အလယ်တန်းဆင့် မှာ မဖြစ်မနေ လုပ်ရမယ့်
အကဲဖြတ်ပုံစံနဲ့ ဖြည့်သွင်းရမည့် ပူးတွဲ ပုံစံများကို
တစ်ဆင့်ချင်း ရှင်းပြပေးထားပါတယ်။

ဦးရဲ
ပညာရေး

Grade-5 မြန်မာစာဘာသာရဲ့ အနှစ်ချုပ်

မြန်မာစာဘာသာရဲ့ နယ်ပယ်ကို သိထားရတော့မယ်။
မြန်မာစာ ရဲ့ နယ်ပယ်က ၄-မျိုး……..
#အခြေခံ
#နားထောင်ပြောဆိုခြင်း
#အရွတ်အဖတ်
#အရေးအသား

ကဲ နယ်ပယ်တွေသိပြီ။ သိရုံနဲ့ ချက်ချင်းမသင်နဲ့အုံး။
ဒီအဆင့် (၅)ဆင့်ကို လုပ်ကိုလုပ်ရအုံးမယ်။
၁။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်နဲ့ ဆရာလမ်းညွှန်ကိုဖတ်။
၂။ သင်ယူမှုဦးတည်ချက်ကိုကြည့်ပြီး ကလေးဘာကိုရ‌စေ
ချင်လဲ ဆိုတာ သိအောင်လုပ်။
၃။ သင်ခန်းစာအတွက်လိုအပ်တဲ့ သင်ထောက်ကူ လုပ်။
၄။ သင်ယူနေစဉ် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်နိုင်အောင် ပြင်ဆင်။
၅။ သင်ယူမှုအတွက် ခွဲဝေအချိန်တွေကို သေချာလေ့လာ။

ကဲ..ရပြီ။ ဘယ်လိုတွေ ဆက်စပ်ပြီး သင်ကြမလဲ။
မြန်မာစာရဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခုအတွက်
နယ်ပယ် ၄-ခုဖြစ်တဲ့အခြေခံရအောင်သင်မယ်။
နားထောင်ပြီးပြောဆိုတတ်ဖို့သင်မယ်။
ရွတ်ဖတ်တတ်ဖို့သင်မယ်။ ရေးသားတတ်ဖို့သင်မယ်။

ဒါကြောင့် မြန်မာစာဘာသာမှာ သင်ယူနေစဉ်
စစ်ဆေးခြင်းလုပ်ရင် နယ်ပယ်ကိုအခြေခံပြီး
အခြေခံ(ဝေါဟာရ၊ သဒ္ဒါ)တွေကို သိသွားရဲ့လား။
နားထောင်ပြောဆိုနိုင်ရဲ့လား။ ရွတ်ဖတ်တတ်ရဲ့လား။
ရေးသားပြီးပြန်လည် တင်ပြနိုင်လား ဆိုတာကို
စစ်ဆေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။ (ပုံစံဇယားရှိပါတယ်)

ဟုတ်ပြီ။ သင်ခန်းစာတွေကို ဘယ်လိုဘယ်ပုံနည်းတွေနဲ့
သင်ကြမလဲ။ စနစ်သစ်ပညာရေးမှာ အတန်းတိုင်း၊ ဘာသာတိုင်း၊သင်ခန်းတိုင်း မျှော်မှန်းထားတဲ့ 21st century skill ဖြစ်တဲ့c-၅လုံးရအောင် သင်ပေးရမှာပါ။

ဒါကြောင့်….
အုပ်စုလုပ်ငန်းတွေလုပ်ခိုင်းမယ်၊ ideas မျှဝေခိုင်းမယ်။
အတူတကွဖြေရှင်းခြင်းတွေနဲ့သင်ပေးမယ်ဆိုရင်
ကလေးတွေကို #collaboration ကိုရစေမယ်။

ရေးစေခြင်း၊ ဖတ်စေခြင်း၊ ပြောစေခြင်း၊ နားထောင်စေခြင်းနဲ့ကလေးတွေကို #communication ရစေမယ်။

ပြဿနာတွေကို အဖြေရှာစေပြီး အမှားတွေအတွက်
အမှန်တွေကို ပြင်စေလုပ်ငန်းတွေနဲ့လည်း
#critical thinking and problem solving ကိုရမယ်။

