مصاحبهٔ بنیاد مستندات
عضویتم که در بنیاد مستندات (حامی مادی و معنوی نرم‌افزار آزاد لیبره‌آفیس) تأیید شد، مسئول روابط عمومی بنیاد (مایک ساندرز) طبق سنتی که در این بنیاد جاری است مصاحبه‌ای هم با من داشت.
این مصاحبه سوم بهمن ۱۴۰۱ در وب‌سایت رسمی بنیاد منتشر شد.
بعدتر که یک نسخه از مجلهٔ لیبره‌آفیس را برایم فرستادند دیدم که در یکی از صفحات مجله نیز آن مصاحبه را چاپ کرده‌اند.
عضویتم که در بنیاد مستندات (حامی مادی و معنوی نرم‌افزار آزاد لیبره‌آفیس) تأیید شد، مسئول روابط عمومی بنیاد (مایک ساندرز) طبق سنتی که در این بنیاد جاری است مصاحبه‌ای هم با من داشت.
این مصاحبه سوم بهمن ۱۴۰۱ در وب‌سایت رسمی بنیاد منتشر شد.
بعدتر که یک نسخه از مجلهٔ لیبره‌آفیس را برایم فرستادند دیدم که در یکی از صفحات مجله نیز آن مصاحبه را چاپ کرده‌اند.
❤4👏1
مدتی پیش با با تهیه‌کنندگان پادکست قبیله گفت‌وگویی دربارهٔ نرم‌افزار آزاد لیبره‌آفیس داشتم.
فیلم کامل این گفت‌وگو را می‌توانید در یوتیوب از اینجا و در کست‌باکس از اینجا گوش کنید.
فیلم کامل این گفت‌وگو را می‌توانید در یوتیوب از اینجا و در کست‌باکس از اینجا گوش کنید.
👏4🤩1
لیبره‌آفیس و بانک کلمات فارسی
امروز هفتم فروردین ۱۴۰۴، با انتشار نسخهٔ ۲۵.۲.۲ نرم‌افزار آزاد لیبره‌آفیس بالاخره حاصل ساعت‌ها وقتی که با کمک‌های یک دوستِ فنی صَرف اصلاح و بهینه‌سازی بانک کلمات فارسی کرده بودم به ثمر نشست و نسخهٔ اصلاح‌شدهٔ این بانک با اصلاحات و بهینه‌سازی‌های فراوان جایگزین نسخهٔ قدیمی شد.
هم‌زمانی این انتشار و ماه مبارک رمضان را به فال نیک می‌گیرم و آرزو می‌کنم که این بانک و کلماتی که در آن است در انتشار اسنادی به کار گرفته شوند که مایهٔ برکت عمر و زندگی انسان‌ها باشند، ان‌شاءالله.
اگر در استفادهٔ کاربران از بانک کلمات فارسی برای من خیری هست، آن را تام و تمام هدیه می‌کنم به روح مادرم که در زمان حیاتش، وقتی شنید در توسعهٔ نرم‌افزاری مشارکت داشته‌ام که بازتاب آن تا خارج از ایران هم بوده است، نمی‌دانید چقدر خوشحال بود.
از خدا می‌خواهم که او را از فرزند سر تا پا خطا و قصورش خشنود و راضی نگه دارد.
امروز هفتم فروردین ۱۴۰۴، با انتشار نسخهٔ ۲۵.۲.۲ نرم‌افزار آزاد لیبره‌آفیس بالاخره حاصل ساعت‌ها وقتی که با کمک‌های یک دوستِ فنی صَرف اصلاح و بهینه‌سازی بانک کلمات فارسی کرده بودم به ثمر نشست و نسخهٔ اصلاح‌شدهٔ این بانک با اصلاحات و بهینه‌سازی‌های فراوان جایگزین نسخهٔ قدیمی شد.
هم‌زمانی این انتشار و ماه مبارک رمضان را به فال نیک می‌گیرم و آرزو می‌کنم که این بانک و کلماتی که در آن است در انتشار اسنادی به کار گرفته شوند که مایهٔ برکت عمر و زندگی انسان‌ها باشند، ان‌شاءالله.
اگر در استفادهٔ کاربران از بانک کلمات فارسی برای من خیری هست، آن را تام و تمام هدیه می‌کنم به روح مادرم که در زمان حیاتش، وقتی شنید در توسعهٔ نرم‌افزاری مشارکت داشته‌ام که بازتاب آن تا خارج از ایران هم بوده است، نمی‌دانید چقدر خوشحال بود.
از خدا می‌خواهم که او را از فرزند سر تا پا خطا و قصورش خشنود و راضی نگه دارد.
