#ပြောင်း/တိုး
လုပ်သက်ကို 30.6.2026 ဖြင့်တွတ်ချက်ရန်

ပညာရေးလောကမှ တော်ပြီး မကောင်းကြသူများ
(Brilliant Jerks in Academia)

ပညာရေးနယ်ပယ်မှာ ထူးချွန်ထက်မြက်တဲ့ ပညာရှင်တစ်ယောက်ဖြစ်ဖို့ဆိုတာ ခက်ခဲပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှု (Academic Competence) မြင့်မားသလောက် စာနာနားလည်မှုနဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်းမှာ အားနည်းနေတဲ့သူတွေကို ကျောင်းတိုင်း၊ တက္ကသိုလ်တိုင်းမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။

သူတို့ကို ပညာရေးစီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ လူသားအရင်းအမြစ်ပညာရပ်မှာ "Brilliant Jerks" (ဉာဏ်ကြီးရှင် လူဆိုးများ)*lလို့ တင်စားကြပါတယ်။

၁။ သူတို့ရဲ့ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဝိသေသလက္ခဏာများ

ဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ သင်ကြားရေး (Pedagogy) မှာရော၊ သုတေသန (Research) ပိုင်းမှာပါ ထူးချွန်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ရဲ့ စိတ်နေသဘောထား (Attitude) ကြောင့် အောက်ပါ အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဖန်တီးမိလျက်သား ဖြစ်နေတတ်ပါတယ် -

အသိပညာပိုင်းဆိုင်ရာ မာနကြီးခြင်း (Intellectual Arrogance):
ငါ့လောက် ဘယ်သူမှ မသိဘူး" ဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် ဆရာ၊ ဆရာမတွေရဲ့ အကြံပြုချက်ကို ပယ်ချတတ်ပါတယ်။ မျိုးဆက်သစ် ပညာရှင်တွေကို မြေတောင်မြှောက်ပေးမယ့်အစား "Gatekeeping" လုပ်ပြီး လမ်းပိတ်ထားတတ်ပါတယ်။

၁။အောင်မြင်မှုကို တစ်ဦးတည်း မူပိုင်ပြုခြင်း (Credit Hogging):
အဖွဲ့လိုက်လုပ်ဆောင်ရတဲ့ သုတေသနတွေ၊ စီမံကိန်းတွေမှာ အောင်မြင်ရင် "သူ့ကြောင့်" လို့ ဂုဏ်ယူပြီး၊ အမှားအယွင်းဖြစ်ရင်တော့ လက်အောက်ငယ်သား ဒါမှမဟုတ် တပည့်တွေ ပါတနာတွေကို အပြစ်ပုံချတတ်ပါတယ်။

၂။ လူမှုဆက်ဆံရေး ဉာဏ်ရည် နိမ့်ပါးခြင်း (Low EQ):
ကျောင်းသားတွေနဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေအပေါ် စာနာစိတ် (Empathy) ကင်းမဲ့စွာ ပြောဆိုဆက်ဆံတတ်ပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖိနှိပ်မှု (Mental Suppression) တွေကို ပြုလုပ်တတ်ပါတယ်။

၂။ ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေက ဘာလို့ သူတို့ကို လက်ခံထားကြသလဲ?
အဓိကအကြောင်းရင်းကတော့ သူတို့ရဲ့ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှု (Results)တွေကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ကြောင့် ကျောင်းရဲ့ Ranking တက်လာနိုင်တာ၊ ထူးချွန်တဲ့ ကျောင်းသားတွေ ထွက်လာတာ ဒါမှမဟုတ် ရန်ပုံငွေ (Grants) တွေ ရလာနိုင်တာကြောင့် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းက မျက်ကွယ်ပြုထားတတ်ကြပါတယ်။

သူက သင်ကြားရေးမှာတော့ ဆရာတစ်ဆူပဲ၊ စရိုက်ကတော့ သည်းခံလိုက်ပါ ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ပညာရေးလောကမှာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ အမှားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ ပညာရေးဂေဟစနစ်အပေါ် သက်ရောက်လာမယ့် အဆိပ်အတောက်များ (Hidden Costs)

ရေတိုမှာ အကျိုးအမြတ်ရှိပေမယ့် ရေရှည်မှာတော့ ပညာရေးယဉ်ကျေးမှု (Academic Culture) တစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးစေပါတယ်။

