@#ဒီဇင်ဘာကျောင်းပိတ်ရက်နဲ့ စာမေးပွဲဖြေရမယ့်ရက်
ခဏခဏမေးနေသူများ ပုံသာ Save ပြီးသိမ်းထားကြပါနော်

#စာမေးပွဲအတွက် ကျောင်းသားများ၏
နာမည်အက္ခရာအလိုက် ခုံနံပါတ်စီနည်း

စနစ်သစ် သင်ရိုး၏ အရေးပါဆုံး ကဏ္ဍဖြစ်သည့် အက္ခရာစဥ် အကြောင်း

မြန်မာစာ ကို စိတ်ဝင်စားသူတိုင်း
အက္ခရာစဥ် ( ၄) မျိုးကို မသိမဖြစ်
သိရှိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
အခုဆ်ို ကျောင်းသား၊သူတွေ
အက္ခရာစဥ်အကြောင်း မသိလို့ မရပါဘူး ။
စနစ်သစ် တတိယတန်းက စလို့
မြန်မာစာ ဘာသာရပ်တွေမှာ
အတော်လေး အဆင့်မြင့်လာပါပြီ။

အစပိုင်းမှာ ဆရာ၊မ တွေ သိရှိနားလည်ဖို့လောက်သာ ပြဌာန်း ထားပေမယ် လို့
အတန်းကြီးလာတာနဲ့ အမျှ ကလေးတွေ
သိရှိနားလည်အောင် သင်ပေးရပါတော့မယ်။
ကလေးတွေ နားလည်သွားပြီ
ဆိုတာနဲ့ ကလေးတွေ ကို လုပ်ငန်းတွေ
ပေးရပါတော့မယ်။

နောက်ဆုံး သင်ခန်းစာတွေကို သူတို့ကိုယ်တိုင်
လေ့လာရမယ်။ ဆရာမလိုတော့ဘူး ။
စနစ်သစ် စတုတ္ထတန်း မြန်မာစာမှာ ဆိုရင်
ကျောင်းစာကြည့်တိုက် မှာ
စာအုပ်တွေ စာရင်း မှတ်တာတွေ ၊
တိုက်ပိုင်ဖြည့်တာတွေ စတာတွေကို ကလေးတွေ ကိုယ်တိုင်လုပ်ရမယ်။

စနစ်သစ် သတ္တမတန်း မှာ ဆိုရင် မြန်မာအဘိဓာန် စကားလုံးတွေရဲ့ အဓိပ္ပါယ်တွေကို
ကလေးကိုယ်တိုင် ရှာရတော့မယ်။
အဲ့လို ရှာတဲ့အခါမှာ ကလေးတွေကို
အရင်ဆုံး အက္ခရာစဥ် လေးမျိူးကို
သင်ထားဖို့ လိုအပ်တယ်။
ကလေးတွေကို သင်ဖို့ဆိုရင် အရင်ဆုံး
ဆရာ၊မ တွေ ကိုယ်တိုင် နားလည် ဖို့ လိုအပ်တယ်။

မြန်မာစာနဲ့ ကျောင်းပြီးထားရင်တော့
အက္ခရာစဥ် လေးမျိုးကို
ကောင်းကောင်းနားလည် လိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်တယ်။ မြန်မာစာနဲ့ ကျောင်းပြီးတယ်ဆို
ပေမယ့် အချို့ဆို ဘာမှ
နားမလည်တာ တွေ ရှိတယ်။
ဆရာ၊မ တွေ မြန်မာစာ နဲ့ ဘီအီးဒီ ဖြေတဲ့
အခါ မှာ အက္ခရာ စဥ် တွေ
မေးလာရင် ဖြေရတယ်။
ဒီတော့ အက္ခရာစဥ်ကတော့ စာမေးပွဲ
တိုင်းမှာ မရှိ မဖြစ် အရေးပါ
လာတယ်လို့ ပြောရမယ်။

ဆရာ၊မ ဝင်ခွင့်တွေ ဖြေတဲ့ အခါမှာလည်း
အက္ခရာစဥ်တွေကို
မေးလေ့မေးထရှိတယ်။
ဒါ့ကြောင့် ဆရာ၊မ တိုင်း အက္ခရာ စဥ်
လေးမျိုးကို မဖြစ်မနေ နားလည်ရမယ်။
ကျွမ်းကျင်ရမယ် ။

အက္ခရာစဥ်လေးမျိုး ဆိုတာက
(က) ဗျည်းစဥ်
(ခ) သရစဥှ
(ဂ) အသတ်စဥ်
(ဃ) ဗျည်းတွဲစဥ် တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ် ။

