ایران‌دل | IranDel
3.65K subscribers
1.28K photos
994 videos
41 files
2.03K links
همه عالم تن است و ایران‌ دل ❤️

این کانال دغدغه‌اش، ایران است و گردانندۀ آن، یک شهروند ایرانی آذربایجانی

[ بازنشر یک یادداشت، توییت، ویدئو و یا یک صوت به معنی تأیید کل محتوا و تمام مواضع صاحب آن محتوا نیست و هدف صرفاً بازتاب دادن یک نگاه و اندیشه است.]
Download Telegram
ایران‌دل | IranDel
VatanYoli61.pdf
VatanYoli62.pdf
1.6 MB
‌‌‌
🔴 شماره‌ی ۶۲ ماه‌نامه‌ی وطن‌یولی (راهِ وطن)

شماره‌ی دی ماه ۱۴۰۲ خورشیدی


@IranDel_Channel

💢
👍11
ایران‌دل | IranDel
VatanYoli62.pdf

🔴 شماره‌ی ۶۲ ماه‌نامه‌ی وطن‌یولی (راه وطن) منتشر شد.

شماره‌ی دی ماه ۱۴۰۲ خورشیدی


🔴 در این شماره می‌خوانید:

غلامحسین زرگری‌نژاد در معرفی کتاب برآمدن قاجار بیان کرد:
"آقامحمدخان به ایران بزرگ می‌اندیشید"

دکتر علیرضا قیامتی پس از سفر به قونیه و مزار مولانا:
"ترکیه به دنبال فارسی‌زدایی ازمولوی است."

گرامی‌داشت شاهنامه‌پژوه زنده‌یاد ابوالفضل خطیبی؛
شب بخارایی به نام پژوهندۀ نامۀ باستان

تبار، دین و زندگانی رهبر خرمدینان و ادعاهای ناصواب؛
بابک‌ خرم‌دین و پان‌ترکیسم

گونتای گئج آلپ، نویسنده پانترکیست باکویی:
"ترکان اصلی‌ترین دلیل شکست بابک بودند."

رستم، پهلوان بزرگ و اسطوره‌ای شاهنامه

گرامی‌داشت ثبت جهانی سه اثر فاخر ایران

سالروز درگذشت شاهرخ مسکوب؛ نگهبان فرهنگ ایران



🔴 برای مطالعه‌ی ماه‌نامه، می‌توانید به اینجا مراجعه کنید.

@IranDel_Channel

💢
👍16👎1

🔴 ثروت‌اندوزی خانوادگی؛ سیطرهٔ «بانک‌های علی‌اف» بر اقتصاد "جمهوری آذربایجان"

✍️ گزارشِ رادیو فردا

در طول بیش از دو دهه یکه‌تازی الهام علی‌اف در رأس قدرت در "جمهوری آذربایجان"، نزدیکان او ثروت بی‌حد و حصری اندوخته‌اند. این موضوع تا حد زیادی مرهون رانت‌خواری و به‌دست‌آوردن قراردادهای پرسودِ دولتی در بخش‌هایی همچون منابع طبیعی، سفرهای هوایی و ساخت‌وساز است.

بخش بانکداری هم یکی دیگر از منابع مهم درآمد خانوادهٔ اول این کشور محسوب می‌شود. دختران آقای علی‌اف (لیلا و آرزو) و تعداد دیگری از نزدیکان رئیس‌جمهور، از طریق مدیریت بانک‌های استقراضی خصوصی، کنترل اموال و مستغلاتی به ارزش میلیاردها دلار را در اختیار دارند.

یک تحقیق گسترده و دامنه‌دار رادیو اروپای آزاد نشان می‌دهد که سیطرهٔ این گروه بر نظام بانکی کشور همچنان در حال گسترده‌تر شدن است.

در سال ۲۰۱۵ [میلادی]، زمانی که دولت در پی سقوطِ قیمت جهانی نفت، ارزش پول ملی "جمهوری آذربایجان" (منات) را کاهش داد، بخش قابل‌توجهی از پس‌اندازهای مردم از بین رفت و فشار روانی زیادی به جامعه وارد شد. تحقیقات بخش آذری رادیو اروپای آزاد نشان می‌دهد که از همان زمان، سهم چهار بانک متعلق به علی‌اف‌ها و نزدیکان‌شان از مجموع دارایی‌های بخش بانکی این کشور سه برابر شده است.

این چهار بانک، شامل «پاشا بانک»، «کاپیتال بانک»، «خلق بانک» و «بانک آوراسیا»،‌ در مجموع به بزرگ‌ترین وام‌دهندهٔ کشور، تبدیل شده و تحت یک برنامهٔ دولتی که با هدفِ تقویت مشاغل و بازرگانی طراحی شده، وام‌هایی به ارزش صدها میلیون منات ارائه کرده‌اند.



🔴 دنباله‌ی گزارش را در بخشِ "مشاهده فوری" بخوانید:
👇👇


@IranDel_Channel

💢
👍17👎3
ایران‌دل | IranDel
🎥 روایت مهدی بازرگان، درباره چگونگی «جا انداختنِ فکرِ خروجِ شاه از ایران» با تلاش‌های نهضت آزادی.! @IranDel_Channel 💢
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 نگاهِ مهدی بازرگان به تاریخ ایران و گلایه‌ی او از وابستگی تاریخی ملت ایران به زمین (میهن)!

