SIM ကတ်မလို၊ အင်တာနက်မလိုဘဲ ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်သည့် မိုဘိုင်းဖုန်းကို နာမီဘီးယားကျောင်းသား တီထွင်

Simon Petrus ဆိုတဲ့ Namibia နိုင်ငံက ၁၉ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသားတစ်ဦးဟာ SIM card မလိုဘဲ ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်တဲ့ မိုဘိုင်းဖုန်းတစ်လုံးကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ပြီး နည်းပညာလောကကို အံ့အားသင့်စေခဲ့ပါတယ်။

ရေဒီယိုလှိုင်းသုံး ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာကို အသုံးပြုထားတဲ့ ဒီကိရိယာဟာ SIM card၊ မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေး မျှော်စင်တွေ ဒါမှမဟုတ် အင်တာနက်လိုင်းတွေ မလိုဘဲ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဆက်သွယ်ရေး အခြေခံအဆောက်အအုံ ချို့တဲ့တဲ့ ကျေးလက်ဒေသတွေအတွက် ဒီတီထွင်မှုဟာ အရေးပါတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ်ပါပဲ။

သူ့ရဲ့ကိရိယာကို အသုံးမလိုတော့တဲ့ အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းထုတ်လွှင့်တဲ့ စက်ကိရိယာတွေသုံးပြီး ပြုလုပ်ထားတာဖြစ်ပြီး အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့ တီဗီဖန်သားပြင်နဲ့ ကင်မရာတစ်လုံးပါ ပါဝင်နေပါတယ်။ Simon ရဲ့ တီထွင်မှုဟာ နည်းပညာမဖွံ့ဖြိုးသေးတဲ့ ဒေသတွေကနေ ပေါ်ထွက်လာနိုင်တဲ့ ဖန်တီးနိုင်စွမ်းတွေကို မီးမောင်းထိုးပြနေပြီး အင်တာနက်မလိုတဲ့ ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာအသစ်တွေ အတွက် လမ်းခင်းပေးလိုက်တာပါပဲ။

အသေးစိတ်အချက်များ

၁။ ဆက်သွယ်ရေးနည်းလမ်း

ရေဒီယိုလှိုင်းသုံး (RF Communication) နည်းပညာကို အခြေခံထားပြီး Walkie-Talkie စနစ်နဲ့ဆင်တူပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့စက်က ပုံမှန်မိုဘိုင်းဖုန်းလို အလုပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။

၂။ ပစ္စည်းများ

အမှိုက်ပုံထဲက အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းတွေ၊ ရိုးရိုး radio transmitter တွေနဲ့ သူကိုယ်တိုင် တပ်ဆင်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

၃။ အထူးခြားဆုံးအချက်

ဒီဖုန်းမှာ တီဗီကြည့်လို့ရတဲ့ ဖန်သားပြင်နဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်လို့ရတဲ့ ကင်မရာပါ ပါဝင်နေပါတယ်။

၄။ ကျေးလက်ဒေသအတွက် အရေးပါမှု

ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းမရှိတဲ့ ကျေးလက်နေ လူထုအတွက် ဈေးနှုန်းချိုသာပြီး အဆင်ပြေစွာ အသုံးပြုနိုင်မယ့် နည်းပညာဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

Simon Petrus ရဲ့ ဒီတီထွင်မှုဟာ အာဖရိကလို နည်းပညာနောက်ကျနေတဲ့ ဒေသတွေကနေ ကမ္ဘာကို စိန်ခေါ်နိုင်တဲ့ ဖန်တီးမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အနာဂတ်မှာ ပိုမိုတိုးတက်မယ့် offline ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာတွေအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ချပေးလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုးကားချက်များ

1။ Namibian Youth, Simon Petrus, Builds Phone That Works Without SIM Card or Airtime

https://africaglobalnews.com/namibian-youth-simon-petrus-builds-phone-that-works-without-sim-card-or-airtime/?utm_source=chatgpt.com

2. Africanews

No sim nor airtime needed for calls, Namibian student builds this phone from scrap

https://www.africanews.com/2016/08/19/a-mobile-phone-that-needs-no-sim-nor-airtime-to-make-calls-namibian-high-school//?utm_source=chatgpt.com

3. Dr. cool (Youtube)

https://youtu.be/lo6uzblmqYE?si=Mfp3l20ahD-RoPM3

Image Credit - TechTimes

WY

11/6/25

ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန။(MOE)
အခြေခံ ပညာဉီးစီးဌာန။ (DBE)