အခြေခံအားဖြင့်
ဗျည်းစဥ် ဆိုတာ မြန်မာ အက္ခရာ ``က" ကနေ ``အ" အထိ အစဥ်လိုက် စီတာကို ခေါ်ဆိုတာပါ ။

သရစဥ် ဆိုတာကတော့
``အ၊အိ၊အု၊အေ၊အဲ၊အော၊အံ၊အို"
ဆိုတဲ့ သရ ရှစ်မျိုးရှိပါတယ်။
အောက်က ပုံတွေကနေ လေ့လာလို့ရပါတယ်။

အသတ်စဥ် ကို အတ်ိုကောက်အနေနဲ့ မှတ်မယ်ဆိုရင်

``ကို ၊ ငယ် ၊ စိတ် ၊ ညစ် ၊ တယ် ၊
နောက် ၊ ပိုး ၊ မယ် ၊ ယုံ" လို့ မှတ်လို့ရတယ်။

အသတ်စဥ် အစဥ်လိုက်စီမယ်ဆိုရင် အရင်ဆုံး
က' သတ် ၊ နောက် င'သတ် ၊ နောက် တ' သတ် ၊ နောက် ည' သတ် ။ အထူးသတိထားရမှာက ည ' အက္ခရာ ရဲ့ ရှေ့မှာ ဉ' ကလေး ရှိတယ်ဆိုတာပါပဲ။ ဉ' ကလေး ညကလေး' သတ်ကို အရင်စီရပါမယ်။
ထို့နောက် တ'သတ် ၊ န' သတ် ၊ ပ' သတ် ၊ မ' သတ် ၊ ယ' သတ် ပါ ။ ယုံ' ကာရန်သည် အုံ' ကာရန်ပါ ။ နောက် အုမ်း' နဲ့လည်း သက်ဆိုင်ပါတယ် ။ အုံ ၊ အုံ့ ၊ အုံး' ပါ ။ ပုံတွင်လည်း လေ့လာလို့ ရပါတယ်။

အက္ခရာစဥ် လေးမျိုးမှာ လူတိုင်းကြောက်တဲ့
အက္ခရာစဥ်က ဗျည်းတွဲစဥ်ပါ ။
ဗျည်းတွဲစဥ် တွေကတော့
`ပင့် ၊ ရစ် ၊ ဆွဲ ၊ ထိုး ၊ ပင့်ဆွဲ ၊ ရစ်ဆွဲ ၊ ပင့်ထိုး ၊
ရစ်ထိုး ၊ ဆွဲထိုး ၊ ပင့်ဆွဲထိုး ၊ ရစ်ဆွဲထိုး "
ဆိုတာတွေပါပဲ ။
တကယ်တော့ သေသေချာချာ စိတ်အေးအေးနဲ့ လေ့လာမယ် ၊ အာရုံစိုက်မယ်ဆိုရင် မခက်ခဲပါဘူး ။
အဝေးသင်တွေ မှာ ဆိုရင်တော့
လေ့ကျင့်ခန်းတွေနဲ့ လေ့ကျင့်လို့ ရတယ် ။
ဒါပေမယ့် ကျွမ်းကျင် သွားရင်တော့
အက္ခရာစဥ် ဆိုတာ ထမင်းစားရေသောက်သာသာပါ။

တကယ်လည်း အသုံးဝင် ၊ အသုံးတည့်နေမှာပါ ။
ကိုယ်တိုင် လေ့လာ ၊ လေ့ကျင့် ကြည့်ကြပါ။
စာအုပ်တစ်အုပ်ရဲ့ မာတ်ိကာတ်ိုင်း ၊ ခေါင်းစဥ်တိုင်း ၊ စကားလုံးတ်ိုင်း ဟာ မြန်မာ အက္ခရာစဥ်နည်း တွေအတိုင်း အသုံးပြုထားတာပါ ။
မြန်မာအဘိဓာန်တွေ ရှာတဲ့အခါ မှာ လည်း လွယ်ကူ လျှင်မြန်စွာ ရှာဖွေ နိူင်ပါလိမ့်မယ် ။

ကျွန်တော် ရှေ့မှာ တင်ပေးခဲ့တဲ့
မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းတွေ နဲ့
အက္ခရာစဥ်အတွက် လေ့လာရန် ဆိုသည့်
ပို့စ်တွေ တင်ပေးခဲ့ပါတယ် ။
ဆက်လက်လေ့လာကြည့်ရင် သိပါလိမ့်မယ်။

