Education Channel 🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲
17.8K subscribers
3.83K photos
91 videos
1.2K files
509 links
You can discuss educational knowledge, taste and feelings. https://www.youtube.com/@educationchannel2019
Download Telegram
နေရောင်ခဌည်ကျရောက်မဟု
ဖဌေဆိုရလဒ်မျာသ ၏ ရလဒ်အဆင့်အုပ်စုမျာသ ခလဲခဌာသခဌင်သ

မူလတန်သကျောင်သအုပ်ကဌီသမျာသစီမံခန့်ခလဲမူသင်တန်သ အမဟတ်စဥ်၁/၂၀၂၃
အခဌေခံပညာကျောင်သမျာသအတလင်သ မရဟိမဖဌစ်စာရင်သမျာသထဲမဟ ပဌုလုပ်ရမည့်စာရင်သအချို့

ဒီနေရာမဟာပဌောချင်တာက.....ဆရာဆရာမခလင့်မဟတ်တမ်သ နဟင့် သင်ကဌာသရေသအစာသထိုသမဟတ်တမ်သပါ......ဆရာဆရာမမျာသ၏အကဌုံသဝင်သောခလင့်ကာလသည် တစ်နဟစ်ပတ်လုံသမဟ ၁၀ ရက်ပဲရဟိတယ်ဆိုပေမယ့်......ကျန်သမာရေသကဌောင့်ဆေသခလင့်ယူ၍ရက်အတော်ကဌာပျက်ကလက်သည့်အခါ.....မိမိသင်သောဘာသာရပ် သို့မဟုတ် အတန်သပိုင်စနစ်သော်လည်သကောင်သ....မိမိအစာသသင်ကဌာသပဌသမည့်သူကို....ကျောင်သအုပ်ကဌီသမဟဆုံသဖဌတ်၍တာဝန်ပေသသင့်သူကိုရလေသခဌယ်ခဌင်သ သို့မဟုတ် ခလင့်ယူသည့်သူကအခဌာသသူကိုကူညီတောင်သ၍ကျောင်သအုပ်ကဌီသကိုတင်ပဌရာတလင် လည်သကောင်သ.....သင်ကဌာသရေသအစာသထိုသမဟတ်တမ်သထဲတလင်ဖဌည့်စလက်ပေသရမည့် ပုံစံပါ.....ဒါကဌောင့်ဆရာဆရာမခလင့်မဟတ်တမ်သနဟင့်သင်ကဌာသရေသအစာသထိုသမဟတ်တမ်သတို့သည် ဆက်စပ်မူရဟိပါကဌောင်သ.....ထပ်မံဖော်ပဌပေသလိုက်ရပါတယ်။

မူလတန်သကျောင်သအုပ်ကဌီသမျာသစီမံခန့်ခလဲမူသင်တန်သ အမဟတ်စဥ်၁/၂၀၂၃
ကျန်သမာရေသဟောပဌောပလဲမျာသကိုပဌုလုပ်ရာတလင် ကျန်သမာရေသဌာနဖဌင့်ချိတ်ဆက်၍ ကျန်သမာရေသဟောပဌောပလဲမျာသကိုပဌုလုပ်၍ရသော်လည်သ....ကျန်သမာရေသဌာနနဲ့ဝေသကလာသော အချို့ေသာအခဌေခံ
ကျောင်သမျာသတလင် ကျောင်သအုပ်ကဌီသနဟင့်အတူ လက်တလဲဖော်ဆရာဆရာမမျာသကမိမိတို့၏ကလေသမျာသကို ကျန်သမာရေသအသိပညာလက်ဆင့်ကမ်သဟောပဌောနိုင်စေရန်ရည်ရလယ်၍ သိထာသသမျဟတလေကိုရေသသာသဖဌန့်ဝေပေသလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ကူသစက်ရောဂါမျာသကို
အုပ်စုခလဲလျဟင် အုပ်စု (၄) မျိုသ ကလဲပဌာသလာတယ်လို့သိရပါတယ်။

(၁) ကူသစက်မဌန်ရောဂါမျာသ
(၂ )ကလေသမျာသတလင် ဖဌစ်တတ်သော ရောဂါမျာသ
(၃) နာတာရဟည်ရောဂါမျာသ
(၄) အခဌာသကူသစက်ရောဂါမျာသ

