🔴 شب چله، شبِ ایران و ایرانی


🎥 ترانه‌ی "ایرانِ جوان" (نامِ جاویدِ وطن) با صدای استاد شهرام ناظری و با اجرای مخصوصِ ناشنوایان توسط جمعی از هنرمندان ایرانی به بهانه شبِ چله





@IranDel_Channel

💢

🔴 شب چله، شبِ ایران و ایرانی


شبِ اورمزد آمد از ماه دی
زِ گفتن بیاسای و بردار مِی

حکیم فردوسی توسی


شب یلدا به شادی؛
و چله‌نشینی‌تان به خوشی و فرخندگی


@IranDel_Channel

💢

‌
خورشیدِِ آخرینِ غروبِ خزان، پشت کوه رفت
امشبِ شب تولدِ نوروز دیگری‌ست
فرشی زِ برف بر سر راهش گشوده‌اند
چون نوعروس کرده به بَر، جامۀ سپید

تق تق ...... صدای کیست؟
این وقت شب، چه کسی کوبه می‌زند؟
بگشای در
یلداست آمده،
آورده با خودش
آجیل و هندوانه و ظرفی پر از انار
انجیر و توت خشک.

در دست دیگرش،
مهر و صفا و عشق و محبت
گلِ امید.

در گوشۀ اتاق
کرسی‌ست برقرار
جمع‌اند دور آن
از کوچک و بزرگ
دیوان خواجه حافظ و مادر بزرگ و فال

پس شامِ چله کو؟......
یک قرض نان سنگک و یک کاسه آش داغ

فصلِ خزان، سفرت بی‌خطر، برو
ای اولین سفیرِ فصل زمستان
خوش آمدی
«جاوید» باد، سنتِ نیکوی این دیار
نوروزِ بی‌بهار
یلدای بی‌قرار ...

استاد محمدحسین بهجت تبریزی - شهریار


@IranDel_Channel

💢

🎥 داستان اسطوره‌ی شب یلدا / چرا ایرانیان اولین شب زمستان را جشن می‌گیرند؟

اسطوره‌ای کهن می‌گوید که نخستین شب زمستان، شب تولد ایزد مهر یا همان میترا بوده است. کسی که با تاریکی و خشکسالی جنگید تا روشنایی و حاصلخیزی بر زمین حکمفرما شود.

🔴 منبع: عصر ایران



🔴 شب چله، شب ایران و ایرانی


@IranDel_Channel

💢

‌
‍ 🔴 "کار شبِ تار آخر شد..."

✍️ مالک رضایی

شاید جشن‌ها و آیین‌های هیچ فرهنگی به اندازه‌ی فرهنگِ ایران، همگام و هماهنگ با تحول طبیعت نبوده است. گویی که این فرهنگ با هر تحول طبیعت، جشنی برای خود آراسته است و پیامی از آن برای خود برگرفته است.

از این نظر احتمالاً پیام یلدا را بتوان در این مصرع حافظِ شیرین‌سخن خلاصه کرد که گفت: "گذشت اختر و کار شب تار آخر شد".

همویی که در استقبال از نوروز طبیعت هم گفت: "آنهمه ناز و تنعم که خزان می‌فرمود، عاقبت در قدم باد بهار آخر شد"...

گویا فرهنگ و ادبیات کهن ما به‌رغم دلپذیری و رنگارنگی پاییز، با این فصل، چندان بر سر مهر نبوده است. شاید راز آن در همان شب‌های تار و طولانی آن بوده است.

درحالیکه خورشید عالم‌فروز، در ساعاتی طولانی از شبانه‌روز، رخ زیبا و نورافشان خود را از زمین پنهان می‌کرد، دستاوردی به‌نام "الکتریسیته" هم نبود که روشنایی و رونقی بر آن شب‌های تار و طولانی بخشد.

از آن نظر، باید کشف "الکتریسیته" را بزرگترین دستاورد بشر دانست که هنوز تاریخ بشر، در این سیاره کهن به دستاوردی بالاتر از آن دست نیافته است.

اما آنچه که در ادبیات کهن  ایران و در همین غزل حافظ به‌وضوح قابل درک است، تداعی‌گر این معناست که واژه "خزان و شب‌های دراز و تار" در فرهنگ ما شمولی وسیع‌تر از پاییز داشته است و نه‌تنها پاییز، بلکه زمستان هم در گستره آن بوده و پایان آن دو فصل، نوید بخش رسیدن بهار بوده است.

