلمان بود، به همین دلیل متفقین به ایران حمله کردند. این تصور ــ که متأسفانه بسیاری از ایرانیان هم به آن اعتقاد دارند ــ اساساً غلط است و اصلاً پروپاگاندا و دروغِ متفقین بود تا این تجاوزگری خود را توجیه کنند. پیشتر شرح داده‌ام که چرا این ادعا غلط است: دلیل حملۀ بریتانیا و شوروی به ایران این نبود که ایران حامی یا طرفدار آلمان بود. ایران از ابتدای جنگ اعلام بی‌طرفی کرده بود و با دقت و وسواس هم به این بی‌طرفی پایبند بود. اتفاقاً مسئله این بود که بریتانیا همین بی‌طرفی را برنمی‌تابید! یعنی بدون اینکه به صراحت بیان کند، خواستار این بود که ایران فعالانه علیه آلمان وارد جنگ شود. مشکل بریتانیا این نبود که ایران بی‌طرف نبود یا بی‌طرفی‌اش را نقض کرده بود، بلکه مشکلش دقیقاً این بود که چرا ایران در جبهۀ متفقین علیه آلمان نمی‌جنگد! نمی‌توانید در جایی ببینید که بریتانیا این نگرش خود را رسماً و صراحتاً بیان کرده باشد، بلکه وقتی رفتار ایران، بریتانیا و آلمان را بررسی می‌کنیم، به این نتیجه می‌رسیم. عواملی هم که بریتانیا برای حمله به ایران مطرح کرد، مطلقاً بهانه بود! متفقین خواسته بودند آلمانی‌ها از ایران اخراج شوند، که ایران موافقت کرده بود. و نیز خواسته بودند از خاک ایران برای انتقال مهمات استفاده کنند، که ایران با شروطی معقول حاضر به پذیرش این خواسته هم بود.
(برای توضیح بیشتر در این باره بنگرید به این پستِ «رضاشاه و معضل ظهور هیتلر»)

اصلاً این توفان ناگهان به پا شد! وضعیت بحرانی ایران در عرض دو ماه پدید آمد. تا پیش از آنکه آلمان در تیر ماه ۱۳۲۰ به شوروی حمله کند، ایران و بریتانیا اختلاف چندانی نداشتند. اما با پیشروی ناگهانی آلمان در خاک شوروی و نزدیک شدن آلمانی‌ها به قفقاز و مرزهای ایران، بریتانیا بسیار مضطرب شد. اگر آلمان به مرز ایران می‌رسید، بی‌طرفی ایران را نقض می‌کرد، وارد خاک ایران می‌شد و پالایشگاه آبادان را می‌گرفت و سپس از پایگاه ایران نفت عراق را هم می‌گرفت، بریتانیا فلج می‌شد و به فلاکت می‌افتاد. برای بریتانیا مسئله مرگ و زندگی بود و بی‌طرفی ایران برایش دیگر قابل تحمل نبود. اما واقعیت این است که سیاست بی‌طرفی ایران در آن برهه بسیار سیاست قابل‌دفاعی بود (که پیشتر شرح داده‌ام). آن زمان هیچ‌کس حدس نمی‌زد سرنوشت جنگ چیست، چه روندی خواهد داشت و آیندۀ آلمان چیست و اتفاقاً هر چه آلمان به مرزهای ایران نزدیک‌تر می‌شد، مشخص می‌شد موضع بی‌طرفی ایران معقول بوده است ــ همین هم بریتانیا را خشمگین و تجاوزخوتر کرده بود.

