ဒီဓာတ်ပုံကို ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဂျပန်နိုင်ငံ နာဂါဆာကီမြို့မှာ ဗုံးကြဲပြီးနောက် ရိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်ပုံမှာ ကလေးလေးတစ်ယောက်ဟာ သူ့ညီလေးကို ကျောမှာချည် ကုန်းပိုးထားပြီး မီးသဂြိုဟ်ဖို့ စောင့်နေရင်း တိတ်တဆိတ်ရပ်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ သူ့ညီလေးက ဗုံးကြဲခံရပြီး ကွယ်လွန်သွားခဲ့တာပါ။

ဒီဓာတ်ပုံကို အမေရိကန်ဓာတ်ပုံဆရာ Joe O’Donnell က ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး အခြေအနေတွေကို မှတ်တမ်းတင်ရင်း ရိုက်ယူခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အထင်ရှားဆုံးကတော့ ကလေးလေးရဲ့ စိတ်ဓါတ်ကြံခိုင်မှုပါ။ ငိုကြွေးမနေဘဲ၊ တုန်လှုပ်မနေဘဲ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ သူလုပ်ရမယ့်အရာကို လုပ်ဖို့ ရပ်စောင့်နေခဲ့တာ။

ဒီဓာတ်ပုံဟာ စစ်ပွဲရဲ့ကြောက်မက်ဖွယ်အကျိုးဆက်တွေနဲ့ ဒါတွေကို သတ္တိရှိရှိ ရင်ဆိုင်နေတဲ့ ကလေးငယ်တစ်ယောက်ရဲ့ သင်္ကေတတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

စစ်ပွဲတိုင်းရဲ့နောက်ကွယ်မှာ အပြစ်မရှိဘဲ ဒုက္ခရောက်ရတဲ့ လူသားတွေ၊ အထူးသဖြင့် မယုံနိုင်လောက်တဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတွေကို အရွယ်နဲ့ မလိုက်အောင် ခွန်အားနဲ့ သယ်ပိုးနေရတဲ့ ကလေးတွေ ရှိနေတယ် ဆိုတာ ... ကျနော်တို့ကို သတိပေးနေသလိုပါပဲ။

Ref : positive mindset

"တတိယလှိုင်း ဗီဇပြောင်း Covid 19 ရောဂါလက္ခဏာများ"

ကူးစက်ခံရပြီး ၁ ရက်မှ ၃ ရက်
၁။ သာမန်အအေးမိအဖျားနှင့်ဆင်တူသည်။
၂။ လည်ချောင်းအနည်းငယ်နာသည်။
၃။ ဖျားနာကိုက်ခဲ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းမရှိ။
၄။ ပုံမှန်အတိုင်း အစားအသောက်မပျက်။

၄ ရက်မြောက်နေ့
၁။ အာသီးအနည်းငယ်ယောင်သည်။
၂။ စကားပြောလျှင် လည်ချောင်း နာလာသည်။
၃။ ကိုယ်အပူအချိန်မှာ ပုံမှန်အပူချိန် 36.5C ဖြစ်သည်။
သို့သော် အစားသောက်မြိုချရာတွင် အခက်အခဲရှိသည်။
ခေါင်းအနည်းငယ်ကိုက်မည်။
၄။ light belly အစာအိမ်လေထမည်။ အရက်မူးသကဲ့သို့
အနည်းငယ် မူးဝေနေမည်။

၅ ရက်မြောက်နေ့
၁။ လည်ချောင်းနာနေမည်။ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေမည်။
၂။ ကိုယ်အပူချိန် 36.5-36.7C တွင်ရှိမည်
၃။ အဆစ်အမြစ် ကိုက်ခဲနာကျင်မည်။

၆ ရက်မြောက်နေ့
၁။ ကိုယ်အပူချိန် 37 C+ အထက်ရောက်လာသည်။
၂။ သလိပ်မထွက်သည့် ချောင်းခြောက်ဆိုးသည်။
၃။ စကားပြောတိုင်း အစာစားတိုင်း လည်ချောင်း
နာကျင်နေမည်။
၄။ အားအင်ကုန်ခမ်းပြီး မောပန်းနွမ်းနယ်နေမည်။
၅။ ရံဖန်ရံခါတွင် အသက်ရှူရန် အခက်အခဲဖြစ်လာမည်။
၆။ inches feel pain ခြေချောင်းများ နာကျင်လာမည်။
၇။ ဝမ်းလျှော၍ အော့အန်မည်။

၇ ရက်မြောက်နေ့
၁။ ကိုယ်အပူချိန် 37.4-37.8C ရှိလာသည်။
၂။ ချောင်းအဆက်မပြတ်ဆိုးပြီး သလိပ်ပျစ်ပျစ်များ
ထွက်နေမည်။
၃။ ခေါင်းကိုက်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး ကိုက်ခဲနာကျင်နေ
မည်။
၄။ အပြင်းအထန် ဝမ်းလျှောမည်။
၅။ အော့အန်မည်။