به هر تقدیر و با این امید که امیدمان در این آخرین شب متصل به یلدا و تولد روزهایی طولانی، ناامید نشود؛ همنوا با حافظ شیرین‌سخن، و به رسم کهن  فالی ‌زنیم و گوییم: ".... کار شب تار آخر شد...."

باشد که با آهنگ طولانی شدن روزها، هر غم و اندوهی از زندگی ما رخت بربندد و کارِ نخوت بادِ دی و شبِ تار و فُرقتِ یار و تشویشِ خمار و محنتِ بی‌حدوشمار بشر هم در جای جای عالم به آخر رسد...


🔴 پی‌نوشت:
خوانش غزل حافظ شیرازی با مطلعِ "روز هجران و شب فرقت یار آخر شد" توسط مالک رضایی
موسیقی زمینه: دستگاه اصفهان


🔴 منبع: کانال راهبرد

@IranDel_Channel

💢

🔴 داستان روسیه

✍️ رشته‌توییتی از آرش رئیسی‌نژاد، دانش‌آموخته‌ی دکترای روابط بین‌الملل

بندر ولادی‌وستوک [در گوشه‌ی جنوب‌شرق روسیه] یگانه بندر روس در کنار دریای آزاد است. پهناورترین کشور جهان، تنها یک بندر واقعی دارد که آنهم توسط [کشورهای] کره و ژاپن محدود شده [است].

یک ستون ژئوپلتیکیِ سیاست خارجی روسیه، تلاش برای دستیابی به آب‌های گرم بوده [است]. جنگ با ایرانِ قجر و ترکمنچای را این‌گونه ببینید!

ستون دوم ژئوپلتیکی به تلاش برای مهارِ خطر از دلِ اروپا بازمی‌گردد. تقریباً هر قدرت نیرومند اروپایی به کشورِ [روسیه] حمله کرده: آلمان، فرانسه، سوئد و حتی لهستان-لیتوانی!
پس حضورِ قدرتی بزرگ در اروپا برای روسیه، خطری بزرگ دیده می‌شود: حساسیتِ مسکو نسبت به حضور ناتو در غرب را اینگونه ببینید!

اهمیت این دو ستون در هجوم به اوکراین کاملاً دیده می‌شود. از یکسو، مسکو خواهان جلوگیری از حضور ناتو در اوکراین است. از سوی دیگر، پوتین سودای حل نسبی گرهِ دریای سیاه از طریق گسترش دسترسی به دریای آزاد دارد. با پیروزی در جبهه‌ی جنگ، مقصد بعدی ارتش روسیه، اودسا (یک شهر بندری در کشور اوکراین در کناره دریای سیاه) و ترانس‌نیستریا (در شرق مولداوی) خواهد بود.

ایران اما عمود ریملند (سرزمین‌های حاشیه‌ای) آسیای غربی است که دسترسی مسکو به خلیج‌فارس و سوریه را آسان می‌کند. پس اهمیتی بنیادین در امنیت جناحِ جنوبی روسیه دارد. انقلاب [۵۷] و فروپاشی [پیمان] سنتو، روسیه را از فشاری ساختاری رها کرد، ولی مخالفت ایرانِ انقلابی در افغانستان، موی دماغ شد. نتیجه، تشدید حمایتِ [شوروی] از صدام بود!

با فروپاشی امپراتوری سوسیالیستی، روسیه‌ی یلتسین به سردمداری آندری کوزیروف به سوی غرب چرخید. ولی با حمایت از ایروان در بحران قره‌باغ، سیاستِ قفقازی ایران در حمایت اولیه از باکو را زیرفشار قرار داد. پوتین اما با احیای روسیه دل‌ربایی کرد. طرحی برای ایران نیز داشت: تعمیق نفوذ در سیستم!

شکل‌گیری ایرانِ غربگرا، مهم‌ترین تهدید برای مسکو خواهد بود. حتی ایرانِ هسته‌ای هم برای روسیه خطر خواهد بود. ایرانِ اسلام‌گرای رادیکال خطر بعدی است. رویای پوتین اما برآمدن یک "ایرانِ نظامی" است. چرا که نظامی‌شدن ایران می‌تواند تنش با غرب را حفظ کرده و مانع ایجاد نگرانی از جناحِ جنوبی گردد.