اما یکی از رخدادهای بسیار مهم و آگاهی‌بخش در آن زمان که خیلی چیزها را می‌تواند اثبات کند، کودتای طرفداران آلمان در عراق در بهار سال ۱۳۲۰ خورشیدی است ــ سه ما پیش از حملۀ متفقین به ایران. همیشه گفته‌ام که یک ایراد بزرگ در فهم تاریخی ما این است که عادت داریم فقط بر تاریخ کشور خودمان تمرکز می‌کنیم. کافی است دیدمان را وسیع‌تر کنیم تا بسیاری از برداشت‌های تاریخی‌مان تعدیل و تصحیح شود. می‌گویند بسیاری در ایران، طرفدار آلمان بودند. دلایل آلمان‌دوستی برخی از ایرانی‌ها مفصل است و ریشه‌های عمیق تاریخی دارد. کشوری که همیشه از بریتانیا و روسیه زخم خورده بود، بدیهی بود از ظهور یک قدرت جدید در جهان خرسند می‌شد، زیرا می‌توانست دست دیگر قدرت‌ها را ببندد و متحد قدرتمند جدیدی در برابر قدرت‌های زیاده‌خواه سابق باشد.



🔴 دنباله‌ی یادداشت را در قسمتِ "مشاهده فوری" بخوانید:
👇👇


@IranDel_Channel

💢

‌
🔴 بنیاد ایران‌شناسی استان آذربایجان شرقی با همکاری کارگاه شاهنامه‌خوانی تبریز و انجمن ایران‌شناسی برگزار می‌کند:

روایت‌هایی از
ابومنصور علی بن احمد اسدی توسی

اسدی‌ توسی، شاعر، لغت‌شناس و کاتبِ پرآوازۀ ایرانی و از نخستین مدفونان در محلۀ سرخاب تبریز


سخنرانان:

علی اشرف صادقی
( آیا اسدی توسی اولین فرهنگ‌نویس زبان فارسی است؟)

سعید کریمی
( تأثیرپذیری نظامی گنجه‌ای از اسدی توسی)

علی‌اصغر ابراهیمی وینیچه
(منابعِ گرشاسب‌نامه اسدی توسی)

جواد رنجبر درخشی‌لر
(اسدی توسی و فردوسی توسی)

محمد عزیزی
( سابقه و اهمیت مقبره‌الشعراء تبریز)

سعید طرزمی
( نقشِ تاریخی اسدی توسی در هویتِ ایرانی)

سید احمدرضا مجرد قمشه‌ای
( تأملی در گرشاسب‌نامه اسدی توسی)

محمد طاهری خسروشاهی
(اسدی توسی در تبریز و نخجوان)‌



زمان:
سه‌شنبه ششم شهریور ماه ۱۴۰۳ خورشیدی، ساعت هجده

مکان:
تبریز، خیابان ثقه‌الاسلام، کوی سرخاب، بنیاد ایران‌شناسی استان آذربایجان شرقی