၁။ အရည်အချင်းရှိသူများ ထွက်ခွာခြင်း (Brain Drain):တော်ပြီး စိတ်ဓာတ်ကောင်းတဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမတွေဟာ ဖိနှိပ်မှုတွေရှိတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ မရှင်သန်နိုင်ကြပါဘူး။ Brilliant Jerk တစ်ယောက်ကို အကာအကွယ်ပေးထားခြင်းဟာ အနာဂတ်မှာ ပညာရေးလောကကို ဦးဆောင်မယ့် မျိုးဆက်သစ် ပညာရှင်တွေကို နှင်ထုတ်နေတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

၂။ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ယဉ်ကျေးမှု ပြိုလဲခြင်း (Collapse of Academic Collaboration):
ပညာရေးဆိုတာ အချင်းချင်း မျှဝေခြင်း (Knowledge Sharing) နဲ့ တည်ဆောက်ရတာပါ။ သူတို့ရှိနေတဲ့နေရာမှာ ယုံကြည်မှု (Trust) ပျောက်ဆုံးပြီး Teamwork မရှိတော့တဲ့အတွက် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုတွေ ရပ်တန့်သွားပါတယ်။

၃။ကျောင်းသားများအပေါ် လွှမ်းမိုးမှု (Negative Role Modeling):
ကျောင်းသားတွေက "တော်ရင် ရိုင်းလို့ရတယ်၊ တော်ရင် အကျင့်ပျက်လို့ရတယ်" ဆိုတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ စံနှုန်းတွေကို သင်ယူသွားတတ်ကြပါတယ်။

ပညာရေးနယ်ပယ်မှာ ဉာဏ်ပညာရှိရုံတင်မကဘဲ စိတ်နှလုံးဖြူစင်မှု (Both Competence and Character) က အရေးကြီးပါတယ်။

ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှု (Technical Skills) ဆိုတာ လေ့ကျင့်ပေးလို့ ရနိုင်ပေမယ့်၊ စာနာစိတ်နဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား (Ethics) ဆိုတာကတော့ ပြုပြင်ဖို့ အလွန်ခက်ခဲပါတယ်။

ဒါကြောင့် ပညာရေးခေါင်းဆောင်များအနေနဲ့ သင့်အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ *ပညာရေးဂုဏ်သိက္ခာ (Academic Integrity)*ကို ထိန်းသိမ်းချင်တယ်ဆိုရင်တော့ "တော်ပြီး မကောင်းသူများ" ရဲ့ အဆိပ်အတောက်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ကိုင်တွယ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး နည်းလမ်းများ (Rehabilitation Phase)
"Brilliant Jerks" တွေကို ကိုင်တွယ်ရတာဟာ ခွဲစိတ်ကုသမှုတစ်ခုလိုပါပဲ။ အမှားမခံသလို၊ အချိန်ဆွဲရင်လည်း တစ်ဖွဲ့လုံးကို အဆိပ်ပျံ့စေပါတယ်။ သူတို့ကို ပြုပြင်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါမှာရော၊ နောက်ဆုံးအဆင့် ဖယ်ထုတ်တဲ့အခါမှာပါ ကျင့်သုံးသင့်တဲ့ *ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှု နည်းလမ်းများ (Management Strategies)* ကို အောက်ပါအတိုင်း အကြံပြုလိုပါတယ်။

ဖယ်ထုတ်ခြင်း မပြုမီ အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ ပထမဆုံး လုပ်ဆောင်သင့်တဲ့ အဆင့်ဖြစ်ပါတယ်။

တိုက်ရိုက် အသိပေး ဆွေးနွေးခြင်း (Direct Feedback):
သူတို့ရဲ့ အပြုအမူက အဖွဲ့အစည်းအပေါ် ဘယ်လို ထိခိုက်နေတယ်ဆိုတာကို အချက်အလက် (Evidence) ခိုင်ခိုင်လုံလုံနဲ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောပြပါ။ အများစုက သူတို့ရဲ့ ရိုင်းစိုင်းမှုကို "အလုပ်အပေါ် စေတနာထားတာ" လို့ ဆင်ခြေပေးတတ်ကြပါတယ်။

G12 အစိုးရစစ်စာမေးပွဲခန်းဝင်လျှင် သိထားသင့်သည့် စည်းကမ်းချက်များ

G12 စာမေးပွဲကြီးဖြေဆိုဖို့ ရက်ပိုင်းပဲ လိုတော့တာကြောင့် အဆင်ပြေပြေဖြေဆိုနိုင်အောင် အတွေ့အကြုံကောင်းများနှင့် လိုက်နာရန်အချက်များကို စုစည်းမျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