❤5
زبان بلوچی
چند سال پیش، در یکی از برنامه‌های تلویزیونی، دکتر مجید طامه مطالب ارزشمندی دربارهٔ زبان بلوچی و گویش‌های آن ارائه کردند.
با توجه به علاقه‌ام به زبان‌شناسی متن کامل صحبت‌های ایشان را با رعایت اصول آن پیاده‌سازی و ویرایش کردم.
این متن بعد از بررسی مؤسسهٔ ویراستاران، در وب‌سایت رسمی‌شان منتشر شد.
چند سال پیش، در یکی از برنامه‌های تلویزیونی، دکتر مجید طامه مطالب ارزشمندی دربارهٔ زبان بلوچی و گویش‌های آن ارائه کردند.
با توجه به علاقه‌ام به زبان‌شناسی متن کامل صحبت‌های ایشان را با رعایت اصول آن پیاده‌سازی و ویرایش کردم.
این متن بعد از بررسی مؤسسهٔ ویراستاران، در وب‌سایت رسمی‌شان منتشر شد.
👏2
حواست کجاست!
مدتی بود کتاب نکته‌های ویرایش از استاد صلح‌جو را می‌خواندم؛ اثری خواندنی که در بخشی از آن، خطاها و بی‌دقتی‌های ویراستاران در کار ویرایش بررسی شده است. برخی از نمونه‌هایی که در کتاب آمده، آن‌قدر روشن و بدیهی به نظر می‌رسیدند که با خودم می‌گفتم: «واقعاً چطور ممکن است چنین اشتباهی از چشم ویراستار پنهان بماند؟»
اما در مسیر ویرایش حرفه‌ای، تجربه‌هایی پیش می‌آید که نگاه انسان را تعدیل می‌کند.
من هم در جریان ویرایش یکی از کتابها، با موقعیتی مواجه شدم که تا پیش از آن، برایم قابل‌تصور نبود. همان تجربه باعث شد بیشتر به ظرافت و پیچیدگی‌های کار ویرایش پی ببرم.
شرح آن تجربه را در یادداشتی با عنوان «حواست کجاست!» نوشته‌ام و مؤسسهٔ ویراستاران در اینجا منتشرش کرده.
مطالعه‌اش می‌تواند برای کسانی که دغدغهٔ دقت در ویرایش دارند، نکته‌هایی در بر داشته باشد، به‌ویژه در باب داوری منصفانه نسبت به خطاهای انسانی در حین کار.
مدتی بود کتاب نکته‌های ویرایش از استاد صلح‌جو را می‌خواندم؛ اثری خواندنی که در بخشی از آن، خطاها و بی‌دقتی‌های ویراستاران در کار ویرایش بررسی شده است. برخی از نمونه‌هایی که در کتاب آمده، آن‌قدر روشن و بدیهی به نظر می‌رسیدند که با خودم می‌گفتم: «واقعاً چطور ممکن است چنین اشتباهی از چشم ویراستار پنهان بماند؟»
اما در مسیر ویرایش حرفه‌ای، تجربه‌هایی پیش می‌آید که نگاه انسان را تعدیل می‌کند.
من هم در جریان ویرایش یکی از کتابها، با موقعیتی مواجه شدم که تا پیش از آن، برایم قابل‌تصور نبود. همان تجربه باعث شد بیشتر به ظرافت و پیچیدگی‌های کار ویرایش پی ببرم.
شرح آن تجربه را در یادداشتی با عنوان «حواست کجاست!» نوشته‌ام و مؤسسهٔ ویراستاران در اینجا منتشرش کرده.
مطالعه‌اش می‌تواند برای کسانی که دغدغهٔ دقت در ویرایش دارند، نکته‌هایی در بر داشته باشد، به‌ویژه در باب داوری منصفانه نسبت به خطاهای انسانی در حین کار.
👍2❤1
سخت‌رگی، واژه‌ای نو در عرصهٔ پزشکیِ فارسی
فرهنگستان زبان و ادب فارسی اخیراً برای واژهٔ پزشکی آتروماتوزیس معادلی فارسی تصویب کرده است.
در حد بضاعت اندکم اجزاء اصلِ واژه را تحلیل کرده‌ام و تفاوتش را با واژهٔ پزشکی دیگری که در ساختار و معنا شبیه به آن است توضیح داده‌ام.
اگر به واژه‌پژوهی علاقه‌مندید، از اینجا می‌توانید آن را مطالعه کنید.
فرهنگستان زبان و ادب فارسی اخیراً برای واژهٔ پزشکی آتروماتوزیس معادلی فارسی تصویب کرده است.