#اطلاع_رسانی

@IranDel_Channel

💢

‌
🔴 تذکری به مسئولانِ دفترِ رئیس‌جمهور دربارۀ قوم‌گرایی

✍️ احسان هوشمند

در‌حالی‌که حدود ۵۰ روز از برگزاری دور دوم انتخاباتِ ریاست‌جمهوری و انتخاب دکتر پزشکیان به‌عنوان رئیس‌جمهوری کشور می‌گذرد، تاکنون تاریخی برای برگزاری مصاحبۀ مطبوعاتی رئیس‌جمهوری مشخص نشده است و نشست خبری پزشکیان در روز ۱۶ تیرماه [۱۴۰۳ خورشیدی] با روزنامه‌نگاران و اهالی مطبوعات نیز به دلایلی لغو شد و برگزاری نشست مطبوعاتی رئیس‌جمهور تاکنون و بدون هیچ توضیحی به تأخیر افتاده است اما با وجود برگزار نشدن نشستِ خبری رئیس‌جمهوری با اهالی رسانه، روز گذشته فیلم کوتاهی از گفت‌وگوی ریاست‌جمهوری با یکی از نیروهای سیاسی در فضای مجازی و در شبکه‌های ضدِّ ایرانی و تجزیه‌طلب منتشر شد که در کشورهای همسایه نیز بازتاب درخورتوجهی داشت. این فیلم نه دربارۀ مباحث کلی کشور، بلکه موضوعات قومی مورد توجه مصاحبه‌شونده‌ بود. قاعدتاً مسئولان دفتر رئیس‌جمهور و نهاد ریاست‌جمهوری بیش از شهروندان عادی دربارۀ قوم‌گرایی و مخاطراتِ افراط‌گرایی قومی و ریشه‌های قوم‌گرایی و وابستگی قومی به سرویس‌های جاسوسی‌ بیگانه، مطلع و آگاه هستند. در مصاحبۀ کوتاهی که روز گذشته انجام شده، مصاحبه‌گر که از نیروهای سیاسی قوم‌گرای شناخته‌شده است، می‌کوشد تا با پرسشِ جهت‌دار و قوم‌گرایانه، مصاحبه‌شونده را وارد دامِ قوم‌گرایی کند. مصاحبه‌شونده با استفاده از زبان و گویش باکو و با استفاده از مفاهیم مدنظر تجزیه‌طلبان مانند استفاده از مفهوم «ملت» برای یکی از اقوام ارجمند ایرانی، این نکته را به مخاطب القا می‌کند که رئیس‌جمهور نیز با کاربست چنین مفهومی برای اقوامِ ایرانی همراه است.
دیری است که سرسپردگانِ شوروی سابق و وابستگان حزب توده و دیگر مارکسیست‌های ایرانی کاربست «ملیت و ملت» برای اقوام ایرانی را در بین مارکسیست‌ها رواج دادند و نتیجه گرفتند که «ملت ایران» واژه‌ای نادرست است، بلکه «ایران کشوری کثیرالمله» است. امروز وابستگان به ایدئولوژی قوم‌گرایی در حالی به نفرت‌پراکنی علیه ملت ایران و تمامیت ارضی مشغول هستند که حضور یکی از چهره‌های سیاسی این جریان به‌عنوان مصاحبه‌کننده با مقام نخست اجرائی کشور بسیار معنادار و نشان‌دهنده از بی‌دقتی مسئولان نهاد و دفتر ریاست‌جمهوری است. در این فیلم کوتاه مصاحبه‌شونده با کاربست مفاهیم غلط و نادرست درباره اقوام ایرانی از واژۀ ملت برای اقوام ایرانی استفاده می‌کند و چند بار از این مفهوم استفاده می‌کند، اما مشخص نیست چرا مسئولان دفتر با او به دلیل استفاده از واژه‌های مجعول و تجزیه‌طلبانه برخوردی نکرده‌اند و اجازه داده‌اند چنین مفاهیمی طرح و ضبط و سپس رسانه‌ای شود. ملتِ یکپارچۀ ایران متشکل از اقوام ایرانی است، نه ملت‌های منفصل و جدا از هم! آیا بناست تجزیه‌طلبان و افراطی‌های قوم‌گرا با استفاده از چنین اقداماتی آن‌هم در چنین سطحی استفاده از واژه‌ها و مفاهیم تجزیه‌طلبانه را رسمیت و رواج دهند؟ آیا مسئولان دفتر رئیس‌جمهور در تنظیم برنامه‌ها و محتواهای طرح‌شده دقت لازم را مبذول داشته‌اند؟ آیا مسئولان دفتر متوجه بوده‌اند که این فرد با چه هدفی اقدام به چنین کاری کرده است؟
در گفت‌وگو، مصاحبه‌گر از رئیس‌جمهوری درباره موضوع معادن می‌پرسد. چنین موضوعاتی مسئله‌ای حساس و مخاطره‌انگیز است. قوم‌گرایان افراطی مدعی هستند معدن مس سونگون به شرکت ملی مس ایران در کرمان منتقل می‌شود و به‌ اصطلاحِ تجزیه‌طلبان، مس سونگون «غارت» می‌شود، یعنی انتقال مس به استان دیگری در کشور غارت محسوب می‌شود. اگر چنین ادعایی درست باشد، شرکت پالایش نفت تبریز هم‌اکنون سهم حدود هفت‌درصدی از توان تصفیه نفت خام کل کشور را در دست دارد، پس نفت خوزستان غارت می‌شود و به تبریز رهسپار می‌شود. یا گاز خوزستان برای مصرف به پتروشیمی تبریز منتقل می‌شود، پس آیا انتقال گاز به تبریز نشانی از غارت خوزستان است؟ بیش از ۴۰ درصد آب آشامیدنی تبریز نیز از سد شهید کاظمی بوکان تأمین می‌شود. آیا انتقال آب بوکان برای مصارف مردم شریف و عزیز تبریز هم غارت محسوب می‌شود؟ آیا ورود مقامات ارشد کشور به چنین دام‌هایی به جز ایجاد خلل در وفاق ملی و انسجام ملی کارکرد دیگری دارد؟ آیا به دلیل تراکم کارها غفلتی رخ داده است؟ آیا با چنین استدلالی محلی‌گرایی افراطی موجب رودررویی ملت ایران نمی‌شود؟ آیا استمرار چنین رویکرد و جلساتی موجب بسط فعالیت‌های قوم‌گرایانه در کشور نمی‌شود؟ پدیدۀ قوم‌گرایی از ابتدای تولد در کشور به سرویس‌های جاسوسی خارجی متصل بوده و به‌عنوان ابزار فشار این کشورها عمل کرده است.