(၁) စာမေးပွဲခန်းအတွင်း အခြေအနေ

စောင့်ကြပ်မှု: အခန်းတစ်ခန်းမှာ အခန်းစောင့်ဆရာမ (၂) ယောက် စောင့်ကြပ်မှာဖြစ်ပြီး အပြင်ဘက်တွင်လည်း (Round) တာဝန်ခံများ ရှိနေပါမည်။

စစ်ဆေးမှု: စာမေးပွဲခန်းမဝင်ခင်မှာ ဆရာ/ဆရာမများက ပစ္စည်းစစ်ဆေးမှုများကို စေ့စေ့စပ်စပ် ပြုလုပ်ပါလိမ့်မည်။

လူစုံမှု: အနယ်နယ်အရပ်ရပ်က ဆရာ/ဆရာမများနှင့် ကျောင်းပေါင်းစုံ၊ နေရာစုံမှ ကျောင်းသား/သူများ အတူတကွ တွေ့ကြုံရမည့် ပတ်ဝန်းကျင်ဖြစ်ပါသည်။

(၂) စာမေးပွဲဖြေဆိုခွင့်ကတ်

မူရင်းကတ်: မြန်မာစာဖြေသည့် ပထမဆုံးနေ့မှာတင် "မူရင်းကတ်" ကို သိမ်းဆည်းသွားပါမည်။

ယာယီကတ်: ၎င်းအစား ထုတ်ပေးမည့် "ယာယီကတ်" ကို နောက်ရက်များတွင် မပျောက်မပျက်ဘဲ မဖြစ်မနေ ယူဆောင်လာရပါမည်။

(၃) Calculator အသုံးပြုမှု

စစ်ဆေးခြင်း: Calculator ကို စစ်ဆေးသည့်ဆရာရှိသလို၊ တချို့ကတော့ Data များ Clear လုပ်ခိုင်းပြီး အဖုံးများကို သိမ်းဆည်းထားတတ်ပါသည်။

အရန်ပစ္စည်း: တကယ်လို့ Calculator မေ့ကျန်ခဲ့ပါကလည်း အခန်းတိုင်းတွင် အရန်သင့်သုံးနိုင်အောင် စီစဉ်ပေးထားမှာဖြစ်ပါသည်။

(၄) အရေးကြီးသည့် စည်းကမ်းချက်များ

အချိန်: စာမေးပွဲစမည့်အချိန်ထက် အနည်းဆုံး မိနစ် ၃၀ ခန့် စောရောက်အောင် သွားပါ။

ခွင့်ပြုချက်: အဖြေလွှာအပိုတောင်းခြင်း၊ အိမ်သာသွားလိုခြင်းများရှိပါက အခန်းစောင့်ဆရာမကို ယဉ်ကျေးစွာ ခွင့်ပြုချက်တောင်းနိုင်ပါတယ်။

တားမြစ်ပစ္စည်း: ဖုန်း၊ Smart Watch၊ စာရွက်စာတမ်းနှင့် အမှတ်အသားပါသော ပေတံဗူးများ လုံးဝ (လုံးဝ) ယူဆောင်ခြင်းမပြုရ။

နောက်ဆုံးစစ်ဆေးခြင်း: စာမေးပွဲပြီးရန် ၁၅ မိနစ်အလို သတိပေးခေါင်းလောင်းတီးချိန်တွင် ခုံနံပါတ်နှင့် အဖြေလွှာအတွဲအစပ်များကို သေချာပြန်စစ်ပါ။

(၅) ပါသွားရမည့် ပစ္စည်းစာရင်း
[1] ဖြေဆိုခွင့်ကတ် (သို့) ယာယီကတ်
[2] ဘောပင် (အပြာ) အပို (၂) ချောင်းခန့်
[3] ခဲတံ၊ ခဲဖျက် နှင့်
[4] ကြည်လင်ပြတ်သားသော ပေတံအကြည်
[5] Calculator (ခွင့်ပြုထားသည့် Model)

✨ ဆုတောင်း: G12 စာမေးပွဲဖြေဆိုမယ့် ကလေးတွေအားလုံး အခက်အခဲမရှိ အေးအေးချမ်းချမ်း ဖြေဆိုနိုင်ပြီး ဂုဏ်ထူးများစွာဖြင့် ထူးထူးချွန်ချွန် အောင်မြင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

#Enrollလုပ်ပေးသည့် ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းများ၊စာသင်ဝိုင်းများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် အရေးယူတော့မည်။
==========================