ဒါကတော့ ကျွန်တော်နားလည်သလို ပြန်လည်
မျှဝေလိုက်တာပါ ။
ကျွန်တော်ကတော့ အက္ခရာစဥ်ကို အတော်လေး နားလည်ပြီလို့ လက်ခံထားမိပါတယ်။
လိုအပ်ချက်များစွာလည်း ရှိမှာပါ ။
မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ အလွယ်မှတ် ၊ နားလည်ထားတဲ့
အက္ခရာ စဥ်တွေ နဲ့ ပတ်သက်တာတွေလည်း
ရှိရင် မျှဝေပေးကြပါလို့ မေတ္တာ ရပ်ပါတယ်။

လေးစားလျက်
ဆ ရာ တိမ် ထွဋ် ခေါင်
📖 မြန်မာအက္ခရာစဉ် 📖

မြန်မာစာပေကို အခြေခံကျကျ လေ့လာသိရှိစေရန် အလွန်အရေးပါသည့် အက္ခရာစဉ်နည်းလေးကို မျှဝေပေးလိုက်ပါတယ်။

#မြန်မာစာ_အက္ခရာစဥ်နည်း
----------
အစိုးရအလုပ်စာမေးပွဲတွေမှာ မေးလေ့ရှိတဲ့ အက္ခရာစဥ်နည်းပါ။ စဥ်နည်းသိရင် လွယ်လွယ်နဲ့ ၁၀ မှတ် အပြည့်ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်လုံးမှားရင်လဲ ၁၀ မှတ်လုံး ပြုတ်နိုင်ပါတယ်။

အက္ခရာစဥ်ရာမှာ အဆင့် (၄) ဆင့်ရှိပါတယ်
(၁) ဗျည်းစဥ်
(၂) သရစဉ်
(၃) အသတ်စဥ်
(၄) ဗျည်းတွဲစဥ် ဆိုပြီး ဒီ (၄)ဆင့်ကို အစဥ်လိုက် စီရမှာပါ

(၁) ဗျည်းစဥ်

ပထမဆုံး ပေးထားတဲ့ စကားလုံးတွေကို မြန်မာဗျည်း (၃၃) လုံးအစဥ်လိုက်အတိုင်း (က မှ အ) အထိ အကြမ်း အရင်စဥ်လိုက်ပါ
ချွင်းချက် - ညကလေး နဲ့ ညကြီး နှစ်ခုပါလာပါက ညကလေးကို အရင်စဥ် ပြီးမှ ညကြီး ကိုစဥ်

ဥပမာ- ညီမျှ ၊ ဥာတိ
အဖြေ - ဥာတိ ၊ ညီမျှ

ထိုသို့ ဗျည်းစဥ်အတိုင်း စဥ်ပြီးရင်တော့ ပေးထားတဲ့ စကားလုံးတွေရဲ့ ရှေ.ဆုံး စာလုံးကိုကြည့်ပြီး အောက်ဖော်ပြပါ အချက် ၂ ၊ ၃ ၊ ၄ အတိုင်းဆက်စဥ်ပါ

( ၂) သရ စဉ်

သရစဥ်တွင် အခြေခံသရ ၈ လုံးရှိပါတယ်။
အ၊အိ၊အု၊အေ၊အဲ၊အော၊အံ၊အို။
(သ၊တိ၊ပြု၊နေ၊ဆဲ၊ဒေါ၊သံ၊ပို)
ထို ၈ လုံးကို ပွားလိုက်ရင် ၂၂ လုံးရပါတယ်။

အ၊ အာ၊ အား
အိ၊ အီ၊ အီး
အု၊ အူ၊ အူး(ဦး)
အေ၊ အေ့၊ အေး
အဲ၊ အဲ့ -၊ -----
အော၊ အော့၊ အော်
အံ၊ အံ့၊ -----
အို၊ အို့၊ အိုး

ထိုသရစဥ်များအတိုင်းစဥ်ရပါမယ်

အိ နဲ့ ဣ ...ယှဥ်လာရင် .....အိ ပြီး မှ ဣ
ဣ နဲ့ ၏ ... ယှဥ်လာရင်..... ဣ ပြီး မှ ၏
အု နဲ့ ဥ ...ယှဥ်လာရင် .....အု ပြီး မှ ဥ
အူ နဲ့ ဦ ...ယှဥ်လာရင် .....အူ ပြီး မှ ဦ
အေ နဲ့ ဧ ...ယှဥ်လာရင် .....အေ ပြီးမှ ဧ
အော နဲ့ သြ ...ယှဥ်လာရင် .....အော ပြီးမှ သြ
အော် နဲ့ သြော် ...ယှဥ်လာရင် .....အော် ပြီးမှ သြော်