‌
‌
🔴 بُن‌مایه: روزنامۀ شرق، شمارۀ ۵ شهریور ۱۴۰۳ خورشیدی

@IranDel_Channel

💢

‍‌
🔴 سخنی با جناب پزشکیان و مشاوران ایشان

✍🏻 سهند ایرانمهر

بسیاری، از سخنانِ صریح، عامیانه و «آنی» آقای پزشکیان که گاه حتی خارج از پروتکل است، تعبیر به «صداقت» می‌کنند. نیت‌خوانی نمی‌کنم و انصاف حکم می‌کند که بگویم تا اینجای کار هم چیزی جز این به نظر نمی‌رسد، اما از خود ایشان و هواداران ایشان می‌خواهم که متوجه مرز بین «صداقت» با «ساده‌نگری و اهمال» باشند و مانند برخی دولت‌های پیشین منافع ملی را قربانی، منافع موقت خود نکنند و از مسائل مهم، به دلیل عدم آگاهی تاریخی یا شلختگی فکری به راحتی نگذرند.

آقای رشید دانشجویی همان کسی است که چند روز پیش ویدیوی مصاحبه اختصاصی او (با تعابیر معناداری که بر اهل فن پنهان نیست) با آقای پزشکیان منتشر شد. این هم سخنان او (ویدئوی پیوست) کنار آرامگاه «محمد بی‌ریا» وزیر فرهنگ دولت (فرقه دموکرات) پیشه‌وری که با تصمیم دفتر سیاسی حزب کمونیست شوروی تشکیل و برپا شد تا جایگاه شوروی را در ایران تثبیت و مقدمه‌ای برای تجزیه آن شود (حتی خود پیشه‌‌وری چندان دل خوشی از عامل مستقیم باقراُف نداشت و گفته بود که بی‌ریا با اصرار سازمان امنیت شوروی به این سمت گمارده شده است).

از خود جناب پزشکیان و به ویژه مشاورانش می‌خواهم حالا که ریاست‌جمهوری ایشان سند ابطالِ دیگری بر مرزبندی‌های پوچِ قوم‌گرایانه، و گوشه‌گوشه‌ی این سرزمین و ساکنانش پاره‌تن ایران عزیز و همه، فرزندان آن هستند، مرز بسیار دقیق میهن‌دوستی با بی‌وطنی و بی‌وتنی را مشمولِ سهل‌انگاری نکنند و مراقب شیطنت‌هایی باشند که اتفاقاً روی همین ساده‌انگاری‌ها امید بسته است، ساده‌انگاری که در چشم آنهایی که مفهوم «ایران»، لقلقه‌ی موسمی انتخابات و منافع جناحی است با «صداقت» سرهم‌بندی می‌شود و با شیدایی راه را بر عقلانیت سیاسی‌شان می‌بندد.


