M𝐞𝐤𝐚𝐦𝐮 E𝐧𝐠𝐢𝐧𝐞𝐞𝐫𝐢𝐧𝐠

📶 በኢትዮጵያ የመንግሥት ግዥ ሥርዓት ውስጥ Abnormally Low Bid (ALB) ወይም Front-Loaded / Seriously Unbalanced Bid ሲገጥም፣ የጨረታ ኮሚቴው/ግዥ ባለሙያው በቀጥታ “ዝቅተኛ ነው” ብሎ ሊያስወግደው አይገባም። በተለይ የ2024 የፌዴራል ግዥ አዋጅ ቁ. 1333/2024 እና የሚመለከተው SBD መመሪያ መሠረት ምርመራ እና ማስረጃ ያስፈልጋል።

Public Procurement Agency +1
1. Abnormally Low Bid ሲገኝ
በመጀመሪያ የጨረታ ገምጋሚው የቀረበውን ዋጋ ከEngineer’s Estimate፣ ከሌሎች ተወዳዳሪዎች ዋጋ እና ከወቅታዊ የገበያ ዋጋ ጋር መመርመር ይገባዋል። 2025/2026 FPPA SBD ለconstruction works ከEngineer’s Estimate ከ20% በላይ ዝቅ ያለ bid “unusually low” በሚል ይጠቀሳል።

Public Procurement Agency
ነገር ግን 20% በታች መሆኑ ብቻ የማስወገጃ ምክንያት አይደለም። ተጫራቹ ዋጋውን ለምን በዚያ ደረጃ ማቅረብ እንደቻለ በጽሑፍ እንዲያብራራ መጠየቅ ይቻላል።

Public Procurement Agency
ለምሳሌ የሚጠየቁት፦

የmaterial የግዢ ዋጋና quotation
የlabour productivity እና wage rates
equipment ownership/hire cost
transportation cost
የconstruction methodology
የsite ሁኔታ ላይ ያለ ልዩ ጥቅም
subcontractor quotations
supplier discounts
የcontractor ልዩ የሥራ ዘዴ
የoverhead እና profit መዋቅር
ይህ ማብራሪያ ካልተቀበለ ወይም ዋጋው በተገቢው ማስረጃ ሊደገፍ ካልቻለ፣ bid እንዲቀርብ ወይም እንዲሰረዝ የሚያስችል የSBD/Directive ሂደት ይከተላል።

Public Procurement Agency
2. Front-Loaded / Seriously Unbalanced Bid ሲገኝ
ይህ ከALB ትንሽ የተለየ ነው።
ለምሳሌ፦
BOQ Item 1 = በጣም ከፍተኛ rate
BOQ Item 2 = ከገበያ በጣም ዝቅተኛ rate
እና የcontractor ገንዘብ በproject መጀመሪያ ላይ በከፍተኛ መጠን እንዲከፈለው የሚያደርግ ከሆነ፣ front loading ሊሆን ይችላል።

የFPPA SBD እንደሚያሳየው፣ lowest evaluated bid seriously unbalanced, front-loaded ወይም substantially below updated estimate ከሆነ Public Body ከተጫራቹ written clarification መጠየቅ ይችላል፤ ይህም detailed price analysis ሊያካትት ይችላል።

Public Procurement Agency

3. መሐንዲሱ በተግባር ምን ያደርጋል?
የቴክኒክ ቡድኑ/Engineer በተለይ የሚያዘጋጀው፦

A. Bid Analysis Report
በውስጡ፦
Engineer’s Estimate
Bidder's total price
BOQ item-by-item rates
market rates
major material rates
labour/equipment rates
unusually high rates
unusually low rates
front-loaded items
arithmetic errors
quantity/rate inconsistencies
bidder's clarification
መመርመር ይገባል።

B. Written Clarification
ተጫራቹ ዋጋውን የሚያረጋግጥ ማብራሪያና supporting documents እንዲያቀርብ መጠየቅ ይቻላል።

C. Price Analysis
በተለይ major BOQ items ላይ:
Material + Labour + Equipment + Transport + Overhead + Profit
በተጫራቹ የቀረበው rate በተጨባጭ ሊፈጸም የሚችል መሆኑ ይፈተሻል።
4. ከፍተኛ Front Loading ካለ ምን ይደረጋል?
ይህ በተለይ አደገኛው ክፍል ነው።
Public Body ከcontractor ተጨማሪ ማብራሪያ ሊጠይቅ እና የቀረበውን pricing በdetail ሊመረምር ይችላል። የSBD የግምገማ ሂደትም ይህን አይነት seriously unbalanced/front-loaded bid በተለይ እንዲመረመር ይደነግጋል።

Public Procurement Agency
በተጨማሪም የcontractor ዋጋ ከገበያ ዋጋ ጋር እጅግ የተለየ ከሆነ እና ለworks የቀረበው ዋጋ abnormally high/low መሆኑ ከተረጋገጠ፣ የ2024 Proclamation በዚህ ሁኔታ procurement እንዲሰረዝ ከሚያስችሉ ሁኔታዎች መካከል ያካትታል።

5. በጣም አስፈላጊው የህግ መርህ
Engineer ብቻውን “ይህ bid front-loaded ነው፣ አልቀበልም” ብሎ መወሰን የለበትም።
Engineer የtechnical/financial analysis ያቀርባል፤ የprocurement evaluation እና award ውሳኔ ግን በተወሰነው የprocurement structure/committee እና በBidding Document መሠረት መሆን አለበት። እንዲሁም የPublic Body የጨረታ ሰነድ በFPPA የተዘጋጀውን SBD መሠረት ማድረግ አለበት።

🔗 ፖስቱን ሼር በማድረግ ይጀምሩ በመቀጠል ከስር በተዘረዘሩት Social media ሊንኮቻችን በመቀላቀል ቤተሰብ ይሁኑ‼️

👉 ቻናሉን ጠቃሚ ነው ብለው ካመኑበት በቴልግራም ⭐ በመለገስ ድጋፍ ማድረግ ይችላሉ ▶ t.me//infaeng?direct

✅ YouTube:- youtube.com/@infraeng
✅ Telegram፦ t.me//boost/Infraeng
✅ Tiktok:- tiktok.com/@mekamu.m

❤5

1.19K views𝓜𝓮𝓴𝓪𝓶𝓾 𝓜𝓸𝓱𝓪𝓶𝓶𝓮𝓭, edited 13:41