မိမိတို့မြို့နယ်၏ မြို့နယ်ပညာရေးမှူး၊ခရိုင်ပညာရေးမှူးများမှ မဟုတ်ဘဲ အခြားခရိုင်များမှသော်လည်းကောင်း၊အခြားတိုင်းနဲ့ပြည်နယ်များမှသော်လည်းကောင်း စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့များမှ

တစ်နှစ်လျင် အနည်းဆုံး (၄)ကြိမ် ရှောင်တခင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးတော့မည်။

1️⃣ကျောင်းသား/သူ အမှန်တကယ် တက်ရောက်ခြင်း ရှိ/မရှိ၊
2️⃣အခန်းဆုံးစာမေးပွဲများမှ အဖြေလွှာများ အစုံအလင် ရှိ/မရှိ
3️⃣ဆရာအင်အားလောက်ငမှုရှိမရှိ။ green card ရှိ/မရှိ။ အမည်ငှါးကာ အခြားလူမှသင်ကြားခြင်း ရှိ၊မရှိ
4️⃣အတန်းကျော်လက်ခံထားခြင်း၊ 3နှစ်ကျော် ကျောင်းမနေခဲ့သော
ကလေးများ လက်ခံထားမှု ရှိ/မရှိ
5️⃣CDMဝန်ထမ်းခန့်ထားခြင်းများရှိ/မရှိ

စသည့်ကိစ္စများအပါအဝင်
6️⃣Enroll(ငွေယူထားပြီး ကျောင်းသားစာရင်းသွင်းလိမ်လည်ကာ လူမရှိဘဲ အတန်းကျော်ခြင်း)လုပ်ထားမှုကို ဖော်ထုတ်နိုင်သည့် အခြားကိစ္စရပ်များကိုပါ စစ်ဆေးမည်ဟု သိရပါသည်။



တွေ့ရှိပါက ကျောင်း/စာသင်ဝိုင်းအား(ဘာသာရပ်သင်ကိုယ်ပိုင်သင်တန်း) ပိတ်သိမ်းခြင်း၊Enrollကျောင်းသား/သူ၏ ဖြေဆိုခွင့်/အတန်းအား ပယ်ဖျက်ခြင်း၊ကျောင်းတည်ရှိရာ မြို့နယ်မှ ပညာရေးမှူး၊ခရိုင်ပညာရေးမှူးများအား ပြင်းထန်စွာ အရေးယူခြင်း ပြုလုပ်ပါမည်။
ထို့အပြင် အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် အဆိုပါ Enrollလုပ်ထားသည်များ ရှိ/မရှိ၊ ကျောင်းခေါ်ကြိမ်အား မသမာမှုပြုလုပ်ထားခြင်း၊ သီတင်းကျွတ်နောက်ပိုင်းတွင် အခြေခံပညာကျောင်းများ၌ Grade 12 ကျောင်းသား/သူများ ကျောင်းမတက်ကြခြင်း၊ ဆရာ/ဆရာမများမှ ကျူရှင်သင်ကြားပြီး မေးခွန်းပေးခြင်းစသည့်ကိစ္စများ ပေါ်ပေါက်ပါက ကျောင်းအုပ်ကြီးနှင့်တကွ ပြုလုပ်သူ ဆရာ/ဆရာမကိုပါ အရေးယူမည်ဟု သတင်းရရှိပါသည်။

G-12 (စနစ်သစ်) English အမှတ်ပေးစည်းမျဉ်းများနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များ

စာမေးပွဲဖြေဆိုမည့် ကျောင်းသား/သူများ အမှတ်မဆုံးရှုံးရအောင် အောက်ပါအချက်များကို အထူးသတိပြုစေလိုပါတယ် -

1️⃣ Initial Letter: Capital/Small letter မှားရင် (½) မှတ် လျှော့ပါတယ်။ Uncountable noun ကို 's' ပိုထည့်ရင် အမှတ်မရပါဘူး။

2️⃣ Grammar: မှားရင် (0) မှတ်ပါ။ (½) မှတ် မရှိပါ။ Not only...but also ကို အကြီးနဲ့စရင် Inversion သုံးပေးရပါမယ်။

3️⃣ Poem: မေးခွန်းဖြေတဲ့အခါ ကဗျာစာသားအတိုင်း ပြန်မကူးပါနဲ့။ မိမိဘာသာ စကားပြေ (Own words) နဲ့ ရေးမှ အမှတ်ပြည့်ရပါမယ်။

4️⃣ Seen Passage: Word form မပြောင်းဘဲ စာပိုဒ်ထဲကအတိုင်း ပြန်ကူးရင် (½) မှတ်ပဲ ရပါမယ်။