در حد بضاعت اندکم اجزاء اصلِ واژه را تحلیل کرده‌ام و تفاوتش را با واژهٔ پزشکی دیگری که در ساختار و معنا شبیه به آن است توضیح داده‌ام.
اگر به واژه‌پژوهی علاقه‌مندید، از اینجا می‌توانید آن را مطالعه کنید.
👍2
📝 پاک‌نویس، ویراستیاری آزاد
همیشه افسوس می‌خوردم که چرا واژه‌پرداز لیبره‌آفیس برای ویرایش‌های صوریِ متن افزونه‌ای مشابه پاک‌نویس ندارد و افسوسِ بیشتر اینکه داوطلبی هم برای پیاده‌سازی‌اش وجود نداشت. 😔
بعد از روی کار آمدن هوش مصنوعی، با کمک‌های او و تعاملاتی که با هم داشتیم ماکروی پایتونی ساختم که کم‌وبیش همان قابلیت‌ها را به لیبره‌آفیس اضافه کند. حقیقتاً خیلی تلاش کردم که این ماکرو را به یک افزونهٔ قابلِ‌نصب هم تبدیل کنم، اما به دانش و تجربه‌ای نیاز داشت که من نداشتم.
این شد که تصمیم گرفتم فعلاً همین ماکرو را منتشر کنم تا ببینیم در آینده چه پیش می‌آید.
✅ قابلیت‌های پاک‌نویس
۱. نیم‌فاصله‌دار کردن افعالی که پیشوند فعلی دارند، مانند می روم به ← می‌روم یا نمی روم به ← نمی‌روم
۲. اصلاح فاصله‌گذاری آن دسته از افعال پیشوندی که از ترکیب پیشوند+مصدر فعل ساخته شده‌اند، مثلاً اصلاح فرا گرفتن به ← فراگرفتن یا اصلاح باز گشتن به ← بازگشتن
۳. نیم‌فاصله‌دار کلماتی که به پسوندهای تفضیلی تر، ترین و علامت جمع ها ختم می‌شوند، مثلاً کثیف تر/کثیفتر به ← کثیفتر و کتاب ها/کتابها به ← کتابها
۴. نیم‌فاصله‌دار کردن کلماتی که به ضمایر ملکی ختم می‌شوند، مثلاً خانه ام به ← خانه‌ام
۵. تبدیل اعداد انگلیسی و عربی به اعداد فارسی
۶. تبدیل حرف ي و ك عربی به ی و ک فارسی
۷. تبدیل علائم سجاوندی انگلیسی به فارسی، مثلاً تبدیل علامت سؤال انگلیسی ? به ؟ یا گیومهٔ انگلیسی "" به «»
۸. حذف علامت پرسش و علامت تعجب تکراری
۹. حذف فاصلهٔ اضافهٔ بین علائم سجاوندی و فاصلهٔ قبل از علائم سجاوندی
۱۰. حذف فاصلهٔ اضافهٔ بین کلمات، مثلاً زبان فارسی به ← زبان فارسی
۱۱. اصلاح کسرهٔ اضافه در کلماتی مثل خانه‌ی به ← خانهٔ
۱۲. اصلاح نویسهٔ تعلیق، یعنی تبدیل سه نقطهٔ پشت‌سر‌هم به نویسهٔ استاندارد …
۱۳. تبدیل نیم‌فاصله‌های کاذب به نیم‌فاصلهٔ واقعی
۱۴. تصحیح غلط‌های املایی با کمک گرفتن از بانک کلمات فارسی
📥 جدیدترین نسخهٔ ماکرو را می‌توانید همواره از گیت‌هابش در اینجا بردارید. بانک کلمات را هم از اینجا.
پی‌نوشت:
در نهایت پس از یک سال تلاش، این ماکرو به افزونه تبدیل شد و دیگر نیازی به خودِ ماکرو نیست.
وب‌سایت افزونه هم در اینجا.
همیشه افسوس می‌خوردم که چرا واژه‌پرداز لیبره‌آفیس برای ویرایش‌های صوریِ متن افزونه‌ای مشابه پاک‌نویس ندارد و افسوسِ بیشتر اینکه داوطلبی هم برای پیاده‌سازی‌اش وجود نداشت. 😔
بعد از روی کار آمدن هوش مصنوعی، با کمک‌های او و تعاملاتی که با هم داشتیم ماکروی پایتونی ساختم که کم‌وبیش همان قابلیت‌ها را به لیبره‌آفیس اضافه کند. حقیقتاً خیلی تلاش کردم که این ماکرو را به یک افزونهٔ قابلِ‌نصب هم تبدیل کنم، اما به دانش و تجربه‌ای نیاز داشت که من نداشتم.