‌
🔴 پی‌نوشت:
بازنشرِ یک یادداشت، الزاماً به معنای تأیید کل محتوای آن و تأیید تمام مواضعِ نویسنده‌ی یادداشت نیست.

@IranDel_Channel

💢

‍ ‌
🔴 نزدیک‌شدن یک شیاد قوم‌گرا به رئیس جمهوری

✍️ یادداشتِ منتشره در حسابِ کاربری «فلات ایران» در شبکۀ ایکس (توییتر پیشین)

«یک نفر پرووکاتور (محرکِ نفرت) به طریقی و خارج از پروتکلِ نهاد ریاست جمهوری خودش را به پزشکیان رسانده و چند دقیقه با او صحبت کرده، پزشکیان سرسری جواب‌های کلی داده و البته - شاید - با بی‌دقتی گفتگو را قطع نکرده است!

گویا معاونتِ ارتباطات و اطلاع‌رسانی و همین‌طور معاونتِ سیاسی نهاد ریاست‌جمهوری، به‌یکی از روزنامه‌نگاران گفته است که گفتگوی اخیر خارج از پروتکل رسمی و بدون اطلاع آن‌ها بوده و تضمین داده‌اند که مِن‌بعد چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.

اما مسألۀ اساسی این نیست، مسألۀ افکارِ عمومی، نفوذِ ستونِ پنجم دشمن تا بیخ گوش رئیس جمهوری و تحریکِ افکار و بسیج علیه همۀ اصولِ سیاسی و ارزش‌های ملی است. همین‌گونه است که اطلاعاتِ حساسِ مملکت لو می‌رود و سر از ناکجا در می‌آورد.
اکنون، مردم می‌پرسند چطور یک شیاد ضدِّ امنیتی توانسته است که این مقدار سروصدا ایجاد کند؟ پشت‌پردۀ ورود او به نهادِ ریاست‌جمهوری چه کسی بوده و حفاظتِ نهاد، در آن لحظه دقیقاً از چه‌چیزی حفاظت می‌کرد؟ و چرا مراقب نبود که یک پرووکاتور نزدیکِ رئیس‌جمهور نشود؟

پی‌نوشت:
هیچ احدی روی زمین نمی‌تواند نظام آموزشی ایران را که محصول هزار سال نظم طبیعیِ تاریخ ماست را تغییر دهد؛ این شیاد که سهل است، خود رئیس‌جمهور هم نمی‌تواند خللی بر نظمِ هزارساله‌ی ما وارد کند. پیش از این هم گفته بودیم که بوی کباب آمده، اما خر داغ می‌کنند.

پیامد این شیطنت، آن بود که موضوع اکنون جنبۀ «امنیتی» هم پیدا کرده و از سوی دیگر اتفاقاً حساسیتِ افکارِ عمومی نسبت به پنهان‌شدن، پشتِ نقابِ اصل ۱۵ بیش‌تر شده است. از سوی دیگر جریانِ ملّی، توانست به خوبی با نورانداختن به رفتارِ این شیاد و حامیانش، نشان دهد که هیچ فرقی بین هویت‌طلب و تجزیه‌طلب نیست و اصل ۱۵ صرفاً یک بهانه بود.»