စဉ်းစားစေပြီး new ideas တွေနဲ့ ဖြေရှင်းစေခြင်းဖြင့်
#creativity and innovation ကို ရစေမယ်။

ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွေမှာ တက်ကြွစွာပါဝင်စေပြီး
#citizenship ကို ရသွားစေပါမယ်။
ကိုင်း .. သင်ခန်းစာချိတ်ဆက်မှုတွေက အဲ့ဂလိုဗျ။

စစ်ဆေးအကဲဖြတ်မှာက ကလေးတွေရဲ့
ဗလ(၅)တန် (ကာယ၊ ဉာဏ၊ မိတ္တ၊ စာရိတ္တ၊ ဘောဂ)ကို
အခြေခံတယ်။ သင်ခန်းစာ ၁-ခုသင်ကြားလိုက်ချိန်မှာ
ကလေးတွေရရှိသွားနိုင်တဲ့ နယ်ပယ်(၄)ခု ရှိတယ်။
၁) အသိပညာတတ်မြောက်မှု
၂) စွမ်းရည်များ
၃) စိတ်နေသဘောထား
၄) အသိပညာကို တွေးတောဆင်ခြင်နိုင်မှု

ဒီနယ်ပယ် ၄-ခုကို ရစေချင်ရင်
သင်ခန်းစာကို သင်ကြား/ယူမှုလုပ်တိုင်း
#Remember မှတ်မိအောင် သင်ရမယ်။
#Understand နားလည်အောင် သင်ရမယ်။
#Apply အသုံးချနိုင်အောင် သင်ရမယ်။
ဒါကြောင့် သင်ယူပြီးချိန်မှာဆိုရင် မှတ်မိမှု၊ နားလည်မှု၊ အသုံးချနိုင်မှုတွေကို စစ်ဆေးရမှာပါ။

မူလတန်းထက်ဆင့် grade-4/5 က
summative assessment အနေနဲ့ တစ်နှစ်မှာ
၄-ကြိမ် စစ်ဆေးရပါမယ်။ formal test အနေနဲ့ပါ။
July+August မှာ ၁-ကြိမ် (အခန်းဆုံးစစ်ဆေးခြင်း)။
October မှာ ၁-ကြိမ်(နှစ်ဝက်ဆုံးစစ်ဆေးခြင်း)။
December မှာ ၁-ကြိမ်(အခန်းဆုံးစစ်ဆေးခြင်း)။
March မှာ ၁-ကြိမ်(နှစ်ဆုံးစစ်ဆေးခြင်း)။
၁-ဘာသာမှာ ဖြေဆိုချိန် မိနစ်-၄၀ နဲ့ပါ။

မေးခွန်းတည်ဆောက်ပုံ (၂)မျိုးရှိတယ်။
#Item type(မေးခွန်းပုံစံ) နဲ့ #Rubic type(စံပုံစံ)။

(item type)မေးခွန်းအမျိုးအစား ၁၁ မျိုးရှိတယ်။
၁။ ယှဉ်တွဲမေးခွန်း
၂။ အပိတ်မေးခွန်း
၃။ လွတ်လပ်စွာဖြေဆိုနိုင်သော မေးခွန်း
၄။ အမှန်ရွေးမေးခွန်း
၅။ မှား/မှန်ရွေးမေးခွန်း
၆။ ဖြည့်စွက်မေးခွန်း
၇။ အဖြေအမျိုးမျိုးမေးနိုင်သော မေးခွန်း
၈။ အစီအစဉ်တကျ ပြန်စီရသော မေးခွန်း
၉။ အမှားများကို အမှန်ပြင်ရသော မေးခွန်း
၁၀။ ဉာဏ်စမ်းမေးခွန်း
၁၁။ တင်ပြခြင်းနှင့် ကျိုးကြောင်းပြဖြေရသော မေးခွန်း

