တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ကျရှုံးသူများနှင့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဝင်ရောက်ဖြေဆိုခြင်း မရှိသော ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအတွက် စနစ်ဟောင်း၊ သင်ရိုးဟောင်း တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုခွင့် လျှောက်ထားခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်

တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုခွင့် လျှောက်ထားခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဆောင်ရွက်မည့် အစီအစဉ်

ရက်စွဲ- ၂၀၂၂ ခုနှစ်ဩဂုတ်လ( ၂၃ )ရက်

၁။ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ကျရှုံးသူများနှင့် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ဝင်ရောက်ဖြေဆိုခြင်း မရှိသော ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအတွက် စနစ်ဟောင်း၊ သင်ရိုးဟောင်း တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲကို နောက်ဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပသွားမည် ဖြစ်ပါသည်

၂၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုခွင့် လျှောက်လွှာများကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁)ရက်နေ့မှ (၃၀)ရက်နေ့အတွင်း လျှောက်ထားရမည်ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးလျှင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ငွေသွင်းတံဆိပ်ခေါင်း (၇ဝဝိ/-) နှင့် လျှောက်လွှာတစ်စောင် (၂၀ဝိ/-) စုစုပေါင်း (၉ဝဝိ/-) ကျသင့်ပါမည်။

၃။ စာမေးပွဲဝင်ခွင့် လျှောက်လွှာတင်သွင်းရာ၌ ဘာသာတွဲ အမှတ်စဉ် (၁)(၅)(၆)(၇)၊ (၈) များဖြင့် ဖြေဆိုမည့်သူများအတွက် အစိမ်းရောင်ဝင်ခွင့်လျှောက်လွှာနှင့် ကတ်ပြားပုံစံဖြင့် လည်းကောင်း၊ ဘာသာတွဲ အမှတ်စဉ် (၂)၊ (၃)(၄) များဖြင့် ဖြေဆိုမည့်သူများအတွက် ပန်းရောင်ဝင်ခွင့်လျှောက်လွှာနှင့် ကတ်ပြားပုံစံဖြင့် တင်သွင်းရန် အရောင်နှစ်မျိုး ခွဲခြားသတ်မှတ် ထားပါသည်။

၄။ အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းများ၊ ကျောင်းခွဲများတွဲဖက်ကျောင်းများနှင့် ကိုယ်ပိုင် အထက်တန်းကျောင်းများမှ ဖြေဆိုရန် လျှောက်လွှာတင်သွင်းမည့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ၏ စာမေးပွဲဝင်ကြေးအတွက် ကျောင်းအုပ်ကြီးများသည် စာမေးပွဲဝင်ကြေး (၇၀ဝိ/-)ကျပ်တန် ငွေသွင်း တံဆိပ်ခေါင်းများ ဝယ်ယူပြီးလျှောက်လွှာ တစ်စောင်ချင်းတွင် ကပ်၍ စုပေါင်းပြီး မြန်မာနိုင်ငံစာစစ် ဦးစီးဌာနသို့ သတ်မှတ်ရက်အမီ တင်သွင်းကြရမည် ဖြစ်ပါသည်

၅။ ပြင်ပဖြေဆိုရန် လျှောက်လွှာတင်သွင်းသူများသည် သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်ပညာရေးမှူးရုံးများ တွင် စာမေးပွဲဝင်ကြေး (၇ဝဝိ/-) ကျပ်တန် ငွေသွင်းတံဆိပ်ခေါင်းများ ဝယ်ယူပြီး ဝင်ခွင့် လျှောက်လွှာ၏ လက်ဝဲဘက်ထိပ်ပိုင်းတွင်ကပ်၍ မိမိတို့ အမှန်တကယ်နေထိုင်သည့် မြို့နယ် ပညာရေးမှူးရုံးတွင် သတ်မှတ်ရက်များအတွင်း တင်သွင်းကြရမည် ဖြစ်ပါသည်

၆။ စာဖြေသူ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများသည် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုခွင့်လျှောက်လွှာ ပုံစံတွင် မိဘအမည်မွေးသက္ကရာဇ်များကို ကျောင်းဝင်(ခ)စာရင်းအတိုင်း မှန်ကန်စွာ ဖြည့်စွက် ရေးသွင်းရန် လိုအပ်ပါမည်။

၇။ စာဖြေသူ တင်သွင်းသည့် စာမေးပွဲဝင်ခွင့် လျှောက်လွှာနှင့် ကတ်ပြားတွင် ဖော်ပြပါရှိသည့် ဘာသာတွဲမှအပ အခြားဘာသာတွဲသို့ ပြောင်းလဲ ဖြေဆိုခွင့်ပြုမည် မဟုတ်သဖြင့် မိမိဖြေဆိုမည့် ဘာသာတွဲအလိုက် ပုံစံများ မှန်ကန်မှု ရှိ-မရှိ သေချာစွာ စစ်ဆေးပြီး သတ်မှတ်ရက်များအတွင်း အချိန်မီပေးပို့ရန် ဖြစ်ပါသည်

၈။လျှောက်လွှာပုံစံများနှင့် ငွေသွင်းတံဆိပ်ခေါင်းများကို နေပြည်တော်၊ ရုံးအမှတ်(၅၂)၊ မြန်မာနိုင်ငံစာစစ်ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံစာစစ်ဦးစီးဌာန၊ ပါရမီလမ်း၊ (၁၂)ရပ်ကွက်၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ လှိုင်တက္ကသိုလ်နယ်မြေရန်ကုန်မြို့တို့တွင် လာရောက်ဝယ်ယူနိုင်ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံစာစစ်ဦးစီးဌာန

၂၀၂၂ ခုနှစ် တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်မြင်သူများ တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့် လျှောက်ထားရန် ကြေညာချက်။
တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်လမ်းညွှန်စာအုပ်နှင့် တက္ကသိုလ်ဝင်ခွင့်လျှောက်ထားရမည့်ပုံစံစာအိတ်ကို ဩဂုတ်လ (၁၈)ရက် ကြာသပတေးနေ့မှ စတင်၍ မိမိစာမေးပွဲဖြေဆိုအောင်မြင်ခဲ့သော အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းအုပ်ကြီးများထံတွင် ကိုယ်တိုင်ထုတ်ယူနိုင်ပြီး ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်မှ စက်တင်ဘာ ၂ရက်နေ့အထိ အောက်ပါတက္ကသိုလ်များတွင် လျှောက်ထားနိုင်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