این شد که تصمیم گرفتم فعلاً همین ماکرو را منتشر کنم تا ببینیم در آینده چه پیش می‌آید.
✅ قابلیت‌های پاک‌نویس
۱. نیم‌فاصله‌دار کردن افعالی که پیشوند فعلی دارند، مانند می روم به ← می‌روم یا نمی روم به ← نمی‌روم
۲. اصلاح فاصله‌گذاری آن دسته از افعال پیشوندی که از ترکیب پیشوند+مصدر فعل ساخته شده‌اند، مثلاً اصلاح فرا گرفتن به ← فراگرفتن یا اصلاح باز گشتن به ← بازگشتن
۳. نیم‌فاصله‌دار کلماتی که به پسوندهای تفضیلی تر، ترین و علامت جمع ها ختم می‌شوند، مثلاً کثیف تر/کثیفتر به ← کثیفتر و کتاب ها/کتابها به ← کتابها
۴. نیم‌فاصله‌دار کردن کلماتی که به ضمایر ملکی ختم می‌شوند، مثلاً خانه ام به ← خانه‌ام
۵. تبدیل اعداد انگلیسی و عربی به اعداد فارسی
۶. تبدیل حرف ي و ك عربی به ی و ک فارسی
۷. تبدیل علائم سجاوندی انگلیسی به فارسی، مثلاً تبدیل علامت سؤال انگلیسی ? به ؟ یا گیومهٔ انگلیسی "" به «»
۸. حذف علامت پرسش و علامت تعجب تکراری
۹. حذف فاصلهٔ اضافهٔ بین علائم سجاوندی و فاصلهٔ قبل از علائم سجاوندی
۱۰. حذف فاصلهٔ اضافهٔ بین کلمات، مثلاً زبان فارسی به ← زبان فارسی
۱۱. اصلاح کسرهٔ اضافه در کلماتی مثل خانه‌ی به ← خانهٔ
۱۲. اصلاح نویسهٔ تعلیق، یعنی تبدیل سه نقطهٔ پشت‌سر‌هم به نویسهٔ استاندارد …
۱۳. تبدیل نیم‌فاصله‌های کاذب به نیم‌فاصلهٔ واقعی
۱۴. تصحیح غلط‌های املایی با کمک گرفتن از بانک کلمات فارسی
📥 جدیدترین نسخهٔ ماکرو را می‌توانید همواره از گیت‌هابش در اینجا بردارید. بانک کلمات را هم از اینجا.
پی‌نوشت:
در نهایت پس از یک سال تلاش، این ماکرو به افزونه تبدیل شد و دیگر نیازی به خودِ ماکرو نیست.
وب‌سایت افزونه هم در اینجا.
❤5🔥5
دستور خط فارسی
وقتی دربارهٔ املا و رسم‌الخط واژه‌ای پرسشی داریم، گاهی دانستن شکل درست و مرجّح آن کافی نیست؛ می‌خواهیم بدانیم چرا باید آن را به همان شکل نوشت و قاعده‌اش چیست.
دربارۀ نیم‌فاصله، همزه، کسرۀ اضافه و شکل درست بعضی واژه‌ها، دیدن یک پاسخ کوتاه همیشه ما را به جواب نمی‌رساند. دوست داریم قاعده را در متن اصلی بخوانیم، مثال‌هایش را ببینیم و اگر لازم شد، به همان بخش از کتاب مراجعه کنیم.
برای همین کتاب دستور خط فارسی از فرهنگستان را با کمک هوش مصنوعی به یک سایت جست‌وجوپذیر تبدیل کردم. حالا می‌توانید واژه یا موضوعی را جست‌وجو کنید و بند کاملِ مرتبط با آن را از متن کتاب بخوانید؛ همراه با توضیحات و مثال‌هایی که در خود کتاب آمده‌اند. شمارهٔ صفحۀ چاپی کتاب هم کنار نتیجه نمایش داده می‌شود تا بتوانید ارجاع را بررسی کنید یا آن بخش را در نسخۀ چاپی پیدا کنید.
به این ترتیب جست‌وجو فقط به پیدا کردن یک واژه و هایلایت شدن آن ختم نمی‌شود؛ بلکه می‌توانید قاعده‌ای را که به آن مربوط است بخوانید و ببینید کتاب دربارۀ آن چه گفته است.