(تاریخ سخنرانی سال ۱۳۵۸ خورشیدی)


🔴 پی‌نوشت:
جشن‌های ۲۵۰۰ ساله در مهر ماه سال ۱۳۵۰ خورشیدی برکزار شده بود که در ویدئو به اشتباه سال ۱۳۵۵ گفته می‌شود.


@IranDel_Channel

💢
👎13👍3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 توضیحِ ابراهیم یزدی درباره‌ی "مبانی سیاستِ خارجی جمهوری اسلامی"


@IranDel_Channel

💢
👎14👍2

🔴 یادی از استاد سید حسن تقی‌زاده تبریزی

✍️ محمدرضا شفیعی‌کدکنی

تقی‌زاده به ظاهر یک رجل سیاسی است اما در عرصه‌هایی پیشاهنگ است. مقالات تقی‌زاده در مورد فردوسی در مجلهٔ کاوه پس از نود سال و مقدمهٔ او بر دیوانِ ناصرخسرو پس از هشتاد سال بی‌نظیر و عالی است. نیز گاه‌شماری در ایران هنوز در روی کرهٔ زمین بهترین اثری است که در این مورد نوشته شده است.

🔴 منبع:
این کیمیای هستی، جلد ۳، تهران: ۱۳۹۶، صفحهٔ ۳۹۸

_____


🔴 اول آ
زادی

✍🏻 سید حسن تقی‌زاده تبریزی

همۀ این اختلاف مذهب و زبان و نژاد ادنى (کمترین) خللی به وحدت ملّی ایران و وطن‌پرستیِ ایرانیان نمی‌رساند، فقط به شرط عدالت و آزادی و رفاه اجتماعی و اگر این شرط موجود باشد جای هیچ‌گونه نگرانی از آن اختلاف مذهب و زبان نخواهد بود؛ چنانکه حالا در فرانسه نسبت به پروتستان‌های آن مملکت نگرانی نیست ولی در قرن ۱۹ مسیحی که آنها مورد آزار بودند نگرانی بوده و شب سنت بارتلمی در سنهٔ (سال) ١٥٧٢ مسیحی که پروتستان‌ها را قتل عام کردند در همین کتاب معروف لغت لاروس فرانسوی صفحهٔ ننگین تاریخ تعصب در فرانسه شمرده شده.
در موقع جنگ اروپا نه سویسی‌های آلمانی‌نژاد و زبان، ادنی (کم‌ترین) تمایلی به آلمان نشان دادند و نه سویسی‌های فرانسوی‌زبان نسبت به فرانسه و همهٔ آنان مملکت خود را که مقر آزادی و عدالت است، برهمهٔ ممالک خارجی مجاور خود ترجیح می‌دهند.

پس وطن پرستی حقیقی بر اساس آزادی و عدالت قائم می‌شود ورنه وطن‌پرستی اجباری ریشه پیدا نمی‌کند و «حبِّ وطن گرچه حدیثی است صحیح» طبع انسان هم راحت و رفاه و عدالت و آزادی و حُریّت (آزادگی) در زبان و دین خود در اقامتگاه خود می‌خواهد و به آسانی به مردنِ به سختی و ظلم و سلبِ آزادی تن در نمی‌دهد و پیشوایان ما گفته‌اند كه مُلک با كفر دوام می‌کند ولی با ظلم دوام نمی‌کند.

ناصر خسرو قبادیانی بلخی که افتخار ایران و شاعر سخنور با ایمان فارسی است به سبب اسمعیلی‌بودن یعنی هفت امامی بودن از وطن خود آواره شد و خانمان او را به حکمِ روحانیان و اُمَرای متعصّب، ویران و تاراج کردند و او به بَدَخشان (افغانستان) گریخت و در درهٔ کوهی به نام یُمکان در حوالی فیض‌آباد و جرم کنونی بقیهٔ عمر خود را به عُسرت و سختی و تنهائی و عزلت و غربت در آنجا گذراند.
چنانکه معروف است، فردوسی را هم به عنوان اینکه رافضی است (شیعه است) از دفن در قبرستان مسلمانان مانع شدند. خسرو انوشروان که بقدر مقدور آئینهای عادلانه برای رعایا جاری کرد (اگرچه نسبت بمانويان و مزدکیان تساهلی نشان نداد) باز قریب ٤٨ سال سلطنتِ با استحکام و با آسایش کرد و خسرو پرویز که مملکت ایران را وسعت فوق العاده داده و فتوحات عظیمه کرد و سوریه و فلسطین و مصر و قسمت بزرگی از خاک روم را تا تنگه بوسفور و پشت دیوار قسطنطنیه مسخّر ساخت در نتیجهٔ ظلم زیاد و اسراف و جمع مال از رعایا عاقبت به دست خود ایرانیان هلاک شد.

🔴 منبع: مجلهٔ یغما، ۱۳۳۲، صص ۴۷۰–۴۶۹



🔴 پی‌نوشت:
تصویر: از راست: محمود افشار، جبیب یغمایی، مجتبی مینوی، سید حسن تقی زاده و عطیه تقبی‌زاده، خرداد ۱۳۴۸ خورشیدی
عکس از استاد ایرج افشار، گنجینهٔ پژوهشی ایرج افشار


🔴 هشتم بهمن ماه، سالروز درگذشتِ استاد حسن تقی‌زاده تبریزی

#مناسبتها | #یادها

@IranDel_Channel

💢
👍16👎1

🔴 حمله تنف و چند نکته

✍️ صابر گل‌عنبری، تحلیلگر مسائل خاورمیانه

دولت آمریکا از کشته شدن سه نظامی خود در حمله پهبادی به منطقه مرزی اردن و سوریه خبر داده است و منابع آمریکایی هم گفته‌اند ۳۰ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

درحالیکه آمریکایی‌ها مکان وقوع حمله را در شمال شرقی اردن در نزدیکی مرز سوریه اعلام کرده‌اند، اما دولت اردن تأکید می‌کند که این حمله علیه پایگاه تنف و در خارج از خاک اردن و داخل سوریه رخ داده است.