#ကမ္ဘာ့အိုဇုန်းလွှာထိန်းသိမ်းရေးနေ့
အထိမ်းအမှတ် စာစီစာကုံး၊ကဗျာ၊ပန်းချီ၊ကာတွန်း
နံရံကပ်ပိုစတာ ပြိုင်ပွဲဝင်ကြမည့်
အခြေခံပညာကျောင်းသား၊ကျောင်းသူများ
အထောက်အကူပြုစေရန်မျှဝေပါသည်
-----------------------

နှစ်စဉ်စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့သည်
ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံ၏
သတ်မှတ်ချက် ချမှတ်သည့်အရ
ကမ္ဘာ့ အိုဇုန်းလွှာထိန်းသိမ်းရေးနေ့ ဖြစ်သည်။

#ကမ္ဘာ့အိုဇုန်းလွှာထိန်းသိမ်းရေးနေ့
ဖြစ်ပေါ်လာပုံ

ယနေ့ကမ္ဘာတွင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးမှုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ယိုယွင်းပျက်စီးမှုဆိုင်ရာ အဓိကပြဿနာများ ကြုံတွေ့နေရသည်။ အိုဇုန်းလွှာသည် ဘေးအန္တရာယ်ရှိသော ရောင်ခြည်လှိုင်းများ ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်ကို မကျရောက်အောင် စုပ်ယူပေးသည့် သဘာဝအကာအရံတစ်ခုဖြစ်သည့်အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ အိုဇုန်းလွှာထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်အတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်များကို ကုလသမဂ္ဂမှ ဦးဆောင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ၁၉၈၅-ခုနှစ် အိုဇုန်းလွှာ ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဗီယင်နာကွန်ဗင်းရှင်း ၁၉၈၇-ခု အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးစေသော ဒြပ်ပစ္စည်းများ ဆိုင်ရာ မွန်ထရီယယ် နောက်ဆက်တွဲစာချုပ်နှင့် ပြင်ဆင်ချက်စာချုပ်များအဖြစ် လန်ဒန်ပြင်ဆင်ချက်၊ ကိုပင်ဟေဂင်ပြင်ဆင်ချက်၊ မွန်ထရီယယ်ပြင်ဆင်ချက်နှင့် ပေကျင်းပြင်ဆင်ချက်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့် အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်၍ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ မွန်ထရီယယ်နောက်ဆက်တွဲစာချုပ်ကို ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် ၁၉၇-နိုင်ငံလုံး ပါဝင်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ဆောင်ရွက်မှု ရလဒ်အနေဖြင့် CFC သုံးစွဲမှုတန်ပေါင်း ၁.၁သန်းမှ စတင်လျော့ချခဲ့ရာ ၂၀၁၀-ပြည့်နှစ်တွင် သုံးစွဲမှုအား လုံးဝရပ်ဆိုင်းနိုင်ခဲ့သောကြောင့် ၎င်းစာချုပ်ကို အအောင်မြင်ဆုံး ကမ္ဘာ့ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် တစ်ခုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုသည့် အနေဖြင့် စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့သော စက်တင်ဘာလ ၁၆-ရက်နေ့ကို ကမ္ဘာ့အိုဇုန်းလွှာထိန်းသိမ်းရေးနေ့ အဖြစ် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံက သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး နှစ်စဉ် မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် ကမ္ဘာအနှံ့နိုင်ငံများတွင် အခမ်းအနားများ ကျင်းပလျက်ရှိရာ မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ကမ္ဘာ့အိုဇုန်းလွှာထိန်းသိမ်းရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် လှုတ်ရှားမှုများကို ၁၉၉၅-ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ်ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည်။

#အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးမှု
ကမ္ဘာမှာ လူဦးရေတိုးတက်များပြားလာမှုနှင့်အတူ လူသားများ စားဝတ်နေရေး၊ လုံခြုံရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးစံ လိုအပ်ချက်များကြောင့် သယံဇာတများ အလွန်အကျွံ ထုတ်ယူအသုံးပြုခြင်း၊ သဘာဝနှင့် လိုက်လျောညီထွေ နေထိုင်မှုပုံစံများ မရှိခြင်း၊ ကမ္ဘာ့အပူချိန် မြင့်တက်လာခြင်း၊ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲခြင်းများကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံအချို့မှာ အလွန်ပြင်းထန်သော လေမုန်တိုင်းများ တိုက်ခတ်ခြင်း၊ ရေကြီးခြင်း၊ မြေပြိုခြင်း စသည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ တွေ့ကြုံခံစားနေရသည်။

အိုဇုန်းလွှာ ပျက်စီးမှုကြောင့် သက်ရှိသတ္တဝါများအတွက် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် တိုက်ခိုက်ထိတွေ့မှုများကို ခံစားရစေပြီး အရေပြားကင်ဆာ ရောဂါများ၊ မျက်စိတိမ်စွဲရောဂါများ၊ ခုခံစွမ်းအား ကျဆင်းမှုများ၊ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများတွင် သီးနှံပင်များ ကြီးထွားမှုနှောင့်နှေးခြင်း၊ အာဟာရဖြစ်စေမှုကို ကျဆင်းစေပြီး အဆိပ်အတောက် ဖြစ်မှုကို တိုးပွားစေခြင်း၊ ဂေဟစနစ်များကို ပြင်းထန်သော ဆိုးကျိုးများစေနိုင်သည်။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သက်ရှိသတ္တဝါများအတွက် အန္တရာယ် မကျရောက်စေရန် အိုဇုန်းလွှာနှင့် ပတ်သက်၍ ထိန်းသိမ်းကာကွယ် စောင့်ရှောက်ကြရပါမည်။