၈ ရက်မြောက်နေ့
၁။ ကိုယ်အပူချိန် 38C +++ အထက်ထိရောက်လာပြီး
အပြင်းအထန်ဖျားလာမည်။
၂။ အသက်ရှူရန် အခက်အခဲဖြစ်လာသည်။
၃။ ချောင်းအဆက်မပြတ်ဆိုးမည်။
၄။ ခေါင်းကိုက်ပြီး အဆစ်အမြစ်နှင့် ကြွက်သားများ
နာကျင်မည်။
၅။ ခြေထောက်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်းတစ်ခုလုံး
ကိုက်ခဲနာကျင်မည်။

၉ ရက်မြောက်နေ့
၁။ ရောဂါအခြေအနေ အတိုးအလျော့မရှိပါ။
၂။ အပြင်းအထန် အဖျားတက်လာမည်။
၃။ အချို့ရောဂါလက္ခဏာများ သက်သာလာမည်။
၄။ သို့သော် အသက်ရှူရန်အတွက် အပြင်းအထန်
ကြိုးစားလာရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအနေအထားသို့
ရောက်လာလျှင် သွေးစစ်ပြီး ရင်ခေါင်းဓာတ်မှန်ရိုက်ရန်
လိုအပ်လာပြီဖြစ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံ ချူလာလောင်ကောင်ဆေးရုံမှ ထုတ်ပြန်သည်။

အကြံပြုချက်များ
***
၁။ မတ်(စ်)တပ်ပါ
၂။ လက်ကို ဆပ်ပြာဖြင့် စက္ကန့် (၂၀) ဆေးပါ
၃။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ၆ ပေအကွာနေပါ
၄။ ထိတွေ့ပြီးတိုင်း ပိုးသတ်ဆေးဖြင့် ဖြန်းပါ
၅။ လက်ဆွဲနှုတ်ဆက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြင်ပါ
၆။ အပြင်သွားလျှင် လက်အိတ်ဝတ်ပါ
___ တဆင့်ပြန်လည်မျှဝေပါတယ်

ဒီ ခံစားချက်က သင်ကြားရေးမှာ
ရှိနေစဥ်တစ်လျှောက် ကိုယ်တကယ်ခံစားခဲ့ရတဲ့
ခံစားချက် အစစ်အမှန်ပါ

ကိုယ်က မူလတန်းဘဝက လာတာ
မူပြတောင် လမ်းမပေါက် ကားမရောက်တဲ့
စစ်တောင်းကမ်းဘေးမှာ
ဆယ့်တစ်နှစ်နေလာခဲ့သူပါ

မူလတန်းပြဆရာမတစ်ယောက်ဟာ
သူ့အခန်းမှာ အချိန်တန်ရင်
ထွန်းပေါက်လာနိုင်တဲ့
ကလေးဘယ်နှစ်ယောက်ရှိလဲ
သူ ကောင်းကောင်း သိပါတယ်

ကလေးအယောက်လေးဆယ်ရှိရင်
အဲ့ထဲမှာ နဂိုဗီဇတော်တဲ့ ထူးချွန်တဲ့ကလေး
ဆယ်ဦးထက် မနည်းရှိတယ်

ဒါပေမယ့် အဲ့ (၁၀) ဦးလုံး ဟာ
သိပ်ထွန်းပေါက်ပြီး အထက်ပိုင်းထိ
မရောက်ကြဘူး
ဘာကြောင့်လဲ မေးရင် နိုင်ငံဆင်းရဲလို့ပါ

တန်းစဥ်ကူးပြောင်းမှု ဘာလို့လျော့လဲမေးရင်
အကြောင်းအရာတွေအများကြီးရှိတယ်
အဲ့အကြောင်းပြချက်တွေကြားမှာ
လေလွင့်သွားတဲ့ ပန်းကောင်းတွေ
အများကြီးပါ ပါတယ်

ဆရာ ဆရာမ စစ်ရင်
ကလေးတစ်ယောက်ကျောင်းထွက်တိုင်း
သူ့ရင်ကို စူးတစ်ခုစိုက်သလို နာကျင်ရတယ်
ရသမျှ လိုက်ဆွဲတယ်
မရနိုင်လို့ လက်လွတ်လိုက်တာတောင်
အဆင်ပြေရဲ့လား စိတ်ပူနေတုန်းပဲ
အပြင်ဘဝမှာ ထမင်းမှနပ်မှန်ရဲ့လား
ကြုံရင် မေးမိဆဲပါပဲ