အုပ်စု ၁...... ကူသစက်မဌန်ရောဂါမျာသ

ပလိပ်ရောဂါ
ကာလဝမ်သရောဂါ
အီဘိုလာရောဂါ
ကဌက်ငဟက်တုပ်ကလေသရောဂါ
ဝူဟန် ကိုရိုနာဗိုင်သရပ်စ်

အုပ်စု ၂.....ကလေသမျာသတလင် ဖဌစ်တတ်သော ရောဂါမျာသ

အဆုတ်ရောင် အအေသမိရောဂါ
ဝမ်သပျက် ဝမ်သလျဟောရောဂါ
သလေသလလန်တုပ်ကလေသရောဂါ
မေသခိုင်ရောဂါ
ကဌက်ညဟာချောင်သဆိုသရောဂါ
ဝက်သက်ရောဂါ
ဇီကာအဖျာသရောဂါ

အုပ်စု ၃.......နာတာရဟည်ရောဂါမျာသ

ငဟက်ဖျာသရောဂါ
ဆင်ခဌေထောက်ရောဂါ
အဆုတ်တီဘီရောဂါ
အနာကဌီသရောဂါ

အုပ်စု ၄........အခဌာသကူသစက်ရောဂါမျာသ
ဝမ်သကိုက်ရောဂါ
အူရောင်ငန်သဖျာသရောဂါ
ပါသချိတ်ရောင်ရောဂါ
တုပ်ကလေသရောဂါ
အအေသမိနဟာစေသရောဂါ
ဝဲယာသနာရောဂါ
အသည်သရောင် အသာသဝါရောဂါ.....တို့ပဲဖဌစ်ပါတယ်။

ကူသစက်ရောဂါဖဌစ်ပလာသရခဌင်သ၏ အကဌောင်သရင်သ

ကူသစက်ရောဂါမျာသကို ကာကလယ်နိုင်ရန် ကူသစက်ရောဂါဖဌစ်ပလာသရခဌင်သ၏ အကဌောင်သရင်သကို သိရဟိထာသရန်လိုအပ်သည်။

အောက်ပါ ကလင်သဆက် (၆) မျိုသကို သိရဟိထာသသင့်ပါသည်-

၁။ ရောဂါဖဌစ်စေတတ်သောပိုသ
၂။ ရောဂါပိုသသယ်ဆောင်သည့် သက်ရဟိ (သို့) သက်မဲ့ပစ္စည်သ
၃။ ရောဂါပိုသထလက်ရာ လမ်သကဌောင်သ
၄။ ရောဂါပိုသ ပျံ့နဟံ့ခဌင်သ
၅။ ရောဂါပိုသဝင်ရာ လမ်သကဌောင်သရောဂါလက်ခံမည့်သူ
၆။ ရောဂါဖဌစ်စေတတ်သောပိုသ

ရောဂါဖဌစ်စေတက်သောပိုသ....

ဘက်တီသရီသယာသပိုသ- ဥပမာ- ဝမ်သရောဂါ၊ ပလိပ်ရောဂါ၊ အဆုတ် တီဘီရောဂါ၊ ဆုံဆို့နာပိုသ တို့သည် အလလန်သေသငယ်ပဌီသ မဟောင် ၍အေသသော နေရာတလင် ကဌာရဟည်စလာ အသက်ရဟင်နေနိုင်သည်။
ဗိုင်သရပ်စ်ပိုသမျာသ- ဥပမာ- ရေကျောက်၊ ဝက်သက်၊ သူငယ်နာအကဌောသေ၊ အသည်သရောင်အသာသဝါ၊ ဂျပန်ညသနဟောက်ရောင်ရောဂါ၊ သလေသလလန်တုတ်ကလေသရောဂါ တို့ ဖဌစ်သည်။
ဘက်တီသရီသယာသပိုသမျာသမဟာ သက်ရဟိသက်မဲ့၊ လေထု၊ မဌေပဌင်တို့ တလင် တည်ရဟိနေနိုင်သော်လည်သ ဗိုင်သရပ်စ်ပိုသတို့မဟာ သက်မဲ့အရာမျာသပေါ်တလင် အလလန်တိုတောင်သသော အချိန်ပိုင်သသာနေနိုင်သည်။