#မြန်မာနိုင်ငံနှင့်အိုဇုန်းလွှာထိန်းသိမ်းရေး

မြန်မာနိုင်ငံ အနေဖြင့် မွန်ထရီယယ်နောက်ဆက်တွဲစာချုပ်ကို နိုင်ငံအတွင်း အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် အတွက် အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးစေသော ဒြပ်ပစ္စည်းများဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ခြင်းအမိန့်ကို ၂၀၁၄-ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး သက်ဆိုင်ရာဌာန၊ အဖွဲ့အစည်း၊ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ပူးပေါင်းအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည်။ ဟိုက်ဒရိုကလိုရိုဖလူရိုကာဗွန်(HCFC) သုံးစွဲမှုလျှော့ချရပ်ဆိုင်းနိုင်ရေးအတွက် ဟိုက်ဒရိုကလိုရိုဖလူရိုကာဗွန် (HCFC)များ သုံးစွဲမှု လျော့ချ ရပ်ဆိုင်းရေး လုပ်ငန်းစီမံကိန်း (HPMP) ကို UNEP နှင့် UNIDO တို့၏ အကူအညီဖြင့် ရေးဆွဲခဲ့ပြီး နည်းဗျူဟာများ ချမှတ်အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိ ကြောင်း၊ ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂတ်မျိုးဆက်များအတွက် ကမ္ဘာ့လေထုအတွင်း အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးစေသည့် ဒြပ်ပစ္စည်းများ ကင်းဝေးစေရန် နှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု လျော့ချနိုင်ပြီး ရေရှည်စဉ်ဆက်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများတွင် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန၊ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးစေသည့် ဒြပ်ပစ္စည်းများဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေသော လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ပြည်သူများမှ ကမ္ဘာ့အပူချိန် လျော့ချဖို့ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်၍စိတ်အားထက်သန်စွာ ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်သင့်ပေသည်။

++++++++++++++++++++++++++++++++++++(
#အိုဇုန်းလွှာအကြောင်းသိကောင်းစရာ

#အိုဇုန်းဓာတ်ငွေ့နှင့်အိုဇုန်းလွှာ

အောက်ဆီဂျင်အက်တမ် သုံးခုပါဝင်သော မော်လီကျူး တစ်ခုဖြစ်သည့် အိုဇုန်းဓာတ်ငွေ့သည် အပြာရောင် ဖျော့ဖျော့ရှိပြီး အလွန်အနံ့ပြင်း၍ မြေပြင်ပေါ်တွင် တည်ရှိပါက လေထုညစ်ညမ်းမှု ဖြစ်စေသည်။ စက်ရုံ အလုပ်ရုံများ၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံများ၊ မော်တော်ယာဉ်များမှ ထုတ်လွှတ်သော ဓာတ်ဆီငွေ့များတွင် အဓိက ပါဝင်သည့် နိုက်ထရိုဂျင်နှင့် အောက်ဆီဂျင်ဒြပ်ပေါင်းများ (Oxide of Nitrogen)နှင့် အငွေ့ပြန်လွယ်သော အော်ဂဲနစ် G8cule:(Volatile Organic Compound-VOC)ąp: နေရောင်ခြည်နှင့်ဓာတ်ပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာရသည့် အိုဇုန်း ဓာတ်ငွေ့များသည် ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်မှ ငါးမိုင်အတွင်းရှိ ထရိုပိုစဖီးယား(Troposphere)အလွှာတွင် တည်ရှိနေပါသည်။

သို့ရာတွင် ကမ္ဘာ့မြေပြင်အထက်
ခြောက်မိုင်မှ ၃၁ မိုင်အတွင်း ကမ္ဘာ့လေထု၏ ဒုတိယအလွှာဖြစ်သော စထရာတိုစဖီးယား (Stratosphere) အလွှာတွင် သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် အိုဇုန်းလွှာသည် နေရောင် ခြည်နှင့်အတူပါလာသည့် ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် သုံးမျိုးအနက် လူနှင့် သက်ရှိတို့အား အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် UV-B ကို ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လည်းကောင်း၊ UV-C ကို ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိလည်းကောင်း စုပ်ယူစစ်ထုတ်ပေးနေသည့် အငွေ့စစ်ကိရိယာ တစ်ခုအနေဖြင့်
အကျိုးပြုလျက်ရှိပါသည်။

#အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးခြင်း

လူနှင့်သက်ရှိတို့ကို ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးနေသော စထရာတိုစဖီးယားအလွှာရှိ အိုဇုန်းလွှာသည် ရေခဲသေတ္တာနှင့် လေအေးပေးစက်များတွင် အများဆုံးအသုံးပြုသည့် ကလိုရင်း၊ ဖလိုရင်းနှင့် ကာဗွန်ဒြပ်ပေါင်း ကလိုရိုဖလူရိုကာဗွန (CFCs) ကြောင့် ပျက်စီးကြောင်း ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံပညာရှင်များက စတင်တွေ့ရှိခဲ့ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ကလိုရင်း၊ ဖလိုရင်းနှင့် ဘရိုမင်းများ ပါဝင်သော ဒြပ်ပစ္စည်းများကလည်း အိုဇုန်းလွှာ ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း
ဆက်လက်တွေ့ရှိ ခဲ့ကြသည်။

အိုဇုန်းလွှာ၏ အနိမ့်ဆုံး ပျမ်းမျှအထူမှာ
၂၀ ဒေါ့တ်ဆန် ယူနစ် (၂ ဒသမ ၂ မီလီမီတာ)
ဖြစ်ပြီး ၎င်း ပျမ်းမျှအထူထက်
လျော့နည်းလာခြင်းကို အိုဇုန်းလွှာပျ-က်စီးခြင်း/ အိုဇုန်းလွှာ ပေါ-က်ပြဲခြင်း(Ozone Hole) ဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံပညာရှင်များက ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး အိုဇုန်းလွှာအပေါ-က်ကို အန္တာတိကတိုက် အပေါ်တွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၉၄ ခုနှစ်တွင် ၉၄ ဒေါ့တ်ဆန်ယူနစ်နှင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် ၁၂၄ ဒေါ့ခ်ဆန်ယူနစ်သာ ရှိကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

#အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးမှုရဲ့ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုများနှင့်ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု

အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးမှုကြောင့် အရေပြားကင်ဆာရောဂါ၊ မျက်စိတိမ်စွဲရောဂါနှင့် ကိုယ်ခံအားကျဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့်အပြင် သီးနှံအထွက်နှုန်း ကျဆင်းမှု၊ အဏ္ဏဝါဂေဟစနစ် ပျက်စီးမှုနှင့် ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်း ယိုယွင်းပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း၊ ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်ကျရောက်မှုကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း နှစ်စဉ်လူဦးရေ နှစ်သန်းမှ သုံးသန်းအထိ အရေပြားကင်ဆာရောဂါဖြစ်ပွားလျက်ရှိပြီး နှစ်စဉ် ခန့်မှန်းခြေလူဦးရေ ၆၆၀၀၀ခန့် သေဆုံးမှုဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ ပတ်ဝန်းကျင်အစီအစဉ် (UNEP)၏ အစီရင်ခံစာအရ သိရှိရသည်။ ၎င်းအပြင် အိုဇုန်းလွှာကိုပျက်စီးစေသော ဒြပ်ပစ္စည်း အများစုသည် ကမ္ဘာ့ပူနွေးမှုညွှန်းကိန်း (Global Warming Potential-GWP) မြင့်မားကြပြီး အင်အားကြီးသော မှန်လုံအိမ်အာနိသင်ဓာတ်ငွေ့ (GHGs) များ ဖြစ်ကြသောကြောင့် ယင်းဒြပ်ပစ္စည်းများ အလွန်အကျွံသုံးစွဲမှုသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စေသည့် အဓိကအကြောင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

#အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးမှုထိန်းချုပ်ခြင်းဆောင်ရွက်ချက်များ

အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးခြင်းကို ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ ဝိုင်းဝန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန် အိုဇုန်းလွှာ ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ ဗီယင်နာကွန်ဗင်းရှင်းကို ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင်လည်းကောင်း၊ အိုဇုန်းလွှာ ပျက်စီးစေသော ဒြပ်ပစ္စည်းများ ထိန်းချုပ်ရေးဆိုင်ရာ မွန်ထရီရယ် နောက်ဆက်တွဲ စာချုပ်ကို ၁၉၈၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့တွင် လည်းကောင်း အတည်ပြု ချုပ်ဆိုခဲ့ကြပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများအားလုံး ပူးပေါင်းပါဝင်၍ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

#ကမ္ဘာ့အိုဇုန်းလွှာထိန်းသိမ်းရေးနေ့

မွန်ထရီရယ် နောက်ဆက်တွဲစာချုပ်ကို အောင်မြင်စွာ ချုပ်ဆိုနိုင်ခဲ့သော စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့ကို "ကမ္ဘာ့ အိုဇုန်းလွှာထိန်းသိမ်းရေးနေ့"အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံသည် အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးစေသော အဓိကဒြပ်ပစ္စည်းဖြစ်သည့်ကလိုရိုဖလူရိုကာဗွန်(CFCs) ထုတ်လုပ် အသုံးပြုမှုကို ၂၀၁၀ ခုနှစ်ကပင် ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပြီး ဟိုက်ဒရိုကလိုရိုဖလူရိုကာဗွန် (HCFCs) များ အသုံးပြုမှုကို ၂၀၄၀ ပြည့်နှစ်တွင် အပြီးသတ် ရပ်ဆိုင်းနိုင်ရန် ၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်အလိုက် ကန့်သတ်ပမာဏအတိုင်း ခွဲတမ်းစနစ်ဖြင့်သာ တင်သွင်းခွင့်ပြုလျက်ရှိသည်။

မွန်ထရီရယ် နောက်ဆက်တွဲစာချုပ်အရ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံ အားလုံး၏ အိုဇုန်းလွှာကာကွယ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၀ ခုနှစ်အတွင်း ကာဗွန်ဒိုင် အောက်ဆိုဒ် ၃၅ ဘီလီယံတန်ခန့်နှင့် ညီမျှသည့် အိုဇုန်းလွှာကိုပျက်စီးစေသော ဓာတ်ငွေ့များ လေထုအတွင်း ထုတ်လွှတ်မှုကို တားဆီးပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ရသီဥတု ပြောင်းလဲမှုတိုက်ဖျက်ရေးကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်ခဲ့သည်။

ယခုအခါ အိုဇုန်းလွှာကိုပျက်စီးစေသော အအေးပေးဒြပ်ပစ္စည်းများအစား အစားထိုးအသုံးပြုနေသည့် ဟိုက်ဒရို ဖလူရိုကာဗွန် ( HFCs) များသည် အင်အားကြီးသော မှန်လုံ အိမ် အာနိသင်ရှိသည့် (Greenhouse Gas-GHGs) ဓာတ်ငွေ့များဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိချက်များအရ၎င်း HFCs များ ထုတ်လုပ်မှု၊ သုံးစွဲမှုတို့ကို လျှော့ချနိုင်ရန် မွန်ထရီရယ် နောက်ဆက်တွဲစာချုပ် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများ၏ (၂၈) ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးတွင် ကီဂါလီပြင်ဆင်ချက်ကို ချမှတ်ခဲ့ကြပြီး HFCs များ ထုတ်လုပ်သုံးစွဲမှုကို ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံ များတွင် ၂၀၁၉ ခုနှစ်နှင့်၂၀၂၀ ခုနှစ်တို့မှစ၍လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် ၂၀၂၉ ခုနှစ်မှ စ၍လည်းကောင်း လျှော့ချခြင်းဖြင့် အိုဇုန်းလွှာပျက်စီးမှု ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့်အတူ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု လျှော့ချခြင်းကိုပါ တစ်ကမ္ဘာလုံး၏ ပူးပေါင်းမှုဖြင့် အရှိန်အဟုန်မြှင့် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။

အိုဇုန်းလွှာကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေသော ဒြပ်ပစ္စည်းများနှင့် ၎င်းဒြပ်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများမှာ-

#ကလိုရိုဖလူရိုကာဗွန်(CFC)

ရေခဲသေတ္တာ၊ မော်တော်ယာဉ် လေအေးပေးစက်၊ အအေးခန်း စူပါမားကတ်နှင့် ကုန်တိုက်ကြီးများရှိ Chiller များတွင် အအေးပေးပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုသည်။

ဆိုဖာရေမြှုပ် ထုတ်လုပ်ရာတွင် အမြှုပ်ထစေသော ပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုသည်။

ရင်ကျပ်ရောဂါ ဝေဒနာရှင်များအတွက် ရှူဆေးများတွင် အသုံးပြုသည်။

လျှပ်စစ်ပစ္စည်းများကို သန့်စင်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။

#ဟိုက်ဒရိုကလိုရိုဖလူရိုကာဗွန်(HCFC)

အိမ်သုံး/အဆောက်အအုံသုံး လေအေးပေးစက်များ၊ အအေးခန်း စူပါမားကတ်နှင့် ကုန်တိုက်ကြီးများရှိ Chiler များတွင် အအေးပေးပစ္စည်းများအဖြစ် အသုံးပြုသည်။

