#ပုဂ္ဂလိကပညာရေးလောကမှာကျောင်းတည်ထောင်သူနှင့်သင်ကြားရေးဆရာ‌ဆရာမကြားကြုံနေရတဲ့အခြေအနေတွေနဲ့ထပ်တူကျနေတယ်
*****************
"#ဝန်ထမ်းထိန်းနည်းမှားယွင်းသောဗျူဟာ"

ယနေ့ခေတ်ကာလတွင် လုပ်ငန်းရှင်များ အကြီးမားဆုံး ရင်ဆိုင်နေရသော စိန်ခေါ်မှုမှာ ဈေးကွက်ပျက်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ "ဝန်ထမ်းပျက်ခြင်း" ဖြစ်ပါသည်။

ဝန်ထမ်းများ မမြဲခြင်း၊ မကြာခဏ အလုပ်ထွက်ခြင်းနှင့် ကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်း ရှားပါးခြင်းတို့ကြောင့် လုပ်ငန်းရှင်အများစုသည် စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့် "အလုပ်ခန့်စာချုပ်" (Employment Contract) များကို တင်းကျပ်စွာ ပြုလုပ်လာကြပါသည်။

"#အလုပ်မဆင်းမီ ...
(၁) နှစ် မပြည့်ဘဲ ထွက်လျှင် လျော်ကြေး (၅) သိန်း ပေးရမည်"၊ "သင်တန်းတက်ပြီး ထွက်လျှင် (၃) ဆ လျော်ရမည်" စသည့် စည်းကမ်းချက်များဖြင့် ဝန်ထမ်းကို "စာချုပ်" ချုပ်ထားလေ့ ရှိကြပါသည်။

သို့သော်... စီမံခန့်ခွဲမှုပညာရှင် ရှုထောင့်မှ သတိပေးလိုသည်မှာ "စာချုပ်သည် ဝန်ထမ်း၏ 'ကိုယ်' (Body) ကိုသာ ချည်နှောင်ထားနိုင်ပြီး၊ ဝန်ထမ်း၏ 'စိတ်' (Mind) ကို မူ ဖမ်းချုပ်ထားနိုင်ခြင်း မရှိပါ" ဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်ပါသည်။

၁။ စာချုပ်ဖြင့် ချည်နှောင်ခြင်း၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ (The Trap of Legal Binding)

လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးသည် ဝန်ထမ်းကို စာချုပ်နှင့် လျော်ကြေးငွေကို ပြကာ အလုပ်မထွက်ရန် တားဆီးလိုက်နိုင်သည် ဆိုပါစို့။ ထိုအခါ ဘာဆက်ဖြစ်သနည်း?

ဝိညာဉ်မဲ့ ဝန်ထမ်းများ (Zombie Employees)

ထိုဝန်ထမ်းသည် အလုပ်ထွက်ချင်သော်လည်း လျော်ကြေးမပေးနိုင်၍ ဆက်နေရသည့်အတွက် လုပ်ငန်းခွင်တွင် "စိတ်မပါဘဲ" အချိန်ကုန်စေပါတော့သည်။

သူတို့သည် အလုပ်မထွက်ပါ။ သို့သော် အလုပ်မလုပ်ပါ။

လစာရရုံ တာဝန်ကျေမျှသာ လုပ်ပြီး၊ တီထွင်ဖန်တီးမှုနှင့် တက်ကြွမှုများ လုံးဝ ပျောက်ဆုံးသွားတတ်ပါသည်။

မပျော်ရွှင်သော ဝန်ထမ်းသည် ကူးစက်ရောဂါပိုးနှင့် တူပါသည်။ သူ၏ မကျေနပ်ချက်များကို အခြားဝန်ထမ်းများအား ဖြန့်ဝေပြီး လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုလုံးကို ပျက်စီးစေပါသည်။

ထို့ကြောင့် ဥပဒေကြောင်းအရ စာချုပ်ချုပ်ခြင်းသည် လိုအပ်သော်လည်း၊ ၎င်းကို "ဝန်ထမ်းထိန်းသိမ်းရေး လက်နက်" (Retention Tool) အဖြစ် အသုံးပြုခြင်းသည် မှားယွင်းသော မဟာဗျူဟာ ဖြစ်ပါသည်။

၂။ #Psychological Contract (စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်) ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း?
၎င်းသည် စာရွက်ပေါ်တွင် လက်မှတ်ထိုးထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ လုပ်ငန်းရှင်နှင့် ဝန်ထမ်းကြားတွင် နားလည်မှုဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော "မျှော်လင့်ချက် တံတား" တစ်စင်း ဖြစ်ပါသည်။