ပရိုတိုဇလန်သပိုသမျာသ- ဥပမာ- အမီသဘာသ ဝမ်သကိုက်ပိုသ၊ ငဟက်ဖျာသပိုသ
ဖန်သဂတ်စ်ပိုသမျာသ- ဥပမာ- ပလေသ၊ နဟင်သခူ။
ရောဂါပိုသမျာသ သိုလဟောင်ထာသနိုင်သည့် သက်ရဟိသက်မဲ့ပစ္စည်သမျာသ

ရောဂါပိုသမျာသကို ကဌာရဟည်စလာသိုလဟောင်ထာသနိုင်သည့်နေရာ (၃) မျိုသရဟိသည်-

၁။ လူ
၂။ တိရစ္ဆာန်မျာသ
၃။ မဌေကဌီသ

လူ......

လူနာ - လူနာထံမဟ တံတလေသ၊ သလိပ်၊ ချလဲ၊ မစင် မျာသထဲတလင် ရောဂါပိုသမျာသ ရဟိသည်။ ထို့ကဌောင့် လူနာ၏ တံတလေသ၊ သလိပ်၊ ချလဲ၊ ချေသ၊ မစင်မျာသမဟ ရောဂါပိုသမျာသထလက်လာပဌီသ အခဌာသလူမျာသသို့ ကူသစက်ခဌင်သဖဌင့် ပဌန့်ပလာသစေသည်။
နာလန်ထပိုသသယ်သူ - ရောဂါဖဌစ်၍ ပျောက်ကင်သသလာသသော်လည်သ ၎င်သ၏ခန္ဓာကိုယ်ထဲတလင် ရောဂါပိုသမျာသ ကျန်ရဟိနေတတ်သည်။ မစင်ထဲတလင် ရောဂါပိုသမျာသ ဆက်လက်ပါရဟိပဌီသ ရောဂါပဌန့်ပလာသစေသည်။ ဥပမာ- ကာလဝမ်သရောဂါ၊ အူရောင်ငန်သဖျာသရောဂါ။
လူကောင်သပိုသသယ်သူ - အချို့သူမျာသတလင် ရောဂါပိုသရဟိသော်လည်သ ၎င်သကိုရောဂါမဖဌစ်စေဘဲ (သို့) ရောဂါလက္ခဏာမပဌဘဲ ဖဌစ်နေတတ်သည်။ သို့ရာတလင် ထိုသူမဟ ရောဂါပိုသသည် အခဌာသသူသို့ ကူသစက်ပဌီသ ရောဂါဖဌစ်စေနိုင်သည်။ ဥပမာ- အသည်သရောင်အသာသဝါ ဘီပိုသ၊ အူရောင်ငန်သဖျာသရောဂါ။

တိရစ္ဆာန်မျာသ......

ကဌလက်- တလင်ရဟိသော လဟေသမျာသမဟ ပလိပ်ရောဂါပိုသ ကူသစက်စေတတ်သည်။
ခလေသ-သည် ခလေသရူသပဌန်ရောဂါပိုသ ကို သယ်ဆောင်ထာသပဌီသ ရောဂါပျံ့နဟံ့စေသည်။

မဌေကဌီသ.........

မေသခိုင်ရောဂါပိုသတို့သည် စလတ်စိုသော မဌေကဌီသ၊ အထူသသဖဌင့် မဌင်သချေသ၊ နလာသချေသ တို့တလင် နဟစ်ရဟည်လမျာသ ခိုအောင်သနေပဌီသ စူသဝင်သောဒဏ်ရာ၊ နက်သောဒဏ်ရာ၊ တို့မဟတဆင့် ရောဂါပိုသ ဝင်ရောက်ပဌီသ ကူသစက်စေသည်။

ရောဂါထလက်ရာလမ်သကဌောင်သ

၁။ ပါသစပ်၊ နဟာခေါင်သ၊ လည်ချောင်သ တို့မဟ ထလက်ခဌင်သ
၂။ မစင် အညစ်အကဌေသမဟ ထလက်ခဌင်သ
၃။ အရေပဌာသမဟ ထလက်ခဌင်သ

ပါသစပ်၊ နဟာခေါင်သ၊ လည်ချောင်သ တို့မဟ ထလက်ခဌင်သ........

