انجمن علمی-دانشجویی نجوم هلیا
253 subscribers
167 photos
20 videos
34 files
106 links
اخبار انجمن نجوم دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان را تنها از این کانال پیگیری کنید

گروه:
@iasbs_astro_group


ارتباط با ادمین:
@iasbs_admin
Download Telegram
#تصویر_نجومی_روز

کهکشان‌ها، ستارگان و غبار

در این میدان دید تلسکوپی، نمایی از بخش بزرگ آسمان در صورت فلکی اسب بالدار (پگاسوس، Pegasus) دیده می‌شود؛ محدوده‌ای حتی بزرگ‌تر از اندازه‌ی ماه کامل.

ستاره‌های پرنور در تصویر به علت پراش اسپایک (Diffraction Spikes) که به‌خاطر آینه‌ها و نگه‌دارنده‌های تلسکوپ به‌وجود آمده است دارای پره‌های نوری هستن (خط‌های درخشان اطراف ستارگان) همه این ستاره‌ها در کهکشان راه شیری ما هستند.

در پس‌زمینه، ابرهای گسترده و کم‌نور غبار میان‌ستاره‌ای دیده می‌شوند که بالای صفحه‌ی کهکشانی پخش شده‌اند و نور ستاره‌های راه شیری را به‌طور محوی بازمی‌تابانند. به این ابرها سیروس کهکشانی (galactic cirrus) و یا سحابی شار همگن (integrated flux nebulae) می‌گویند و آن‌ها بخشی از ابرهای مولکولی راه شیری به حساب می‌آیند. یکی از این ابرها، به نام MBM 54، کمتر از هزار سال نوری با ما فاصله دارد و کل میدان دید تصویر را پر کرده است.

کهکشان مارپیچی زیبایی به‌نام NGC 7497 که ظاهرا در این ابر‌ها وجود دارد دیده می‌شود اما این کهکشان در واقع بسیار دورتر است و در حدود ۶۰ میلیون سال نوری فاصله دارد و تقریباً از لبه به ما نشان داده شده است. بازوهای مارپیچی و نوارهای غبار آن، رنگ‌ها و طرح‌هایی دارند که با ستاره‌ها و غبار راه شیری خودمان شباهت زیادی دارند.

🆔️ @heliya_astro
1👍1
#تصویر_نجومی_روز

پرده‌ای تاریک در مارافسای

در این نمای شگفت‌انگیز، نور سرخ و مبهم هیدروژن-آلفا که از منطقه‌ای به نام Sh2-27 تابیده، تمام قاب را روشن کرده است. این میدان دید گسترده حدود سه درجه‌ای بخشی از صورت فلکی مارافسای (Ophiuchus) را نشان می‌دهد که در نزدیکی مرکز کهکشان راه شیری قرار دارد.

در مقابل، لایه‌ای از غبار تیره میان‌ستاره‌ای مانند یک پرده‌ی رازآلود روی صحنه افتاده است. این ابرها، معروف به LDN 234 و LDN 204، در فهرست سحابی‌های تاریک سال ۱۹۶۲ اخترشناس آمریکایی Beverly Lynds ثبت شده‌اند و در حدود ۵۰۰ سال نوری از ما فاصله دارند. با این فاصله، نمای مشاهده شده در تصویر تلسکوپی حدود ۲۵ سال نوری گسترده است.

خود Sh2-27 نیز یک منطقه‌ی H II بزرگ اما کم‌نور است که پیرامون ستاره‌ی پرسرعت زتا مارافسای (Zeta Ophiuchi) را فرا گرفته.

🆔️ @heliya_astro
1
ویدیو گفتگو با اعضای تیم المپیاد نجوم را می‌توانید در پیج اینستاگرام انجمن مشاهده نمایید.
https://www.instagram.com/heliya_astro

🆔️ @heliya_astro
1
#تصویر_نجومی_روز

هلال ماه و دیش رادیویی

دیدن هلال جوان ماه کار آسانی نیست؛ چرا که وقتی ماه در فاز هلالی (جوان یا مسن) باشد، همیشه به ظاهر نزدیک خورشید در آسمان قرار دارد اما با وجود روشن بودن آسمان، هلالی باریک و نورانی در این لحظه‌ی غروب به‌خوبی در تصویر قابل مشاهده است.