مسکو با درگیری ایران در جنگ اوکراین، سطح تنش غرب و ایران را بالا نگه‌داشت؛ همانگونه که برجام را تضعیف کرده بود تا مانعِ غیرامنیتی‌شدن ایران شود.

سياست روسيه در برابر رابطه غرب و ايران سیاست دو ستونیِ "نه جنگ، نه صلح" است:
غرب به ايران حمله نكند؛
رابطه ايران و غرب نیز نرمال نشود!

حمایت روسیه از ادعای نادرستِ امارات و ناتوانی ایران در پاسخ مؤثر، نمایانگر قالب رفتاری ایران است: استیصال.

ورای نوع رفتار با ایران (حتی با رای به شش قطعنامه‌ی شورای امنیت و تشدید تحریم‌ها علیه ایران)، مسکو مطمئن ‌است که تهران از او ‌ دنباله‌روی ‌کرده یا مجبور است که این کار را کند.

همچنین، مسکو بر این باور است که نیاز تهران به همکاری با آن از سر اضطرار است و به محضِ برآمدن فرصتی تاریخی در رابطه با غرب، ایران، بی‌درنگ، روسیه را دور می‌زند. از این رو، سیاست نگاه به شرقِ ایران ریشه در استیصال ایران و شرایط اضطرار دارد که هر دو نیز درهم‌تنیده با آمریکاستیزی است.

فرمانروای خردمندِ ایرانی، باید درک کند که روسیه و چین متحد ایران نیستند، همان‌گونه که پیش از این آمریکا اتحاد استراتژیکی با ایران نداشت. قدرت‌های بزرگ در بزنگاه‌های تاریخی ایران را همواره تنها گذاشته و خواهند گذاشت. پس باید به یگانه متحد تاریخی تکیه کند: ملت شریف ولی مظلوم ایران!


#توییت_خوانی

@IranDel_Channel

💢

🔴 روسیه و وضع کنونی ایران

[منتشره در کانال تلگرامی دکتر جواد طباطبایی، شهریور ماه ۱۴۰۱ خورشیدی]



✍️ #جواد_طباطبایی، فیلسوف سیاسی ایران


بخش نخست:
در خبرها آمده است که روسیه از کرۀ شمالی هم تجهیزات نظامی می‌خرد. در هفته‌های گذشته نیز روسیه ناچار از ایران پهبادهایی خرید که کارشناسان دربارۀ کارآیی آن‌ها تردیدهای جدّی دارند. بحث من به این جنگ‌افزارها مربوط نمی‌شود، بلکه یک درس عبرت در این خرید و فروش‌ها وجود دارد که اهمیتی بس بیشتر از صرف خرید و فروش دارد. فدراسیون روسیۀ کنونی میراث‌دار – یا میراث‌خوار – اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سابق است که بر پایۀ قرائت لنینی از نظریۀ مارکس ایجاد شده بود و با مرگ زودهنگام لنین نیز استالین رهبری حزب و اتحادیه را به دست گرفت و روسیه را به قدرتی بزرگ تبدیل کرد. استالین با رهبری خودکامۀ خود توانست بر همۀ ارکان حزب کمونیست شوروی چیره شود و برای رسیدن به این هدف همۀ بزرگان آن حزب و یاران لنین را نابود کرد. این چیرگی کامل بر حزب کمونیست شوروی با سود جستن از ابزاری مخوفی ممکن شد تاریخ‌نویسان آن را «محاکمه‌های مسکو» برای تصفیۀ کامل حزب می‌خوانند. از ویژگی‌های این محاکمه‌ها آن بود که حتیٰ متهمان بلندپایه، که کمونیست‌های قدیمی و از اعضای اولیۀ حزب بودند، به کارهای ناکرده اعتراف می‌کردند و از رهبری حزب طلب بخشش و عفو می‌کردند، اما باز هم اعدام می‌شدند.