5️⃣ Unseen: Same meaning ရှာတဲ့အခါ စာလုံးပေါင်း လုံးဝမမှားပါစေနဲ့။

6️⃣ Dialogue: Box ထဲကအတိုင်း တိတိကျကျ ပြန်ကူးရပါမယ်။ ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် "?" တွေ "s" တွေ ထည့်ခြင်း မပြုရပါ။

7️⃣ Letter: Format မှန်ရင် (၃) မှတ် စရပါမယ်။ Body မပါရင် အမှတ်မပေးပါ။

8️⃣ Essay: စာမျက်နှာ (၁ မျက်နှာခွဲ/၂ မျက်နှာ) ရေးသားပါ။ G-12 Level နဲ့ ဆီလျော်တဲ့ အသုံးအနှုန်း ဖြစ်ရပါမယ်။

ဒီအချက်တွေကို သေချာလေ့လာထားခြင်းဖြင့် အမှတ်ကောင်းကောင်း ရရှိနိုင်ကြပါစေ။

Iran Vs USA+Israel

အီရန်ဘက်က ပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ ဒုံးကျည်တွေဟာ Bahrain နိုင်ငံထဲကို ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပါတယ်။

Economic Times ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ Bahrain မှာ သေဆုံးသူ (၁) ဦး ရှိတယ်လို့ အတည်ပြုထားပြီး ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေ ရှိနေပါတယ်။

Bahrain မှာရှိတဲ့ အမေရိကန် စစ်စခန်းတွေဟာ အဓိက ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် အမေရိကန်စစ်သားတွေ ထိခိုက်မှုမရှိဘူးလို့ Defence Blog က ဆိုပါတယ်။

UAE လေပိုင်နက်ထဲကို ဝင်လာတဲ့ အီရန်ဒုံးကျည်အများအပြားကို ကြားဖြတ်ပစ်ချ (Intercept) ခဲ့ရပါတယ်။

UAE ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ "လုံခြုံရေးအခြေအနေ တည်ငြိမ်ပါတယ်" လို့ ထုတ်ပြန်ထားပေမယ့်၊ နိုင်ငံတကာ သတင်းတွေအရတော့ UAE ဟာ စစ်ပွဲရဲ့ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သွားပါပြီ။

ဒါက အစ္စရေး-အီရန် ပွဲမဟုတ်တော့ပါဘူး။ အီရန်ရဲ့ ဒုံးကျည်တွေကSaudi Arabia, Qatar, Kuwait, Jordan ဒီနိုင်ငံတွေအားလုံးမှာ ဒုံးကျည်ပစ်ခတ်မှုတွေ၊ ကြားဖြတ်ပစ်ချမှုတွေ ရှိနေတယ်လို့ သတင်းထွက်ပေါ်နေပါတယ်။

အခြေအနေက "Full-Scale Regional War" (ဒေသတွင်း စစ်ပွဲကြီး) ဖြစ်သွားပါပြီ။ UAE နဲ့ Bahrain က အမေရိကန်/အစ္စရေး ဘက်တော်သားတွေ ဖြစ်တဲ့အတွက် အီရန်က သူတို့ကိုပါ ရန်သူစာရင်းသွင်းပြီး တိုက်ခိုက်လာတာပါ။

ဆော်ဒီအာရေဗျ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက "Prepared to join the U.S. in ANY CAPACITY" (အမေရိကန်နဲ့ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့မဆို လက်တွဲတိုက်ခိုက်ဖို့ အသင့်ရှိတယ်) လို့ ကြေညာလိုက်ပါတယ်။

UAE, Bahrain, Qatar, Kuwait, Jordan စတဲ့ နိုင်ငံတွေအပေါ် အီရန်ရဲ့ ဒုံးကျည်တိုက်ခိုက်မှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချပြီး "Full Solidarity" (လုံးဝ ရပ်တည်ပေးမယ်) လို့ ကတိပြုလိုက်ပါတယ်။

ဆော်ဒီက ပါဝင်လာပြီဆိုရင် အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး လေယာဉ်တွေက ဆော်ဒီလေပိုင်နက်ကို ဖြတ်ပြီး အီရန်ကို လွယ်လွယ်ကူကူ ဗုံးကြဲလို့ ရသွားပါပြီ။