این عکس زمانی که ماه دقیقا در کنار افق غربی بود، با لنز تله‌فوتو در تاریخ ۲۴ آگوست گرفته شده. این هلال حدود ۱.۵ روز از زمان تولدش گذشته بود و تنها دو درصد از سطح جلوی ماه نورانی بود.

در مرکز فضایی جزایر قناری، یک بشقاب رادیویی قابل تنظیم برای ارتباط با فضاپیماها، به سمت آن هلال دو درصدی تنظیم شده است. رنگ‌های پاستلی صورتی و ملایم آسمان غروب تا حدی به‌خاطر شن و غبار ریز بیابان صحرا است که توسط بادهای غالب به این ناحیه منتقل شده است.

🆔️ @heliya_astro
2
انجمن علمی-دانشجویی نجوم هلیا pinned «ویدیو گفتگو با اعضای تیم المپیاد نجوم را می‌توانید در پیج اینستاگرام انجمن مشاهده نمایید. https://www.instagram.com/heliya_astro 🆔️ @heliya_astro»
#تصویر_نجومی_روز

کالیستو: گلوله یخی کثیف و آسیب‌دیده

سطح کالیستو متراکم‌ترین دهانه‌ها را در کل منظومه شمسی دارد؛ اما درون آن چه خبر است؟ کالیستو، قمر مشتری، توده‌ای فرسوده از یخ و سنگ‌های تیره‌رنگ است که حتی از سیاره عطارد هم بزرگ‌تر است. فضاپیمای گالیله ناسا در دهه‌ ۱۹۹۰ و اوایل ۲۰۰۰ از آن بازدید کرد، ولی تصویری که اینجا می‌بینید، در واقع نسخه‌ای پردازش‌شده از پرواز نزدیک فضاپیمای وویجر ۲ در سال ۱۹۷۹ است.

اگر آن رگه‌های روشن و شکسته روی سطح ،که حاصل میلیون‌ها برخورد شهاب‌سنگی هستند، وجود نداشتند، این قمر بسیار تاریک‌تر به نظر می‌رسید. در عین حال، درون کالیستو احتمالا از سطحش هم جالب‌تر است، چون گمان می‌رود یک لایه اقیانوس زیرزمینی از آب مایع در آن پنهان شده باشد.

این اقیانوس مدفون می‌تواند مانند قمرهای همسایه‌اش، اروپا و گانیمد، نامزد مناسبی برای میزبانی حیات باشد. کالیستو کمی از ماه زمین، لونا (نام لاتین ماه)، بزرگ‌تر است، اما به دلیل داشتن یخ فراوان، جرم کمتری دارد. اکنون دو مأموریت بزرگ، JUICE متعلق به آژانس فضایی اروپا و Europa Clipper ناسا، در راه سیاره مشتری هستند تا قمرهای عظیم آن را از نزدیک‌تر بررسی کنند.

🆔️ @heliya_astro
3
#تصویر_نجومی_روز

سحابی سر اسب و شعله

سحابی سر اسب یکی از شناخته‌شده‌ترین سحابی‌های آسمان است. این سحابی در سمت راست تصویر به شکل فرورفتگی تاریک در میان سحابی نشری نارنجی‌- قرمز رنگ دیده می‌شود. دلیل تاریک بودن سر اسب این است که در واقع یک ابر متراکم از غبار مات جلوی نور سحابی نشری درخشان را گرفته است.

همانند ابرهای جو زمین، این ابر کیهانی نیز به‌طور اتفاقی شکلی آشنا و قابل‌تشخیص به خود گرفته است و سرانجام با گذشت هزاران سال، تغییرات درونی این ابر ظاهر کنونی آن را دگرگون خواهد کرد. رنگ سحابی نشری ناشی از فرآیند بازترکیب الکترون‌ها با پروتون‌ها و تشکیل اتم‌های هیدروژن است.

در پایین سمت چپ تصویر نیز سحابی شعله قرار دارد؛ سحابی‌ای به رنگ نارنجی که در دل خود رشته‌های پیچیده‌ای از غبار تاریک را جای داده است.

