▫️در مکاتب اقتصادی، مکتبی وجود داره به عنوان اقتصاد ملی که از بزرگ‌ترین نظریه‌پردازان‌ش می‌شه به فردریش لیست آلمانی اشاره کرد.
در کل این مکتب در برابر مکتب اقتصاد کلاسیک و نوکلاسیک به نوعی شکل گرفت که به موجب اون اقتصاد انگلستان شکوفا شده و سیل کالاهای انگلیسی اروپا رو گرفته بود.
در پاسخ به این وضعیت، لیست گفت که آلمان برای توسعه باید روی کالاهای وارداتی تعرفه وضع کرده و از صنایع داخلی حمایت کنه.
نظریات لیست در پروس و آلمان مورد توجه قرار گرفت و آلمان رو (در کنار انرژی ارزان ناشی از زغال‌سنگ، هدایت سرمایه از طریق یانک به سمت تولید و حمایت از تجارت خارجی) تبدیل به یک ابرقدرت اقتصادی در اروپا کرد.
حتی این نظریات بعدها روی افرادی مثل دنگ شیائو پنگ در چین پس از مائو تأثیر گذاشت و اقتصاد ملی چین و سرمایه‌داری چینی رو پدید آورد.
اما نظریات اقتصادی لیست، یک نکته‌ی مهم داره و اون هم اینه که می‌گه حمایت‌های دولتی از صنایع باید موقت باشن وگرنه منجر به فساد و افت کیفیت خواهد شد.
و منتقدین لیست هم در انتقاد به نظریاتش می‌گن که با شروع حمایت‌ها از صنایع، صنایع دنبال حمایت همیشگی دولت خواهند بود و نخواهند تونست که در یک محیط رقابتی دوام بیارن.




▫️با این مقدمه بریم سراغ بحث سیاست تولید داخل در ایران.
ما در ایران تلاش کردیم همین مسیر رو طی بکنیم اما در عمل این اتفاق نیفتاد.
شاید باید داستان رو از دولت دوم محمد خاتمی شروع کنیم.
جایی که بهبود نسبی روابط ما با اروپا در دنیای پیش از بحران مالی ٢٠٠٨ باعث شد تا حجم قابل توجهی از کالای مصرفی اروپایی وارد ایران شده و نورچشمی‌ها از مسیر این واردات، سودهای کلانی به جیب بزنن.
رشد درآمدهای نفتی در دوران احمدی‌نژاد باعث شد تا روند واردات تسریع بشه اما نکته‌ی مثبت این روندهای واردات، حضور شرکت‌های بین‌المللی و همکاری‌شون با طرف‌های ایرانی بود که باعث شد تا سطح فناوری‌های تولیدی در ایران جهش قابل توجهی بکنه.
با شروع تحریم‌های انتهای دهه‌ی ٩٠ و جهش نرخ دلار، الگوی مصرفی خانوار ایرانی کمی دچار تغییر شد اما با اقدامات دولت، همچنان وضعیت مصرف قابل توجه بود که باعث می‌شد شرکت‌ها تمایل به باقی موندن در ایران داشته باشن.
هرچند که در صنایعی مثل نفت و خودرو، از ایران خارج شدن.
این خروج منجر به آشنایی برخی از سرمایه‌داران ایرانی با پدیده‌ی "چین" شد.




▫️داستان از این قراره که در اون دوران همچنان ارز ترجیحی به مواد اولیه‌ی تولیدی تخصیص داده می‌شد اما اختلاف اون ارز با بازار آزاد اینقدر زیاد نبود.
با این حال، فروش این ارز در بازار آزاد همچنان خیلی وسوسه‌کننده بود.
به همین دلیل، پدیده‌ی تولیدنمایی شروع به رونق گرفتن کرد.
از قطعه‌سازی تا دارو و بسیاری دیگه از صنایع این تولیدنمایی‌ها شروع به رشد کردن و با گرفتن ارز به نرخ دولتی و گرون فاکتور کردن مواد اولیه، بخشی از ارز رو در بازار آزاد می‌فروختن.
در دوران برجام، داستان ارز دولتی و غیر دولتی تا حدودی جمع شد و اون آدم‌ها حالا به جای کالای اروپایی درجه‌یک رفتن سراغ کالاهای ترک و چینی درجه چند.
اما به همون قیمت فاکتور می‌کردن و بقایای ارز رو در بازار می‌فروختن.
این فرآیند ادامه داشت تا زمان شکست برجام و تحریم‌های فشار حداکثری.