ဒီနေ့ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်မှာ အများစု share နေကြတဲ့ ချိုင်းနားခရီးသည် ၂ ဦးက သယ်ဆောင်လာတဲ့ အပင်ရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိအသစ်တမျိုးကို ယူအက်စ်မှာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိတယ်ဆိုတဲ့သတင်းကို ဖတ်ရပါတယ်။

ဒီရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိဟာ ဖျူစေရီယမ် မျိုးစိတ်တမျိုးဖြစ်တဲ့ Fusarium graminearum (Gibberella zeae) ဖြစ်ကြောင်းလည်း သတင်းများကို ရှာဖွေဖတ်ရှုကြည့်ရာမှတဆင့် သိရပါတယ်။ ယူအက်စ်ရဲ့ တိကျသေချာတဲ့ ပိုးမွှားရောဂါဝင်ရောက်မှုထိန်းချုပ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကြောင့်လည်း အချိန်မီသတိပြုတားမြစ်နိုင်တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအပင်ရောဂါ အဓိကကျရောက်တဲ့သီးနှံတွေကတော့ ပြောင်း (head blight) နဲ့ ဂျုံ (panical blight) ရောဂါတွေကို ဖြစ်စေတာပါ။ အပင်ရောဂါတွေကျရောက်ခြင်းဆိုတာက စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍမှာ မထူးဆန်းတော့သလိုထင်ရပေမယ့် ဒီရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိကို သယ်ဆောင်လာမှုမှာတော့ ဘာလို့အကျယ်တဝင့်ဖော်ပြရသလဲဆိုရင် ဒီမှိုအမျိုးအစားကနေ မှိုအဆိပ် deoxynivalenol (DON) ကိုထုတ်ပေးပြီး ရောဂါကျထားတဲ့ ပြောင်းဖူးနဲ့ ဂျုံကို စားမိတဲ့ လူနဲ့ အခြားသက်ရှိ (တိရိစ္ဆာန်) တွေမှာ အော့အန်ခြင်းနှင့် အစာ၊အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေဖြစ်စေနိုင်ခြင်းစတဲ့ အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်လို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ကျနော်တို့အားလုံးသိရှိပြီးသားဖြစ်တဲ့အတိုင်း အပင်ရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိအများစုဟာ လူနဲ့အခြားသက်ရှိအပေါ် အန္တရာယ်မဖြစ်စေနိုင်ပါဘူး။ ငရုပ်သီး၊ မြေပဲမှာကျတဲ့ Aspergillus sp. မှိုမျိုးစိတ်ကထုတ်တဲ့မှိုအဆိပ်ဟာ လူရဲ့အသည်းကို ရေရှည်မှာထိခိုက်စေပြီး ကင်ဆာအထိအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်တာ၊ နှင်းဆီပင်ရဲ့ ဆူးမှာသာ ကျရောက်တတ်တဲ့ မှိုရောဂါတမျိုးဟာ ဆူးနဲ့ထိခိုက်မိသူအတွက် အရေပြားယားယံမှုဖြစ်စေပြီး အရေပြားမှိုအဖြစ်ကူးစက်စေနိုင်ပါတယ်။

ချိုင်းနားကနေ မျိုးစေ့တွေကို တရားမဝင်ရော၊ တရားဝင်ရော ဝယ်ယူစိုက်ပျိုးမှုရှိကြပြီး နယ်မြေအရ ထိစပ်နေတဲ့ ကျနော်တို့နိုင်ငံထဲမှာရော ယနေ့စိတ်ဝင်စားမှုမြင့်မားနေတဲ့ ရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိဟာ ရောက်နေပြီးသားရော ဖြစ်မနေနိုင်ဘူးလားလို့ တွေးမိပါတယ်။
မရှိသေးရင်တော့ ကံအကောင်းဆုံးဖြစ်နိုင်ပြီး ရှိပြီးပြီဆိုရင်လည်း စိုးရိမ်လွန်ကဲနေရုံနဲ့တော့ မပြီးပါဘူး။ စိုက်ပျိုးမှုကာလတစ်လျှောက်လုံးနဲ့ ရေရှည်မှာ သတိပြုဂရုတစိုက်ရှိကြဖို့ပါပဲ။