#توییت_خوانی

@IranDel_Channel

💢

🎥 پلیس مدارس در ایران برای تشویقِ خانواده‌ها تا فرزندان بویژه دخترانِ خود را با خیالِ راحت، راهی دبستان و دبیرستان کنند


#مستند

@IranDel_Channel

💢

‌
🔴 نامی به بزرگی احسان هوشمند

✍️ رضا کدخدازاده، کنشگر مدنی و ملی ارومیه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر پیشین) نوشت:

در فضای مجازی رسم است وقتی ناجوانمردانه به کسی حمله می‌شود، دوست‌دارانش پویشِ «من فلانی هستم» راه می‌اندازند. در مورد استاد هوشمند، حتی مجازاً هم نمی‌شود ادعا کرد، من ‎«احسان هوشمند» هستم! انسانی دوست‌داشتنی، دانشمندی متین، ایران‌شناسی خبره و یک وطن‌پرست واقعی.

‌

#توییت_خوانی

@IranDel_Channel

💢

‌‌
🔴 گزارشِ نشستِ یک‌صد و چهارم از کارگاه شاهنامه‌خوانی تبریز
‌
✍️ نیما عظیمی
‌
‌
‌
🔴 این گزارش را در بخشِ «مشاهدۀ فوری» بخوانید:
👇👇


@IranDel_Channel

💢

‌
🎥 پاسخ احسان هوشمند - جامعه‌شناس و ایران‌شناس - به این پرسش که آیا اساساً چیزی به نام «قوم فارس» وجود دارد؟


@IranDel_Channel

💢

‌‌
🎥 احسان هوشمند به نمونه‌هایی از درهم آمیختگی فرهنگی و زبانی ایرانیان اشاره می‌کند | کرمانی‌های میاندوآب

‌
‌
‌@IranDel_Channel

💢

‌
‌‌🔴 گفت‌وگوی مفصل انصاف‌نیوز با احسان هوشمند، جامعه‌شناس و ایران‌شناس برجسته


● احسان هوشمند در گفت‌وگویی با انصاف‌نیوز دربارۀ قوم‌گرایی و بی‌ریشه بودن آن در ایران می‌گوید. او در توضیح این موضوع به مهاجرت‌های پی‌درپی ایرانیان از شرقی‌ترین نقاط ایران به غربی‌ترین نقاط آن و در نتیجه درهم آمیختگی زبانی و فرهنگی مردم کشور ما طی تاریخ اشاره کرد و مثال‌هایی در این مورد زد. هوشمند از دلایلِ رواج قوم‌گرایی در کشور نیز گفت و از جمله به رواج گفتمانی ایدئولوژیک اشاره کرد.

بخش نخست گفت‌وگو را از اینجا بخوانید.



● در بخش دوم گفت‌وگوی مفصل احسان هوشمند، با انصاف‌نیوز، او از پیشینۀ قوم‌گرایی در ایران و تاریخ آغاز آن در کشور گفت:
«قبل از ظهور کمونیسم، مارکسیست‌های ایرانی، تأسیس "جمهوری آذربایجان"، دولت عراق و ترکیه نوین در ایران شخصیت‌های قومگرا نداشته‌ایم! شما یک نفر پان‌کُرد یا پان‌تُرک قبل از این مقاطع زمانی پیدا نمی‌کنید!».

او به موارد تاریخی تقویتِ قوم‌گرایی توسط دولت‌های آمریکا، انگلیس و حتی ایران در کشورهای دیگر اشاره کرد و در بخش پایانی مصاحبه دربارۀ مسئلۀ زبان مادری و "آموزش به زبان مادری" حرف زد. آقای هوشمند در این موضوع مشکل تحصیلی کودکان را در توسعه می‌بیند، نه آموزش به زبان مادری.

بخش دوم گفت‌وگو را از اینجا بخوانید.