امیدوارم این ابزار برای ویراستارها، نویسنده‌ها، دانشجوها، معلم‌ها و همهٔ کسانی که با نوشتن فارسی سر و کار دارند، کاربردی باشد.
afshin-ir.github.io/emla
پی‌نوشت:
یک بخش تازه به سایت دستور خط فارسی اضافه کردم با عنوان نقدها و مقاله‌ها
اما چرا؟ مگر کتاب دستور خط فارسی نباید یک مرجع واحد برای ویراستاران و نویسندگان باشد؟
بله، اما در کنار مراجعه به این کتاب، خواندن مقاله‌ها و دیدگاه‌های صاحب‌نظران خط فارسی هم می‌تواند به شناخت بهتر قواعد این کتاب و آشنایی با بحث‌هایی که پیرامون آن‌ها مطرح شده است کمک کند. به همین دلیل بخشی را به این نوشته‌ها اختصاص داده‌ام.
خبرهای تازه
۱. مدخل‌های کتاب فرهنگ املایی خط فارسی هم که نزدیک به ۳۱٬۸۰۰ واژه است، به سایت اضافه شد.
۲. واژگان مصوب فرهنگستان (دفتر ۱ تا ۲۰) هم با قابلیت جست‌وجویی بسیار راحت‌تر از سایت خودِ فرهنگستان به سایت اضافه شد، در اینجا.
۳. صفحهٔ دسترسی به اپلیکیشن اَفرا هم به سایت اضافه شد، در اینجا.
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۱
وقتی دربارهٔ املا و رسم‌الخط واژه‌ای پرسشی داریم، گاهی دانستن شکل درست و مرجّح آن کافی نیست؛ می‌خواهیم بدانیم چرا باید آن را به همان شکل نوشت و قاعده‌اش چیست.
دربارۀ نیم‌فاصله، همزه، کسرۀ اضافه و شکل درست بعضی واژه‌ها، دیدن یک پاسخ کوتاه همیشه ما را به جواب نمی‌رساند. دوست داریم قاعده را در متن اصلی بخوانیم، مثال‌هایش را ببینیم و اگر لازم شد، به همان بخش از کتاب مراجعه کنیم.
برای همین کتاب دستور خط فارسی از فرهنگستان را با کمک هوش مصنوعی به یک سایت جست‌وجوپذیر تبدیل کردم. حالا می‌توانید واژه یا موضوعی را جست‌وجو کنید و بند کاملِ مرتبط با آن را از متن کتاب بخوانید؛ همراه با توضیحات و مثال‌هایی که در خود کتاب آمده‌اند. شمارهٔ صفحۀ چاپی کتاب هم کنار نتیجه نمایش داده می‌شود تا بتوانید ارجاع را بررسی کنید یا آن بخش را در نسخۀ چاپی پیدا کنید.
به این ترتیب جست‌وجو فقط به پیدا کردن یک واژه و هایلایت شدن آن ختم نمی‌شود؛ بلکه می‌توانید قاعده‌ای را که به آن مربوط است بخوانید و ببینید کتاب دربارۀ آن چه گفته است.
امیدوارم این ابزار برای ویراستارها، نویسنده‌ها، دانشجوها، معلم‌ها و همهٔ کسانی که با نوشتن فارسی سر و کار دارند، کاربردی باشد.
afshin-ir.github.io/emla
پی‌نوشت:
یک بخش تازه به سایت دستور خط فارسی اضافه کردم با عنوان نقدها و مقاله‌ها
اما چرا؟ مگر کتاب دستور خط فارسی نباید یک مرجع واحد برای ویراستاران و نویسندگان باشد؟
بله، اما در کنار مراجعه به این کتاب، خواندن مقاله‌ها و دیدگاه‌های صاحب‌نظران خط فارسی هم می‌تواند به شناخت بهتر قواعد این کتاب و آشنایی با بحث‌هایی که پیرامون آن‌ها مطرح شده است کمک کند. به همین دلیل بخشی را به این نوشته‌ها اختصاص داده‌ام.
خبرهای تازه
۱. مدخل‌های کتاب فرهنگ املایی خط فارسی هم که نزدیک به ۳۱٬۸۰۰ واژه است، به سایت اضافه شد.
۲. واژگان مصوب فرهنگستان (دفتر ۱ تا ۲۰) هم با قابلیت جست‌وجویی بسیار راحت‌تر از سایت خودِ فرهنگستان به سایت اضافه شد، در اینجا.
۳. صفحهٔ دسترسی به اپلیکیشن اَفرا هم به سایت اضافه شد، در اینجا.
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۱
👍4🙏4😍4❤1
نیم‌گیومه، جای خالی یک نشانه در خط فارسی
در فارسی معمولاً برای نقل‌قول از
آیا راه بهتری هست؟
آقای بصام (مدرس ویرایش) در شیوه‌نامهٔ خود استفاده از
به نظر می‌رسد پیشنهاد ایشان راه‌حلی منطقی برای روشن‌تر کردن مرز این دو نقل‌قول است. نویسه‌های
برای مثال:
هنگامه گفت: «دیروز به مدیر شرکت گفتم: ‹تصمیمتان انگیزهٔ کارمندها را از بین می‌برد.› اما انگار برایش مهم نبود.»