ဒါဆိုရင် ပြောင်းဖူးမစားရဲကြတော့ဘူးလား၊ ဂျုံနဲ့ပြုလုပ်ထားတဲ့ အစားအစာတွေကို မစားပဲနေကြရမှာလားလို့ တွေးတဲ့အခါ ကျနော်တို့နိုင်ငံသားတွေအတွက် အဓိကအစားအစာဟာ ဆန်ဖြစ်ပြီး ပြည်ပတင်ပို့ရောင်းချမှုအတွက် အစေ့ထုတ်ပြောင်းစိုက်ပျိုးမှုနဲ့ ဂျုံစိုက်ပျိုးမှုက အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဝင်ငွေရသီးနှံဖြစ်နေတာကြောင့် သတိထားရမယ့်အချက်ထဲမှာတော့ ပါဝင်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဆိုရင် မဖြစ်မနေစိုက်ပျိုးမှု/စားသုံးမှုရှိလာမယ့် ပြောင်းနဲ့ ဂျုံသီးနှံအတွက် ဘာတွေကိုသတိထားကြဖို့လိုမလဲ ….

ဖျူစေရီယမ်ရောဂါဖြစ်စေမှိုရဲ့ ထုံးစံအတိုင်း ရှင်သန်နိုင်စွမ်းအင်မတန်မြင့်ပါတယ်။ ရောဂါကျအပင်အစိတ်အပိုင်း၊ မျိုးစေ့၊ မြေကြီး နေရာအစုံမှာခိုအောင်းရှင်သန်နိုင်ပါတယ်။ အစိုဓာတ်နည်း၊ မြေအာဟာရအားနည်း၊ မြေချဉ်ငံကိန်း ၅ အောက်မှာ ၆ နှစ်ခန့်အထိ ရှင်သန်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။

ရောဂါကင်းစင်သောမျိုး၊ ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိသောမျိုးကို တိကျစွာစစ်ဆေးရွေးချယ်စိုက်ပျိုးနိုင်ပါမလားဆိုတာက မသေချာပါဘူး (လက်ရှိ နည်းပညာအားနည်းချက်၊ resource person အားနည်းချက်၊ အခြား….ကြောင့်ပါ)။
မြေကို ပြင်ဆင်ခြင်းကိုတော့ အချိန်ယူပြီး သေချာပေါက် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ စောလျဉ်စာရိတ်သိမ်းခြင်း၊ စုပုံသိမ်းဆည်းမှုမပြုခြင်း၊ ကင်းထောက်စစ်ဆေးပြီး ရောဂါကျ ပြောင်းဖူးကို စနစ်တကျဖယ်ရှားဖျက်ဆီးခြင်း၊ ပင် ကြွင်းပင်ကျန်ရှင်းလင်းခြင်း၊ အစိုဓာတ် လုံလောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အာဟာရမျှတအောင်ထည့်သွင်းခြင်း တို့ကို လုပ်ဆောင်ဖို့မခက်ခဲပါဘူး။

နောက်ဆုံးအချက်က ဓာတုမှိုသတ်ဆေးများ အသုံးပြုခြင်းအပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။
အကြောက်လွန်ပြီး ပြောင်းပင် စစိုက်ကတည်းက မှိုသတ်ဆေးတွေ တစိုက်မတ်မတ် ဖျန်းဖို့မလိုပါဘူး။ ပြောင်းဖူးမှာ အဓိကကျတဲ့ ရောဂါဖြစ်နေလို့ပါ။ ၂၅ %မှ ၅၀ % အဖိုပန်းခိုင်ထွက်ချိန်၊ ပြောင်းဖူးစတင်ထွက်ချိန်မှာ ကွင်းဆင်းကင်းထောက်ပြီး လိုအပ်ရင် ဆေးဖျန်းနိုင်ပါတယ်။ သင့်လျော်တဲ့ မှိုသတ်ဆေးများကတော့
Tebuconazole 25.9% (250 ml/100 L)
Prothioconazole 25%+ Tebuconazole 25 % (200-300 ml)
Metconazole 8.9%+ Pyraclostrobin 13.3% (300 g) ကို အစဉ်လိုက်အတိုင်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