ဆော်ဒီက ရေနံဈေးကွက်ကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့သူပါ။ စစ်ပွဲကြောင့် ရေနံဈေး တက်မလာအောင် သူတို့ ထိန်းပေးနိုင်သလို၊ အီရန်ရဲ့ ရေနံစီးပွားရေးကိုလည်း ပိတ်ဆို့လို့ ရပါတယ်။

ဆော်ဒီမှာ ခေတ်မီ လက်နက်တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ အီရန်အတွက် အကြီးမားဆုံး ခြိမ်းခြောက်မှုပါပဲ။

အခုဆိုရင် အီရန်ကို ဝိုင်းတိုက်နေတဲ့ မဟာမိတ်အဖွဲ့ကြီး ပေါ်ပေါက်လာပါပြီ

- USA 🇺🇸 (Leader)
- Israel 🇮🇱 (Striker)
- Saudi Arabia 🇸🇦 (Regional Power)
- UAE 🇦🇪 (Financial Hub)
- Bahrain 🇧🇭 (US Base Host)
- Jordan 🇯🇴 (Air Defense)

အီရန်က တစ်နိုင်ငံတည်းနဲ့ ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး ၆ နိုင်ငံကို ရင်ဆိုင်ရတော့မယ်။ ဒါဟာ "Regime Change" (အစိုးရဖြုတ်ချရေး) ကို သွားနေတာ သေချာသထက် သေချာသွားပါပြီ။

တနင်္လာနေ့ ဈေးကွက်ဖွင့်တာနဲ့ Oil Price ကတော့ တက်တော့မယ် ထင်တာပဲ။ အခုက Bitcoin ဈေးတွေကျပြီး Gold ကတော့ တက်နေပါတယ်။

ဂယက်အတော်ကြီးရော့ထင့်။
ကပ်ကြီး၃ပါးကျော်လွှားနိုင်ကြပါစေ။

အခြေခံပညာအတန်းများ၏ စာမေးပွဲအောင်စာရင်းများကို မေလ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်မည်

၂၀၂၅-၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် အတွက် အခြေခံပညာအတန်းအသီးသီး၏ နှစ်ဆုံးစစ်ဆေးခြင်း စာမေးပွဲအောင်စာရင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

ထုတ်ပြန်မည့်ရက် - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၄) ရက်
နေ့ရက် - ကြာသပတေးနေ့
ကြည့်ရှုနိုင်မည့်နေရာ - သက်ဆိုင်ရာ အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် ကပ်ထားပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။

ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအားလုံး စိတ်အေးချမ်းသာစွာဖြင့် ထူးထူးချွန်ချွန် အောင်မြင်ကြပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းအပ်ပါသည်။

[ မှတ်ချက်- Grade 12 မပါဝင်ပါ။ ]

ကာကွယ်ရေးဘက်တော့
လုပ်သက် ၁၀နှစ်အထက် ၁လ ၃၀၀၀၀
၁၅နှစ်အထက် ၁လ ၅၀၀၀၀
အနှစ်၂၀အထက် ၁လ ၁၀၀၀၀၀ကို
အထူးထောက်ပံ့ကြေးအဖြစ် မတ်လ ၁ရက်နေ့မှစ၍ ခံစားခွင့်ပြုသည်တဲ့

ပညာရေးတော့ ဘယ်လိုလာမယ်မသိ

*School *ကျောင်းဆိုတာ
"ကျောင်း'' ဆိုတာ ''စာ''ကိုသာသင်တဲ့
နိမ့်ကျကျနေရာ မဟုတ်ပါ။
အပြစ်ကင်းစင်တဲ့ လူမမယ်ကလေးတွေကို
လူလိမ္မာလေးတွေ၊ တော်ကြ၊ ထက်ကြတဲ့ ''စံပြနိုင်ငံသား''၊ ''နိုင်ငံကြီးသားစိတ်ဓာတ်ကြွယ်ဝသူ'' တွေ ဖြစ်လာအောင်
သင်ပေး၊ ပြင်ပေး၊ လေ့ကျင့်ပေး၊ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ပေးတဲ့ နေရာပါ။

လူသားတစ်ယောက်ကို
ဘဝတစ်လျှောက်လုံးအတွက် အကျိုးများစေမယ့် အခြေခံကောင်းများကို လေ့ကျင့်ပေး၊ ဖြည့်ပေးတာပါ။

လူသားရဲ့ အနာဂတ်အတွက်
လုံခြုံသောဘဝ၊ ငြိမ်းချမ်းသောဘဝ၊ အောင်မြင်သော ဘဝတစ်ခုကို မိမိဘာသာ ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိအောင် လေ့ကျင့်ပေးတဲ့ နေရာပါ။