در عین اهمیت روشن شدن دقیق مکان حمله به‌ویژه اگر داخل اردن اتفاق افتاده باشد، اما آنچه فعلاً مهم‌تر به نظر می‌رسد، نوع واکنش آمریکا به آن است؛ به‌ویژه که از زمان شروع جنگ غزه این اولین بار است که دولت آمریکا اعلام می‌کند که تعدادی از نیروهایش در منطقه کشته می‌شوند. 

دولت آمریکا کلاً نسبت به کشته شدن نیروهای خود حساس است؛ به‌ویژه اگر این اتفاق در شرایطی رخ دهد که آمریکا مثل دورانِ حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان در حالت جنگی مستقیم نباشد.

بایدن در بیانیه‌ی خود آشکارا از ایران نام برده و گفته که این حمله از طرف گروه‌های تحت حمایت  ایران انجام شده و تأکید کرده است که همه طرف‌های مسئول حمله مجازات خواهند شد.
در  کنار آن هم برخی سناتورهای آمریکایی خواستار انجام حملاتی علیه تهران شده‌اند.

اما چند نکته:

۱. آنچه مسلم است، این که آمریکا نسبت به این حمله واکنش نشان خواهد داد.

۲. احتمالاً دولت بایدن تحت فشارِ جمهوری‌خواهان و این فضای انتخاباتی تلاش کند که واکنشی نشان دهد که حمل بر ضعف و متهم به بی‌عملی در مقابل تهران نشود. 

۳. اما دولت آمریکا به دنبال خروج اوضاع منطقه از کنترل و  گسترش جنگ در منطقه نیست و علی‌رغم تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه در  سه ماه اخیر، ولی به گونه‌ای نیست که منعکس کننده تمایل و یا پیش‌بینی و نگرانی جدی آمریکا نسبت به وقوع جنگی بزرگ در  منطقه در امتداد جنگ غزه باشد. ازاین‌رو، نوع واکنش هم هر چند شاید شدید باشد، اما احتمالاً در چارچوب همین سیاست باشد و به نحوی نباشد که اوضاع را از  کنترل خارج کند.

۴. بنا به آنچه گفته شد، بعید است که آمریکا در پی رویاروی نظامی مستقیم با ایران باشد و انجام حمله یا حملاتی مشخص به داخل ایران نیز فعلاً دور از  ذهن است، از این جهت که ممکن است که به کنش واکنش‌ها و تشدید بحران در منطقه بینجامد که احتمال خروج اوضاع از کنترل و همان رویاروی مستقیم را گریزناپذیر کند؛ مگر این که آمریکا قبل از هر حمله‌ای این اطمینان خاطر را داشته باشد که به واکنش قوی منجر به جنگی از طرف تهران مواجه نخواهد شد. در کل، انجام حمله‌ای مستقیم به ایران در این شرایط چندان محتمل نیست. 

۵. آنچه بیشتر محتمل است انجام حملاتی هماهنگ و نسبتاً شدید علیه نیروهای همسو با ایران در عراق و  سوریه و منطقه و چه بسا حملاتی به مراکز نظامی ایران در سوریه می‌باشد.

۶. در کنار آن، بعید نیست که آمریکا در چارچوب این تنش فزاینده دست به اقدامات ایذایی غیرمستقیمی در ایران از جمله برخی خرابکاری‌ها در آینده بزند. همچنین احتمالاً سختگیری‌ها در  اعمال تحریم‌ها را تشدید و حتی از  دسترسی ایران به منابع آزاد شده خود جلوگیری کند. از این جهت که این مسئله و هر نوع تعاملی با تهران در این شرایط تنش، دولت بایدن را در داخل در تنگنا قرار خواهد داد

۷. بعد از انجام حملاتی هماهنگ و نسبتاً شدید در منطقه، بعید نیست که آمریکا برای کنترل وضعیت کنونی و جلوگیری از شکل‌گیری وضعیتی ناخواسته در جهت گسترش جنگ به سمت ایجاد راه حلی برای پایان جنگ غزه حرکت کند و تشدید تقابل غیر مستقیم با تهران را به بعد از آن موکول کند.



🔴 پی‌نوشت:
بازنشر یک یادداشت، به معنای تأییدِ کل محتوای آن و تأیید تمام مواضع نویسنده‌ یادداشت، نیست.