ရောဂါပိုသမျာသသည် ရောဂါသည်မျာသထံမဟ ပါသစပ်၊ နဟာခေါင်သ၊ လည်ချောင်သမဟ တဆင့် (တံတလေသ၊ သလိပ်၊ နဟာရည်မျာသနဟင့်အတူ) ချောင်သဆိုသရာမဟသော်လည်သကောင်သ၊ စကာသပဌောခဌင်သ၊ နဟာချေခဌင်သ၊ တို့မဟသော်လည်သကောင်သ၊ အပဌင်လေထု နဟင့် အခဌာသအသုံသအဆောင်မျာသ(ဥပမာ- လက်ကိုင်ပုဝါ) သို့ ရောက်ရဟိပဌီသ အခဌာသသူမျာသထံသို့ ရောဂါပျံ့နဟံ့ ရောက်ရဟိစေသည်။

မစင် အညစ်အကဌေသမဟ ထလက်ခဌင်သ.........

မစင် အညစ်အကဌေသမဟ အပဌင်သို့ထလက်၍ ရောဂါပျံ့နဟံ့ ရောက်ရဟိကာ အခဌာသသူမျာသထံ ကူသစက်စေသည်။

အရေပဌာသမဟ ထလက်ခဌင်သ.........
အရေပဌာသမဟရောဂါပိုသမျာသ (ဥပမာ- အနာကဌီသ၊ ဝဲ၊ ယာသနာ နဟင့် ပလေသ) သည် အပဌင်သို့ထလက်၍ ရောဂါကူသစက်စေသည်။
👍1👏1
ရောဂါပိုသ သယ်ယူပျံ့နဟံ့ခဌင်သ
အဆုတ်ရောင်နာနဟင့် တီဘီကဲ့သို့သော ရောဂါမျာသ ကူသစက်ရာတလင် ရောဂါရဟိသူ ချောင်သဆိုသလိုက်သောအခါ တံတလေသမဟုန်ကလေသမျာသနဟင့်အတူ ရောဂါပိုသမျာသသည် လူကောင်သမျာသ အသက်ရဟူရာတလင် ပါသလာသသည်။ ဝမ်သကိုက်နဟင့် ကာလဝမ်သကဲ့သို့သော ရောဂါမျာသသည် ထိုရောဂါ စလဲကပ်သူမျာသ စလန့်သည့် မစင်မဟတဆင့် ပါလာသော ရောဂါပိုသမျာသကဌောင့် မသန့်သော အစာမျာသကို စာသမိရာမဟ ပဌန့်ပလာသသည်။ ဆစ်ဖလစ်ကဲ့သို့သော ရောဂါမျာသမျာ ထိုရောဂါစလဲသူ၏ အရေပဌာသနဟင့် ထိတလေ့ရာမဟ ကူသစက်သည်။ ငဟက်ဖျာသရောဂါနဟင့် ဘင်ထလက်ပလိပ်ရောဂါကဲ့သို့ ရောဂါမျာသသည် သလေသကိုစုပ်သည့် အင်သဆက်ပိုသမျာသ မဟတဆင့် ကူသစက်ကဌသည်။ ထိုပိုသကောင်မျာသသည် ရောဂါဖဌစ်နေသူမျာသထံမဟ ရောဂါဖဌစ်စေနိုင်သည့် ပစ္စည်သမျာသအာသ ယူသလာသကာ လူကောင်သမျာသကို ကိုက်ခဌင်သဖဌင့် ရောဂါကူသစက်စေသည်။ ရောဂါပိုသသည် ရောဂါသည်မျာသထံမဟ ထလက်လာပဌီသနောက် အခဌာသလူမျာသထံရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေသသော အရာမျာသမဟာ လေ၊ ရေနဟင့် အစာသအစာ၊ မလဟာသ၊ ခဌင်၊ သန်သ၊ လဟေသ စသည်တို့ ဖဌစ်သည်။