🆔️ @heliya_astro
1
🌕 ماه در سایه زمین 🌕

انجمن علمی–دانشجویی نجوم هلیا با همکاری معاونت فرهنگی دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان برگزار می‌کند:

🔭 رصد عمومی خسوف کامل (ماه خونین) و اجرام آسمانی

📅 زمان: یکشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۴
🕤 ساعت: ۱۹:۳۰
📍 مکان: ورودی سنگفرش‌جنب کتابخانه ترکمان

🌏 لطفاً برای حفظ محیط‌زیست، لیوان شخصی خود را همراه داشته باشید.

🆔️ @heliya_astro
8🤩2
#تصویر_نجومی_روز

۴۷ توکان: خوشه ستاره‌ای کروی

۴۷ توکانا که با نام NGC 104 هم شناخته می‌شود، یکی از گنجینه‌های آسمان جنوبی است. این جرم نه یک ستاره، بلکه خوشه‌ای متراکم از هزاران ستاره است که همراه با حدود ۲۰۰ خوشه‌ی کروی دیگر در هاله‌ی اطراف کهکشان راه شیری قرار دارد.

این خوشه، پس از خوشه‌ی اُمگا قنطورس، درخشان‌ترین خوشه‌ی کروی قابل رویت از زمین است و در فاصله‌ای حدود ۱۳,۰۰۰ سال نوری قرار دارد.با چشم غیرمسلح می‌توان آن را در نزدیکی ابر ماژلان کوچک و در صورت فلکی توکان مشاهده کرد.

این خوشه‌ی فشرده شامل صدها هزار ستاره در حجمی کوچک، حدود ۱۲۰ سال نوری، است. در این تصویر به وضوح ستاره‌های غول سرخ در اطرافش به‌راحتی به‌صورت ستاره‌های زردرنگ دیده می‌شوند. همچنین جالب است که در این خوشه، ستاره‌ای وجود دارد که دارای نزدیک‌ترین مدار شناخته‌شده پیرامون یک سیاه‌چاله است.

🆔️ @heliya_astro
👍41
پخش زنده ماه گرفتگی را میتوانید از لینک زیر تماشا کنید:
https://www.aparat.com/iasbsconfs/live

🆔️ @heliya_astro
❤‍🔥4🙏1👌1
دو عکس از ماه گرفتگی امشب
چون ابزار‌ها کم بود نشد عکس خیلی خوبی بگیریم ولی همین رو از ما قبول کنید😅

و ممنون از همه که بودن و همراهیمون کردن

🆔️ @heliya_astro
17😍2
#تصویر_نجومی_روز

سحابی بزرگ چلپاسه

این سحابی یکی از بزرگ‌ترین سحابی‌های آسمان است؛ اما چرا کمتر شناخته شده؟ اندازه زاویه‌ای آن تقریباً با کهکشان آندرومدا برابر است و می‌توان آن را در صورت فلکی چلپاسه (Lacerta، مارمولک) یافت. با این حال، به‌دلیل کم‌نور بودن، دیدن آن با دوچشمی‌های میدان‌ وسیع دشوار است و حتی با تلسکوپ‌های بزرگ هم به‌سادگی دیده نمی‌شود، چراکه گستره زاویه‌ای آن بسیار زیاد است و حدود سه درجه پهنا دارد.

عمق، وسعت، موج‌ها و زیبایی این سحابی که با نام شارپلس ۱۲۶ (Sh2-126) فهرست شده، تنها در نوردهی‌های طولانی‌مدت دوربین به‌خوبی آشکار می‌شود. تصویری که اینجا می‌بینید نیز حاصل ترکیب چند نوردهی طولانی است که طی سه شب از ماه اوت، در آسمان تاریک موسس لیک واقع در ایالت واشنگتن آمریکا گرفته شده است.

در این سحابی، گاز هیدروژن بر اثر تابش ستاره درخشان ۱۰ لاکرتا برانگیخته شده و به رنگ سرخ می‌درخشد. این ستاره‌ی آبی‌فام درخشان، کمی در سمت چپ مرکز سحابی قرمز دیده می‌شود. بیشتر ستاره‌ها و خود این سحابی در فاصله‌ای حدود ۱,۲۰۰ سال نوری از ما قرار دارند.