@IranDel_Channel

💢
👍11

🔴 نکوداشتِ یعقوب لیث؛
نغمه‌هایی در رثای دلاورِ ایران‌زمین



با سخنرانی:
میرجلال‌الدین کزازی
صادق چراغی

اجرای موسیقی:
یعقوب‌خوانی و شاهنامه‌خوانی بختیاری
گروه دوتار خراسان
دف‌نوازی
گروه مازون


زمان:
چهارشنبه ۱۱ بهمن ۱۴۰۲ خورشیدی، ساعت ۱۷ تا ۲۰

مکان:
تهران، تالار فردوسی خانه اندیشمندانِ علوم انسانی
(تهران، خیابان کریم‌خان زند، خیابان استاد نجات‌اللهی، پارک ورشو)



#اطلاع_رسانی

@IranDel_Channel

💢
👍20

🔴 تنش‌های اخیر ایران و پاکستان

✍️ احسان هوشمند

پس از ظهور دولت مشروطه به‌تدریج برخی شورش‌های عشایری و طایفه‌ای فروکش و با ظهور مارکسیسم و سازمان‌های مارکسیستی در ایران، پدیده جدیدی در ذیل عنوان قوم‌گرایی در کشور ظهور کرد. نخستین نشانه‌های ظهور قوم‌گرایی ابتدا در سایه نیروهای شوروی در آذربایجان و مهاباد بروز کرد و کشور در دهه‌های بعد گاه و بی‌گاه نیز با تشدید فعالیت سازمان‌های چریکی مارکسیست و حزب توده و نیز سازمان‌های محلی مارکسیست شاهد فعالیت و حتی جنگِ مسلحانه و در نتیجه تحمیل هزینه‌های انسانی و سیاسی و اقتصادی ناشی از قوم‌گرایی بوده است؛ اما در این دوره چند‌دهه‌ای سیستان‌و‌بلوچستان و به‌ویژه بخشِ جنوبی استان سیستان‌و‌بلوچستان یعنی مناطقی که هم‌وطنان بلوچ زندگی می‌کنند، کمتر شاهد فعالیت جریان‌های قوم‌گرا بود. اگر در اسناد در دسترس از‌جمله فرمان مشهور استالین برای تأسیس جریان‌های قوم‌گرا و تجزیه‌طلب هم دقت شود، استالین افزون بر آذربایجان و کردستان خواستار آن شده بود که در دیگر مناطق ایران از‌جمله در بلوچستان نیز چنین جریان‌هایی تأسیس شود. با این اوصاف و به دلایلی چنین هدفی محقق نشد. در دهه‌ی ۱۹۷۰ مسیحی نیز حزب بعث عراق در تلاش بود که با تأسیس جنبش مسلحانه در بلوچستان، دولت ایران را تحت فشار قرار دهد که این اقدام نیز دستاورد چندانی برای عراق در پی نداشت.

پس از پیروزی انقلاب و آغاز درگیری‌های قومی در غرب کشور و نیز تنش‌های ناشی از فعالیت جریان خلق عرب در خرمشهر گروهی از سازمان‌های مارکسیستی تلاش کردند که در بلوچستان نیز فعالیت خود را آغاز کنند؛ اما این اقدامات نیز برای این سازمان‌ها دستاوردی نداشت؛ هرچند تحولات ناشی از انقلاب و چپ‌روی‌های ناشی از آن موجب شد که در ساختار اجتماعی طوایفِ بلوچ دگرگونی‌هایی روی دهد و سردارها یا رؤسای طوایف بلوچ از میانه مناسبات حذف یا نقش‌شان کم‌رنگ و به‌تدریج مولوی‌ها میدان‌دار شوند؛ اما این پدیده نیز موجب نشد تا قوم‌گرایی یا افراط‌گرایی مذهبی به پدیده‌ی غالب در منطقه مبدل شود و هرج‌ومرج یا ناامنی بر استان یا مناطقی از استان تحمیل شود. در دهه‌های بعد، ظهور چند جریان مسلح و فعالیت‌های مسلحانه و تروریستی این جریان‌ها از‌جمله جیش‌العدل، انصارالفرقان، حزب‌الفرقان و حرکت انصار ایران و جندالله موجب شد تا روند جدیدی در فعالیت گروه‌های محلی با آمیزه‌ای از افراط‌گری دینی و مذهبی شکل گیرد و هزینه‌هایی هم بر کشور و استان تحمیل کنند؛ هر‌چند این جریان‌ها هم موفق نشدند به صدای غالب در استان مبدل شوند.

بر‌خلاف ایران در بخش‌های غربی پاکستان ظهور احزاب قوم‌گرای بلوچ با آموزه‌های مارکسیستی سابقه‌ای طولانی دارد و فعالیت این تشکیلات در پاکستان در شش دهه گذشته موجب تلفات انسانی درخور‌توجهی شده است. سازمان‌هایی مانند ارتش آزادی‌بخش بلوچستان، جبهه آزادی‌بخش بلوچستان، ارتش جمهوری‌خواه بلوچ و جبهه آزادی‌بخش متحد بلوچستان از‌جمله این سازمان‌ها‌ست که در دهه‌های گذشته علیه دولت [پاکستان] به اقدمات مسلحانه روی آورده‌اند. برخلاف ایران، این دسته از سازمان‌های عموما مارکسیست و چپ توانسته‌اند در میان شهروندان در بلوچستانِ پاکستان نفوذی کسب کنند و همراهی بخشی از آنان را جلب کنند. برخورد ارتش و دستگاه‌های امنیتی پاکستان نیز با این سازمان‌ها موجب کشته و زخمی‌شدن هزاران نفر و حتی مفقود‌شدن شمار درخور‌توجهی از شهروندان عادی بلوچ شده است.

با وجود این تحولات در منطقه، روابط ایران و دولت پاکستان در ۷۷ سال گذشته از بدو تأسیس پاکستان همواره با ثبات و حتی در برهه‌هایی راهبردی بوده است. به گونه‌ای که روابط ایران و پاکستان با شرکت در سازمان پیمان مرکزی یا سنتو بیش‌ازپیش نزدیک شد؛ اگرچه ایران در سال۱۹۷۹ [میلادی] از سنتو خارج شد؛ اما روابط ایران و پاکستان همچنان گرم و از نظر سیاسی نزدیک بود و دو کشور اجازه ندادند که فعالیت سازمان‌های تروریستی در مرزهای دو کشور خللی در روابط ایران و پاکستان ایجاد کند.