ရွာကျောင်းတွေ ကြုံနေကြခံစားချက်က
ဒါလေးက ထူးချွန်မှာ
ရွာ ဂုဏ်ဆောင်နိုင်ကောင်းရဲ့
ကျောင်း ဂုဏ်ဆောင်နိုင်ကောင်းရဲ့
ရွာ စံပြလေးဖြစ်နိုင်ကောင်းရဲ့
ကျောင်းရဲ့ နမူနာကောင်းလေးဖြစ်နိုင်ရဲ့ အတွေးနဲ့
ရှိသမျှအားနဲ့ ဆွဲယူပျိုးထောင်ပေးတဲ့
ကလေးတစ်ယောက်ဟာ
မူလတန်းထဲကနေ အလယ်တန်းတွေထိ
အရိပ်တကြည့်ကြည့် ကြည့်နေနိုင်ပေမယ့်
အချိန်တန်တော့ မြို့ပေါ်တက်ပါရစေ
ခွင့်တောင်းလာတဲ့အခါ
ရင်နာနာနဲ့ သူတို့အတွက် ခွင့်ပြုကြရတယ်
ရွာ အ ထ က တွေမှာ
ဒီနှစ်တော့ တို့ကျောင်းအောင်ချက်ကောင်းမှာ
ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်ဟာ
မချိပြုံးအောက်မှာပဲ နှစ်တိုင်းပျော်ရတယ်

မကျေနပ်လို့ မဟုတ်ပါဘူးနော်
သိပ်တော်ပါတယ်ဆိုတဲ့ လူရည်ချွန်
ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ ပင်ရင်းဟာ
ရွာကျောင်းတစ်ခုရဲ့ ပန်းတစ်ပွင့်ဖြစ်ခဲ့တာ
ကိုယ့်လက်ထက်မှာကို ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်
တို့ကျောင်းကဖြေရင်လည်း ဒီကလေးက
All D လေးနဲ့ တို့ကျောင်းနာမည်လေး
မှတ်တမ်းကျန်ခဲ့မှာ သိပေမယ့်
ကလေးအတွက် တစ်စုံတစ်ခုလွဲချော်မှာစိုးလို့
ကျောင်းကြီးကို လက်လွှဲခဲ့ရတာမျိုး
ရွာဘက်မှာတာဝန်ကျဖူးတဲ့
ဆရာ ဆရာမတွေကြုံဖူးပါတယ်

ဒါတွေ ဘာကြောင့်ကြုံရလဲမေးရင်
ဆရာ မလုံလောက်လို့ပါ
ကလေးအပေါ်မှာ ပြည့်ဝတဲ့ထောက်ပံမှု
မပေးနိုင်လို့ လွဲချော်သွားမှာ စိုးရိမ်စိတ်နဲ့
မိဘရော ဆရာကပါ အားကိုးမိရာကို
လက်လွှဲကြရတာပါ

တကယ်က အခြေခံက ဆရာဆရာမတွေထဲမှာ
ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းတွေထက် ထူးချွန်တဲ့
ထက်မြက်တဲ့ လုပ်နိုင်တဲ့
လူတွေအများကြီး ရှိနေပါတယ်
သူတို့ဘယ်လောက်တော်လည်း မေးရင်
လူတန်းစားမျိုးစုံ ဉာဏ်ရည်မျိုးစုံကို
ရသမျှအားနဲ့ မဖြစ်လောက်တဲ့လစာကြားမှာ
ကုန်းရုန်းသင်ပေးနေတာ ကြည့်တာနဲ့ သိနိုင်တယ်

ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းကို
ကိုယ်သဘောမကျတာ မဟုတ်ဘူး
ကိုယ်လက်ခံတဲ့ ပညာရေးဆိုတာ
ကလေးကို စာတစ်ခုနဲ့တော်ဖို့ တတ်ဖို့
ပြုစုပျိုးထောင်ပေးတာ မဟုတ်ဘူး
လူနေမှုဘဝမှာ ကိုယ့်ပြဿနာကို
ကိုယ်တိုင် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့
ဘယ်အကြောင်းအရာလာလာ
ဖောက်ထွက်ရှင်သန်နိုင်ဖို့
လူတန်းစားပေါင်းစုံရဲ့ အနေအထား
အပြုအမူ ဓလေ့စရိုက်ကြားမှာ
သူ့ကိုယ်သူ ကောင်းမွန်စွာ
ထိန်းကြောင်းရပ်တည်နိုင်ဖို့
ကုန်ကုန်ပြောရရင်
ဘယ်ဆုံးဖြတ်ချက်မဆို
ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပြီး
ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကောင်းကောင်းဆိုးဆိုး
ခံနိုင်ရည်ရှိတတ်ဖို့ပါ
ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် ပြောရရင်
လူသားဆန်တဲ့ စိတ်ရှိဖို့ သင်ယူရာ
ပတ်ဝန်းကျင်လို့ ကျောင်းတွေကို
ကိုယ် သတ်မှတ်တာမို့
ဒီ အချိန် ဒါလုပ်
ဘာဖြစ်နေနေ ဒါ လုပ်ဆို လုပ်ဆိုတဲ့
နေရာတွေကို ကိုယ်က အားမပေးတာပါ