အဲဒါကြောင့် ကျောင်းတွေမှာ
ကိုယ်ခန္ခာ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်ရေး (Physical development)၊ ကျန်းမာရေး အသိတရား (Health care)၊ တစ်ကိုယ်ရေ လူမှုဘဝနှင့် စိတ်ဓာတ်ဖွံ့ဖြိုးမှု (Social and emotional development)၊ ကိုယ်ကျင့်တရား မြင့်မြတ်မှု (Ethical values)၊ စာနာတတ်မှု (Sympathy)၊ လူမှုဆက်ဆံရေး အသိစိတ် (Social Consciousness)၊ ပြောဆိုလိမ္မာယဥ်ကျေးမှု (Politeness and courtieous)၊ ရင့်ကျက်သော အနုပညာခံစားမှုနှင့် စိတ်ထားနူးညံ့မှု (Aesthetic development) ၊ ကျိုးကြောင်း ညီညွတ်စွာ ယုတ္တိရှိရှိ ပြဿနာဖြေရှင်းနိုင်မှု (Logicall problem solving)၊ စည်းကမ်းလိုက်နာမှု (Disciplaning) စတာတွေကို လေ့ကျင့်ပေးနေတာပါ။

အဲဒါတွေနဲ့အတူ မိမိနဲ့လုံးဝကွဲပြားတဲ့
စရိုက်နောက်ခံ မတူသူတွေနဲ့
စည်းလုံးညီညွတ်စွာ
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မှု (Diversity and unity) အကျင့်ရအောင်လည်း ပါပါသေးတယ်။

အားလုံးခြုံကြည့်ရင်
ပြည်သူ့နီတိ (Civic)၊ လူ့ကိုယ်ကျင့်တရား (Ethics)၊ ယဥ်ကျေးပျူငှာတဲ့ လောကဝတ် (Etiquettes) တွေ မြင့်လာအောင်ပါ။
ပြီးတော့ ကောင်းမြတ်တဲ့ဗီဇ ပိုတက်လာပြီး ဗီဇဆိုး၊ ဗီဇညံ့ (လူ့ဘောင်လောက ငြိမ်းချမ်းသာယာမှုကို ဖျက်ဆီး၊ နှောင့်ယှက်စေတဲ့ အကျင့်ဆိုး) တွေ ပပျောက်သွားအောင် လေ့ကျင့်ပေး၊ သင်ပေးတဲ့ နေရာဟာ ''ကျောင်း'' ပါပဲ။

Crd#ဒေါက်တာ_မောင်သင်း

📘 2026 Grade-12 Physics: Important Examples & Exercises 📘

Grade-12 Physics ဘာသာရပ်အတွက် လေ့လာထားသင့်တဲ့ အဓိက Examples (Eg) နဲ့ Exercises (Ex) များ

Chapter - 1
Eg: 1.1, 1.4, 1.5
Ex: 5, 6

Chapter - 2
Eg: 2.2, 2.3
Ex: 6, 9

Chapter - 3
Eg: 3.1, 3.4, 3.6, 3.7, 3.9, 3.11
Ex: 4, 6, 7, 8
Review Exercises (RE):
Pg-27 👉 RE-2
Pg-30 👉 RE-2
Pg-33 👉 RE-2

Chapter - 4
Eg: 4.2
Ex: 10, 11, 12
RE: Pg-53

Chapter - 5
Eg: 5.2, 5.3, 5.4, 5.5, 5.7
Ex: 9, 12, 14, 18, 21, 22

Chapter - 6
Eg: 6.2, 6.3, 6.7, 6.8
Ex: 7, 11, 13

Chapter - 7
Eg: 7.2, 7.5, 7.6, 7.8
Ex: 11, 13, 16, 17

Chapter - 8
Eg: 8.1, 8.3
Ex: 6, 10, 12

Chapter - 9
Eg: 9.2, 9.4
Ex: 6, 8, 11, 12, 14, 15
RE: Pg-147 👉 RE-1

Chapter - 10
Eg: 10.1, 10.2, 10.6, 10.9
Ex: 4, 5, 6, 16, 18, 19, 23
RE:
Pg-165 👉 RE-2
Pg-160 👉 RE-2

Chapter - 11
Eg: 11.1, 11.2, 11.4, 11.5, 11.6
Ex: 9, 10, 11, 12, 14, 15, 16

Chapter - 12
Eg: 12.3, 12.4, 12.5
Ex: 7, 8, 9, 10
RE:
Pg-201 👉 RE-3
Pg-203 👉 RE-2

Chapter - 13
Eg: 13.2, 13.3, 13.4, 13.6, 13.8
Ex: 3 (ကျက်စာ), 13, 14, 16

📌 စာမေးပွဲအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်ပါစေကြောင်း ဆုမွန်ကောင်းတောင်းအပ်ပါသည်။


crd ပညာရေးသတင်းလွှာ

2026 Grade-12 ဇီဝဗေဒဘာသာရပ် အမှတ်ခွဲဝေမှု

စာမေးပွဲဖြေတဲ့အခါ အာရုံမလွင့်အောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?