در ۲۰ سال گذشته و پس از تأسیس سازمان جندالله و سپس جیش‌العدل و انصارالفرقان و استقرار این سازمان‌ها در پاکستان، تا حدودی روابط ایران و پاکستان تحت‌تأثیر فعالیت این سازمان‌ها قرار گرفت. پاکستان نیز مدعی بود که برخی از گروه‌های تجزیه‌طلبِ پاکستانی در درون مرزهای ایران استقرار دارند. حملات موشکی و پهپادی ایران و پاکستان در هفته‌های گذشته و حمله به محل سکونت تعدادی از شهروندان پاکستانی در سیرکان شهرستان سراوان از این منظر قابل‌تحلیل است.


🔴 دنباله‌ی یادداشت را در بخشِ "مشاهده فوری" بخوانید:
👇👇


@IranDel_Channel

💢
👍6
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 جشن سده چیست و چه اهمیتی دارد؟
در این ویدیو، استاد ابراهیم پورداوود دربارۀ «جشن سده» توضیح می‌دهد.



ابراهیم پورداوود، نخستین مترجمِ اوستا به زبان فارسی و استاد فرهنگِ ایران باستان و زبان اوستایی در دانشگاه تهران (زادۀ ۱۲۶۴ خورشیدی در رشت و درگذشتۀ ۱۳۴۷ خورشیدی در تهران)



@IranDel_Channel

💢
👍18
‌‌
🔴 جشن سده

در شامگاهِ دهمین روز از بهمن ماه در آخرین روزِ چلّه بزرگ (یک دی تا ۱۰ بهمن) و در شبِ آغازِ چلّه کوچک (یازده بهمن تا سی بهمن) و ۵۰ روز و ۵۰ شب مانده به جشنِ نوروز، و صدمین روز از روزِ نخستِ آبان ماه (صدمین روزِ زمستانِ بزرگ در تقسیم‌بندی دو فصلی)، ایرانیان با افروختن هیزمی که مردمان از پگاه بر بام خانه خود یا بر بلندی کوهستان گرد آورده‌اند، جشن بزرگ و ملی "سده" آغاز می‌شود و مردمان گِردِ آتش حلقه زده و با ساز و آواز و رقص چنین شبی را جشن می‌گیرند.

جشن سده یا سده‌سوزی در بین مردم ایران به عنوان یکی از جشن‌های ملی - حتی با قدمتی بیش از نوروز - رواج داشته و متأسفانه در دهه‌های اخیر کمرنگ شده است و شایسته است به این جشن ملی و میهنی پرداخته شده و در تقویم رسمی درج و دیگربار بین مردم، فراگیر شود.



🔴 داستانِ پدیدآمدنِ آتش و بنیادنهادنِ جشن سده در شاهنامه‌ی حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی

فردوسی در شاهنامه آورده که هوشنگ، نوه گیومرت (کیومرث) و پسر سیامک،‌ شاهِ اساطیری ایران از پادشاهی پیشدادی،‌ آهن را از سنگ بیرون کشید، اولین‌بار آهنگری کرد. او آتش را یافت و راه را برای یک‌جانشینی و شهرنشینی فراهم کرد. یافتن آتش، زمان و مناسبت جشن سده است.

حکیم فردوسی توسی حکایت کرده هوشنگ با چند تن از نزدیکانش از کوه می‌گذشتند که مار سیاهی پدیدار شد. هوشنگ، سنگِ بزرگی برداشت و به سوی آن پرتاب کرد. سنگ به کوه برخورد کرد و آتش از برخوردِ سنگ‌ها برخاست.

در شاهنامه آمده است:

یکی‌روز شاهِ جهان سوی کوه
گُذر کرد با چندکَس هم‌گروه

پدید آمد از دور چیزی دراز
سیه‌رنگ و تیره‌تن و تیزتاز

دوچشم از برِ سر، چو دو چشمه‌خون
ز دودِ دهانش، جهان تیره‌گون

نگه کرد هوشنگ باهوش و سنگ
گرفتش یکی سنگ و شد تیزچنگ

به زورِ کیانی رهانید دست
جهان‌سوز مار از جهان‌جوی جست

برآمد به سنگِ گران، سنگِ خُرد
همان و همین سنگ بشکست گُرد

فروغی پدید آمد از هر دو سنگ
دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ

نشد مار کشته ولیکن ز راز
ازین طبع سنگ، آتش آمد فراز

جهان‌دار پیشِ جهان‌آفرین
نیایش همی کرد و خواند آفرین

که او را فروغی چنین هدیه داد
همین آتش آنگاه قبله نهاد

بگفتا فروغی‌ست این ایزدی
پرستید باید اگر بخردی

شب آمد برافروخت آتش چو کوه
همان شاه در گرد او با گروه

یکی جشن کرد آن شب و باده خورد
«سده» نام آن جشن فرخنده کرد

ز هوشنگ ماند این سده یادگار
بسی باد چون او دگر شهریار

کز آبادکردن جهان شاد کرد
جهانی به نیکی ازو یاد کرد


🔴 پی‌نوشت:
تصویر مربوط به نگارهٔ جشن سده
اثر سلطان محمد تبریزی
شاهنامهٔ شاه‌طهماسبی

@IranDel_Channel

💢
👍19

🔴 جشن سده

میلاد عظیمی

ملک‌الشعرا بهار، مخالفِ شاه شدن رضاخان بود. تیغ مخالفان نبرید و رضاخان، شاه ایران شد. در نوروز ۱۳۰۵ [ملک‌الشعرای] بهار در نخستین مراسمِ سلامِ نوروزی شاه جدید شرکت کرد و منظومۀ چهار خطابه را خواند؛
شعری بلیغ در مدیح شاه و اندرز به او؛ اندرزهایی که به یک معنا فهرست بالابلند کتابِ آرزوهای بهار برای ایران بود:
قانون، آزادی، فرهنگ، آسایش، صحت، امنیت، رفاه، دفع اجانب.