(ရှေ.ဆုံး စာလုံးက ဗျည်းစဥ်ရော သရစဥ်ပါ တူနေရင် ဒုတိယစာလုံးကို ကြည့် ဗျည်းစဥ် အရင်စဥ်ပါ
ဗျည်းချင်းတူရင် သရစဥ် အသတ်စဥ် ဗျည်းတွဲစဥ် တွေကြည့်ပြီး စဥ်ရပါမယ်)

(၃) အသတ်စဥ်

အသတ်စဥ်ကိုလည်း မြန်မာဗျည်း က မှ အ အထိ အစဥ်တိုင်းစဥ်ပါတယ်
အသုံးများသော အသတ်များ-
(က် ၊ င် ၊ စ် ၊ ဥ် ၊ ည် ၊ တ် ၊ န် ၊ ပ် ၊ မ် ၊ ယ်)


က်၊....၊....၊....၊င်
စ်၊....၊....၊....၊ဉ်၊ည်
တ်၊....၊....၊....၊န်
ပ် ၊....၊....၊....၊မ် ၊ ( ုံ)
ယ်၊....၊....၊....၊

[ ထိုအသတ်ဆယ်မျိုးကို "အ၊အိ၊အု၊အော၊အို" ဟူသော သရ ၅ လုံးနှင့် ပေါင်းစပ်ပါက ပေါင်းနိုင်သမျှ အသတ်ကာရန်များကို ရပါတယ်

-က်
အက်၊ အုက်၊ အောက်၊ အိုက်

-င်
အင်(အင့်၊ အင်း)၊ အောင်(အောင့်၊ အောင်း)၊ အိုင်(အိုင့်၊ အိုင်း)

-စ်
အစ်

-ဉ်
အဉ်(အဥ့်၊ အဉ်း)

-ည်
အည်(အည့်၊ အည်း)

-တ်
အတ်၊ အိတ်၊ အုတ်

-န်
အန်(အန့်၊ အန်း)၊ အိန်(အိန့်၊ အိန်း)၊ အုန်(အုန့်၊ အုန်း)

-ပ်
အပ်၊ အိပ်၊ အုပ်

-မ်
အမ်(အမ့်၊ အမ်း)၊ အိမ်(အိမ့်၊ အိမ်း)၊ အုမ်/အုံ(အုမ့်/အုံ့၊ အုမ်း/အုံ

-ယ်
အယ်

* ဿ = သ် (အသတ်စဥ်တွင်ထည့်စဥ်ပါ)
ပိဿ = ပိသ်သာ

"အုမ် နှင့် အုံ" အတူတူဖြစ်သည်။ အုံ၊ အုံ့၊ အုံး ကို "မ"သတ်ဟုမှတ်ရသည်။ သို့သော် "အုမ်" ပြီးမှ "အုံ" ၊ "အုမ့်" ပြီးမှ "အုံ့" ၊ "အုမ်း" ပြီးမှ "အုံး" စဉ်ရသည်။ ]

❤မှတ်ချက်

ပါဌ်ဆင့်ပုဒ်များ၊ ကင်းစီးပုဒ်များကို ရိုးရိုးအသတ်နှင့် တစ်ပေါင်းတည်းစဉ်ရသည်။
ခတ္တာ = ခတ်တာ (ပါဌ်ဆင့်)
သင်္ဘော = သင်ဘော (ကင်းစီး)

ဒီနေရာမှထပ်ပြီး ချွင်းချက်အနေနဲ့ မှတ်ရမှာက
အဋ္ဌကထာ ၊ ဆဋ္ဌမ စတဲ့စကားလုံးတွေက "ဋ္ဌ" ကိုတွေ.ရင် အသတ်စဥ် လို့ မှတ်ရပါမယ် ဘာလို့လဲဆိုတော့
"ဋ္ဌ" သည် "ဋ နဲ့ ဌ( ထဝန်ဘဲ)" ကို အပေါ်က "ဋ" ကို အောက်က "ဌ" ဆင့်ထားတဲ့ အသတ်ဖြစ်နေလို့ပါ ရိုးရိုး ထဝန်ဘဲ(ဌ) နဲ့ရေးနည်းရော အသံထွက် ဖတ်ရာမှာပါ မတူပါဘူးနော် ဒါလေး သတိထားရပါမယ်