نام نیم‌گیومه هم به نظرم انتخاب مناسبی است. حدس می‌زنم این نام با الهام از واژهٔ «نیم‌فاصله» ساخته شده باشد. «تک‌گیومه» ممکن بود با گیومهٔ تکی یا آپاستروف (
اما هنوز یک مشکل باقی می‌ماند!
نشانه‌های
شاید این تغییر ظاهراً کوچک، گامی در جهت سازگارتر کردن نشانه‌گذاری با ویژگی‌های بصری خط فارسی باشد.
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۵
در فارسی معمولاً برای نقل‌قول از
« » استفاده می‌کنیم؛ اما وقتی نقل‌قولی درون نقل‌قول دیگری قرار می‌گیرد، تکرار همین نشانه‌ها می‌تواند خواندن متن را دشوار کند. حتی در شیوه‌نامه‌های معتبری مانند شیوه‌نامهٔ شیکاگو هم برای نقل‌قول‌های تودرتو از گیومهٔ تکی (‘ ’) استفاده می‌شود. در کارگاه‌های آموزش ویرایش هم همین نشانه را به ویرایش‌آموزان می‌آموزند، اما ظاهراً به دلیل بی‌تناسب بودنشان با خط فارسی این نشانه‌ها در نوشتار فارسی چندان جا نیفتاده‌اند. آیا راه بهتری هست؟
آقای بصام (مدرس ویرایش) در شیوه‌نامهٔ خود استفاده از
‹ › در نقل‌قول‌های تودرتو را بهترین روش دانسته‌اند و این نشانه را «نیم‌گیومه» نامیده‌اند. به نظر می‌رسد پیشنهاد ایشان راه‌حلی منطقی برای روشن‌تر کردن مرز این دو نقل‌قول است. نویسه‌های
‹ › از نظر ظاهری به گیومه‌های رایج فارسی نزدیک‌ترند و در عین حال به‌روشنی از « » متمایزند؛ بنابراین می‌توانند راه‌حلی متناسب با نیاز نوشتار فارسی باشند.برای مثال:
هنگامه گفت: «دیروز به مدیر شرکت گفتم: ‹تصمیمتان انگیزهٔ کارمندها را از بین می‌برد.› اما انگار برایش مهم نبود.»
نام نیم‌گیومه هم به نظرم انتخاب مناسبی است. حدس می‌زنم این نام با الهام از واژهٔ «نیم‌فاصله» ساخته شده باشد. «تک‌گیومه» ممکن بود با گیومهٔ تکی یا آپاستروف (
') اشتباه گرفته شود؛ اما نیم‌گیومه نامی متمایزتر است که ارتباط این نشانه‌ها را با خانوادهٔ گیومه‌ها حفظ می‌کند.اما هنوز یک مشکل باقی می‌ماند!
نشانه‌های
‹ › در شکل متداولشان نوک‌های تیزی دارند؛ حال آنکه خط فارسی دست‌کم در بسیاری از قلم‌های خوش‌ساخت از خطوط نرم و منحنی بهره می‌گیرد. به نظرم اگر قرار است نیم‌گیومه به نشانه‌ای برای نوشتار فارسی تبدیل شود، بهتر است به شکل ظاهری آن هم فکر کنیم. بهتر است گونه‌ای با نوک‌های گردتر و نرم‌تر طراحی کرد که در کنار حروف فارسی هماهنگ‌تر بنشیند، بی‌آنکه تمایز آن با گیومهٔ معمولی از بین برود. شاید این تغییر ظاهراً کوچک، گامی در جهت سازگارتر کردن نشانه‌گذاری با ویژگی‌های بصری خط فارسی باشد.
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۵
👍7👏2
از روزی که ماکروی پاک‌نویس را منتشر کردم، تقریباً یک سال گذشته است.
در این مدت بارها تلاش کردم ماکرو را به افزونه‌ای برای واژه‌پرداز لیبره‌آفیس تبدیل کنم، اما هر بار کار به مانعی خورد و من هر بار که با امیدی دوباره سراغش می‌رفتم، ناامید برمی‌گشتم.