ဘာအလုပ် လုပ်ရင်
အောင်မြင်မလဲလို့ ကိုယ်မေးမိတဲ့အခါတိုင်း
ကိုယ့်ဇာတအရ ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းထောင်ပါ
ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းမှာ ဝင်လုပ်ပါ
သူတစ်ပါးလိုက်မမီအောင် ကျော်ကြားမယ်လို့
အပြောခံရတဲ့အခါ ကိုယ်ပြုံးနေလိုက်တာပဲ
ဘာမှ ပြန်မပြောဖြစ်ပါဘူး

ကိုယ့်အိမ်မက်ကို ကြားရင်
ရယ်ကြမှာ ကိုယ်သိပါတယ်
ကိုယ်က မခိုင်နှင်းဝေလိုမျိုး
မိဘမဲ့ဂေဟာလို ထောင်ချင်တာ
ဒါပေမယ့် ကိုယ်က ကလေးပိစိတွေကို
မွေးချင်တာတော့ မဟုတ်ဘူး
သူ့ဗီဇနဲ့ သူ ကြီးလာတဲ့ကလေးတွေကို
မူလတန်းအရွယ်လောက်မှ
ရွာဘက်ကျောင်းတွေက
ဗီဇအလိုက် selection လိုက်ရွေးပြီး
မူလတန်းကနေ အထက်တန်းအဆင့်
လုပ်ငန်းခွင် အသုံးချနိုင်တဲ့အထိ
အစ အဆုံး အခမဲ့
တစ်နှစ်ကို ကလေးထောင်နဲ့ချီပြီး
မွေးထုတ်လိုက်ချင်တာ
အဲ့ အစီအစဥ်ကို ကိုယ်မရှိတော့လည်း
လက်ဆင့်ကမ်းထိန်းပေးမယ့်
ခေါင်းဆောင်တွေပါ ထားခဲ့ချင်တာ
ဒါဟာ ငါ့နိုင်ငံကို ပြန်ထူထောင်ဖို့
အမြန်ဆုံးနည်းလမ်းပဲလို့ ကို
ကိုယ်က ယုံကြည်ရူးသွပ်တာ

ဘာလို့လဲမေးရင် စိတ်ဓာတ် စည်းကမ်းကို
နိုင်ငံအတွက် လိုအပ်တဲ့အနေအထားရအောင်
ငယ်ငယ်ထဲက ပြုစုပျိုးထောင်ရတာမို့ပါ
စိတ်ဓာတ် စည်းကမ်း အခြေမခိုင်ဘဲ
ပညာတတ်ရုံဟာ အဆိပ်အတောက်ကို
အားပိုကြီးအောင် လုပ်သလိုပါပဲ

ရာထူးလက်တစ်ဆစ်လေးရှိတာ
လူလေးနဲ့ မတန်လိုက်တာလို့
ယူတို့တွေးနေတယ် မဟုတ်လား
အိမ်မက်တွေက စျေးကြီးပေမယ့်
တကယ်ပိုက်ဆံမပေးရမှန်းသိလို့
ဘီလျှံနာအိမ်မက်တွေကိုလည်း
ကိုယ်က ကြုံရင် ကြုံသလိုမက်ပါတယ်
အိမ်မက်မို့ တကယ်တော့
ဖြစ်ချင်မှ ဖြစ်လာမှာပေါ့လေ
🙂🙂🙂

#မေချိုမီမောင်
11.6.2023

၊#ကျောင်းကော်မတီလူကြီးဘယ်လိုလူကိုခန့်သင့်လဲ......???????

#ကျောင်းအုပ်တစ်ယောက်က ကျောင်းကော်မတီ အဖွဲ့ ဝင်တွေကို ခန့်တော့မယ် ဆို ရင် အရင်ဆုံး ကျောင်းတိုးတက်ရေးအတွက် အားကိုး ရမယ် လို့ ထင်တဲ့ လူတွေကို ရွေးချယ်တတ်ဖို့ လို ပါတယ်…

#အပြင်နဲ့အသွားအလာ အဆက်အဆံ ရှိတဲ့လူ… လူတောတိုးမဲ့လူ… နောက်ပြီး ကျုပ်တော့ မြို့တွေ မတက်ချင်ဘူး ကျောင်းမှာပဲ လိုအပ်တာ မှန်ရင် ပြော ကျုပ်တို့ လုပ်နိူင်တယ် ဆိုတဲ့ လူတွေကို ခန့်သင့် ပါတယ်…........

