ဘုမသိ ဘမသိ နဲ့ အချိုမှုန့် ကြောင့်ရောဂါဝေဒနာဖြစ်မယ်လို့
ထင်နေသူတွေ ဒီ ဆောင်းပါးကိုဖတ်ကြပါ!🧐😊
——————————+++++++++——————

-အချိုမှုန့် နှင့် ကျန်းမာရေး

ဟင်းချက်တိုင်း အချိုမှုန့် နည်းနည်းလေးခတ်လိုက်မှ စားလို့မြိန်တယ်လို့ ခံစားရတဲ့သူတွေရှိသလို၊ အချိုမှုန့်ဆိုတဲ့ နာမည်ကြားတာနဲ့ "လုံးဝမစားဘူး၊ ကျန်းမာရေးနဲ့မညီညွတ်ဘူး" လို့ ခေါင်းခါတဲ့သူတွေလည်း ဒုနဲ့ဒေးပါပဲ။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မီးဖိုချောင်တွေထဲမှာရော၊ အပြင်စာတွေမှာပါ မပါမဖြစ်တဲ့ "အချိုမှုန့်" နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးခွန်းတွေ၊ စိုးရိမ်မှုတွေ အများကြီးရှိနေကြတယ်ဟုတ်? 🤔

“အချိုမှုန့်စားရင် ဆံပင်ကျွတ်တယ်"
"ခေါင်းကိုက်တယ်၊ ဇက်ကြောတက်တယ်"
"ဉာဏ်ထိုင်းတယ်"
ဒီလိုစကားတွေ တကယ်မှန်ရဲ့လား?

လူပြောများလှတဲ့ အချိုမှုန့် (MSG) နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကြားနေရတဲ့ စကားတွေက ဘယ်လောက်မှန်ကန်လဲ? တကယ်ပဲ ကျန်းမာရေးကို ဆိုးဆိုးရွားရွား ထိခိုက်စေသလား?
ဒီအကြောင်းအရာတွေကို ဆရာဝန်တစ်ယောက်အနေနဲ့ သေချာရှင်းပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

1️⃣ အချိုမှုန့် (MSG) ဆိုတာ တကယ်တော့ ဘာကြီးလဲ?
• MSG ရဲ့ နာမည်အပြည့်အစုံက Monosodium Glutamate ပါ။
• သူဟာ Glutamic Acid လို့ခေါ်တဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ်တစ်မျိုးနဲ့ ဆိုဒီယမ် (ဆား) ပေါင်းစပ်ထားတာပါ။
• Glutamic Acid ဆိုတာ ကြောက်စရာမဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ကနေ သဘာဝအတိုင်း ထုတ်လုပ်နေသလို ခရမ်းချဉ်သီး 🍅၊ မှို 🍄၊ ဒိန်ခဲ 🧀၊ ပဲငံပြာရည်တို့လို အစားအစာတွေမှာ သဘာဝအတိုင်း အများကြီးပါဝင်ပါတယ်။
• သူက အသားအရသာ၊ ဒါမှမဟုတ် "Umami" လို့ခေါ်တဲ့ ငါးခုမြောက်အရသာကို ပေးစွမ်းတာပါ။

📜 အချိုမှုန့်ရဲ့ ရာဇဝင်
၁၉၀၈ ခုနှစ်မှာ ဂျပန်ပါမောက္ခ Kikunae Ikeda က ပင်လယ်ရေမှော်ခြောက် (Kombu) ပြုတ်ရည်ရဲ့ ထူးခြားတဲ့အရသာကို သုတေသနလုပ်ရင်း Glutamate ကို စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး MSG ကို စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်ခဲ့တာပါ။

2️⃣ Chinese Restaurant Syndrome (CRS) ဆိုတာ တကယ်ရှိလား?
* •၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွေမှာ တရုတ်စားသောက်ဆိုင်တွေမှာ စားပြီးတဲ့အခါ လူတချို့မှာ ခေါင်းမူး၊ ထုံကျဉ်၊ ရင်တုန်တဲ့ လက္ခဏာတွေခံစားရတယ်ဆိုပြီး ပြောဆိုမှုတွေရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါကို "Chinese Restaurant Syndrome" လို့ နာမည်တပ်ခဲ့ကြတယ်။

• ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ Double-blind, placebo-controlled studies လို့ခေါ်တဲ့ ဘက်လိုက်မှုကင်းပြီး အတိကျဆုံး သုတေသနပေါင်းများစွာမှာတော့ လူအများစုမှာ အချိုမှုန့် (MSG )နဲ့ ဒီရောဂါလက္ခဏာတွေကြား တိုက်ရိုက်ပတ်သက်မှု မရှိဘူး လို့ ထပ်ခါတလဲလဲ သက်သေပြနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

• လူဦးရေရဲ့ အလွန်နည်းတဲ့ ရာခိုင်နှုန်း (1% ထက်နည်းသော) မှာတော့ အချိုမှုန့် ပမာဏများများ (ဥပမာ - ၃ ဂရမ်နဲ့အထက်) ကို အစာမရှိခင် စားမိရင် ခေါင်းကိုက်၊ ချွေးထွက်၊ နီမြန်းတာမျိုး ယာယီခံစားရနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါက ဓာတ်မတည့်တာ (allergy) မဟုတ်ပါဘူး။

3️⃣ အချိုမှုန့်ရဲ့ ကောင်းကျိုး နဲ့ ဆိုးကျိုး

• ✅ ကောင်းကျိုး:
• အရသာတိုးမြှင့်ပေးတယ်: အစားအစာကို ပိုပြီးစားချင်စဖွယ်ဖြစ်စေပါတယ်။

• ဆားလျှော့စားနိုင်စေတယ်: MSG (အချိုမှုန့် ) မှာပါတဲ့ ဆိုဒီယမ်(အငံဓာတ်)ပမာဏဟာ စားပွဲတင်ဆားမှာပါတာထက် ၃ ပုံ ၂ ပုံ လျော့နည်းပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆားအစား MSG ကို အစားထိုးသုံးရင် ဆိုဒီယမ်စားသုံးမှုကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။ (ဒါက သွေးတိုးသမားတွေအတွက် သတင်းကောင်းပါ)။

• ❌ ဆိုးကျိုး:
• အဓိက စိုးရိမ်ရမှာက အချိုမှုန့်ပါတဲ့ ပြုပြင်ပြီးသား အသင့်စားအစားအစာတွေ (processed foods) ပါ။ အချိုမှုန့်ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ အဲ့ဒီအစားအစာတွေမှာပါတဲ့ ဆား၊ သကြား၊ အဆီတွေကသာ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေတာပါ။

• အခုထိခိုင်မာတဲ့ သုတေသနတွေအရ ပုံမှန်စားသုံးတဲ့ ပမာဏနဲ့ ဆံပင်ကျွတ်တာ၊ ဉာဏ်ထိုင်းတာ၊ ကင်ဆာဖြစ်တာလို ရေရှည်ဆိုးကျိုးတွေကို သက်သေမပြနိုင်သေးပါဘူး။

4️⃣ ဆုံးဖြတ်ချက်: ဒါဆို စားသင့်လား?

• US FDA (အမေရိကန် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေး) အဖွဲ့ကြီးက အချိုမှုန့်ကို GRAS (Generally Recognized As Safe) "ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းတယ်လို့ အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့" အစားအစာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

• အဓိကသော့ချက်က "ပမာဏ" ပါပဲ။ ဘယ်အရာမဆို တန်ဆေး၊ လွန်ဘေးပါ။
ဥရောပအစားအစာဘေးကင်းရေးအာဏာပိုင် (EFSA) ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အရ တစ်နေ့ကို ကိုယ်အလေးချိန် တစ်ကီလိုဂရမ်အတွက် 30mg (တစ်နေ့တာလုံးပေါင်း) က ဘေးကင်းတဲ့ပမာဏ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆိုလိုတာက ပေါင် ၁၃၀ (ကီလို ၆၀) ရှိတဲ့လူတစ်ယောက်အတွက် တစ်နေ့ကို 1.8 ဂရမ် (လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဝက်နီးပါး) ဟာ ဘေးကင်းပါတယ်။