မှတ်မိမှုကို မေးတဲ့ မေးခွန်း။ #အခြေခံမေးခွန်း။
နားလည်မှုကို မေးတဲ့ မေးခွန်း။ #အခြေခံမေးခွန်း။
အသုံးချနိုင်မှုကို မေးတဲ့ မေးခွန်း။ #အဆင့်မြင့်မေးခွန်း။

rubic type(စံပုံစံ)
သင်ခန်းစာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး #အသိပညာ၊ #ကျွမ်းကျင်မှု၊
#သဘောထား၊ #တွေးတောဆင်ခြင်နိုင်မှု တွေအပေါ်
မူတည်ပြီး စံသတ်မှတ်ပြီး စစ်ဆေးရပါတယ်။

Item type နဲ့ပဲ စစ်ဆေးစစ်ဆေး။
Rubic type နဲ့ပဲ စစ်ဆေးစစ်ဆေး။ ကလေးက..
သင်ရိုးညွှန်းတမ်းအတိုင်း ရရင် ကောင်း(S)။
သင်ရိုးညွှန်းတမ်းထက် ပိုပြီး ရရင် အလွန်ကောင်း(A)။
သင်ရိုးညွှန်းတမ်း အတိုင်း မရဘူးဆိုရင်
ထပ်မံကြိုးစားရန်(E)။
ကဲ ကလေးတွေရဲ့ Result ကို မှတ်တမ်းထဲမှာ
ထည့်သွင်းလိုက်လို့ရပါပြီ။

ဦးရဲ
ပညာရေး

(Exam နဲ့ Assessment)

“နောက်ဆိုရင် ကျောင်းမှာ စာမေးပွဲ မရှိတော့ဘူး”

မိဘတွေ ပျော်ကြတယ်။
ပညာရေးအတွက် အပြိုင်အဆိုင် မရှိတော့ဘူး အထင်နဲ့။
ဆရာ/မတွေလည်း ပျော်ကြတယ်။
စာမေးပွဲအလုပ် မရှုပ်တော့ဘူး အထင်နဲ့။
ကျောင်းသားတွေလည်း ပျော်ကြတယ်။
စာတွေကို ကျက်မှတ်စရာမလိုတော့ဘူး အထင်နဲ့။

ဒီထင်မြင်ချက်နဲ့ အယူအဆတွေက
ပညာရေးစနစ်သစ်ရဲ့လက်တွေ့နယ်ပယ်မှာ
လုံးဝကို မှားယွင်းခဲ့ပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။
ပညာရေးစနစ်သစ်မှာ ကျောင်းသားတွေအတွက်
စာမေးပွဲ(Exam) ဆိုတာ မရှိတော့ပါဘူး။
ဒါပေမယ့်အကဲဖြတ်ခြင်း(Assessment) ဆိုတာနဲ့
တိုင်းတာသွားရမှာပါ။

Exam ကလည်း ကျောင်းသားရဲ့ ရလဒ်ကို ရှာတာပဲ။
Assessment ကလည်း ကျောင်းသားရဲ့
ရလဒ်ကို ရှာတာပါပဲ။
ဒါပေမယ့် Exam နဲ့ Assessment က မတူပါဘူး။

#Exam(စာမေးပွဲ) ဆိုတာ ကလေးတစ်ဦးက
သူ့မှာ ရှိထားတဲ့ အခြေခံအသိနဲ့ သူဘယ်လောက်ထိ
သင်ယူနိုင်ခဲ့သလဲ ဆိုတာကို သတ်မှတ်ဖို့ စစ်ဆေးတာပါ။
လတ်တလော အချိန်တိုအတွင်း ကျင်းပလိုက်တဲ့
စာမေးပွဲရဲ့ ရလဒ်အပေါ်မူတည်ပြီး ကလေးတစ်ဦးရဲ့
အောင်မြင်ခြင်း၊ ကျရှုံးခြင်းတွေကို တိုင်းတာပါတယ်။

#Assessment(အကဲဖြတ်ခြင်း) က
ကလေးတစ်ဦးရဲ့ အသိပညာ၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊
သဘောထားနဲ့ယုံကြည်ချက်တွေ စတဲ့
အချက်အလက်တွေကို အသေးစိတ်မှတ်တမ်းတင်ပြီး
ရလဒ်ကိုဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့ အစီစဉ်တစ်မျိုးပါ။