تثبیت رهبری بلامنازع استالین او را از مزاحمت یاران قدیمی راحت کرد و دست او را در همۀ تصمیم‌ها باز گذاشت. به تدریج، استالین، که به خلاف لنین، تروتسکی، بوخارین و برخی دیگر از اعضای قدیمی حزب بهرۀ چندانی از سواد نداشت، در غیاب بزرگان حزب، به تنها نظریه‌پرداز حزب نیز تبدیل شد و جزوه‌های بسیار کم‌مایه‌ای در همۀ مباحث، از زبان‌شناسی و مسئلۀ ملّی تا اقتصاد و تاریخ حزب، نوشت، یا به نام خود نویساند، که همۀ نظرات بیان شده در آن‌ها به واپسین کلام در آن هر یک از آن مباحث تبدیل شد و هیچ نویسنده و پژوهشگری را نمی‌رسید که مطلب خود را با جمله‌ای‌ از رفیق استالین آغاز نکند و به پایان نرساند. استالین، اگرچه خود روس‌تبار نبود، اما در ادامۀ سیاست‌های تزاری، و البته بسیار بدتر از آن، روسی خشن بود تا جایی که وقتی لنین، در بستر بیماری، او را برای حل و فصل مسئلۀ ملّی به گرجستان گسیل داشت، چنان خشونتی به خرج داد که لنین در نامه‌ای به تروتسکی استالین «جاسوس روس بزرگ» خواند و از تروتسکی خواست تا به جای استالین این مسئله را بر عهده بگیرد.

تروتسکی، به خلاف استالین، که اهل گرجستان و طلبۀ حوزۀ علمیه در همان ایالت بود، مردی فرهیخته بود و چند زبان می‌دانست، با فرهنگ اروپایی نیز آشنایی داشت، و بنیادگذار ارتش سرخ بود، اما استالین بسیار زود او را تبعید کرد و تروتسکی در تبعید به دست یکی از آدمکش‌های مزدور استالین با تبر کشته شد. از زمانی که استالین مزاحمت تروتسکی و نظریۀ انقلاب مداوم او را رفع کرد، توانست با دست باز همۀ به خیالات خود در زمینۀ آزادی‌های فردی و اجتماعی، طرح‌های اقتصادی، که او «کمونیسم جنگی» می‌خواند، و حتیٰ در فرماندهی جنگ دوم جهانی جامۀ عمل بپوشاند که مهم‌ترین پی‌آمدهای این نظریه‌های غیر کارشناسانه نابودی اقتصاد، فرهنگ و علم و چندین میلیون نفر بود. با این همه، استالین، بویژه پس پیروزی بر آلمان در جنگ دوم جهانی، توانست این توهّم را ایجاد کند که شوروی یکی از دو ابرقدرت جهانی است. تقسیم جهان به دو قطب در کنفرانس یالتا، و این‌که رهبری شوروی توانست با استفاده از اختلاف در جبهۀ کشورهای غربی بخش‌های مهمی از اروپای شرقی را به اردوگاه سوسیالیسم ضمیمه کند، موجب شد که روسیه به کشوری بزرگ و یک قدرت بزرگ تبدیل شود. اردوگاه سوسیالیسم برای استالین تجدید امپراتوری تزاری زیر پرچم دیکتاتوری حزب کمونیست شوروی بود. آن‌چه در این نظام خودکامه از تزار تا استالین تغییر پیدا کرده بود همانا تبدیل شدن ایدئولوژی سلطنت الهی تزار و مذهب اُرتودکُس به سیادت بلامنازع استالین و قرائت استالینی مارکسیسم بود، و تنها امر ثابت آن نیز برتری قوم روس بر همۀ اقوام تشکیل دهندۀ روسیۀ بزرگ بود.


🔴 دنباله‌ی یادداشت را در قسمتِ "مشاهده فوری" بخوانید:
👇👇

@IranDel_Channel

💢

🎥 بازی خطرناکِ بن‌زاید؛
چرا امارات ادعا‌ها در مورد جزایر سه‌گانه‌ی ایرانی را تشدید کرده است؟


🔴 متن کامل گزارش تارنمای خبری انتخاب را از اینجا بخوانید.



@IranDel_Channel

💢

🎥 از «آرش» غافل نشویم؛
اعراب خواب تصاحب یک میدان گازی ایران را دارند.


🔴 متن کامل گزارشِ تارنمای خبری انتخاب را از اینجا بخوانید.


@IranDel_Channel

💢

‌
🔴 شماره ۶۱ ماه‌نامه وطن‌یولی (راه وطن) منتشر شد.

شماره‌ی آذر ماه ۱۴۰۲ خورشیدی



🔴 در این شماره می‌خوانید:

رحیم رئیس‌نیا در گفت‌وگو با وطن.یولی:
پیشه‌وری یک کمونیست بود. / آذربایجان جز لاینفک ایران است.