ဆိုဖာရေမြှုပ် ထုတ်လုပ်ရာတွင် အမြှုပ်ထစေသော ပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုသည်။

#ကာဗွန်တက်ထရာကလိုရိုဒ်(CCI4)

သတ္တုပစ္စည်းများ သန့်စင်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။

#မီသိုင်းကလိုရိုဖောင်း(CH3cci3)

အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်း သန့်စင်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။

#မီသိုင်းဘရိုမိုဒ် (CH3Br)

စိုက်ပျိုးမြေများကို ပိုးသ--တ်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးရေး ထုတ်ကုန်များ ပိုးသ-တ်ခြင်းတွင် အသုံးပြုသည်။

#ဟေလွန် (CBr F3)

မီးသ--တ်ဆေးဘူးများတွင် အသုံးပြုသည်။ အိုဇုန်းလွှာ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် တစ်ဦးချင်းစီ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန်အချက်များ

ပြည်သူတစ်ဦးချင်းအနေဖြင့် အောက်ပါအချက်များကို ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် အိုဇုန်းလွှာ ပျက်စီးမှုနှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်း နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ရေခဲသေတ္တာ၊ လေအေးပေးစက် စသည့် အအေးပေး အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရာတွင် Ozone Friendly (33) CFC/HCFC Free(38) Energy Efficiency အမှတ်အသားပါသော ပစ္စည်းများကိုသာ ရွေးချယ်ဝယ်ယူ သုံးစွဲကြပါ။

ဟေလွန်ပါဝင်သည့် မီးသ--တ်ဆေးဘူးများ သုံးစွဲမှုကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

ပန်းနာရောဂါနှင့် နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါအတွက် ကလိုရိုဖလူရိုကာဗွန် - CFC ပါဝင်သော ရှူဆေးများအား အခြားခေတ်မီ အစားထိုး ကုသနည်းများကို ခံယူပါ။

ပြည်ပသို့တင်ပို့သည့် သီးနှံထုတ်ကုန်များကို ပိုးသ--တ်ရာတွင် မီသိုင်းဘရိုမိုဒ်- CH3Br အစား အခြား အိုဇုန်းလွှာ ထိခိုက်မှုမရှိသည့် အစားထိုး
ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုပါ။

မှန်လုံအိမ်အာနိသင်ရှိသည့် အိုဇုန်းလွှာကို ပျက်စီးစေသော ဒြပ်ပစ္စည်းများကို လျှော့ချသုံးစွဲခြင်း၊ စနစ်တကျ သုံးစွဲခြင်းဖြင့် အိုဇုန်းလွှာ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုနှင့် ရာသီဥတု ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို လျှော့ချ ကာကွယ်ပါ။

#ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာ

1. Goal - (ပန်းတိုင်။)
2. Vision - (ရေရှည် ရည်ရွယ်ချက်။)
3. Mission - (ရေလတ် ရည်ရွယ်ချက်။)...
4. Objective - (ရည်ရွယ်ချက်။)
5. Project - (စီမံကိန်း။)
6. Organization - (အဖွဲ့အစည်း။)
7. Management - (စီမံခန့်ခွဲမှု။)
8. Leadership - (ခေါင်းဆောင်မှုအရည်အချင်း။)
9. Method - (နည်းစနစ်ကျ နည်းလမ်း။)
10. Strategy - (နည်းဗျူဟာ။)
11. Policy - (မူဝါဒ။)
12. Structure - (ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ။)
13. Work-place - (လုပ်ငန်းခွင်။)
14. Responsibility - (တာ၀န်ယူဆောင်ရွက်မှု။)
15. Accountability - (တာ၀န်ခံမှု၊ တာ၀န်ရှိမှု။)
16. Authority - (အာဏာရှိမှု။)
17. Mutual-Respect - (နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန်လေးစားမှု။)
18. Inspiring - (စိတ်ဓာတ်တက်ကြွ ဆောင်ရွက်ခြင်း။)
19. Negotiation - (ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးဆောင်ရွက်ခြင်း။)
20. Corporation - (တစည်းတလုံးတည်းဆောင်ရွက်ခြင်း။)
21. Representative - (ကိုယ်စားလှယ်။)
22. Empowering - (လုပ်ပိုင်ခွင့် အာဏာပေးအပ်ခြင်း။)
23. Reinforcement - (လိုအပ်သည့် အကူအညီပေးမှု။)
24. Contribution - (၀င်ရောက်ကူညီခြင်း။)
25. Affirmation - (အခိုင်အမာပြောဆိုခြင်း။)
26. Schedule - (အစီအစဉ်တကျ ဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ်။)
27. Planning - (အစီအစဉ်ရေးဆွဲခြင်း။)
28. Staffing - (၀န်ထမ်းအင်အားဖြည့်ဆည်းခြင်း။)
29. Motivation - (စိတ်ဓာတ်တွန်းအားပေးခြင်း။)
30. Activity - (လုပ်ဆောင်မှု။)
31. Coordination - (လုပ်ငန်းညှိနှိုင်း၊ ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ခြင်း။)
32. Controlling - (ထိန်းသိမ်း၊ ကွပ်ကဲဆောင်ရွက်ခြင်း။)
33. Delegation - (လုပ်ငန်းတာ၀န် ခွဲဝြေခင်း၊ ကိုယ်စားလှယ်ပေးခြင်း။)
34. Communication - (ပြန်ကြားဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်ခြင်း။)
35. Information Sharing - (အသင်းအချက်အလက် မျှဝြေခင်း။)
36. Memorandum - (သတိရစေရန်ရေးထားချက်၊ မှတ်တမ်း။)
37. Team-Working - (အဖွဲ့လိုက် ပူးပေါင်းပါ၀င်ဆောင်ရွက်ခြင်း။)
38. Time-Management - (အချိန်နှင့် လျှော်ညီစီမံခန့်ခွဲမှု။)
39. Job-Description (JD) - (လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု တာ၀န်၊ ၀တ္တရားများ။)
40. Initiation - (အစပျိုးလုပ်ဆောင်ခြင်း။)
41. Establishing - (အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း။)
42. Monitoring - (စောင့်ကြည့် အကဲဖြတ်လုပ်ဆောင်ခြင်း။)
43. Evaluation - (ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ဆောင်ရွက်ခြင်း။)
44. Sustainability - (ရေရှည် တည်တံ့ခိုင်မြဲခြင်း။)
45. Accomplishment - (လုပ်ငန်းပြည့်စုံပြီးမြောက်ခြင်း။)
46. Innovation - (ဆန်းသစ်တီထွင်ခြင်း။)
47. Performance - (ပြုမူဆောင်ရွက်ခြင်း။)
48. Appraisal - (သုံးသပ်အကဲဖြတ်မှု။)
49. Safe & Security - (လုံခြုံစိတ်ချမှု။)
50. Role & Responsibility- (တာ၀န်၊ ၀တ္တရားများ။)