တစ်ကယ်တော့ Assessment ဆိုတဲ့ စကားလုံးက
English စကားလုံးစစ်စစ် မဟုတ်ပါဘူး။
Latin ဘာသာစကား Assidere ကနေ ဆင်းသက်လာတဲ့
စကားလုံး ဖြစ်ပါတယ်။
(To Sit Beside) “အနားမှာထိုင်ခြင်း” လို့
အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်။ စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ရန် ဆိုတာ
သင်ယူသူရဲ့ အနားမှာထိုင်ခြင်းဟူတဲ့
သဘောကို ဆိုလိုတာပါ။

ဘာအတွက် အနားမှာထိုင်မှာလဲ?
ဟုတ်ကဲ့။ ကလေးတစ်ဦးရဲ့ တိုးတက်မှုရလဒ်အတွက်
သူ့တို့ရဲ့ (မှတ်မိ, နားလည်, အသုံးချ, အကဲဖြတ်,
ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ, ဖန်တီး စတဲ့)ကျွမ်းကျင်မှု‌တွေရဲ့
အချက်အလက်ကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ဖို့ပါ။

ဒါကြောင့် ဆရာ/မတွေက ကလေးတွေကို
သင်နေစဉ်မှာရော သင်ယူပြီးတဲ့အခါမှာရော
(အကဲဖြတ်ခြင်း)Assessment ကို လုပ်ပေးရပါတယ်။
ကလေးတစ်ဦးချင်း ဒါမှမဟုတ် တစ်အုပ်စုချင်းကိုလည်း
(အကဲဖြတ်ခြင်း)Assessment လုပ်ပေးရပါတယ်။

ကျောင်းသားတွေကလည်း Exam(စာမေးပွဲ)နီးမှ
ကြိုးစားရတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ စာသင်ချိန်တစ်ချိန်ရဲ့
သင်ခန်းစာကို သင်နေစဉ်မှာရော သင်ယူပြီးချိန်မှာရော
Assessment (အကဲဖြတ်ခြင်း)ခံရပါမယ်။
နေ့စဉ်နေ့တိုင်း၊ စာသင်ချိန်တိုင်းအတွက် ကိုယ့်ရဲ့
သင်ယူမှုတိုင်းကို မှတ်တမ်းတင်ခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ထူးခြားမှုကတော့ Assessment မှာ
“ကျရှုံးမှုနဲ့ အောင်မြင်မှု”ကို မသတ်မှတ်ပါဘူး။
“အလွန်ကောင်း၊ ကောင်း၊ ကြိုးစားရန်” သာရှိပါတယ်။

Exam(စာမေးပွဲ) နဲ့ Assessment(အကဲဖြတ်ခြင်း)
ကွာခြားမှုကို ဥပမာပေးပြီး ပြောရမယ်ဆိုရင်
#Exam(စာမေးပွဲ)က
အရည်အသွေးမီတဲ့ “ထုတ်ကုန်” တစ်ခုကို ရစေတယ်။
#Assessment(အကဲဖြတ်ခြင်း)က
ထုတ်ကုန်ရဲ့ လုပ်နည်းလုပ်ဟန်ကို ရှုမြင်သွားစေတယ်။

ဒါကြောင့် Exam မရှိလို့ “ပျော်လိုက်တာ” ဆိုတဲ့
ဆရာ/မိဘ/ကျောင်းသား အားလုံးကိုပြောချင်တာတော့
Assessment ဆိုတာ Exam အတွက်ထက် ပိုပြီး
လေ့လာသင်ယူရပါတယ်။ ဗလ(၅)တန်ဖြစ်တဲ့
ကာယ၊ ဉာဏ၊ မိတ္တ၊ စာရိတ္တ၊ ဘောဂ အားလုံးကို
(Assessment)အကဲဖြတ်မှာမို့ (Exam)စာမေးပွဲလို
စာအော်ကျက်နေရုံနဲ့ မရတော့ပါဘူး။