အဋ္ဌကထာ = အဋ်ဌကထာ
ဆဋ္ဌမ = ဆဋ်ဌမ

credit -Htet Wai Aung

[အသတ်တူနေရင် အသတ်ကိုဖယ် သရစဥ်အတိုင်း စဥ်]

(၄) ဗျည်းတွဲစဥ်

တစ်လုံးဗျည်း
......................
ယပင့် (ျ )
ယရစ် (ြ )
ဝဆွဲ (ွ )
ဟထိုး (ှ )
(ပင့်၊ရစ်၊ဆွဲ၊ထိုး)

(၂) လုံဗျည်း
..................
ယပင့်ဝဆွဲ ( ျွ )
ယရစ်ဝဆွဲ ( ြွ )
ယပင့်ဟထိုး ( ျှ )
ယရစ်ဟထိုး ( ြှ )
ဝဆွဲဟထိုး ( ွှ )
(ပင့်ဆွဲ၊ရစ်ဆွဲ၊ပင့်ထိုး၊ရစ်ထိုး၊ဆွဲထိုး)

(၃)လုံးဗျည်း
....................
ယပင့်ဝဆွဲဟထိုး ( ျွှ )
ယရစ်ဝဆွဲဟထိုး ( ြွှ )
(ပင့်ဆွဲထိုး၊ယစ်ဆွဲထိုး)

ဗျည်းစဥ်ရော ဗျည်းတွဲစဥ် တူနေပါက သရစဥ်အတိုင်း
စဉ်ပါ။
ဥပမာ - ခြံထွက် ၊ ခြူလုံး
ရရစ် ချင်းတူနေတယ် "ခ" ဗျည်းချင်းလည်းတူနေတယ် အဲ့တော့ အဲ့နှစ်ခုကို ချေလိုက်ရင် ခံ နဲ့ ခူ ကျန်မယ် သရစဥ်ကို ပြန်ကြည့်တော့
ံ = အံ ၊ ူ = အူ
အူ ကအရင်လာတော့
အဖြေ - ခြူလုံး ၊ ခြံထွက်

ဥပမာတစ်ခုကို မေးခွန်းဟောင်းထဲကနေ စဥ်ပြပါမယ်
ပိုရှင်းသွားအောင်လို့ပါ

မေးခွန်း
-----

ကချင် ၊ စီးဖြန်း ၊ ခဲဖွယ်ဘောဇဥ် ၊ ခဲဖျက် ၊ စူးစမ်း ၊ ပူးသတ် ၊ ပေတံ ၊ မင်းတိုင်းကျေလုပ် ၊ မောင်းချဓါး ၊
ကာချယ်

အဖြေ (အကြမ်း)
----------

ပထမဆုံး အကြမ်းမှာ ဗျည်းစဥ် အရင်စဥ်မယ် ကျန်တဲ့ ၃ ချက်က နောက်မှစဥ်းစားမယ်

"က"
ကချင် (အ) သရ
ကာချယ် (အာ)သရ

"ခ"
ခဲဖွယ်ဘောဇဥ် (အဲ)သရ
ခဲဖျက် (အဲ)သရ

"စ"
စီးဖြန်း (အီး)သရ
စူးစမ်း (အူး)သရ

"ပ"
ပူးသတ် (အူး)သရ
ပေတံ (အေ)သရ

"မ"
မင်းတိုင်းကျေလုပ် (အင်း)သရ
မောင်းချဓါး (အောင်း)သရ

အခုလို စီပြီးရင်တော့ အခု စီထားတဲ့ အတိုင်းကို ကျန်တဲ့ ၃ ချက်နဲ့ ညှိပြီးပြန်စဥ်မယ်

ကချင်နဲ့ကာချယ်
က = အ
ကာ = အာ
ကချင် ၊ ကာချယ်

ခဲဖွယ်ဘောဇဥ် နဲ့ ခဲဖျက်
ခဲ ချင်းတူနေတော့ နောက်တစ်လုံးကိုကြည့်မယ်
ဗျည်းကို ကြည့်လိုက်တော့ ဖ ချင်းတူနေတယ် အဲ့တော့ ကျန်တာဆက်ကြည့်မယ် ွ (ဝဆွဲ) နဲ့ ျ (ရပင့်)
ရပင့်က အရင်လာတော့
ခဲဖျက် ၊ ခဲဖွယ်ဘောဇဥ်