Immigration Officer = လ၀ကမှူး
Deputy Assistant Immigration Officer = ဒု လ/ထ လ၀ကမှူး
Chairman/President = ဥက္ကဋ္ဌ
Director General = ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
Managing Director = ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေး မှူး
Director = ညွှန်ကြားရေးမှူး
Deputy Director = ဒု ညွှန်ကြားရေးမှူး
Assistant Director = လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
Secretary = အတွင်းရေးမှူး
Joint Secretary = တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူး
General Manager = အထွေထွေမန်နေဂျာ
Chief Officer = ဦးစီးမှူး
Member = အဖွဲ့၀င်
Circle Officer = တိုက်နယ်အရာရှိ
Officer In Charge = တာ၀န်ခံ အရာရှိ
Supervisor = ကြီးကြပ်ရေးမှူး
Supervisor In Charge = ကြီးကြပ်ရေးတာ၀န်ခံ
Township Medical Officer (TMO) =မြို့နယ်ကျန်းမာရေး ဦးစီးဋ္ဌာန မှူး၊ မြို့နယ်ဆရာ၀န်
Station Medical Officer = တိုက်နယ်ဆရာ၀န်
Township administrator = မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး
Village administrator = ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး
100 Houses Group Elder = ရာအိမ်မှူး
10 Houses Group Elder = ဆယ်အိမ်မှူး
Town's Elder = မြို့မိမြို့ဖ
Street Elder = လမ်းမှူး
Ward Elder = ရပ်ကွက်မှူး
Village Head Man = ရွာသူကြီး
Trustee = ဂေါပက
Chief Justice of the Union = နိုင်ငံတော် တရားသူကြီးချုပ်
Attorney General = နိုင်ငံတော် ရှေ့နေချုပ်
Sessions Judge = စက်ရှင် တရားသူကြီး
Additional Sessions Judge =ရာဘက်စက်ရှင် တရားသူကြီး
Additional District Magistrate = ရာဘက် စက်ရှင်တရားသူကြီး
Government Advocte = တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေ
Barrister at Law = ၀တ်လုံတော်ရ
Doctor of Law = ဥပဒေပါရဂူ
Notary Public = စာချုပ်စာတမ်းဆိုင်ရာ ရှေ့နေ
Higher Grade Pleader = အထက်တန်းရှေ့နေ
Lawyer = ရှေ့နေ
Judge / Adjudicator= တရားသူကြီး
Appraiser = ရာဘက်တရားသူကြီး
First Class Power Magistrate = ပထမတန်း အာဏာရတရားသူကြီး
Special Power Magistrate = အထူးအာဏာရ ပြစ်မှုတရားသူကြီး
Higher Authority = အထက်အာဏာပိုင်
Superior Officer = အထက်အရာရှိ
Patron = နာယက
Administration Officer = သင်တန်းအုပ်ချုပ်ရေးမှူး
Jailor = ထောင်မှူး
Accused =တရားခံ
Complaint/ Plaintiff = တရားလို
Petition Clerk = လျှောက်လွှာစာရေး
Bailiff = ဘီလစ်စာရေး
Judicial Office Grade (3) = တရားရေး၀န်ထမ်း အဆင့် ၃
Civil Service = နိုင်ငံ၀န်ထမ်း
Bishop / Arch Bishop = ဂိုဏ်းချုပ်
ရာထူးအခေါ်အဝေါ်များ ၂
◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼
DD        ဒု-ညွှန်                   Deputy Director
AD        လက်ညွှန်              Assisant Director
SO        ဦးစီး                       Staff Officer
DSO      ဒု-ဦးစီး                   Deputy  Staff Officer
BC         ဌာနခွဲစာရေး           Branch Clerk
EE      အင်ဂျင်နီယာမှူး           Executive  Engineer
AE      လက်ထောက်အင်ယာ  Assistant  Engineer
SAE   အငယ်တန်းအင်ယာ-၂  Sub Assistant Egnr
JE      အငယ်တန်းအင်ယာ -၃ Junior Engineer
Director        ညွှန်မှူး                 
DYSE    ဒု အင်ယာမှူးကြီး  Deputy Superintendent Engineer
ဝန်ထမ်းဝေါဟာရများ
◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼
လစာနှင့်စရိတ် = pay and allowance
အလုပ်သင်= under-training
အစမ်းခန့် = probation
ရာထူးအနွယ် = lien
ချိန်နှုန်းလစာ = time - scale pay
ပုံသေလစာ = fixed pay
ကနဦးလစာ= initial pay
လုပ်ခ = wages
လစာနှုန်း= pay - scale
အမြင့်ဆုံးလစာ = maximum pay
အနိမ့်ဆုံးလစာ= minimum pay
နှစ်တိုး   = increment
ဒေသစရိတ်= compensatory local                   allowance
အလုပ်ခွင်စည်းကမ်း = Conditions of work
အလုပ်ချိန်စည်းကမ်း = Conditions during working hours
ဌာနဆိုင်ရာအရေးယူခြင်း = Departmental Action
အယူခံပိုင်ခွင့် = Right of Appeal
စွဲချက်တင်ခြင်း = Charge
စည်းကမ်း = Discipline
ကျင့်ဝတ် = Conduct
ဂရုဏာကြေး = Compassionate Allowance
ခန့်ပိုင်ခွင့်ရှိသူ = Appointing Authority
......................
ခွင့်အမျိုးအစားများ နှင့် ပင်စင်အမျိုးအစားများ ကို မြန်မာ၊အင်္ဂလိပ် နှစ်မျိုး
◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼◼
(၁)ရှောင်တခင်ခွင့်  (Casual Leave)
(၂)ကူးစက်ရောဂါကာကွယ်ခွင့် (Quarantine Leave)
(၃)လုပ်သက်ခွင့် (Earned Leave)
(၄)ဆေးလက်မှတ်ခွင့်(Medical Leave)
(၅)လစာမဲ့ခွင့် (Leave Without Pay)
(၆)မီးဖွားခွင့် (Meternity Leave)
(၇)အထူးမသန်စွမ်းခွင့် (Special Disability Leave)
(၈)ဆေးရုံခွင့် (Hospital Leave)
(၉)သင်္ဘောသားနာမကျန်းခွင့် (Seaman' Sick Leave)
(၁၀)ပညာလေ့လာဆည်းပူးခွင့် (Study Leave)
ပင်စင်အမျိုးအစားများ
(၁)သက်ပြည့်ပင်စင်  (superannuation pension)
(၂)နှစ်ပြည့်ပင်စင် (retiring pension)
(၃)နာမကျန်းပင်စင်(invalid pension)
(၄)လျော်ကြေးပင်စင်(compensation pension)
(၅)အထူးပင်စင်( extraordinary pension)
(၆)မိသားစုပင်စင် (family pension)
(၇)လျှော့ပေါ့ပင်စင် (reduction pension)