■ ویدئوی نخست از گفت‌وگو

■ ویدئوی دوم از گفت‌وگو

‌■ ویدئوی سوم از گفت‌وگو

‌
@IranDel_Channel

💢

‍ ‍ ‌‌
🔴 ترکیه امروزی، میراثِ تُرکان یا رومیان مسلمان؟

✍️ سالار سیف‌الدینی

پروفسور جلال شنگور، استاد جغرافیا و زمین‌شناسی ترکیه، در این مصاحبه (ویدئوی پیوست) می‌گوید که ژنِ تُرک در آسیای میانه، اکثریت است و درصدِ فراوانی آن در آنانولی، هفت درصد تعیین شده است. در برنامۀ استخراج DNA مردمانِ آناتولی، اکثریتِ مردم آن از نظر DNA به هنداروپائیان نزدیک بوده‌اند. شنگور در ادامه می‌گوید «ما وارثِ بیزانس، ما رومیانِ مسلمان هستیم».

یک موضوع مهم در تحقیقاتِ جلال شنگور، اشاره به خاستگاه بالکانی عثمانیان است. روایت او از عثمانی با روایت‌های ایدئولوژیک رایج متفاوت است، چرا که معتقد است، نقطۀ اتکای عثمانی نه فلاتِ آناتولی، بلکه بالکان بود. همان‌طور که می‌دانید، قسطنطینۀ بیزانسی پس از فتح، تبدیل به مرکز خلافت عثمانی شد. این شهرِ محتشمِ رومی، از نظر جغرافیایی بخشی از فلات آناتولی نیست، بلکه بخشی از تراس (تراکیه) است، دیوار به دیوارِ بالکان، یعنی یونان و بلغارستان به شمار می‌رود. تراس شرقی شامل چندین ایل (معادل استان در تقسیمات کشوری ترکیه) از جمله استانبول است. تراش شمالی شامل بلغارستان و تراس غربی در قلمرو یونان واقع شده است. (برای اطلاعات بیشتر نک: چشم انداز و ادراک ژئوپلیتیک ترکیه)

از نظر جلال شنگور، خلافت عثمانی تا پیش از تجزیۀ بالکان، بیشتر بر این حوزه واقع شده بود و آناتولی را به عنوان یک منطقۀ حاشیه‌ای می‌دید، اما جدایی بالکان، عثمانی را بیش از گذشته به سمتِ شرق متوجه کرد و خُلفا ناچار از پناه آوردن به آناتولی شدند.

به طور کلی، جلال شنگور را باید در دستۀ تُرک‌های سفید، یعنی تُرک‌های لیبرال، گریزان از ایدئولوژی، مخالفِ خلافت‌گرایی عثمانی و تُرک‌گرایی دسته‌بندی کرد.