▫️در این دوران و با بروز بحران‌های ارزی، داستان تولیدنمایی‌ها شدت گرفت.
بخشی از شرکت‌های خارجی به‌خطر تحریم‌ها از ایران رفتن از بخش قابل توجهی‌شون رو هم الیگارش‌های نوظهوری که سودشون در تولیدنمایی بود با شعار حمایت از تولید داخلی به دولت فشار آوردن تا با وضع تعرفه‌های اضافی یا فشار سیاسی باقی شرکت‌های بین‌المللی رو بیرون کنن.
که کردن.
نتیجه؟
بازار پر از محصولات ظاهرا داخلی شد که در واقع صرفا مونتاژ محصولات درجه‌ی دو و سه‌ی چینی بودن که مواد اولیه‌شون ارز رو برای مواد اولیه‌ی درجه‌ی یک گرفته بودن.
اما خب با وجود محصولات با کیفیت، دیگه توجیهی برای تولیدنمایی وجود نداشت پس تعرفه و بیرون کردن شرکت‌های بین‌المللی شدت گرفتن.
ولی ورود محصولات چینی و هندی آشغال‌ساخت، یک ایراد مهم داشت.
خود پول‌دارها و سیاست‌مدارها هم مجبور بودن از همین آت و آشغال‌ها استفاده بکنن.

▫️این‌جا شد که اول ورود قاچاق و یواشکی داروها و سایر محصولات جا افتاد و بعد به مرور بازار خودرو و دارو و... به این سرنوشت دچار شدن.
اما به چه نحوی؟
به این نحو که با تخصیص ارز ترجیحی و وضع تعرفه و کارهایی از این دست، کالاهای باکیفیت مختص برخی طبقات خاص شدن.
طبقاتی که از قضا خودشون از مسیر همین تولیدنمایی‌ها ثروت‌مند شده بودن.و این‌جوری شد که شما شاهدید مدیران شرکت‌های دارویی ایرانی و مسئولین سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت از داروهای "ایرانی" (که در واقع مونتاژ مواد درجه‌ی ٢ و ٣ چینی بودن) استفاده نکرده و دنبال داروهای برند بودن.
و مدیران صنعت خودرو و مسئولین و خانواده‌هاشون از ماشین‌های "ایرانی" استفاده نکرده و ماشین‌های خارجی رو استفاده کردن.
اما همچنان مردم رو از طریق فشارهای قیمتی، مجبور به استفاده از این آت و آشغال‌ها کردن.
و متاسفانه این روند همچنان ادامه داره و نشون می‌ده که چقدر این سیاست به این شکل به مردم آسیب زده.



▫️نتیجه این‌که سیاست حمایت از تولید داخل به دلیل اختصاصی‌سازی اقتصاد به جای خصوصی‌سازی، دخالت جانبدارانه‌ی دولت به نفع تولیدنماها، تعارض منافع و فساد بانکی به جای عامل ارتقای اقتصادی مردم و مخصوصا طبقات فرودست، تبدیل به ضد خودش و عامل گسترش تبعیض طبقاتی شد.
به نحوی که همون افراد فایده برده از سیاست حمایت از تولید داخلی حاضر به مصرف محصولات تولیدی خودشون نبوده و صرفا با تامین محصولات برند و وارداتی برای بخشی از مسئولین، برای خودشون حاشیه‌ی امن ایجاد کردن.
شاید بشه واردات بنزین باکیفیت وارداتی رو آخرین مرحله‌ی این اتفاق قلمداد کرد تا فواصل طبقاتی حفظ بشه و افراد فرودست تا جای ممکن نتونن به طبقات بالاتر جامعه راه پیدا بکنن.
مثلا اگر هم کسی بتونه پولی جمع کنه تا ماشین خوبی بخره، هزینه‌های سوخت و نگهداری بهش اجازه نمی‌ده که خودش رو از طبقه‌ی برخوردار بمونه.
و نهایتا پیوست سیاسی این وقایع، صحبت‌های محمود سریع‌القلم می‌شه که گفت باید جلوی رسیدن افراد فرودست به مناصب تصمیم‌گیری رو گرفت.
در حالی‌که افراد فرادست جامعه‌ی ما در حال حاضر نه نتیجه‌ی نوآوری مالی، صنعتی و... که عموما محصول رانت هستن.
و امثال سریع‌القلم و غنی‌نژاد و باقی مدافعین نئولیبرالیسم، بازوی علمی و رسانه‌ای این طبقه‌ی نوکیسه‌ی رانتی.