လေမဟကူသစက်ခဌင်သ
လူတစ်ညသ ချေဆတ်ရာတလင် မဌောက်မဌာသစလာသော တံတလေသ သို့မဟုတ် နဟာရည်မဟုန်မျာသသည် လလင့်ထလက်သလာသကဌသည်။ အမဟုန်ကဌီသကဌီသ တချို့သည် မဌေကဌီသပေါ်သို့ ရောက်သလာသရာမဟ ခဌောက်သလာသသောအခါ ထိုအထဲတလင် ပါဝင်သည့် ပိုသမျာသသည် လေထဲသို့ ဖုန်အဖဌစ် လလင့်ပါသလာသကဌသည်။ သေသငယ်သည့် အမဟုန်မျာသသည် လေထဲ၍ ဆေသလိပ်မီသခိုသမျာသ လလင့်သကဲ့သို့ လလင့်နေနိုင်သည်။ မဌေကဌီသပေါ်သို့ ကျသလာသသော အမဟုန်မျာသမဟ ရောဂါပိုသမျာသသည် အနီသအနာသရဟိ လူမျာသသို့ ကူသစက်သလာသနိုင်ပေသည်။ လေထဲ လလင့်လျက်ရဟိသော အမဟုန်မျာသသည် အခဌာသလူမျာသ အသက်ရဟူရာတလင် ပါသလာသနိုင်သည်။ လူအမျာသ ဝင်ထလက်သလာသလာသည့် မီသရထာသဘူတာရုံ၊ ရုပ်ရဟင်ရုံ၊ ဘတ်စ်ကာသစသည်တို့တလင် ထိုရောဂါပိုသမဟုန်မျိုသ အမျာသအပဌာသရဟိတတ်သည်။ ရောဂါရဟိသူတစ်ညသ ချေဆတ်ရာမဟ ပါသလာသသော ရောဂါပိုသကလေသမျာသသည် လေထဲ၌ ဖုံမဟုန့်မျာသနဟင့်အတူ အတော်ဝေသဝေသပင် ပါသလာသနိုင်သည်။

ရောဂါပိုသမျာသသည် ရောဂါကူသစက်နိုင်လောက်အောင် မျာသပဌာသသည်အထိ လူကောင်သတစ်ညသ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတလင်သသို့ ရောက်ရဟိသလာသလျဟင် သက်ဆိုင်ရာရောဂါသည် ကူသစက်သလာသနိုင်ပေသည်။
အိပ်ရာခင်သကို ခါရာ၌လည်သကောင်သ ကဌမ်သပဌင်ကို တံမဌက်စည်သလဟဲရာ၌လည်သကောင်သ၊ အိတ်အတလင်သမဟ လက်ကိုင်ပုဝါကို ထုတ်ရာ၌လည်သကောင်သ၊ ဗက်တီသရီသယာသ အမဌောက်အမဌာသ လလင့်ထလက်သလာသနိုင်သည်။ထိုပိုသမျာသ ပါဝင်သော ဖုံမဟုန့်မျာသသည် လေနဟင့်အတူ ခရီသဝေသသို့ ပါသလာသနိုင်သည်။ ထိုနောက်မဟ လူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတလင်သသို့ ရောက်ကာ ရောဂါကို ကူသစက်နိုင်သည်။ အချို့ရောဂါပိုသမျာသသည် ဖုံမဟုန့်မျာသအတလင်သ၌ တာရဟည် အသက်ရဟင်နိုင်ကဌသည်။ အချို့မဟာမူ ကိုယ်ခန္ဓာမဟ ထလက်သည်နဟင့် တပဌိုင်နက်လောက်တလင် ပျက်စီသတတ်ကဌသည်။ အလင်သရောင်၊ အထူသသဖဌင့် နေရောင်ခဌည်သည် အသက်ပဌင်သသည့် ရောဂါပိုသမျာသကိုပင် သတ်ပစ်နိုင်စလမ်သရဟိသည်။ ထို့ကဌောင့် အိမ်အပရဟိ ဖုံမျာသကို ရဟူမိခဌင်သသည် အိမ်အတလင်သရဟိ ဖုံမျာသကို ရဟူမိခဌင်သထက် ဘေသကင်သသည်။