#ငွေအားတတ်နိူင်သူလည်း ပါရမယ်… #ရွာထဲမှာ သြဇာအာဏာ ရှိတဲ့လူလည်း ပါဖို့ လိုတယ်…အစည်းအဝေးတွေ လုပ်တဲ့အခါ ကျောင်းကော်မတီ အဖွဲ့ဝင်တွေ စုံအောင်ခေါ်… အိမ်မှာ မရှိတဲ့လူ ရွာ မကပ်တဲ့ လူတော့ မခေါ်မိစေနဲ့… ကျောင်းလုပ်ငန်း အတွက် ဘာမှ မပြောဘူး တို့ ခိုင်း ရင်အကုန်ရတယ် ဆို တဲ့လူ…ဘာမှ မပြောတဲ့လူလည်း မခန့်နဲ့…

#တကယ်ကျောင်းတိုးတက်ရေးအတွက် စိတ်ဝင်စားတယ်ဆိုရင် တကယ် တက်တက်ကြွကြွ နဲ့ အလုပ်လုပ် ချင်တဲ့ လူတွေကို ခန့်သင့်ပါတယ်… လူလတ် ပိုင်းတွေလည်း ပါသင့်တယ်… ကျောင်းသမိုင်း ရွာ အကြောင်း နှံ့စပ် ကျွမ်းကျင်သူလည်း ပါသင့်တယ်…

#ကျောင်းတိုးတက်ရေးအတွက် အလိုရှိတယ်ဆိုရင် ကျောင်းကော်မတီနဲ့ ကျောင်းအုပ် ကျောင်းရှိ ဆရာ ဆရာမများပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပါ လို့ အကြံပြုပါတယ်…....(စွက်ဖက် ပြုပိုင်ခွင့်တော့ မရှိပါ)

#ကျောင်းကော်မတီ လုပ်ခြင်းသည်လည်း ကိုယ့်ရပ်ရွာ ကိုယ့်‌ေဒသ ကိုယ့်ကျောင်း ကိုယ့်ကလေးများကောင်းကျိုးအတွက် ပရဟိတ ပြုလုပ်နေခြင်းဖြစ်ပါတယ်.....

#မွန်မြတ်သော #ပညာရေးကိုအားပေးသော #အများအကျိုးကိုဆောင်ရွက်လိုသော စိတ်ထားရှိသူများသာ ဆောင်ရွက်နိုင်တာပါ.......

#လေးစားထိုက်သူများဖြစ်ပါတယ်....

တာဝန်ကျေတဲ့ မိဘဆိုတာ ကျောင်းကြီးတွေထားနိုင်မှ မဟုတ်ပါဘူး..

သင့်ကလေးတွေကိုဒါတွေ သင်ပေးထားပါ

၁- English (ကမ္ဘာသုံးစကား)
၂- House chores ( အိမ်အလုပ်)
၃- ငွေကြေးကို ကိုယ်တိုင်စီမံခန့်ခွဲ သုံးစွဲတတ်ဖို့
၄- Need and want (လိုအပ်တာနဲ့ လိုချင်တာ ကွဲပြားစွာ နားလည်ခြင်း)
၅- အရှုံးကိုလက်ခံတတ်ခြင်း
၆- Hardworking ကြိုးစားဖို့
၇- Open minded ( အမြင်ကျယ်ဖို့ သဘောထားကြီးဖို့)
၈- Flexibility (ကာလဒေသအလိုက် လိုက်လျောညီထွေနေတတ်ဖို့)
၉- Good Listener (တစ်ဖက်လူ ပြောတာ နားထောင်တတ်ဖို့)
၁၀- စာဖတ်ဖို့
၁၁- လက်ခံတတ်ဖို့ (ဖြစ်လာတဲ့ ဘယ်အခြေအနေမဆို လက်ခံတတ်ရပါမယ်)
၁၂- မပျင်းဖို့ နဲ့
၁၃- Research လုပ်တတ်တဲ့အကျင့်
၁၄- မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်းနဲ့ ကောင်းမွန်တဲ့
ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်နိုင်ဖို့
၁၅- *ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းဖို့*
၁၆- ဘာသာရေး အသိ( do and don’t) လေးတွေ သိဖို့( တချို့ ကလေးတည်းက အရမ်းလိမ်တတ်တာလေးတွေက်ု မရှိအောင်)

ကိုယ်သွားမဲ့လမ်းကြောင်းကို ကိုယ်တိုင်သိရမယ်၊ စိတ်ဓာတ်လည်း ခိုင်မာမယ်ဆို ဘယ်ဒေသရောက်ရောက် ရပ်တည်ဖို့ သိပ်မခက်ဘူး။