تا امروز، که همهٔ آن تلاش‌های توأم با شکست، به کامیابی انجامید و افزونهٔ قابلِ‌نصب پاک‌نویس بالاخره برای لیبره‌آفیس ساخته شد. 😊
حاصل این تلاش‌ها افزونه‌ای است که می‌شود آن را به‌سادگیِ تمام نصب کرد، اصلاح‌های دلخواه را در پنجرهٔ تنظیمات انتخاب کرد و روی بخش انتخاب‌شده یا سراسر سند اجرا کرد. در پایان هم گزارشی از نتیجه و شمار اصلاح‌ها نمایش داده می‌شود.
دریافت افزونه از اینجا و وب‌سایت افزونه در اینجا
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۱۰
در این مدت بارها تلاش کردم ماکرو را به افزونه‌ای برای واژه‌پرداز لیبره‌آفیس تبدیل کنم، اما هر بار کار به مانعی خورد و من هر بار که با امیدی دوباره سراغش می‌رفتم، ناامید برمی‌گشتم.
تا امروز، که همهٔ آن تلاش‌های توأم با شکست، به کامیابی انجامید و افزونهٔ قابلِ‌نصب پاک‌نویس بالاخره برای لیبره‌آفیس ساخته شد. 😊
حاصل این تلاش‌ها افزونه‌ای است که می‌شود آن را به‌سادگیِ تمام نصب کرد، اصلاح‌های دلخواه را در پنجرهٔ تنظیمات انتخاب کرد و روی بخش انتخاب‌شده یا سراسر سند اجرا کرد. در پایان هم گزارشی از نتیجه و شمار اصلاح‌ها نمایش داده می‌شود.
دریافت افزونه از اینجا و وب‌سایت افزونه در اینجا
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۱۰
👏5❤3👍3🤩1
🍁 اَفرا، فرهنگستانی کوچک در تلفن همراهِ شما
اَفرا چیست؟
اَفرا اولین و تنها زبان‌افزار (اپلیکیشن) اندرویدی برای جست‌وجوی برون‌خط (آفلاین) در ۳ منبع فارسی است، یعنی:
▪️واژگان مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی (دفترهای ۱ تا ۲۰)
▪️کتاب فرهنگ املایی خط فارسی
▪️کتاب دستور خط فارسی.
چرا اَفرا را ساختم؟
گاهی برای پیدا کردن یک برابر مصوب باید میان دفترهای گوناگون فرهنگستان جست‌وجو کرد؛ برای بررسی املای یک واژه سراغ فرهنگ املایی خط فارسی رفت؛ و برای یافتن قاعده‌ای دربارهٔ شیوهٔ نوشتن، کتاب دستور خط فارسی را ورق زد. این منابع ارزشمندند، اما دسترسی سریع به همهٔ آن‌ها همیشه آسان نیست.
اَفرا برای همین به‌وجود آمد، تا این جست‌وجوها در یک برنامه جمع شوند و واژه‌ها و اطلاعاتشان، حتی بدون اتصال به اینترنت، در دسترس باشند.
📚 نتیجه‌های خوانا و مرتب
افرا فقط جست‌وجو نمی‌کند، بلکه در آن اطلاعاتِ هر مدخل تا جای ممکن منظم و جداگانه نمایش داده می‌شود، اطلاعاتی مانند برابرهای فارسی و انگلیسی واژگان، صورت‌های دیگر انگلیسی واژه‌های بیگانه، مترادف‌ها، حوزهٔ معنایی هر واژه، تعریف‌ها و همهٔ این‌ها با ذکر دقیق منبع.
اگر مدخلی چند تعریف داشته باشد، هر تعریف در سطری جدا و شماره‌گذاری‌شده است.
ترتیب نتایج جست‌وجو هم طوری تنظیم شده که واژه‌هایی که با عبارت جست‌وجوشده آغاز می‌شوند، جایگاه مناسب‌تری بگیرند. حتی می‌توانید گزینهٔ تطبیق دقیق واژه را روشن کنید تا جست‌وجو فقط همان واژه را بررسی کند.
📋 رونوشت (کپی) نتایج به‌سادگی
با دکمهٔ کپی هر کارت، اطلاعات مدخل با قالبی مرتب رونوشت (کپی) می‌شود تا بتوانید آن را در پیام، نوشته یا سند دیگری قرار بدهید.
⭐️ ابزارهای دم‌دستی
اَفرا جست‌وجوهای اخیر و واژه‌های نشان‌شده را نگه می‌دارد.
ضمناً متن‌های برنامه با قلم (فونت) زیبا و چشم‌نواز وزیرمتن نمایش داده می‌شوند. اندازهٔ آن را هم می‌توانید در تنظیمات برنامه کم و زیاد کنید.