یکی از آرزوها و خواسته‌های بهار از شاهِ تازه‌نفس، «شادی» بود:
"بهر وطن ‌عیش‌ و خوشی کن درست."

به شاه پیشنهاد کرد برای شاد کردن مردم، جشن‌های کهن ایرانی را زنده و نو کند. به یادِ شاه ‌آورد که در ایران کهن روزهای ماه اسم داشت. مثلاً شانزدهم هر ماه روزِ مهر بود. وقتی روز مهر در ماه مهر می‌رسید جشن می‌گرفتند؛ جشن بزرگ مهرگان که تا مدتها پس از اسلام هم برگزار می‌شد.
.
بهار از شاهِ نو می‌خواهد جشن‌های کهن را نو و زنده ‌کند تا زندگی مردم ایران در جشن و شادی مستمر و مکرر غوطه بخورد. تا مردم گرد هم بیایند و دست بیفشانند و پای بکوبند و از ته دل بخندند. شاعرِ ایران خوب می‌دانست تنها مردمی که شاد و امیدوار هستند، می‌توانند دست در دست هم دهند به‌ مهر و میهن خویش را کنند آباد.

نو شود اعیاد و رسوم کهن
خلق به هر جشن کنند انجمن

تازه شود جشن خوش مهرگان
آن که شد از غفلت ترک از میان

آتش جشن سده روشن شود
شهر ز بهمنجنه گلشن شود

روز چو با ماه برابر شدی
بودی جشنی و مکرّر شدی

پادشها! عیش وطن عیش تُست
بهر وطن ‌عیش‌ و خوشی کن درست

گوی که اعیاد کهن نو کنند
یاد ز عهد جَم و خسرو کنند


و نمی‌دانم چرا رضاشاه این کار را نکرد؟

در شاهنامۀ فردوسی «مهر[گان] و نوروز و جشن سده» کنار هم آمده و این معنا دارد. اصلاً کابوس بود که یک روز در ایران «نه نوروز ماند نه جشنِ سده».

امیدوارم زنده باشم و روزی را ببینم که مردم ایران، مهرگان و سده را جشن می‌گیرند. جشنی ملی و بزرگ و همگانی. تا هر سال در «سدۀ فرخ روز دهم بهمن ماه» (فرخی) به پیشباز نوروز برویم. تا به قول منوچهری «جشن سده، طلایۀ نوروز و نوبهار» ما باشد. تا در شبهای سرد و تیرۀ زمستان، با خیره شدن در آفاق فرّ و فروغ آتش سده، دلگرم به نوروز و نوبهاری باشیم که خواهد آمد. چون درختی اندر اقصای زمستان که خواب آفتاب و برگ و شکوفه و پرستو می‌بیند. رؤیای روزِ بهی.



🔴 پی‌نوشت:
ویدئوی پیوست، مستندی قدیمی از برگزاری جشن سده در کرمان

مستند «جشن سده»
سده در میان زرتشیان کرمان
سازنده: منوچهر عسگری‌نسب
نویسنده متن: محمدرضا اصلانی
سال ۱۳۴۶ خورشیدی


@IranDel_Channel

💢
👍19👎1

🔴 جشنِ سده در اشعار سه شاعر بزرگِ ایران؛ سه شاعر از شمال‌غرب ایران (آذربایجان و اران و شروان)


قطران تبریزی:
خجسته جشن سده بر تو شاه فرخ باد
میان کفه عمر تو سنگ ده صده باد

نظامی گنجه‌ای:
به نوروز جمشید و جشن سده
که نو گشتی آیین آتشکده

خاقانی شروانی:
چون دیدمش که عید سده داشت چون مغان
آتش ز لاله برگ و چلیپا ز عنبرش
آن آتشی که قبلهٔ زردشت و عید اوست
می‌دیدمش ز دور و نرفتم فراترش


شب‌های سده زلف مغان‌فش داری
در جام طرب بادهٔ دلکش داری
تو خود همه ساله سدهٔ خوش داری
تا زلف چلیپا و رخ آتش داری



🔴 گردآوری: کانال ایران‌زمین

@IranDel_Channel

💢
👍22👎1
🎥 بعد کشته شدن سه سرباز آمریکایی و افزایش تنش‌ها در جنوب‌غرب آسیا، واکنش احتمالی آمریکا چه خواهد بود؟

گفتگوی بی‌بی‌سی فارسی (در تاریخ دهم بهمن ماه ۱۴۰۲ خورشیدی) با پیمان عارف و احسان حسین‌زاده


🔴 پی‌نوشت:
گفتگو در دو ویدئو بارگذاری شده است.