ကမ္ဘာကြီးကိုက ပိုခက်ခဲလာတာလေ။

အတန်းပညာလည်း အရေးကြီးပေမဲ့ အပေါ်က ပညာတွေကတော့ workbook တွေထဲ ရှာမရဘူး။ဘဝထဲက အဓိကသင်ပေးရမယ်။

ခုကာလ ကျောင်းမသွားရသေးရင်တော့ အိမ်မှာနေရင်း ဒါတွေသင်ပေးထားပေးဖို့ မမေ့ပါနဲ့။

မတည်ငြိမ်တဲ့ကာလမှာ Survival Skills သင်ပေးရင် အတတ်လွယ်ဆုံးပါပဲ။

SIM ကတ်မလို၊ အင်တာနက်မလိုဘဲ ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်သည့် မိုဘိုင်းဖုန်းကို နာမီဘီးယားကျောင်းသား တီထွင်

Simon Petrus ဆိုတဲ့ Namibia နိုင်ငံက ၁၉ နှစ်အရွယ် ကျောင်းသားတစ်ဦးဟာ SIM card မလိုဘဲ ဖုန်းခေါ်ဆိုနိုင်တဲ့ မိုဘိုင်းဖုန်းတစ်လုံးကို တီထွင်နိုင်ခဲ့ပြီး နည်းပညာလောကကို အံ့အားသင့်စေခဲ့ပါတယ်။

ရေဒီယိုလှိုင်းသုံး ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာကို အသုံးပြုထားတဲ့ ဒီကိရိယာဟာ SIM card၊ မိုဘိုင်းဆက်သွယ်ရေး မျှော်စင်တွေ ဒါမှမဟုတ် အင်တာနက်လိုင်းတွေ မလိုဘဲ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဆက်သွယ်ရေး အခြေခံအဆောက်အအုံ ချို့တဲ့တဲ့ ကျေးလက်ဒေသတွေအတွက် ဒီတီထွင်မှုဟာ အရေးပါတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ်ပါပဲ။

သူ့ရဲ့ကိရိယာကို အသုံးမလိုတော့တဲ့ အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းထုတ်လွှင့်တဲ့ စက်ကိရိယာတွေသုံးပြီး ပြုလုပ်ထားတာဖြစ်ပြီး အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့ တီဗီဖန်သားပြင်နဲ့ ကင်မရာတစ်လုံးပါ ပါဝင်နေပါတယ်။ Simon ရဲ့ တီထွင်မှုဟာ နည်းပညာမဖွံ့ဖြိုးသေးတဲ့ ဒေသတွေကနေ ပေါ်ထွက်လာနိုင်တဲ့ ဖန်တီးနိုင်စွမ်းတွေကို မီးမောင်းထိုးပြနေပြီး အင်တာနက်မလိုတဲ့ ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာအသစ်တွေ အတွက် လမ်းခင်းပေးလိုက်တာပါပဲ။

အသေးစိတ်အချက်များ

၁။ ဆက်သွယ်ရေးနည်းလမ်း

ရေဒီယိုလှိုင်းသုံး (RF Communication) နည်းပညာကို အခြေခံထားပြီး Walkie-Talkie စနစ်နဲ့ဆင်တူပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့စက်က ပုံမှန်မိုဘိုင်းဖုန်းလို အလုပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။

၂။ ပစ္စည်းများ

အမှိုက်ပုံထဲက အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းတွေ၊ ရိုးရိုး radio transmitter တွေနဲ့ သူကိုယ်တိုင် တပ်ဆင်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

၃။ အထူးခြားဆုံးအချက်

ဒီဖုန်းမှာ တီဗီကြည့်လို့ရတဲ့ ဖန်သားပြင်နဲ့ ဓာတ်ပုံရိုက်လို့ရတဲ့ ကင်မရာပါ ပါဝင်နေပါတယ်။

၄။ ကျေးလက်ဒေသအတွက် အရေးပါမှု

ဆက်သွယ်ရေးလိုင်းမရှိတဲ့ ကျေးလက်နေ လူထုအတွက် ဈေးနှုန်းချိုသာပြီး အဆင်ပြေစွာ အသုံးပြုနိုင်မယ့် နည်းပညာဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

Simon Petrus ရဲ့ ဒီတီထွင်မှုဟာ အာဖရိကလို နည်းပညာနောက်ကျနေတဲ့ ဒေသတွေကနေ ကမ္ဘာကို စိန်ခေါ်နိုင်တဲ့ ဖန်တီးမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အနာဂတ်မှာ ပိုမိုတိုးတက်မယ့် offline ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာတွေအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ချပေးလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုးကားချက်များ

1။ Namibian Youth, Simon Petrus, Builds Phone That Works Without SIM Card or Airtime

https://africaglobalnews.com/namibian-youth-simon-petrus-builds-phone-that-works-without-sim-card-or-airtime/?utm_source=chatgpt.com