نسب‌سازی برای صفویه:
کُردان صفوی

گزارشِ نشستِ رونماییِ دیوان قطران تبریزی در تبریز:
دفاع از زبان و ادب پارسی با لهجه ارجمند آذری

نام کشور ایران در درازنای تاریخ

کارنامه و زندگی محمدتقی زهتابی: 
وقتی که انسان همدست حادثه می‌شود

تحریف رخداد تاریخی ۳۱ دسامبر:
روز همبستگی ایرانی‌های جهان



🔴 برای مطالعه‌ی ماه‌نامه، می‌توانید به اینجا مراجعه کنید.


@IranDel_Channel

💢

‌‌‌
🔴 شماره ۶۱ ماه‌نامه وطن‌یولی (راهِ وطن)

شماره‌ی آذر ماه ۱۴۰۲ خورشیدی


@IranDel_Channel

💢

🔴
بنی آدم اعضای یک پیکرند
که در آفرینش زِ یک گوهرند

سعدی شیرازی، چامه‌سرای بزرگ ایرانی


تئاتر بیرندو پالرموی ایتالیا
تنظیم‌کننده: پژمان تدین
خوانندگان:
علیرضا قربانی، تونی بونگارو، باربارا ارامو
نوازندگانی از هند، فرانسه، استرالیا، آلمان، سنگال و...


🔴 پی‌نوشت:
این شعر معروف سعدی، بصورت "بنی آدم اعضای یکدیگرند" هم ثبت شده است.


@IranDel_Channel

💢

‌
💚
🤍
❤️

🔴 شهروندان ایرانی که دغدغه‌ی ایران دارند، به کانالِ تلگرامی "ایران‌دل" دعوت‌اند.

نام این کانال‌، از بیت معروفِ حکیم نظامی‌ گنجه‌ای، الهام گرفته شده است:
همه عالم تَن است و ایران‌دل
نیست گوینده،‌ زین قیاس خجل


🔴 بازنشر یک یادداشت، توییت، ویدئو و یا یک فایل صوتی در کانالِ ایران‌دل به معنی تأیید کل محتوای ارسالی و تمام مواضعِ صاحبِ آن محتوا (نویسنده و سخنران و توییت‌زننده) نیست و هدف صرفاً بازتاب دادن یک نگاه و اندیشه پیرامونِ تاریخ، فرهنگ، ادبیات، اندیشه‌ی ایرانی و مسائلِ روزِ ایران است.


لطفاً به کانالِ تلگرامی ایران‌دل پیوسته و دوستان خود را بدین کانال دعوت کنید و این پیام را در گروه‌های مختلفِ تلگرامی به اشتراک بگذارید.


لطفاً اعلان‌های کانال (notification) را فعال نگه دارید و بعد مطالعه‌ی فرسته‌ها (پست‌ها) چنانچه فرسته‌ای را سودمند ارزیابی کردید، آن فرسته را به کانال تلگرامی خود، گروه‌های مختلف تلگرامی و دوستانِ علاقمندتان ارسال کنید.


از همراهی شما مخاطبانِ گرامی سپاسگزاریم.

با همراهی شما از "مشکلِ ایران" خواهیم نوشت.



@IranDel_Channel

💢

🔴 سوم دی ماه، زادروز زنده‌یاد استاد محمد ابراهیم باستانی پاریزی


یک عمر شدیم محو تاریخ و سِیَر
وز جمله عِلَل بازگرفتیم خَبر

حق بود که علت العِلَل بود و دگر
باقی همگی عوارضِ زود گذر

پاریزی اگر قصه بسیار شِنُفت
یک قصّه نگفت، جز که صد قصّه نَهُفت

شب آمد و قِصّه گُو به آرامی خُفت
وآن کس که شنید، گفت: دیدی که چه گفت؟



استاد محمد ابراهیم باستانی پاریزی
زاده: سوم دی ۱۳۰۴ خورشیدی، پاریز
درگذشته: پنجم فروردین ۱۳۹۳ خورشیدی، تهران




#مناسبتها | #یادها

@IranDel_Channel

💢

🎙 ادبیات ایران
برنامه‌ی پنجم: رودکی، پدر شعر پارسی


نویسنده و کارشناس: مهدی اخوان ثالث
مجری: بانو آذر پژوهش


🔴 به بهانه‌ی چهارم دی ماه، روز بزرگداشت رودکی، پدر شعر پارسی


#مناسبتها

@IranDel_Channel

💢

🎙 بوی جوی مولیان، آید همی..