၁။ မေးခွန်းကို အစအဆုံး အရင်ဖတ်ပါ
မေးခွန်းစာရွက်ရတာနဲ့ ချက်ချင်းအလုအယက် မဖြေပါနဲ့ဦး။ (၅) မိနစ်လောက် အချိန်ပေးပြီး မေးခွန်းတစ်ခုလုံးကို အရင်ဖတ်ပါ။ ဒါက ဦးနှောက်ကို "ငါ ဘာတွေဖြေရတော့မယ်" ဆိုတာ ကြိုတင်အချက်ပေးလိုက်တာဖြစ်လို့ အာရုံစူးစိုက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။

၂။ သိတာကို အရင်ဖြေပါ
မသိတဲ့မေးခွန်းမှာ အချိန်ကုန်ခံပြီး စဉ်းစားနေရင် စိတ်ပူပန်မှု (Panic) ဖြစ်လာပြီး အာရုံပျက်တတ်ပါတယ်။ ရေရေလည်လည် သိတာကို အရင်ဖြေလိုက်တဲ့အခါ "ငါဖြေနိုင်သားပဲ" ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှုကြောင့် စိတ်တည်ငြိမ်ပြီး အာရုံစိုက်ရတာ ပိုလွယ်ကူလာပါတယ်။

၃။ တစ်ကြိမ်မှာ မေးခွန်းတစ်ခုပဲ ကြည့်ပါ
မေးခွန်းနံပါတ် (၁) ကို ဖြေနေရင် နံပါတ် (၁၀) အတွက် ကြိုမပူပါနဲ့။ လက်ရှိဖြေနေတဲ့ စာကြောင်းပေါ်မှာပဲ အာရုံထားပါ။ တခြားမေးခွန်းတွေကို ခေတ္တမေ့ထားတာက အမှားအယွင်း နည်းစေပါတယ်။

၄။ အသက်ကို ပြင်းပြင်းရှူပါ (Deep Breathing)
ဖြေနေရင်း အာရုံလွင့်လာတာ ဒါမှမဟုတ် ရင်တုန်လာတာမျိုး ဖြစ်ရင် ခဏလေး နားလိုက်ပါ။ မျက်စိမှိတ်ပြီး အသက်ကို ပြင်းပြင်း (၃) ကြိမ်လောက် ရှူသွင်းရှူထုတ် လုပ်လိုက်ပါ။ ဒါက ဦးနှောက်ဆီ အောက်ဆီဂျင် ပိုရောက်စေပြီး အာရုံပြန်ရစေပါတယ်။

၅။ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဂရုမစိုက်ပါနဲ့
ဘေးကသူတွေ စာရွက်တောင်းတာ၊ အမြန်ဖြေနေတာတွေကို လုံးဝကြည့်မနေပါနဲ့။ လူတစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် စာဖြေပုံချင်း မတူပါဘူး။ ကိုယ့်စာရွက်နဲ့ ကိုယ့်ကလောင်အဖျားမှာပဲ အာရုံကို မြှုပ်နှံထားပါ။

အမှတ်တရ လက်ဆောင်စကား:
"စာမေးပွဲဆိုတာ အမှတ်တွေတင်မကဘူး၊ မင်းရဲ့ စိတ်ရှည်သည်းခံမှုကိုပါ စမ်းသပ်တာပါ။"
ဒီအချက်လေးတွေကို လိုက်နာရင် အာရုံစူးစိုက်မှု အပြည့်နဲ့ ဖြေဆိုနိုင်မှာ အသေအချာပါပဲ။

ဆရာမင်းခန့်နိုင်
(ကထိက၊ မြန်မာစာဌာန)


ပညာရေးသတင်းလွှာ

၂၀၂၆ ခုနှစ် Grade 12 Chemistry

လေ့ကျင့်ထားနိုင်ရန် အခန်းအားလုံး စုစည်းပေးထားပါတယ်။

ပညာရေး သတင်းလွှာ