လေ့လာစမ်းသပ်မှုများအရ ဒီ မှိုရောဂါအတွက် Azoxystrobin ဆေးကဲ့သို့သော Strobilurin အုပ်စုမှိုသတ်ဆေးများကို သီးသန့်အသုံးပြုခြင်းဟာ မှိုအဆိပ် DON ထုတ်မှုကို အားပေးစေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သတိပြုရပါမယ်။

Dr. DaDa
Ph. D Entomology

"မိုးတိမ်"တဲ့လား

#COVID19
#latin

ဖေ့ဘွတ် လူမှုကွန်ယက် အတွက် မြန်မာဘာသာစကားကို ယူနီကုတ်စံတမျိုးတည်းသာထောက်ပံ့တော့မယ်လို့ Meta ထုတ်ပြန်

Connect Burma | ဇွန် ၁၃

ဖေ့ဘွတ် (Facebook)နဲ့ Messenger လူမှုကွန်ယက်တွေပေါ်မှာ မြန်မာဘာသာအတွက် ယူနီကုတ် (Unicode)စံနှုန်း တမျိုးတည်းသာ ထောက်ပံ့တော့မယ်လို့ ဖေ့ဘွတ် ရဲ့ မိခင်ကုမ္ပဏီ Metaက ဒီကနေ့မှာ ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။

လာမယ့် ဇွန်လ ၂၆ရက်နေ့ကစလို့ မြန်မာဘာသာ (ယူနီကုတ်) နဲ့ မြန်မာဘာသာ (ဇော်ဂျီ) တို့အကြား အလိုအလျောက် စာသားပြောင်းလဲပေးတာကို ရပ်တန့်တော့မှာဖြစ်လို့ ဖေ့ဘွတ် (Facebook)နဲ့ Messenger တွေမှာ ဇော်ဂျီဖောင့်တွေနဲ့ ရေးသားထားတဲ့ မြန်မာဘာသာကို အသွင်အပြင်အမှန်နဲ့ မြင်နိုင်တော့မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ဆိုပါတယ်။

ဖုန်းတွင်ထည့်သွင်းထားတဲ့ ဘာသာစကားဆက်တင်ကို မြန်မာဘာသာ (‌‌ဇော်ဂျီ) လို့ သတ်မှတ်ထားဆဲဖြစ်ပြီး မြန်မာဘာသာ (ယူနီကုတ်) ကို မပြောင်းလဲထားပါက Facebook စာမျက်နှာမှာ ရှိတဲ့အကြောင်းအရာအပြည့်အစုံကို ဖတ်ရှုနိုင်တော့မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ Metaက ဆိုပါတယ်။

လက်ရှိအချိန်အထိ မိုဘိုင်းဖုန်းကနေ ဖေ့ဘွတ်(Facebook)လူမှုကွန်ယက်ကို အသုံးပြုရာမှာ မြန်မာဘာသာနဲ့ ရေးသားဖြန့်ဝေမှုများကို ဇော်ဂျီဖြစ်စေ ၊ ယူနီကုတ်ဖြစ်စေ ၂မျိုးစလုံးနဲ့ ရေးသားမှုတွေကို စာသားအသွင်အပြင်မှန်ကန်စွာ မြင်နိုင်အောင် ဖေ့ဘွတ်(Facebook)က အလိုအလျောက်ပြောင်းလဲပေးနေတာဘဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ ဝေဒနာကနေ အစပြုခဲ့တဲ့ CAT ရဲ့ ဂန္ထဝင်ခရီး

မျက်ရည်မှသည် ဘီလူးစက်ကြီးဆီသို့

ကမ္ဘာ့အင်အားအကြီးဆုံးကုမ္ပဏီတွေထဲက တစ်ခုဟာ အထီးကျန်ဆန်တဲ့ ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ ဝေဒနာကနေ မွေးဖွားလာခဲ့တယ်ဆိုတာ သင်သိပါသလား။

ဘင်ဂျမင် ဟုဒ် (Benjamin Holt) ဟာ လမ်းပင်မလျှောက်နိုင်ခင် သူ့ရဲ့မိခင်ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရပါတယ်။ အီလီနွိုင်း (Illinois) ပြည်နယ်က ချို့တဲ့တဲ့ လယ်ယာမြေတစ်ခုမှာ ကြီးပြင်းလာခဲ့ရတာမို့ စားဝတ်နေရေး အခက်အခဲများစွာနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါတယ်။ သူဟာ စားပွဲမှာ အစားအသောက်ပြည့်ပြည့်ဝဝ မရှိသလို၊ ကစားစရာအရုပ်တွေလည်း မရှိဘဲ သံချေးတက်နေတဲ့ ကိရိယာတွေနဲ့သာ ကြီးပြင်းခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့ရဲ့ စိတ်ကူးစိတ်သန်းတွေကတော့ အကန့်အသတ်မရှိခဲ့ပါဘူး။