اگر به‌خاطر دنیا آخرت رو رها کنیم، خدا ما رو به دنیا واگذار می‌کنه.
و چه بد و بی‌وفا موجودی است دنیا.

وقتی میگی این بوزینه به درد مملکت‌داری نمی‌خوره، زود می‌پرن وسط که این رو شورای نگه‌بان تایید کرده. (دعوای ما با شورای نگه‌بان سر جای خودش)
ولی خب نوابغ دقت نمی‌کنن که با این استدلال دقیقا دارن روی لزوم وجود شورای نگه‌بان صحه می‌ذارن.
در واقع اگر شورای نگه‌بان نباشه که یکی مثل بوزینه رو از گردونه‌ی رقابت احتمالی حذف کنه، مردم می‌رن و بهش رای می‌دن :))))

إن تنصروا الله ینصرکم. می‌فرماید: اگر به هوس معیشت یا حتا امنیت، در دولت و در ملت شریعت را زیر پا نهادید، منتظر نصرت الاهی در معیشت و در امنیت نباشید؛ علف زیر پاتان سبز خواهد شد...

یه چیزی رو هم هی می‌گن که ۴٠ سال فلان، ۴٠ سال بیسار!
نخیر!
۴٠ سال هم نیست.
شما تا همین ٩٢ وقتی نگاه بکنی به غیر از مواردی، وضع اقتصادی‌مون خوب بوده.
حداقل دست‌مزد، اجناس و... همه‌چی هم وافر بود، هم ارزون.
کاری به نق و نوق روتین خودمون ندارم.
ولی خب چی شد؟
خودمون خدا رو ول کردیم رفتیم به نشیمن لخت و الکسیس رای دادیم.
خدا هم واگذارمون کرد به همون‌ها.
خدا که چک سفید امضا نداده بهمون.
جمهوری اسلامی هم که توش حکم اسلام اجرا نشه، پوشالی و تو خالیه.
مگه ما انقلاب کردیم که هژبر یزدانی و هویدا برن و ولایتی و رفسنجانی و آخوندی جاشون رو بگیرن؟
اگر بنا باشه مناسبات زمان طاغوت حفظ بشه مملکت همون شاه داشته باشه بهتره.
ما انقلاب کردیم که اون مناسبات از بین بره.
حالا هم هر موقع به شکست اون مناسبات برگشتید، بیاید و حمایت بخواید.
تا اون موقع برید دنبال حمایت همون‌هایی که برای گرفتن رای‌شون این گوساله رو تایید صلاحیت کردید.

کارویژه‌ی این "اعتراضات" به نظر من در سفر نتانياهو به آمریکا معنا پیدا می‌کنه.
با توجه به عدم رضایت آمریکایی‌ها از مداخله‌ی قبلی‌شون به نفع اسرائیل و علیه ایران، نتانیاهو به تصاویر جدیدی نیاز داره که بگه همه‌چیز آماده است و فقط یه ضربه از طرف آمریکایی‌ها لازمه تا کار تموم بشه و یک بار برای همیشه از شر ریشه‌ی مشکلات‌شون در خاورمیانه خلاص بشن.
حالا این‌که چه‌قدر موفق باشه در این مساله، مشخص نیست.
ولی شخصا احتمال موفقیت‌ش رو کم نمی‌دونم.

چهل و شش سال پس از انقلاب اسلامی، صدای موبایل‌فروش‌های پاساژ علاءالدین شنیده می‌شود، صدای کارگران پارس جنوبی نه.