📥 دریافت اَفرا (نسخهٔ ۱.۱.۱) از اینجا
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۱۵
اَفرا چیست؟
اَفرا اولین و تنها زبان‌افزار (اپلیکیشن) اندرویدی برای جست‌وجوی برون‌خط (آفلاین) در ۳ منبع فارسی است، یعنی:
▪️واژگان مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی (دفترهای ۱ تا ۲۰)
▪️کتاب فرهنگ املایی خط فارسی
▪️کتاب دستور خط فارسی.
چرا اَفرا را ساختم؟
گاهی برای پیدا کردن یک برابر مصوب باید میان دفترهای گوناگون فرهنگستان جست‌وجو کرد؛ برای بررسی املای یک واژه سراغ فرهنگ املایی خط فارسی رفت؛ و برای یافتن قاعده‌ای دربارهٔ شیوهٔ نوشتن، کتاب دستور خط فارسی را ورق زد. این منابع ارزشمندند، اما دسترسی سریع به همهٔ آن‌ها همیشه آسان نیست.
اَفرا برای همین به‌وجود آمد، تا این جست‌وجوها در یک برنامه جمع شوند و واژه‌ها و اطلاعاتشان، حتی بدون اتصال به اینترنت، در دسترس باشند.
📚 نتیجه‌های خوانا و مرتب
افرا فقط جست‌وجو نمی‌کند، بلکه در آن اطلاعاتِ هر مدخل تا جای ممکن منظم و جداگانه نمایش داده می‌شود، اطلاعاتی مانند برابرهای فارسی و انگلیسی واژگان، صورت‌های دیگر انگلیسی واژه‌های بیگانه، مترادف‌ها، حوزهٔ معنایی هر واژه، تعریف‌ها و همهٔ این‌ها با ذکر دقیق منبع.
اگر مدخلی چند تعریف داشته باشد، هر تعریف در سطری جدا و شماره‌گذاری‌شده است.
ترتیب نتایج جست‌وجو هم طوری تنظیم شده که واژه‌هایی که با عبارت جست‌وجوشده آغاز می‌شوند، جایگاه مناسب‌تری بگیرند. حتی می‌توانید گزینهٔ تطبیق دقیق واژه را روشن کنید تا جست‌وجو فقط همان واژه را بررسی کند.
📋 رونوشت (کپی) نتایج به‌سادگی
با دکمهٔ کپی هر کارت، اطلاعات مدخل با قالبی مرتب رونوشت (کپی) می‌شود تا بتوانید آن را در پیام، نوشته یا سند دیگری قرار بدهید.
⭐️ ابزارهای دم‌دستی
اَفرا جست‌وجوهای اخیر و واژه‌های نشان‌شده را نگه می‌دارد.
ضمناً متن‌های برنامه با قلم (فونت) زیبا و چشم‌نواز وزیرمتن نمایش داده می‌شوند. اندازهٔ آن را هم می‌توانید در تنظیمات برنامه کم و زیاد کنید.
📥 دریافت اَفرا (نسخهٔ ۱.۱.۱) از اینجا
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۱۵
👏10❤3🤩1👌1
لیبراستار، ویراستاری آزاد و بی‌نیاز از اینترنت
بخش جدیدی به سایت اضافه شد با عنوان لیبراستار (ترکیب لیبره به‌معنی آزاد + ویراستار) که قابلیت‌های ویرایش متنِ افزونهٔ پاک‌نویس را به‌اضافهٔ چند قابلیت ویرایشیِ جدید به‌صورت تحتِ‌وب اما در واقع بی‌نیاز از اینترنت در خودش دارد.
برخلاف اغلب ویراستارهای آنلاین، این ویراستارِ آزاد هیچ داده‌ای را به سِرورهای خود نمی‌فرستد و همهٔ اصلاحات روی سیستم خودِ کاربر و کاملاً آفلاین کار می‌کند.
لیبراستار از اینجا در دسترس شما است.
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۱۹
بخش جدیدی به سایت اضافه شد با عنوان لیبراستار (ترکیب لیبره به‌معنی آزاد + ویراستار) که قابلیت‌های ویرایش متنِ افزونهٔ پاک‌نویس را به‌اضافهٔ چند قابلیت ویرایشیِ جدید به‌صورت تحتِ‌وب اما در واقع بی‌نیاز از اینترنت در خودش دارد.
برخلاف اغلب ویراستارهای آنلاین، این ویراستارِ آزاد هیچ داده‌ای را به سِرورهای خود نمی‌فرستد و همهٔ اصلاحات روی سیستم خودِ کاربر و کاملاً آفلاین کار می‌کند.
لیبراستار از اینجا در دسترس شما است.
افشین فلاطونی، ۱۴۰۵/۸/۱۹
👏3🙏2🤩1