ကလေးဘဝတုန်းက ဘင်ဂျမင်ဟာ သူ့ရဲ့ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို ကျော်လွန်ပြီး ပိုမိုကြီးကျယ်ခမ်းနားတဲ့ အရာတစ်ခုကို တည်ဆောက်ဖို့ အိပ်မက်မက်ခဲ့ပါတယ်။ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ သူဟာ စွန့်ပစ်သံအပိုင်းအစတွေကနေ သူ့ရဲ့ ပထမဆုံး လယ်ယာသုံးစက်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီစက်က အနိုင်နိုင်ပဲ အလုပ်လုပ်ခဲ့ပေမဲ့ ဘယ်တော့မှ မငြိမ်းနိုင်တဲ့ မီးပွားတစ်ခုကိုတော့ မွေးဖွားပေးခဲ့ပါတယ်။

နှစ်တွေကြာပြီးနောက် စီးပွားရေးကျဆင်းမှုကြီး (Great Depression) က လူအများအပြားကို လက်လျှော့သွားစေခဲ့တဲ့အချိန်မှာ ဘင်ဂျမင်ဟာ ရဲရင့်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ အရာအားလုံးကို စွန့်စားပြီး ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီကုမ္ပဏီရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ကွင်းပြင်တွေနဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းခွင်တွေက အလုပ်သမားတွေအတွက် ပိုမိုခိုင်ခံ့ပြီး ပိုမိုထိရောက်တဲ့၊ လူသားဆန်လုနီးပါးဖြစ်တဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေကို ဖန်တီးဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီလိုနဲ့ Caterpillar လို့ အမည်ရတဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခု မွေးဖွားလာခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ CAT လို့ပဲ ရိုးရိုးလေး သိကြပါတယ်။

ဒီနေ့ခေတ်မှာတော့ CAT ရဲ့စက်တွေဟာ ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးအနှံ့အပြားမှာ အင်ဂျင်သံတွေ မြည်ဟည်းနေပြီး လမ်းတွေ၊ မြို့ကြီးတွေနဲ့ အိပ်မက်တွေကို တည်ဆောက်နေကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အင်အားကြီးမားတဲ့ အင်ဂျင်တိုင်းရဲ့ နောက်ကွယ်မှာတော့ သူလုပ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြချင်ခဲ့တဲ့ ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်က ရှိနေပါတယ်။

အရေးကြီးတာက "သင်ဘာတွေ ဆုံးရှုံးခဲ့ရတယ်ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သင်ဘာတွေကို ရွေ့လျားဖို့ ဆန္ဒရှိလဲဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်"။ တောင်တစ်လုံးချင်းစီကို ရွေ့လျားရတာ ဖြစ်ရင်တောင်ပေါ့လေ။

ဘာလို့လဲဆိုတော့ "တစ်ခါတစ်လေမှာ အောင်မြင်မှုဟာ ဆင်းရဲမွဲတေမှု၊ လက်ဗလာဘဝနဲ့… မြေကြီးတွေပေကျံနေတဲ့ လက်တစ်စုံကနေ စတင်တတ်လို့ပါပဲ"။

Courtesy by Interesting World

ဘာသာပြန်

WY

12/6/25

ကလေးများအတွက် ရုပ်သံပုံပြင်စာအုပ် (Hearing Imparied + Visual Imparied): https://www.youtube.com/playlist?list=PLX5vsbz2GyrwX8wkg6j8o82iQiXG2WlCs

ကလေးများအတွက် ရုပ်သံစာအုပ်၊ကာတွန်းများ

သတင်းကတော့ တရုတ်၊ အမေရိက Rare Earth Material အားပြိုင်မှု အကြောင်းပါ။ စာရင်းထဲမှာ တတိယအကြီးဆုံး ထုတ်လုပ်သူကို တွေ့လိုက်တော့ စိတ်တောင် သိပ်မကောင်းဘူး ဖြစ်သွားတယ်။

https://www.ft.com/content/0fce7177-a713-4c06-ba22-0ae429efe73f