🆔️ @heliya_astro
4
#تصویر_نجومی_روز

سایه زمین

سایه‌ی مرکزی و تیره‌ی زمین که «آمبرا، Umbra» نام دارد، به شکل مخروطی است که در فضا امتداد پیدا می‌کند و مقطع دایره‌ای آن در هنگام ماه‌گرفتگی به بهترین شکل دیده می‌شود. در شب ۷ و ۸ سپتامبر، ماه کامل از نزدیکی مرکز این مخروط گذشت و پدیده‌ی ماه‌گرفتگی تماشایی را برای رصدگران در بخش‌های گسترده‌ای از زمین، شامل جنوبگان، استرالیا، آسیا، اروپا و آفریقا، به نمایش گذاشت.

این تصویر تایم‌لپس که از شهر ژانگجیاکو در چین ثبت شده، با کنار هم گذاشتن عکس‌های متوالی از گرفت کامل ماه، از چپ به راست، حرکت سایه‌ی خمیده‌ی زمین را نشان می‌دهد که بر سطح ماه حرکت می‌کند.

به‌دلیل پراکندگی نور خورشید در جو زمین و ورود آن به درون سایه، ماه در زمان گرفت کامل به رنگ سرخ در می‌آید. با این حال، در لبه‌های سایه، حاشیه‌ی ماه گرفته به رنگ آبی دیده می‌شود. این درخشش آبی از نور خورشید سرچشمه می‌گیرد که پس از عبور از لایه‌های بالایی استراتوسفر، تحت تأثیر اُزون، بخش قرمز آن پراکنده شده و تنها رنگ آبی عبور می‌کند. در طول این ماه‌گرفتگی آرام و طولانی، ماه به مدت حدود ۸۳ دقیقه به‌طور کامل در سایه‌ی زمین پنهان بود.
2👍1🌚1
#تصویر_نجومی_روز

سحابی‌ها و خوشه‌ها در صورت فلکی قوس

آیا می‌توانید اجرام معروف را در این تصویر پیدا کنید؟ ستاره‌شناس سده‌ی هجدهم، شارل مسیه، تنها دو مورد از آن‌ها را فهرست کرده بود: سحابی مرداب (M8) در پایین تصویر و سحابی سه‌تکه (M20) در بالا سمت راست. همچنین سحابی سمت چپ که شبیه پنجه گربه است، NGC 6559 است و بسیار کم‌نورتر از دو سحابی دیگر است.

تشخیص رشته‌های باریک آبی‌رنگ در سمت چپ حتی دشوارتر است؛ این‌ها بقایای یک انفجار ابرنواختری (SNR G007.5−01.7) هستند و درخشش‌شان از مقدار اندکی اتم اکسیژن برافروخته ناشی می‌شود که آن‌قدر کم‌نورند که برای آشکارسازی‌شان بیش از ۱۷ ساعت نوردهی تنها در رنگ آبی لازم بوده است.

این صحنه‌ی شگفت‌انگیز از زایش و مرگ ستارگان با دو خوشه‌ی ستاره‌ای قاب گرفته شده است: خوشه‌ی باز M21 درست بالای سه‌تکه، و خوشه‌ی کروی NGC 6544 در پایین سمت چپ.

🆔️ @heliya_astro
3👍1💯1
#تصویر_نجومی_روز

مجموعه NGC 6914

ین چشم‌انداز کیهانی رنگارنگ، ترکیبی تماشایی از تضادها را نشان می‌دهد: ستاره‌ها، غبار و گازهای درخشان در نزدیکی NGC 6914.
این مجموعه میان‌ستاره‌ای از سحابی‌ها در فاصله‌ای حدود ۶۰۰۰ سال نوری از ما و در راستای صورت فلکی شمالی ماکیان و صفحه کهکشان راه شیری قرار دارد.

ابرهای غبار میان‌ستاره‌ای به‌صورت سایه‌هایی تاریک دیده می‌شوند، در حالی که سحابی‌های گسیلی هیدروژن به رنگ سرخ و سحابی‌های بازتابی پرغبار به رنگ آبی، بوم آسمان را پر کرده‌اند.