@IranDel_Channel

💢
👍11👎1
ایران‌دل | IranDel
Video

‌‌
🔴 پاسخ پیمان عارف به احسان حسین‌زاده، پانترکِ وطن‌فروشی که در آنتن زنده‌ی بی‌بی‌سی فارسی خواستارِ حمله‌ی آمریکا به ایران شد:
"من از کشورم دفاع می‌کنم، تا رگ گردن"


✍️ محمد خزایی، کنشگر سیاسی، در واکنش به این اظهاراتِ احسان حسین‌زاده نوشت:

احسان حسین‌زاده، پانترکِ وطن‌فروش به گفته‌ی خودش، عضو کانون وکلای دادگستری مرکز، فعالِ حقوق بشر و روزنامه‌نگار است. او کارشناسی خود را در رشته‌ی حقوق در دانشگاه تبریز به اتمام رسانده و فارغ‌التحصیل کارشناسی‌ارشد از دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری قوه‌قضاییه است!!! او همچنین، مؤسسِ دفترِ حقوقی "حقوق‌دانانِ فرهیخته" در تهران بوده و به گفته‌ی خودش با روزنامه‌های قانون و شهروند در داخل کشور و شبکه‌ی اینترنشنال و رسانه‌های ضدِّ ایرانی آمریکا همکاری دارد.

پرسشی که در ذهنم می‌چرخد این است که این پانترکِ وطن‌فروش، وقتی در دانشگاه قوه‌قضاییه درس می‌خوانده، خودش را در چه پوششی استتار کرده بود؟
یک پانترک‌اللهی (پانترکِ حزب‌اللهی) یا یک چهره‌ی مدافع نظام یا یک فعالِ حقوق‌بشرِ اصلاح‌طلب؟؟!!



🔴 پی‌نوشت:
گفتگوی بی‌بی‌سی فارسی با پیمان عارف و احسان حسین‌زاده را از اینجا تماشا کنید.

@IranDel_Channel

💢
👍20👎10

🔴 آیا آمریکا به ایران حمله می‌کند؟

✍️ اکبر مختاری، کارشناس‌ارشد روابط بین‌الملل

اگر بخواهیم سه حادثه خطرناک در دوران جنگ سرد را نام ببریم، یکی از آنها بحران موشکی کوبا میان آمریکای کِنِدی و شوروی خروشچف بود. در سال ۱۹۶۲ [میلادی] خروشچف تصمیم گرفت سکوهای پرتاب موشک‌های میان‌برد را به کوبا منتقل سازد تا بتواند کوبا را در قبال حملات آمریکا حفظ کند. این کار شوروی با واکنش قاطع جان‌ اف‌کندی روبه‌رو شد تا جایی‌که جهان را تا لبه پرتگاه جنگ هسته‌ای پیش برد. بحران موشکی کوبا سرانجام با پذیرفتن خروشچف در جمع‌آوری سکوهای پرتاب موشک از کوبا، مانع جنگ بزرگ این دو ابرقدرت هسته‌ای شد؛ اما غفلتی هرچند کوچک می‌توانست نظریه بازدارندگی در روابط بین‌الملل را در بزنگاهی خاص با فروپاشی روبه‌رو کند. نقل است که به هنگام بحران، خروشچف گفته است که آیزنهاور مرد جنگ بود و مخاطرات جنگ را می‌شناخت؛ اما کندی این‌گونه نیست و سرانجام شوروی با پذیرش شکست این راهبرد، از آن عقب نشست.

تاریخ روابط بین‌الملل به ما آموخته است که تنش‌های کم‌شدت گاهی ممکن است تبدیل به بحرانی بزرگ شوند. کشته شدن سه نظامی آمریکایی در مرز اردن و سوریه طی روزهای اخیر سبب‌ساز چالش جدی میان مقامات آمریکا در برابر نیروهای محور مقاومت در منطقه به‌خصوص در عراق و سوریه شده است.

آمریکا به‌عنوان ابرقدرتی پنج‌بعدی به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند در برابر کشته شدن نظامیانش در منطقه خاورمیانه و هر نقطه‌ای از جهان ساکت بماند؛ چراکه عدم واکنش، سبب تضعیف بازدارندگی نظامی آن شده و به مرور سبب می‌شود که دیگر دولت‌ها نیز دیگر تهدیدات آمریکا را جدی تلقی نکنند. کشته شدن سه سرباز آمریکایی نه‌تنها از زمان جنگ هفتم اکتبر اسرائیل و غزه بلکه از زمان شروع دوران ریاست‌جمهوری بایدن تاکنون بی‌سابقه است.

اگر روزی جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی جو بایدن، ۱۰ روز قبل از هفتم اکتبر در مجله فارین‌افرز از وجود ثبات در خاورمیانه و صلح سعودی و اسرائیل و نزدیکی خروج گام‌به‌گام آمریکا از خاورمیانه سخن گفت؛ حالا کاملاً روند تغییر کرده است. آمریکای امروز دست‌کم دو ناو نظامی غول‌پیکر در آب‌های نزدیک در منطقه خاورمیانه دارد و در قبال حملات گروه‌های نزدیک به جمهوری اسلامی یا متهم به حمایت گرفتن از جمهوری اسلامی ایران در چالش جدی به‌سر می‌برد. جو بایدن که روزی بسیاری به امید از سرگیری برجام از پیروزی‌اش استقبال کردند، حالا دیگر نمی‌تواند در برابر کشته شدن دست‌کم سه سرباز آمریکایی تنها رئیس‌جمهوری نظاره‌گر باشد.