ပုံမှန်အားဖြင့် ကျွန်တော်တို့ ဟင်းချက်ရင် ဟင်းတစ်အိုးလုံးအတွက် လက်ဖက်ရည်ဇွန်းရဲ့ တစ်ဝက်လောက်ပဲ သုံးတာမို့ တစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲရောက်သွားတဲ့ ပမာဏက အများကြီးနည်းပါတယ်။

• ပုံမှန် ချက်ပြုတ်ရာမှာ ဟင်းတစ်ခွက်ကို လက်ဖက်ရည်ဇွန်းတစ်ဝက်အောက်လောက် သုံးတာက ဘာကျန်းမာရေးပြဿနာမှ မဖြစ်စေနိုင်ပါဘူး။

•အောက်ကပုံထဲကလို အချိုမှုန့်တွေအများကြီး လောင်းထည့်နေမယ်ဆိုရင်တော့ ရေရှည်မှာ သွေးတိုးတာတွေ၊ ခေါင်းအုံ ခေါင်းကိုက်တာတွေ ၊ အာရုံကြော ပြဿနာတွေကို ခံစားရနိုင်ပါတယ်။

👨‍⚕️ အကြံပြုချက်

အချိုမှုန့်ကို အဆိပ်လို့ မမြင်ဘဲ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်တစ်ခုအနေနဲ့သာ သဘောထားပါ။

ပမာဏကို ကန့်သတ်ပါ: ဟင်းချက်ရင် အရသာရှိရုံလေး နည်းနည်းပဲသုံးပါ။

သူ့ကို ကြောက်ပြီးရှောင်နေတာထက် ဆား၊ သကြားနဲ့ ပြုပြင်ပြီးသား အစားအစာတွေကို လျှော့စားတာက သင့်ကျန်းမာရေးအတွက် ပိုအကျိုးရှိပါတယ်။ အဓိကကတော့ အသီးအရွက်၊ အသားငါး စတဲ့ သဘာဝအစားအစာတွေကို မျှတအောင်စားသုံးဖို့ပါပဲ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ပြောရရင် အချိုမှုန့်ကြောင့်ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာအများစုဟာ ခိုင်မာတဲ့ သိပ္ပံနည်းကျသက်သေမရှိဘဲ ချဲ့ကားပြောဆိုမှုတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အရာရာတိုင်းမှာလိုပဲ "တန်ဆေး၊ လွန်ဘေး" ဆိုတဲ့အတိုင်း ပမာဏကို သတိထားပြီး မျှတအောင်စားသုံးမယ်ဆိုရင် အချိုမှုန့်ဟာ ကြောက်စရာမဟုတ်ပါဘူး။

ဒီစာလေးက အကျိုးရှိတယ်ဆိုရင် Like & Share လုပ်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့မိတ်ဆွေတွေကိုပါ အသိပညာမျှဝေပေးလိုက်ပါဦးခင်ဗျာ။ အောက်က comment မှာလည်း အချိုမှုန့်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံတွေ၊ မေးခွန်းတွေကို ရေးခဲ့နိုင်ပါတယ် 👇။

အားလုံးပဲ ကျန်းမာကြပါစေ
ဒေါက်တာရဲ။

#DrYe #MSG #Ajinomoto #HealthEducationMyanmar #အချိုမှုန့် #ကျန်းမာရေး #MyanmarHealth #Umami #FoodMyths
#ဒေါက်တာရဲ

ကလေးတွေကို ရှင်းပြလွယ်‌သွားပြီ။

လိုင်းပေါ်တွေ့လို့ သဘောကျလို့ ပြန်တင်တာပါရှင့်။
တဆင့်ပြန်တင်တွေ့တာဖြစ်လို့ မူရင်းပုံပိုင်ရှင်အား လေးစားစွာ credit ပေးပါတယ်နော်။