သိထားသင့်သော
ရာထူးအခေါအဝေါ်များနှင့်ဝေါဟာရများ
++++++++++++++++++
Head of State = နိုင်ငံတော် အကြီးအကဲ
Minister = ဝန်ကြီး
Deputy Minister = ဒုတိယဝန်ကြီး
Prime Minister = ဝန်ကြီးချုပ်
President = သမ္မတ
Vice President =ဒုတိယသမ္မတ
State Counselor နိင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်
Pyidaungsu Hluttaw Speaker = ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်နာယက
Pyithu Hluttaw representative = ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်
Mayor = မြို့တော်ဝန်
Consul =ကောင်စစ်ဝန်
Mission = သံတမန်အဖွဲ့
Ambassador = သံအမတ်
Ambassadress = အမျိုးသမီး သံအမတ်
Intelligent Officer = ထောက်လှမ်းရေး အရာရှိ
Inspector = ရဲအုပ်
Sub-Inspector = ဒု-ရဲအုပ်
Police Station Officer = စခန်းမှူး
Surveillance Officer = နယ်ထိန်း အရာရှိ။
Police Warrant Officer = ရဲအရာခံ (မှုခင်း)
Police Sergeant = ရဲတပ်ကြပ်ကြီး
Bobby =ရဲသား
Buddy = ရဲဘော်
Township Officer = မြို့နယ်မှူး
Assistant Township Officer = လက်ထောက်မြို့နယ်မှူး
Deputy Township Officer = ဒုတိယ မြို့နယ်မှူး
Immigration Officer = လဝကမှူး
Deputy Assistant Immigration Officer = ဒု လ/ထ လဝကမှူး
Chairman/President = ဥက္ကဋ္ဌ
Parton = နာယက
Director General = ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်
Managing Director = ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေး မှူး
Director = ညွှန်ကြားရေးမှူး
Deputy Director = ဒု ညွှန်ကြားရေးမှူး
Assistant Director = လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး
Head of Department = ဌာနမှူး
Secretary = အတွင်းရေးမှူး
Joint Secretary = တွဲဖက် အတွင်းရေးမှူး
General Manager = အထွေထွေမန်နေဂျာ
Chief Officer = ဦးစီးမှူး
Master of Ceremony = အခမ်းအနားမှူး
Member = အဖွဲ့ဝင်
Agent/Representative = ကိုယ်စားလှယ်
Circle Officer = တိုက်နယ်အရာရှိ
Officer In Charge = တာဝန်ခံ အရာရှိ
Supervisor = ကြီးကြပ်ရေးမှူး
Supervisor In Charge = ကြီးကြပ်ရေးတာဝန်ခံ
Township Medical Officer (TMO) =မြို့နယ်ကျန်းမာရေး ဦးစီးဋ္ဌာန မှူး၊ မြို့နယ်ဆရာဝန်
Station Medical Officer = တိုက်နယ်ဆရာဝန်
Township administrator = မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး
Village administrator = ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူး
100 Houses Group Elder = ရာအိမ်မှူး
10 Houses Group Elder = ဆယ်အိမ်မှူး
Town's Elder = မြို့မိမြို့ဖ
Overseer = အုပ်ချုပ်ရေးမှူး
Street Elder = လမ်းမှူး
Ward Elder = ရပ်ကွက်မှူး
Village Head Man = ရွာသူကြီး
Trustee = ဂေါပက
Chief Justice of the Union = နိုင်ငံတော် တရားသူကြီးချုပ်
Attorney General = နိုင်ငံတော် ရှေ့နေချုပ်
Sessions Judge = စက်ရှင် တရားသူကြီး
Additional Sessions Judge =ရာဘက်စက်ရှင် တရားသူကြီး
Additional District Magistrate = ရာဘက် စက်ရှင်တရားသူကြီး
Government Advocte = တရားရုံးချုပ်ရှေ့နေ
Barrister at Law = ဝတ်လုံတော်ရ
Doctor of Law = ဥပဒေပါရဂူ
Notary Public = စာချုပ်စာတမ်းဆိုင်ရာ ရှေ့နေ
Higher Grade Pleader = အထက်တန်းရှေ့နေ
Lawyer = ရှေ့နေ
Judge / Adjudicator= တရားသူကြီး
Appraiser = ရာဘက်တရားသူကြီး
First Class Power Magistrate = ပထမတန်း အာဏာရတရားသူကြီး
Special Power Magistrate = အထူးအာဏာရ ပြစ်မှုတရားသူကြီး
Higher Authority = အထက်အာဏာပိုင်
Superior Officer = အထက်အရာရှိ
Patron = နာယက
Administration Officer = သင်တန်းအုပ်ချုပ်ရေးမှူး
Jailor = ထောင်မှူး
Accused =တရားခံ
Complaint/ Plaintiff = တရားလို
Petition Clerk = လျှောက်လွှာစာရေး
Bailiff = ဘီလစ်စာရေး
Judicial Office Grade (3) = တရားရေးဝန်ထမ်း အဆင့် ၃
Civil Service = နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
Bishop / Arch Bishop = ဂိုဏ်းချုပ်
ရာထူးအခေါ်အဝေါ်များ နှင့် ဝန်ထမ်းဝေါဟာရများ
——
President = သမ္မတ
Vice President =ဒုတိယသမ္မတ
Pyidaungsu Hluttaw Speaker = ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်နာယက
Minister = ၀န်ကြီး
Deputy Minister = ဒုတိယ၀န်ကြီး
Prime Minister = ၀န်ကြီးချုပ်
Pyithu Hluttaw representative = ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်
Mayor = မြို့တော်၀န်
Consulate General =ကောင်စစ်၀န်
Ambassador = သံအမတ်
Ambassadress = အမျိုးသမီး သံအမတ်
Intelligent Officer = ထောက်လှမ်းရေး အရာရှိ
Inspector = ရဲအုပ်
Sub-Inspector = ဒု-ရဲအုပ်
Police Station Officer = စခန်းမှူး
Surveillance Officer = နယ်ထိန်း အရာရှိ။
Police Warrant Officer = ရဲအရာခံ (မှုခင်း)
Police Sergeant = ရဲတပ်ကြပ်ကြီး
Bobby =ရဲသား
Buddy = ရဲဘော်
Township Officer = မြို့နယ်မှူး
Assistant Township Officer = လက်ထောက်မြို့နယ်မှူး
Deputy Township Officer = ဒုတိယ မြို့နယ်မှူး