پرتو فرابنفش ستاره‌های جوان، داغ و پرجرم عضو انجمن گسترده Cygnus OB2، گاز هیدروژن اتمی این ناحیه را یونیزه می‌کند و در نتیجه هنگام ترکیب دوباره پروتون‌ها و الکترون‌ها، درخشش سرخ‌رنگ ویژه‌ای ایجاد می‌شود. همین ستارگان نهفته در Cygnus OB2 همچنین نور آبی‌شان را به‌شدت از ابرهای غبار بازمی‌تابانند.

میدان دید این تصویر تلسکوپی بیش از یک درجه را پوشش می‌دهد که در فاصله برآوردشده‌ی NGC 6914، معادل تقریبی ۱۰۰ سال نوری است.

🆔️ @heliya_astro
4
امشب ای ماه! به درد دل من تسکینی
آخر ای ماه تو همدرد من مسکینی

🆔️ @heliya_astro
15
رقص آرام ستارگان

حسین حقی

در کهکشان ما، که یکی از صدها میلیارد کهکشان موجود در کیهان است، حدود ۱۰۰ میلیارد ستاره وجود دارد. این ستاره‌ها به‌طور متوسط هر کدام حدود ۱ تا ۲ میلیون کیلومتر قطر دارند و در فاصله‌های تقریبی ۳۰۰۰۰ میلیارد کیلومتر از یکدیگر پراکنده شده‌اند. جالب است بدانید که این ستاره‌ها با سرعتی بسیار بالا، حدود ۱ میلیون کیلومتر در ساعت، نسبت به هم به‌طور تصادفی در جهات مختلف حرکت می‌کنند.

اگر بخواهیم یک ماکت دقیق با رعایت دقیق مقیاس‌ها بسازیم، می‌توانیم ستاره‌ها را به گردوهایی تشبیه کنیم که در فاصله متوسط ۳۰۰ کیلومتر از هم قرار دارند. به‌عنوان مثال، یک گردو در تهران، دیگری در زنجان، یکی در اصفهان و دیگری در تبریز و الی آخر. سرعت حرکت این گردوها نیز بسیار ناچیز و تقریباً ۱۰ متر در سال است. یعنی مثلاً گردویی که در زنجان است بعد از ۳۰۰۰۰ سال به تهران می‌رسد.

ستارگان کهکشان ما به همین  آرامی در فضای وسیع کهکشان در رقصند.

@Gray_Perspective
6❤‍🔥1
نگاهی خاکستری به نقطه آبی کمرنگ

حسین حقی

گاهی برای دریافت حقیقت باید فاصله گرفت. از دور که نگاه کنی، همه چیز فرق می‌کند.

در سال ۱۹۶۹، فضانوردان آپولو ۱۱ از ماه به عقب نگاه کردند؛ زمین، گوی آبی کوچکی بود معلق در تاریکی.
سال‌ها بعد، از روی مریخ هم به ما نگاه شد؛ جایی که زمین فقط ستاره‌ای دور در آسمان بود.
اما تکان‌دهنده‌ترین تصویر در سال ۱۹۹۰ ثبت شد. فضاپیمای وویجر ۱ از فاصله‌ای حدود ۶ میلیارد کیلومتر، عکسی گرفت که به «نقطه آبی کمرنگ» معروف شد. در آن تصویر، زمین به سان یک ذره غبار بود.

همه ی تاریخ با جنگ‌ها، لشگر کشی ها، کشتارها، دیکتاتوری‌ها، ظلم‌ها، عشق‌ها، مهربانی ها و رویاها .… در همان ذره غبار بوده است.

این عظمت کیهان است که به ما یادآوری می‌کند: ما چقدر کوچکیم، و چقدر باید مهربان‌تر زندگی کنیم.
اما عظیم تر از کیهان آن مغز کوچک بشر است که موفق به کشف رازهای این کیهان می‌شود.

@Gray_Perspective
2
تصویر هلال اول ماه (۲۵ خرداد ۱۴۰۵)

Sky Watcher 6"
Canon 700D

عکاس آقای حسن مجلل
👍5🔥3🍓1