2. Africanews

No sim nor airtime needed for calls, Namibian student builds this phone from scrap

https://www.africanews.com/2016/08/19/a-mobile-phone-that-needs-no-sim-nor-airtime-to-make-calls-namibian-high-school//?utm_source=chatgpt.com

3. Dr. cool (Youtube)

https://youtu.be/lo6uzblmqYE?si=Mfp3l20ahD-RoPM3

Image Credit - TechTimes

WY

11/6/25

ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန။(MOE)
အခြေခံ ပညာဉီးစီးဌာန။ (DBE)

ဒီနေ့ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်မှာ အများစု share နေကြတဲ့ ချိုင်းနားခရီးသည် ၂ ဦးက သယ်ဆောင်လာတဲ့ အပင်ရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိအသစ်တမျိုးကို ယူအက်စ်မှာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိတယ်ဆိုတဲ့သတင်းကို ဖတ်ရပါတယ်။

ဒီရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိဟာ ဖျူစေရီယမ် မျိုးစိတ်တမျိုးဖြစ်တဲ့ Fusarium graminearum (Gibberella zeae) ဖြစ်ကြောင်းလည်း သတင်းများကို ရှာဖွေဖတ်ရှုကြည့်ရာမှတဆင့် သိရပါတယ်။ ယူအက်စ်ရဲ့ တိကျသေချာတဲ့ ပိုးမွှားရောဂါဝင်ရောက်မှုထိန်းချုပ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကြောင့်လည်း အချိန်မီသတိပြုတားမြစ်နိုင်တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအပင်ရောဂါ အဓိကကျရောက်တဲ့သီးနှံတွေကတော့ ပြောင်း (head blight) နဲ့ ဂျုံ (panical blight) ရောဂါတွေကို ဖြစ်စေတာပါ။ အပင်ရောဂါတွေကျရောက်ခြင်းဆိုတာက စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍမှာ မထူးဆန်းတော့သလိုထင်ရပေမယ့် ဒီရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိကို သယ်ဆောင်လာမှုမှာတော့ ဘာလို့အကျယ်တဝင့်ဖော်ပြရသလဲဆိုရင် ဒီမှိုအမျိုးအစားကနေ မှိုအဆိပ် deoxynivalenol (DON) ကိုထုတ်ပေးပြီး ရောဂါကျထားတဲ့ ပြောင်းဖူးနဲ့ ဂျုံကို စားမိတဲ့ လူနဲ့ အခြားသက်ရှိ (တိရိစ္ဆာန်) တွေမှာ အော့အန်ခြင်းနှင့် အစာ၊အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေဖြစ်စေနိုင်ခြင်းစတဲ့ အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်လို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ကျနော်တို့အားလုံးသိရှိပြီးသားဖြစ်တဲ့အတိုင်း အပင်ရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိအများစုဟာ လူနဲ့အခြားသက်ရှိအပေါ် အန္တရာယ်မဖြစ်စေနိုင်ပါဘူး။ ငရုပ်သီး၊ မြေပဲမှာကျတဲ့ Aspergillus sp. မှိုမျိုးစိတ်ကထုတ်တဲ့မှိုအဆိပ်ဟာ လူရဲ့အသည်းကို ရေရှည်မှာထိခိုက်စေပြီး ကင်ဆာအထိအန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်တာ၊ နှင်းဆီပင်ရဲ့ ဆူးမှာသာ ကျရောက်တတ်တဲ့ မှိုရောဂါတမျိုးဟာ ဆူးနဲ့ထိခိုက်မိသူအတွက် အရေပြားယားယံမှုဖြစ်စေပြီး အရေပြားမှိုအဖြစ်ကူးစက်စေနိုင်ပါတယ်။

ချိုင်းနားကနေ မျိုးစေ့တွေကို တရားမဝင်ရော၊ တရားဝင်ရော ဝယ်ယူစိုက်ပျိုးမှုရှိကြပြီး နယ်မြေအရ ထိစပ်နေတဲ့ ကျနော်တို့နိုင်ငံထဲမှာရော ယနေ့စိတ်ဝင်စားမှုမြင့်မားနေတဲ့ ရောဂါဖြစ်စေသက်ရှိဟာ ရောက်နေပြီးသားရော ဖြစ်မနေနိုင်ဘူးလားလို့ တွေးမိပါတယ်။
မရှိသေးရင်တော့ ကံအကောင်းဆုံးဖြစ်နိုင်ပြီး ရှိပြီးပြီဆိုရင်လည်း စိုးရိမ်လွန်ကဲနေရုံနဲ့တော့ မပြီးပါဘူး။ စိုက်ပျိုးမှုကာလတစ်လျှောက်လုံးနဲ့ ရေရှည်မှာ သတိပြုဂရုတစိုက်ရှိကြဖို့ပါပဲ။