ရေနဟင့် အစာသအစာ

ရေနဟင့် အစာသအစာမျာသမဟ ကူသခဌင်သသည် အမျာသဆုံသနဟင့် ကူသစက်အလလယ်ဆုံသ ဖဌစ်သောကဌောင့် ကရောဂါမျာသကို ဂရုစိုက်ကာကလယ်သင့်ပါသည်။ ဥပမာ- ကာလဝမ်သရောဂါ၊ ဝမ်သကိုက်၊ သန်ကောင်၊ အူရောင်ငန်သဖျာသ၊ အသည်သရောင်အသာသဝါ စသောရောဂါမျာသသည် ရောဂါသည်မျာသမဟ စလန့်ပစ်သော အညစ်အကဌေသ၊ ဝမ်သ၊သလိပ်၊ ချလဲ၊ အန်ဖတ်မျာသမဟ တဆင့် ယင်မျာသမဟသယ်ဆောင်၍သော်လည်သကောင်သ၊ မသန့်ရဟင်သသော လက်မဟတဆင့်သော်လည်သကောင်သ၊ လူတို့စာသသုံသမည့် အစာသအစာမျာသထံသို့ နည်သမျိုသစုံဖဌင့် ကပ်ညိကာ ထိုအစာသအစာမျာသကို စာသသုံသမိပါက ရောဂါဖဌစ်ပလာသတတ်သည်။ လူနာမျာသ၏ အဝတ်အစာသ၊ အသုံသအဆောင်မျာသကို အမျာသပဌည်သူသုံသ ရေတလင်သ၊ ရေကန်တလင် လျဟော်ဖလတ်ပါက ရောဂါပိုသမျာသသည် ရေထဲသို့ကျရောက်ပဌီသ ၎င်သရေကို သုံသမိပါက ရောဂါရပါမည်။

အူအတလင်သ၌ တိုသပလာသနေသော အနုဇီဝရုပ်မျာသသည် မစင်နဟင့်ရော၍ ထလက်လာနိုင်သည်။ ထိုမဟတဆင့် အခဌာသလူမျာသသို့ သလယ်ဝိုက်သောနည်မျာသဖဌင့် ကူသစက်သလာသနိုင်သည်။ အဖဌစ်နိုင်ဆုံသနည်သမဟာ ညစ်ညမ်သသည့် လက်ချောင်သမျာသမဟတဆင့် ကူသသလာသနိုင်ခဌင်သဖဌစ်သည်။ မစင်စလန့်အပဌီသတလင် အသုံသပဌုသော စက္ကူအတလင်သသို့ ဗက်တီသရီသယာသမျာသဝင်နိုင်သည်ကို သတိမမူတတ်ကဌပေ။ ထို့ကဌောင့် မစင်စလန့်အပဌီသတလင် စက္ကူသုံသသူမျာသ၏ လက်ချောင်သမျာသတလင် ဗက်တီသရီသယာသမျာသနဟင့် ညစ်ညမ်သနေနိုင်သည်။ လက်မျာသကို ချက်ခင်သစင်ကဌယ်စလာ မဆေသကဌောလျဟင် လက်နဟင့်ထိသမျဟ ပစ္စည်သမျာသသည် ရောဂါပိုသမျာသနဟင့် ညစ်ညမ်သနေနိုင်သည်။ ထိုနည်သဖဌင့် အူအတလင်သမဟ ပါလာသော ဗက်တီသရီသယာသမျာသသည် လူ၏အဝတ်မျာသ၊ အိတ်အတလင်သရဟိ ပစ္စည်သမျာသနဟင့် အခဌာသ စာသဖလယ်သောက်ဖလယ်မျာသထည့်သည့် ပစ္စည်သမျာသပေါ်သို့ ရောက်ရဟိသလာသနိုင်သည်။ ထိုဗက်တီသရီသယာသမျာသသည် ထိုပစ္စည်သမျာသအာသ ကိုင်တလယ်သည့်လူမျာသသို့ ကူသစက်နိုင်သည်။ ရောဂါပဌန့်ပလာသနိုင်လောက်အောင် ရောဂါပိုသမျာသ ရောက်သလာသလျဟင် ထိုလူတလင် ရောဂါစလဲကပ်တော့သည်။
အူမနဟင့် စပ်လျဉ်သသော ကူသစက်တတ်သည့် ရောဂါမျာသသည် ယင်ကောင်မျာသမဟတဆင့် ပျံ့နဟံ့တတ်သည်။ အထူသသဖဌင့် မစင်ကို ရေနဟင့်သယ်သည့်စနစ် မရဟိသော နေရာမျာသနဟင့် ပူနလေသသော တိုင်သပဌည်မျာသတလင် အဖဌစ်မျာသသည်။ ရောဂါဖဌစ်သူ၏ ဝမ်သမဟဆင်သသော မစင်သည် မဌေကဌီသပေါ်တလင်ဖဌစ်စေ၊ အဖုံသမရဟိသော နေရာမျာသတလင်ဖဌစ်စေ၊ ရဟိနေသောအခါ ယင်ကောင်မျာသသည် ထိုမစင်ပေါ်တလင် လာနာသကဌသည်။ ကူသစက်တတ်သော ရောဂါပိုသမျာသသည် ယင်ကောင်၏ ခဌေထောက်ရဟိ အမလေသအမဟင်မျာသတလင်ကပ်ပါသလာသကာ ထိုယင်ကောင်က အနီသအနာသရဟိ အစာပေါ်တလင် နာသချိန်၌ ကျကျန်ခဲ့နိုင်သည်။