تصنیفِ چنگ رودکی
در مایه بیات اصفهان
آهنگساز: روح‌الله خالقی
چامه‌سُرا: رودکی
خواننده: مرضیه و بنان


@IranDel_Channel

💢

‌
🔴 آذربایجان و یک هزاره دلدادگی زبان و ادب پارسی


✍️ نیما عظیمی


باری دیگر تبریز و آذربایجان، در گرامیداشت زبان و ادب پارسی، آغوش پرمهر خود را بر عاشقان ایران‌زمین گشوده و جز مهر پاسخ نگرفت. بنیاد ایران‌شناسی استان آذربایجان‌شرقی با همکاری مؤسسه میراث مکتوب، در بیست‌ونهم آبان امسال، نشستی برای «رونمایی و معرفی تصحیح جدید دیوان قطران تبریزی» در کوی سرخاب [تبریز]، عمارت تاریخی بنیاد ایران‌شناسی برگزار کرد. در این نشست جمعی از اهالی فرهنگ ازجمله محمود عابدی، باقر صدری‌نیا، جمشید علی‌زاده، اکبر ایرانی، سجاد آیدنلو و محمد طاهری‌خسروشاهی در آن حضور داشتند. سعید طرزمی، دبیر نشست، پس ‌از سخنان آغازین در چیستی و موضوع نشست و خوشامدگویی، مجلس را خجسته خوانده و از رئیس بنیاد ایران‌شناسی آذربایجان‌شرقی دعوت کرد تا درباره این نشست بگوید. محمد طاهری‌خسروشاهی، سخنان خود را با ابراز سپاس از حضور میهمانان و اظهار تأسف و تسلیت از درگذشت عرفان‌پژوه نامدار و محقق ارجمند عرفان آذربایجان روان‌شاد صمد موحد آغاز کرده و گفت: «ما از مدت‌ها پیش در بنیاد ایران‌شناسی، درصدد برگزاری نشستی به‌ منظور بزرگداشت قطران تبریزی بودیم که خوشبختانه انتشار و چاپ کتاب مستطاب دیوان قطران به‌ تصحیح جناب دکتر عابدی و همکاران ارجمند ایشان، ازجمله جناب دکتر مسعود جعفری‌جزی، سرکار خانم تهمینه معرفت و خانم عطایی‌کچویی، ما را در برگزاری این نشست مصمم‌تر کرد». ایشان با تأکید بر جایگاه قطران تبریزی و اهمیت آن برای بنیاد ایران‌شناسی آذربایجان‌شرقی سه دلیل عمده شمردند: «اول آنکه قطران یکی از بزرگ‌ترین شاعران گستره تاریخ ادبیات ایران است؛ دوم آنکه قطران یکی از پیشاهنگ‌های شعر پارسی در آن خطه است؛ و سوم آنکه دیوان قطران تنها یک دیوان شعر ساده نبوده و آن، هم کتاب شعر و هم کتاب تاریخ است که ناگفته‌های بسیاری در حوزه تاریخ و به‌ویژه تاریخ آذربایجان را پوشش می‌دهد، چنان‌که نام رجال و شاهان و سلسله‌های بسیاری را می‌توان از این دیوان مستفاد کرد». ایشان ضمن اشاره به این ویژگی‌های برتر دیوان قطران، اظهار شگفتی کرد که «از چه رو قطران در میان محققان ادبی و مراکز علمی مورد بی‌مهری و کم‌توجهی قرار گرفته «و چندان در حوزه تحقیقات ادبی و تتبعات تاریخی مورد بهره‌برداری قرار نگرفته است؟!» و ادامه داد: «نزدیک به هفتاد سال پیش مرحوم حاج محمد نخجوانی برای نخستین بار اقدام به چاپ و انتشار دیوان قطران کردند، جامعه علمی و ادبی را متوجه به این دیوان کردند، اما ایشان مصحح متن نبودند؛ بنابراین لازم بود مردی از خویش برون آید و کاری بکند. خوشبختانه در طول ۱۰ سال گذشته، استاد ارجمند جناب آقای دکتر محمود عابدی و همکاران‌شان در فرهنگستان زبان و ادب پارسی اقدام به تصحیح متن اشعار قطران کرده‌اند که امروز در تبریز رونمایی می‌شود. من ابتدا به‌عنوان یک تبریزی و آذربایجانی دست استاد را می‌بوسم که در معنای واقعی کلمه دیوان قطران را احیا کردند؛ اما چه کسی است که نداند حقیقتاً کار روی دیوان قطران لغزش‌گاه و یک کار بسیار دشوار است» و سپس ایشان علت اصلی و فنی این دشواری را دوربودن زمان زیست قطران از زمان اولین تدوین دیوان او که فاصله‌ای به‌ اندازه پنج قرن است، اشاره کرده و گفت: «نسخ خطی دیوان قطران مربوط به دوره صفویه تا سال‌های قاجاریه است» که امر رسیدگی را بسیار مشکل می‌کند.