با آگاهی از تئوری بازدارندگی درمی‌یابیم که ایالات متحده به احتمال زیاد در برابر این حمله به نیروهایش در اردن، واکنشی مستحکم نشان خواهد داد؛ چراکه ساختار آمریکا و قرار گرفتن این کشور به‌عنوان ابرقدرت پنج‌بُعدی در نظام بین‌الملل به آن اجازه نمی‌دهد که در برابر چنین حمله‌ای گذشت کند. گذشت در برابر چنین حمله‌ای شکست مهمی برای قدرت آمریکا محسوب می‌شود و جوبایدن نیز نشان داده که نمی‌خواهد از او به‌عنوان رئیس‌جمهوری ضعیف در تاریخ آمریکا یاد شود. برعهده گرفتن این حمله توسط گروه مقاومت اسلامی عراق که آمریکا آن را از گروه‌های محور مقاومت نزدیک به جمهوری اسلامی ایران می‌داند این کشور را وا خواهد داشت که ضربه‌ای مستحکم و کاری نه‌تنها به این گروه بلکه به دیگر گروه‌های دیگر تحت حمایت ایران از عراق تا یمن وارد سازد.

اما سؤال مهم این است که آیا ممکن است در برابر این حمله جوبایدن قصد زدن بخش‌هایی از خاک ایران را هم داشته باشد؟ برای پاسخ به این سؤال باید به رفتارهای آتی ایران طی روزهای پیش رو نگریست. لیکن نه‌تنها دولت بایدن بلکه اگر دولت ترامپ هم سر کار بود، از شدت گرفتن جنگ بزرگ منطقه‌ای دوری می‌کرد؛ چراکه جنگ بزرگ منطقه‌ای هزینه‌هایی را برای آمریکا و متحدین‌اش در منطقه خواهد داشت که نمی‌توان از ابعاد دقیق آن سخن راند.

نکته دیگر اینکه حمله مستقیم به ایران می‌تواند شعله‌ورساز جنگی شود که شروع آن با آمریکا باشد، اما پایان آن به مؤلفه‌های بسیاری مرتبط باشد؛ مؤلفه‌هایی که از هم‌اکنون ترامپ و تیم او در حال جمع‌آوری ضعف و قوت‌هایش هستند تا بتوانند از آن برای عبور از بایدن در انتخابات ۲۰۲۴ استفاده کنند.


🔴 منبع:
روزنامه هم‌میهن، شماره ۱۱ بهمن ۱۴۰۲ خورشیدی

@IranDel_Channel

💢
👍14
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 برشی از سخنرانی جواد طباطبایی، فیلسوف سیاسی ایران در دانشگاهِ پتسدام آلمان، پیرامونِ سنت در ایران:
"انقلاب اسلامی و توهمات نیروهای سیاسی
"


🔴 سخنرانی را بطور کامل از اینجا بشنوید.


🔴 منبع ویدئو:
صفحه یادمان فیلسوف



@IranDel_Channel

💢
👍11👎2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM

🎥 مُستند انقلاب ۵۷ - سری ۱، قسمت ۱

🔴 ساخته شده در تلویزیون منوتو

🔴 انتشار یک #مستند به معنی تأییدِ محتوای آن نیست و صرفاً بازتاب‌دهنده‌ی دیدگاهِ سازنده‌ی آن مُستند است.



🎥 این مستند را می‌توانید از طریق یوتیوب هم تماشا کنید.

@IranDel_Channel

💢
👍11
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 مُستند انقلاب ۵۷ - سری ۱، قسمت ۲

🔴 ساخته شده در تلویزیون منوتو

🔴 انتشار یک #مستند به معنی تاییدِ محتوای آن نیست و صرفاً بازتاب‌دهنده‌ی دیدگاهِ سازنده‌ی آن مُستند است.



🎥 این مستند را می‌توانید از طریق یوتیوب هم تماشا کنید.


@IranDel_Channel

💢
👍12👎1
کهن‌ترین_اشارات_به_شاهنامه_در_اورمیه_سجاد_آیدنلو.pdf
1.4 MB

🔴 کهن‌ترین اشارات به شخصیت‌ها و داستان‌های شاهنامه در اورمیه

✍️ سجاد آیدنلو، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام‌نور اورمیه و شاهنامه‌پژوه اورمیه‌ای



سجاد آیدنلو در این مقاله، گوشه‌ای از تاریخِ فرهنگی سیاسی اورمیه را براساسِ مستنداتی از تصحیح تازۀ دیوان قطران تبریزی به رشتۀ تحریر درآورده است. در این مقالۀ بسیار مهم نشان داده شده است که تنها در حدود کمتر از ۵۰ سال پس از سرایش شاهنامه، مردم آذربایجان و به ویژه شهر اورمیه، آشنایی زیادی با حماسۀ ملی ایران - که در خراسان سروده شده بود - داشته‌اند. همچنین در این مقاله نشان داده شده که در دیوان قطران، آذربایجانی‌ها مانند سایر ایرانیان با آئین‌های ملی ایرانی همچون نوروز آشنایی کامل داشته‌اند. از جمله دیگر نکات قابل توجه در اشعار سرایش شدۀ قطران در شهر اورمیه - که در مدح حاکم این شهر سروده شده - نفرت از "تُرکان" به عنوان دشمن ایرانیان به ویژه اهالی آذربایجان است. چنانچه سروده است:
گر نبودی آفت تُرکان به گیتی در، پدید
بستدی گیتی همه چون خسروان باستان
یا:
اگرچه داد ایران را بلای ترک ویرانی
شود از عدلش آبادان، کند یزدانش چون یاری


@IranDel_Channel

💢
👍20👎3