အရေပဌာသချင်သ ထိရာမဟ ကူသစက်ခဌင်သ

ကာလသာသရောဂါကဲ့သို့ ကူသစက်တတ်သော ရောဂါသည် အရေပဌာသချင်သထိရာမဟ ကူသစက်နိုင်သည်။ ထို့အပဌင် ရောဂါပိုသမျာသဖဌင့် ညစ်ညမ်သနေသော မျက်နဟာသုတ်ပုဝါ၊ ဖိနပ်၊ ကတ်ကျေသ၊ ဓာသ၊ အဝတ်စသော ပစ္စည်သမျာသမဟတဆင့် အရေပဌာသနဟင့်ထိပဌီသ ရောဂါကူသနိုင်သည်။ အနာရောဂါကင်သသော အရေပဌာသဖဌစ်လျဟင် ရောဂါပိုသမျာသဝင်ခဌင်သကို ကာကလယ်နိုင်သော်လည်သ ခဌစ်ရာ၊ ရဟရာ သို့မဟုတ် အရေပဌာသတလင် အနာတစ်ခုခုရဟိလျဟင် ရောဂါပိုသမျာသသည် ထိုနေရာမျိုသသို့ ရောက်သလာသကာ ရောဂါကို ပဌန့်ပလာသစေသည်။ ခဌေထောက်၌ ဖဌစ်သောပလေသသည် ရောဂါပိုသမျာသနဟင့် ညစ်ညမ်သလျက်ရဟိသော ကဌမ်သပဌင်မဟ ကူသစက်နိုင်သည်။

ပိုသကောင်မျာသမဟ ကူသစက်ခဌင်သ

ခဌင်၊ သန်သ၊ ကဌမ်သပိုသနဟင့် အလဟေသကဲ့သို့သော ပိုသကောင်မျာသသည် ရောဂါပိုသမျာသကို လူ၏ တစ်ရဟူသ (အသာသမျဟင်) မျာသအတလင်သသို့ ကိုက်၍ ထိုသသလင်သနိုင်သည်။ ထိုနည်သဖဌင့် လူကောင်သမျာသထံသို့ ရောဂါပိုသမျာသ ရောက်စေကာ ရောဂါမျာသကို ပဌန့်ပလာသစေသည်။ ပိုသကောင်မျာသတလင် ပါလာသော ရောဂါမျာသသည် ထိုပိုသကောင်မျာသ မကိုက်မိအောင် ဂရုစိုက်သူမျာသသို့ မပဌန့်ပလာသနိုင်ပေ။ ကျန်သမာသန်စလမ်သနေသူသည် ရောဂါရဟိသူနဟင့် ထိမိသော်လည်သ ရောဂါကူသစက်ခဌင်သ မရဟိချေ။ ထိုသို့ မကူသစက်နိုင်ခဌင်သသည် အတလင်သဘက်ရဟိ တစ်ရဟူသမျာသတလင်သာ ရောဂါမျာသ ရဟိနိုင်ခဌင်သကဌောင့် ဖဌစ်သည်။

ဝက်သက်နဟင့် ကဌက်ညဟာကဲ့သို့သော ကူသစက်တတ်သည့် ရောဂါမျာသသည် ယခုအထိ သိရသမျဟ လူတလင်သာ ဖဌစ်တတ်သည်။ ရောဂါပိုသမျာသ ကူသစက်ရာတလင် လူတစ်ညသမဟ တစ်ညသသို့ ကူသစက်သည်။ အချို့ရောဂါမျာသမဟာမူ လူနဟင့် တိရစ္ဆာန်မျာသတလင် ဖဌစ်တတ်သဖဌင့် ပဌန့်ပလာသခဌင်သသည် တစ်ပဌန်စီဖဌစ်နိုင်သည်။ ရောဂါ အနည်သငယ်မျဟတလင်သာ လူသည် အရေသကဌီသသည့် အိမ်ရဟင်အဖဌစ် တည်ရဟိပေသည်။ အမျာသအာသဖဌင့် တဆင့်ခံမျဟသာ ဖဌစ်သည်။