အခြေခံပညာဆရာ/ဆရာမများအတွက် သင်ရိုးသစ် မူလတန်းအဆင့် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်းဆိုင်ရာများ
--------------------------------------
စာသင်ခန်းအတွင်း စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရာတွင် ကလေးများအား
(၁) မသင်ယူမီစစ်ဆေးခြင်း။
(၂)သင်ယူနေဆဲစစ်ဆေးခြင်း။
(၃)သင်ယူပြီးချိန်စစ်ဆေးခြင်းတို့သည် နေ့စဥ်နှင့်အမျှ မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။၄င်းတို့ထဲမှ သင်ယူနေဆဲ စစ်ဆေးခြင်းသည် ပို၍ အရေးပါဆုံးဖြစ်သည်။စာသင်နေချိန်အတွင်း ကလေးများ၏ သင်ကြား၊သင်ယူမှု တတ်မြောက်မှု ပိုင်းကို သိရှိစေရန် အမြဲစစ်ဆေးရမည် ဖြစ်သည်။

စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရာတွင် ဘယ်သူတွေကို စစ်ဆေးမလဲ
(၁)ကျောင်းသား/သူတွေကိုစစ်ဆေးမည်
(၂) ဆရာ/ဆရာမတွေကို စစ်ဆေးမည်။
(၃)ကလေးများ သင်ယူပေါက်မြောက်ရရှိမှုအပေါ်မူတည်၍ မိမိသင်ကြားနေသော သင်နည်း Method တွေကို စစ်ဆေးမည်။

စာသစ်နှစ်၁နှစ်တာတွင် မဖြစ်မနေ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရမည့် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်း (၂)မျိုးရှိသည်။
(၁)မေးခွန်းပုံစံဖြင့်စစ်ဆေးအကဲဖြတ်
ခြင်း (Item Type)
(၂)အမှတ်ပေးစံဇယားဖြင့်စစ်ဆေးအကဲ
ဖြတ်ခြင်း (Rubric Type)
-မေးခွန်းပုံစံဖြင့် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရာတွင် (မှတ်မိခြင်း/နားလည်ခြင်း/အသံုးချခြင်း)တို့ကို မူဆင့်မေးခွန်းထုတ်ရာတွင် အသုံးပြုစစ်ဆေးရမည်။မှတ်မိ၊နားလည်၊အသုံးခြင်းအဆင့်၃ဆင့်ကို အခြေခံ၍ (မှား/မှန်၊ကွက်လပ်ဖြည့်၊ယှဥ်တွဲ၊မေးခွန်းတို၊နှုတ်မေးနှုတ်ဖြေ၊အဖွင့်မေးခွန်းများ အစရှိသည်တို့ဖြင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းမည်။
မေးခွန်းပုံစံဖြင့်စစ်ဆေးရာ၌-အတန်း၊ဘာသာ၊သင်ခန်းစာခေါင်းစဥ်၊စာသင်ချိန်၊သင်ယူမှုဦးတည်ချက်၊သိမှုအဆင့်၊စစ်ဆေးမည့်မေးခွန်းပုံစံ တို့ဖြစ်သည်။

-အမှတ်ပေးစံဇယားဖြင့် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရာတွင် (အလွန်ကောင်း၊ကောင်း၊ထပ်မံကြိုးစားရန်လို)ဇယားကွက်ပုံစံဖြင့်စစ်ဆေးရမည်။ ကောင်းအဆင့်အား စံအဖြစ်သတ်မှတ်စစ်ဆေးရမည်။
မူဆင့်တွင်.............
အလွန်ကောင်း=A ( Advanced Level)
ကောင်း =S (Satisfied Level)
ထပ်မံကြိုးစား
ရန်လို =E (Emerging Level)
အမှတ်ပေးစံဇယားဖြင့်စစ်ဆေးရာ၌- အတန်း၊ဘာသာ၊သင်ခန်းစာခေါင်းစဥ်၊
သင်ယူမှုဦးတည်ချက်၊စာသင်ချိန်၊လုပ်ငန်း
စစ်ဆေးမည်အချက်ဇယားကွက်
အသိပညာပိုင်း/စိတ်နေသဘောထား/
ကျွမ်းကျင်မှုပိုင်းတို့ကို စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။
ပညာသင်နှစ်၁နှစ်တာ တတ်မြောက်မှု စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရာတွင်
ဇူလိုင်/ဩဂုတ်လ= ၁ကြိမ်
အောက်တိုဘာလ= ၁ကြိမ်
ဒီဇင်ဘာလ = ၁ကြိမ်
မတ်လ = ၁ကြိမ်
စုစုပေါင်း ၄ကြိမ် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။
မူထက်ဆင့် ဖြစ်သော ပဥွမတန်း Grade-5 နှစ်ဆုံးစာမေးပွဲစစ်ဆေးခြင်းကို ခရိုင်အဆင့်(သို့မဟုတ်) မြို့နယ်အဆင့်မှ စစ်ဆေးသွားမည်ဟု သိရှိရပါသည်။