در اعتراضات بعدی یا اغتشاشات یا هرچه که می‌خواهید اسمش را بگذارید، این بار بروید به الیاس قالیباف بگویید که جلوی معترضان یا اغتشاشاگران یا هرچه که می‌خواهید اسمش را بگذارید بایستد. به یوسف پزشکیان کارت بسیج بدهید. به حسین شمخانی، مهدی ظریف، حمیدرضا عارف، کامبیز مهدی زاده. به محمدجواد آذری جهرمی بگویید بیاید مردم را متفرق کند، سیدعلی مدنی‌زاده. به فریدالدین حدادعادل بگویید بیاید جوانان عصبانی را آرام کند. شبنم نعمت‌زاده و مهدی آخوندی بیایند مزدوران اسراییل را شتک کنند. زینب قائم‌پناه و فاطمه اردشیر لاریجانی را برگردانید به وطن برای دفاع از نظام مقدس. سردبیر شرق را بفرستید اکباتان، کاریکاتوریست هم‌میهن را ببرید کرج، سرمقاله‌نویس سازندگی را مستقر کنید در ایذه‌. مصطفی فقیهی و علی احمدنیا و امیر تنها را بفرستید جلوی قمه‌کش‌ها. از این پروژه‌بگیرهای توییتری یک گردان چریکی درست کنید. خلاصه سنگر را حفظ کنید، مگر این‌ها هسته سخت نظام مقدس نیستند؟
بالاغیرتا بی‌خیال برادر زهرا عجمیان شوید، مگر برادر زهرا پزشکیان مُرده است؟

هسته‌ی سخت با گوشت دم توپ و expandable بودن فرق داره.
قرار نیست بچه‌های مثل دسته‌گل مردم کف خیابون سلاخی بشن که ولایتی بیاد برای قاتل‌شون وساطت کنه.
قرار نیست بچه‌های مردم شهید بشن که از جیب کارگر عسلویه بردارن و بریزن توی حلقوم کلاه‌بردارهای چهارسو و علاءالدین.
حمایت با سر زیر برف کردن فرق داره.
فکر کنم یه بار همه‌مون کار رو سپردیم به آدم‌هایی که باید و ازشون حمایت کردیم و نتیجه‌ش شد افتضاحات جنگ ١٢ روزه!
حالا اون‌ها که در خلوص نیت‌شون شکی نبود و فقط کارشون رو درست انجام ندادن وضع‌شون اون بود، دیگه تکلیف ما با دولت بوزینه مشخصه.
هرکی می‌خواد می‌تونه از این سیرک خلیل‌عقاب حمایت کنه.
مسئولیت دنیوی و اخروی‌ش هم با خودشه.
ولی یه نگاه به عکس شهدای بعد از بال‌گرد بکنه و ببینه واقعا می‌تونه خودش رو در مقام حمایت از عامل تسهیل شهادت این آدم‌ها ببینه یا نه.
اگر دید و وجدان‌ش راحت بود، خب هیچی.
ضمن این‌که، "نظام" یه تعریفی داره.
نظامی که دربه‌در دنبال راهی برای هم‌زیستی با اسرائیل و آمریکا می‌گرده، نظامی که سر مستضعفین رو جلوی پای رانت‌خورها می‌بُره، نظامی که از نون مردم می‌زنه که آینه‌بغل bmw وارد کنه، نظامی که سلامت مردمش رو قربانی رانت یه مشت آدم‌کش/آدم‌فروش اطلاعاتی بازنشسته در شرکت‌های دارویی می‌کنه برای من تار مویی با نظام طاغوت فرق داره.
اون تار مو هم سیدعلی خامنه‌ایه و چهارتا آدمی که هنوز دارن خالصانه زحمت می‌کشن.
این کژی‌هاش باید راست بشه، ولو به گلوله و تیزی شمشیر.
کسی برای جون دادن واسه انقلاب شرطی نذاشته.
اما کسی هم نمی‌خواد جون خودش رو فدای تراستی‌ها و مدلل و رفقای دزد اژه‌ای و قالیباف و پزشکیان بکنه.

وظیفه‌ی شرعی، عقلی و انسانی هر ایرانی میهن‌پرست یا مسلمان دغدغه‌مندی اینه که به هر نحو ممکن فتوای آیت‌الله خامنه‌ای در مورد کلاهک هسته‌ای و سایر اسلحه‌ی کشتار جمعی رو برگردانده و ایران رو به اسلحه‌ی نامتعارف مسلح کنه.