🔴 دنباله‌ی یادداشت را در بخشِ "مشاهده فوری" بخوانید:
👇👇


@IranDel_Channel

💢

🔴 مرتضی مردیها، استاد پیشین فلسفه در دانشگاه علامه طباطبایی با انتشار تصویری از خود در پاسارگاد نوشت:

" اگر قرار است، جایی سر تعظیم فرود آوریم، چرا در سرزمینِ خود و به نیاکانِ خود، نه! "



@IranDel_Channel

💢

🎥 سخنرانی بهرام بیضایی، پیرامونِ
شاهنامه فردوسی، روشنفکری ایرانی و شاهرخ مسکوب


🔴 پنجم دی ماه، زادروز استاد بهرام بیضایی، کارگردان و نمایشنامه‌نویس نامدار ایرانی



#یادها | #مناسبتها

@IranDel_Channel

💢

‌
🔴 بهرام بیضایی؛ هویتِ ملی و فرهنگ ایرانی


جهان را چاره جز فرهنگ نیست

✍️ رضا صائمی

وقتی از بهرام بیضایی و سینمای او حرف می‌زنیم، نمی‌توان از هویت ملی و فرهنگ ایرانی سخن نگفت. بدون شک او یکی از دغدغه‌مندترین فیلمسازان نسبت به مسئله هویت و فرهنگ ایرانی است که نه‌فقط در عرصه سینما که در قلمرو ادبیات و هنر نمایشی، می‌توان رد این دغدغه‌مندی را دید؛ از کتاب‌هایی که نوشته تا آثار نمایشی و تصویری که ساخته است. ازسوی‌دیگر بیضایی فیلمسازی متعلق به جریان موج نوی سینمای ایران است که نوعی سینمای ساختارشکن و معترض هم محسوب می‌شد که نگاهی انتقادی به بحران هویت در تلاطم‌های تاریخی و سیاسی داشت. درواقع فیلمسازان سینمای موج نو با واهمه‌ی از دست ‌رفتن هویت ملی، به ســاخت فیلم روی آوردند. سینمای روشنفکری نگران تخریب فرهنگی بود که موجب تضعیف امنیت هویت شده بود و به بحران هویت ملی و فرهنگی منجر شده بود. نه‌فقط هویت ملی که هویت قومی هم در جهان سینمایی بیضایی موردتوجه بود که مصداق بارز آن را می‌توان فیلم «باشو غریبه‌ای کوچک» دانست که گفت‌وگو بین قومیت‌های ایرانی را برجسته کرد تا درنهایت به دفاع از هویت ملی بپردازد. فیلم‌های اولیه بیضایی یعنی «رگبار»، «غریبه و مه» و «چریکه تارا» هم ردِّ پررنگی از مفهوم هویت ملی را در قصه خود بازنمایی می‌کنند و «مرگ یزدگرد» هم که سراغ واقعه‌ای در دل تاریخ ایران می‌رود تا هویت ملی را در روایت و خوانش تاریخی آن به کانون درام بکشاند. اساساً بیضایی در سینمای خود از نوعی احساس گمگشتگی در جامعه ایرانی سخن می‌گوید و همواره دنبال هویت است. از هویت فردی و فرهنگی گرفته تا هویت اجتماعی، ملی و تاریخی. قهرمانان او عموماً دنبال پاســخی برای پرسش«من کیستم»، هستند. ازســوی‌دیگر تلاش او برای نمایش آیین‌ها و سنت‌های ازیادرفته و شیوه و سبک گفتاری شخصیت‌هایش، به کارگیری زبان فارسی سلیس و مخالفت‌اش با پذیرش پوسته ظاهری مدرنیته، دلایل و عناصر دیگری است که نشان می‌دهد او چقدر نسبت به مسئله هویت و ایرانیت در جهان معاصر دغدغه دارد. خود او درباره هویت و بحران آن چنین می‌گوید: «ایران در قرن نوزدهم از خواب ســنگینی بیدار شد و خود را با دنیایی روبه‌رو دید که برداشــت دیگری از زندگی داشــت. سرگردانی میان ریشه‌ها و سنت‌های دیرین ازیک‌سو و جهان به‌اصطلاح پیشرفته ازسوی‌دیگر، زندگی ما را از درون دوپاره ساخت. ما ارزش‌های پیشین را از دست دادیم، بی‌آنکه ارزش‌های تازه‌ای کســب کنیم. ما ملتی هستیم سرگردان میان دنیای کهن و دوران نوین، میان ساختارهای روســتایی و شهری، میان ذهنیت ســنتی و مدرن، میان سنت‌پرستی و خردگرایی. ما هویت خود را در این دوگانگی گم کرده‌ایم. نه می‌توانیم از گذشــته خود دل بکنیم، نه به آن قانع هســتیم. نه می‌توانیم ضرورت پیشرفت را انکار کنیم، نه برای اخذ آن آمادگی داریم. پس ناچار هستیم خود را با آنچه می‌سازیم، از نو تعریف کنیم؛ تنها از این راه به هویت حقیقی خود دســت می‌یابیم. ما در دوران تحول به‌ســر می‌بریم و در میان نیروهای متضاد قرار گرفته‌ایم. این پرســش که «ما که هستیم»، تنها به من تعلق ندارد، بلکه همه روشنفکران نسل مرا به خود مشغول داشته است.» چنانکه خودش تأکید کرده، مسئله کیستی و هویت ملی و تاریخی ما ایرانیان درواقع بخشی از گفتمان روشنفکرانه در زمانه‌ای بوده که بیضایی زیسته است و او این دغدغه را در عرصه نمایش و سینما دنبال کرده است. «مسئله هویت» است و مضمون اصلی فیلم‌های بیضایی دغدغه هویت بوده است.