بازگردیم به موضوعِ DNA که جوهرۀ یک انسان است و با کمک آن می‌توان به تبارشناسی پرداخت. مفهوم تُرک، به عنوان اطلاق به یک دولت - ملّت و حتی ملّتِ معمولی، بسیار متأخر است و به تزهای روشنفکران دهه‌های آخر عثمانی مانند یوسف آقچورا باز می‌گردد. آن‌ها مجبور بودند برای گُذار از بحرانی که دامن‌گیرِ امپراطوری چند ملیّتی شده بود راه حلی انتخاب کنند که اصلی‌ترین آنها تأسیسِ یک عثمانی جدید (عثمانی‌های جوان) یا ملّتِ جدید تُرک (تُرکان جوان) بود. پیش از آن، تُرک، بار منفی زیادی داشت و خُلفا و امپراطوران از تُرک نامیدنِ خود و حکومت‌شان پرهیز می‌کردند. دلیل اصلی ان بود که هیأت حاکمۀ عثمانی تُرک نبودند. سلاطین تقریباً همگی مادران و مادربزرگانِ یونانی، روس و اوکراینی یا اسلاو داشتند. دخترانی که در سن کم توسط دزدان دریایی مانند (پیر رئیس) در شبی دزیده می‌شدند و در مرکز خلافت به فروش می‌رفتند و بهترین‌ها نیز نصیب حرم‌سرای خُلفا می‌شدند. وزیران نیز اغلب اسلاو از شبه‌جزیره بالکان می‌آمدند. نیروی نظامی یعنی ینی‌چری‌ها نیز از سربازان مسیحی مسلمان شده (دونمه) تشکیل می‌شد. ساختار ادارۀ مملکت نیز به‌جا مانده از بیزانس بود. حتی امروز نیز موسیقی و رقص رایج در ترکیه در واقع همان موسیقی و رقصی و لباسی است که یونانی‌ها دارند. بسیاری از ساختار، حفظ شده و در واقع به ارث رسیده است. اما ناسیونالیسم متأخر تُرک مجبور بود، روایتی از خود بسازد، که نه عثمانی باشد، نه بیزانسی و نه اسلامی. برای همین در دورانِ آتاتُرک سراغ سومرها و هیتی‌ها به عنوان نقطۀ اتکا رفتند که البته جدی گرفته نشد. تُرکها در مقایسه با سایر ملت‌های همسایه، بسیار دیر به شأن ملی دست پیدا کردند و تجربه نشان داده رابطۀ مستقیمی بین ناسیونالیسم افراطی و جوامعی که دیر به ملیّت می‌رسند، وجود دارد. نمونۀ آن ایتالیا و آلمان است که وحدتِ آنها نسبت به فرانسه، بسیار با تأخیر، اواسط قرن ۱۸٠٠ میلادی ممکن شد، ترکیه یک نمونۀ دیگر است. در این موارد جامعه احساس می‌کند چون دیرتر از سایرین به یک مرحلۀ جدید دست پیدا کرده، باید با سرعت بیشتری حرکت کند. از سوی دیگر جوامعی که دیرتر از بقیه به یک هویّت می‌پیوندند، احساس می‌کنند باید افراطی باشند؛ مانند مردم نورستان افغانستان که تا چندی پیش بودایی بودند، اما همین ولایت، امروز خاستگاه اصلی بنیادگرایی است.

به هر حال یک روایتِ توارث از بیزانس در بین دانشمندان جدی و مستقل ترکیه مانند باسکین اوران (استاد روابط بین‌الملل دانشگاه آنکارا) نیز وجود دارد و امری جدی است و در بین تُرک‌های سفید، کاملاً رایج است.

علاقه‌مندان به این موضوع، می‌توانند کتابِ «ادراک و چشم‌اندازِ ژئوپُلیتیکِ ترکیه» را مطالعه کنند.
‌
‌
‌
@IranDel_Channel

💢

🔴 کارگاه شاهنامه‌خوانی تبریز

نشستِ یک‌صد و ششم


آموزگار:
جواد رنجبر درخشی‌لر، دکترای علوم سیاسی و شاهنامه‌پژوه


زمان:
شنبه ۱۰ شهریور ماه ۱۴۰۳ خورشیدی، ساعت ۱۷

مکان:
تبریز، خیابان ثقه‌الاسلام، کوی سرخاب، خانۀ تاریخی شربت‌اوغلی، بنیاد ایران‌شناسی استان آذربایجان شرقی



شرکت برای عموم آزاد و رایگان است.


#اطلاع_رسانی

@IranDel_Channel

💢

🔴 نوجوانان افتخارآفرین ایران، بمانید برای وطن


🔴 پی‌نوشت:
حنانه خرم‌دشتی، آروین رسول‌زاده، محمدمهدی کشاورزی، آریا فاتح‌کرداری و علی نادری لردجانی، نمایندگان ایران در هفدهمین دوره المپیاد جهانی نجوم و اخترفیزیک، هریک موفق به کسب مدال طلا شدند تا ایران با این نتیجه درخشان در جایگاه نخست جهان بایستد.


#اطلاع_رسانی | #یادها

@IranDel_Channel

💢

🎥 زنده‌یاد سید عبدالله انوار، ادیب و مترجم ایرانی: فرهنگِ اسلامی اگر وجود دارد، فرهنگِ ایرانی‌ست


‌
@IranDel_Channel

💢