ပညာရေးစနစ်သစ်က “ငါးစာ ပေးမှာ” မဟုတ်ဘဲ
“ငါးရှာနည်း ကိုသာ ရှုမြင်စေမှာ” ဖြစ်လို့ အားလုံးက
အားထုတ်ကြိုးစားကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆရာ/မတွေလည်း မသက်သာပါဘူး။
ပိုပြီး အလုပ်ရှုပ်ကြရပါတယ်။
မိဘတွေကလည်း ပိုပြီး ပံ့ပိုးမှုကို ပေးကြရမှာပါ။
ကလေးတွေကလည်း ဗလ(၅)တန်ကို ကိုယ်တိုင်
ဘက်စုံဟန်ချက်ညီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုရှိအောင်
စဉ်ဆက်မပြတ် အားထုတ်သင်ယူနေရမှာ။

လူပိန်းစကားနဲ့ ပြောရရင်
လွယ်လွယ်နဲ့ ရတဲ့အရာဟာ တန်ဖိုးမရှိသလို
ဘယ်အရာကိုမှလည်း လွယ်လွယ်နဲ့ မရနိုင်ပါဘူး။

အားလုံးကို လေးစားစွာဖြင့်

ဦးရဲ
ပညာရေး

ဆရာ ဆိုပေမယ့်.......

Teacher နဲ့ Educator ဆိုတဲ့
စကားလုံးနှစ်လုံးဟာဆင်တူသလိုလို ပါပဲ။
ဒါပေမယ့် တူသယောင်နဲ့ မတူပါဘူး။
Teacher က သင်ကြားသူ။
Educator က ပညာပေးသူ။

#Teacher (ဆရာ)ဆိုတာ
“အသိပညာ(သို့)အတတ်ပညာ တစ်ခုခုအတွက်
သင်ကြား ပြသသူကို ခေါ်ဖို့ ခေါင်းစဉ်တစ်ခု” လို့
ဆိုထားပါတယ်။
#Educator (ပညာပေးသူ)ဆိုတာက
“ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေး၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့်
လူမှုရေးလမ်းညွှန်ချက်များကို မှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့
လျှောက်လှမ်းနိုင်အောင် လမ်းဖွင့်ပေးသူ” လို့
အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ထားပါတယ်။

“ဆရာ” က တပည့်တွေကို စာအုပ်ထဲကအတိုင်း
ကိုယ်သိသမျှ ပြောပြတယ်။
“ပညာပေးသူ” က စဉ်းစားတွေးခေါ်တတ်အောင်ပါ လေ့ကျင့်ပေးတယ်။

“ဆရာ” ဆိုတာက ဘွဲ့ရ၊ စာတတ်သူတစ်ဦး
ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်တယ်။
“ပညာပေးသူ” က ပြုစု ပျိုးထောင်၊ ဖန်တီးပေးဖို့
နာ (၃)နာမှာ နစ်မြှုပ်ထားနိုင်သူတွေဖြစ်တယ်။

“ဆရာ” က သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကို အာရုံစိုက်တယ်။
“ပညာပေးသူ” က တပည့်တစ်ဦးချင်းစီရဲ့
ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ဂရုစိုက်တယ်။

“ဆရာ” က သတ်မှတ်ချက် လက်မှတ်တစ်ခုနဲ့
အရည်အချင်းပြည့်မီမှုကို တိုင်းတာတယ်။
“ပညာပေးသူ” က အစဉ်လေ့လာသင်ယူနေခြင်း နဲ့
မပြည့်မီသေးတဲ့အရည်အချင်းကို တိုင်းတာတယ်။

“ဆရာ” က IQ အကောင်းဆုံး တပည့်ကို
စာသင်ခန်းထဲကမှ တစ်ဆင့် မွေးထုတ်ပေးတယ်။
“ပညာပေးသူ” က EQ အကောင်းဆုံးကျောင်းသားကို
ဘဝတစ်လျှောက်လုံးစာအတွက် မွေးထုတ်ပေးတယ်။

အားလုံးကို အနှစ်ချုပ်လိုက်မယ်ဆိုရင်
သေချာပါတယ်….
စာသင်ခန်းထဲက ကလေးတွေရဲ့ “မင်္ဂလာပါ” လို့
နှုတ်ဆက်ခံနေရတဲ့ အဖြူအစိမ်းဝတ်စုံနဲ့
ဆရာတွေဟာ တခြား မဟုတ်ကြပါဘူး။
Educator Teacher လို့ခေါ်တဲ့
“ပညာပေးသူ ဆရာ”တွေ ပါပဲ။

ဦးရဲ
ပညာရေး