🔴 دنباله‌ی یادداشت را در بخشِ "مشاهده فوری" بخوانید:
👇👇


@IranDel_Channel

💢

‍ ‌
🔴 به بهانه زادروز استاد بهرام بیضایی

✍️ میلاد عظیمی

بهتر و تأثیرگذارتر از این تکّهٔ فیلم «باشو غریبهٔ کوچک» (ویدئوی پیوست) چیزی نمی‌شناسم که کارکردِ زبان فارسی برای تقویت انسجام ملّی را نشان داده باشد. سخن بیضایی تمام است و هیچ کم ندارد. عصارهٔ اندیشهٔ بزرگترین ادیبان و رجال سیاسی فرهنگ‌مدار و ایران‌دوست است.  تصویر کرده، آنچه را آنان گفته‌اند و می‌خواسته‌اند که بگویند.

تصویرکرده که زبان فارسی معبر همدلی ماست. ابزار مفاهمهٔ ماست. تا به هم سنگ نزنیم و با هم حرف بزنیم. تا درد هم را بشنویم. بر گریهٔ هم نخندیم. به هم نزدیک شویم. از حال هم بپرسیم. اشکی را بستریم. مرهم شویم. لبخند شویم. همدم شویم.

خویشکاری زبان فارسی این است. فریاد درد مشترک است. کوچه‌باغ آشتی‌کنان است. پیوندمان می‌دهد به کتاب؛ به خاطرهٔ مشترک ملّی؛ به یاد پدر اندر پدر اندر پدر ما. پیوندمان می‌زند به مهر مادری؛ به ایران...
با زمزمه‌ای به دلاویزی لالایی مادر به گوشمان نجوا می‌کند که:
  «ایران سرزمین ما اَست... ما از یک آب و َ خاک هستیم... ما فرزندان ایران هستیم».

ما نگفتیم تو تصویرش کَردی ای استاد بیضایی بزرگ! درود سرمدی ملّت ایران، نثارت. 


@IranDel_Channel

💢