ဒါဆိုရင် ပြောင်းဖူးမစားရဲကြတော့ဘူးလား၊ ဂျုံနဲ့ပြုလုပ်ထားတဲ့ အစားအစာတွေကို မစားပဲနေကြရမှာလားလို့ တွေးတဲ့အခါ ကျနော်တို့နိုင်ငံသားတွေအတွက် အဓိကအစားအစာဟာ ဆန်ဖြစ်ပြီး ပြည်ပတင်ပို့ရောင်းချမှုအတွက် အစေ့ထုတ်ပြောင်းစိုက်ပျိုးမှုနဲ့ ဂျုံစိုက်ပျိုးမှုက အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဝင်ငွေရသီးနှံဖြစ်နေတာကြောင့် သတိထားရမယ့်အချက်ထဲမှာတော့ ပါဝင်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဆိုရင် မဖြစ်မနေစိုက်ပျိုးမှု/စားသုံးမှုရှိလာမယ့် ပြောင်းနဲ့ ဂျုံသီးနှံအတွက် ဘာတွေကိုသတိထားကြဖို့လိုမလဲ ….

ဖျူစေရီယမ်ရောဂါဖြစ်စေမှိုရဲ့ ထုံးစံအတိုင်း ရှင်သန်နိုင်စွမ်းအင်မတန်မြင့်ပါတယ်။ ရောဂါကျအပင်အစိတ်အပိုင်း၊ မျိုးစေ့၊ မြေကြီး နေရာအစုံမှာခိုအောင်းရှင်သန်နိုင်ပါတယ်။ အစိုဓာတ်နည်း၊ မြေအာဟာရအားနည်း၊ မြေချဉ်ငံကိန်း ၅ အောက်မှာ ၆ နှစ်ခန့်အထိ ရှင်သန်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။

ရောဂါကင်းစင်သောမျိုး၊ ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိသောမျိုးကို တိကျစွာစစ်ဆေးရွေးချယ်စိုက်ပျိုးနိုင်ပါမလားဆိုတာက မသေချာပါဘူး (လက်ရှိ နည်းပညာအားနည်းချက်၊ resource person အားနည်းချက်၊ အခြား….ကြောင့်ပါ)။
မြေကို ပြင်ဆင်ခြင်းကိုတော့ အချိန်ယူပြီး သေချာပေါက် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ စောလျဉ်စာရိတ်သိမ်းခြင်း၊ စုပုံသိမ်းဆည်းမှုမပြုခြင်း၊ ကင်းထောက်စစ်ဆေးပြီး ရောဂါကျ ပြောင်းဖူးကို စနစ်တကျဖယ်ရှားဖျက်ဆီးခြင်း၊ ပင် ကြွင်းပင်ကျန်ရှင်းလင်းခြင်း၊ အစိုဓာတ် လုံလောက်အောင် ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အာဟာရမျှတအောင်ထည့်သွင်းခြင်း တို့ကို လုပ်ဆောင်ဖို့မခက်ခဲပါဘူး။

နောက်ဆုံးအချက်က ဓာတုမှိုသတ်ဆေးများ အသုံးပြုခြင်းအပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။
အကြောက်လွန်ပြီး ပြောင်းပင် စစိုက်ကတည်းက မှိုသတ်ဆေးတွေ တစိုက်မတ်မတ် ဖျန်းဖို့မလိုပါဘူး။ ပြောင်းဖူးမှာ အဓိကကျတဲ့ ရောဂါဖြစ်နေလို့ပါ။ ၂၅ %မှ ၅၀ % အဖိုပန်းခိုင်ထွက်ချိန်၊ ပြောင်းဖူးစတင်ထွက်ချိန်မှာ ကွင်းဆင်းကင်းထောက်ပြီး လိုအပ်ရင် ဆေးဖျန်းနိုင်ပါတယ်။ သင့်လျော်တဲ့ မှိုသတ်ဆေးများကတော့
Tebuconazole 25.9% (250 ml/100 L)
Prothioconazole 25%+ Tebuconazole 25 % (200-300 ml)
Metconazole 8.9%+ Pyraclostrobin 13.3% (300 g) ကို အစဉ်လိုက်အတိုင်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

လေ့လာစမ်းသပ်မှုများအရ ဒီ မှိုရောဂါအတွက် Azoxystrobin ဆေးကဲ့သို့သော Strobilurin အုပ်စုမှိုသတ်ဆေးများကို သီးသန့်အသုံးပြုခြင်းဟာ မှိုအဆိပ် DON ထုတ်မှုကို အားပေးစေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ သတိပြုရပါမယ်။

Dr. DaDa
Ph. D Entomology

"မိုးတိမ်"တဲ့လား

#COVID19
#latin