#စာချုပ် (Legal Contract): "မင်း အလုပ်လုပ်ရင် ငါ လစာပေးမယ်။ မလုပ်ရင် ဒဏ်ရိုက်မယ်။" (အပေးအယူ သဘော)

#စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကတိကဝတ် (Psychological Contract): "မင်း ငါ့လုပ်ငန်းကို ကြိုးစားပေးရင်၊ ငါက မင်းရဲ့ အနာဂတ်ဘဝ တိုးတက်အောင် တာဝန်ယူပေးမယ်။ ငါတို့က မိသားစု ဖြစ်တယ်။" (သံယောဇဉ်နှင့် ယုံကြည်မှု သဘော)

၃။ Psychological Contract ကို လက်တွေ့ တည်ဆောက်ပုံ ဥပမာများ
ဝန်ထမ်းတစ်ဦးကို စာချုပ်ဖြင့် ခြိမ်းခြောက်မည့်အစား၊ အောက်ပါ "မက်လုံး" (Incentives) များဖြင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စာချုပ် ချုပ်ဆိုကြည့်ပါ။

ဥပမာ (၁) - အနာဂတ် လမ်းကြောင်းပြခြင်း (Career Path)
"မင်း ဒီမှာ (၂) နှစ်နေရမယ်လို့ ငါစာချုပ်မချုပ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ မင်း (၂) နှစ်ကြာလို့ အရောင်း target ပြည့်ခဲ့ရင် မင်းကို Branch Manager ရာထူးပေးမယ်။ မင်းရဲ့ ကလေး ကျောင်းစရိတ်ကို ကုမ္ပဏီက ထောက်ပံ့မယ်။"
(ဝန်ထမ်းသည် လျော်ကြေးကြောက်၍ နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ မန်နေဂျာ ဖြစ်ချင်သောကြောင့် နေခြင်း ဖြစ်လာသည်။)

ဥပမာ (၂) - ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်း (Growth Opportunity)
"မင်းကို MBA တက်ဖို့ ငါသင်တန်းကြေး စိုက်ပေးမယ်။ စာချုပ်မချုပ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ မင်း ငါတို့ကုမ္ပဏီကို ပြန်ဦးဆောင်ပေးမယ်လို့ ငါယုံကြည်တယ်။"
(ယုံကြည်ခံရသော ဝန်ထမ်းသည် လုပ်ငန်းကို သစ္စာဖောက်ရန် ဝန်လေးသွားသည်။)

၄။ နှလုံးသားကို ချည်နှောင်ခြင်း (Bonding vs Binding)
ခေတ်ဟောင်း စီမံခန့်ခွဲမှုသည် ဝန်ထမ်းကို "Bind" (ကြိုးဖြင့် ချည်နှောင်) ရန် ကြိုးစားသည်။

ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှုသည် ဝန်ထမ်းနှင့် "Bond" (သံယောဇဉ် တွယ်) ရန် ကြိုးစားသည်။

လက်ရှိကဲ့သို့ ဝန်ထမ်းရှားပါးချိန်တွင် ငွေကြေးတစ်ခုတည်းဖြင့် ဆွဲဆောင်၍ မရနိုင်တော့ပါ။ ဝန်ထမ်းများသည် "လစာ" အပြင် "လေးစားမှု" (Respect)၊ "တိုးတက်မှု" (Growth) နှင့် "ရည်မှန်းချက်" (Purpose) တို့ကို ရှာဖွေနေကြပါသည်။

Psychological Contract သည် ထိုလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးပါသည်။

လုပ်ငန်းရှင်ကြီးများ ခင်ဗျာ...

သင့်ဝန်ထမ်းကို အမှန်တကယ် မြဲစေချင်ပါက၊ သူတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို စာချုပ်ဖြင့် မချုပ်နှောင်ပါနှင့်။ သူတို့၏ စိတ်နှလုံးကို သင်၏ "စေတနာ၊ မေတ္တာနှင့် အနာဂတ်အိပ်မက်များ" ဖြင့်သာ ဖမ်းစား ချည်နှောင်လိုက်ပါ။

"#မထွက်ရဲအောင်ခြိမ်းခြောက်ထားခြင်းထက်၊
#မထွက်ချင်အောင်ဆွဲဆောင်ထားခြင်း" ကသာလျှင်
#ရေရှည်တည်တံ့သောလုပ်ငန်းတစ်ခုကိုတည်ဆောက်နိုင်မည့်တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းဖြစ်ကြောင်း အကြံပြု တင်ပြလိုက်ရပါသည်။
#CRD
Aung Si Lin

🗓️၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အချိန်စာရင်းဟု တွေ့ရှိပါသည်။ မှန်မမှန် အတည်ပြု၍မရသေးပါ