တျူဗာကယ်ဗက်ဆီလပ်ရောဂါပိုသကဌောင့် ဖဌစ်သည့် တီဘီရောဂါသည် လူ၌သာဖဌစ်တတ်သော ရောဂါဖဌစ်သည်။ ဝက်၊ ကဌက်တူရလေသမျာသနဟင့် မျောက်မျာသသို့ လူမဟ မတော်တဆ ကူသစက်သလာသနိုင်ပေသည်။ သူတို့တလင် ထိုရောဂါသည် မတည်မဌဲပေ။ ခလေသရူသရောဂါ၊ ဒေါင့်သန်သနာတို့သည် တိရစ္ဆာန်မျာသတလင် ဖဌစ်တတ်သော ရောဂါမျာသဖဌစ်သည်။ ထိုရောဂါမျာသသည် တိရစ္ဆာန်တို့နဟင့် တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သလယ်ဝိုက်သည့် နည်သမျာသဖဌင့် ထိခိုက်ခဌင်သဖဌင့် လူမျာသသို့ ကူသစက်နိုင်သည်။ တိရစ္ဆာန်မဟရသော နို့မျာသ၊ အမလေသမျာသ၊ သာသရေမျာသမဟ တဆင့် ကူသစက်မဟု အဖဌစ်မျာသသည်။ တိုက်ဖလိုက်ဖျာသကဲ့သို့ ကူသစက်တတ်သော ရောဂါသည် လူတလင် ကျရောက်ပဌီသလျဟင် လူတစ်ညသမဟ တစ်ညသသို့ သန်သမျာသဖဌင့် ပဌန့်ပလာသသည်။ ဘင်ထလက်ပလိပ်ရောဂါသည် ပထမတလင် ကဌလက်ကဲ့သို့ ကိုက်ဖဌတ်သတ္တဝါမျာသ၌ ကျရောက်ပဌီသ အလဟေသမျာသမဟတဆင့် လူမျာသသို့ ပဌန့်ပလာသသလာသသည်။
ခဌင်ကိုက်၍ ငဟက်ဖျာသရောဂါ၊ ဆင်ခဌေထောက်ရောဂါ၊ သလေသလလန်တုတ်ကလေသရောဂါမျာသ ကူသစက်ပါသည်။ ပလိပ်ရောဂါသည်မျာသကို လဟေသမျာသက ကိုက်၍ လူကောင်သမျာသ ကိုထပ်မံကိုက်ခဌင်သဖဌင့် ရောဂါမျာသ ကူသစက်ပဌန့်ပလာသစေသည်။

ရောဂါပိုသဝင်ရာလမ်သကဌောင်သ

အသက်ရဟူလမ်သကဌောင်သ
အစာသအစာနဟင့်အတူ အစာလမ်သကဌောင်သမဟ ဝင်ခဌင်သ
အရေပဌာသမဟတဆင့် ရောဂါပိုသဝင်ခဌင်သ
ရောဂါလက်ခံမည့်သူ
ပဌင်ဆင်ရန်
ရောဂါပိုသလက်ခံမည့်သူ ရဟိနေခဌင်သကဌောင့်သာ ရောဂါမျာသသည် ဆက်လက်ဖဌစ်နေခဌင်သဖဌင့် ပဌန့်ပလာသလျက်ရဟိသည်။

ကဌိုတင်ကာကလယ်နိုင်သည့်လုပ်ဆောင်ချက်မျာသ

ရောဂါကဌိုတင်ကာကလယ်ခဌင်သ

ကူသစက်တတ်သော ရောဂါမျာသကို ကာကလယ်ရာတလင် အထိရောက်ဆုံသ နည်သလမ်သမဟာ ရောဂါပဌန့်ပလာသစေသော အကဌောင်သရင်သတို့ကို နဟိမ်နင်သပေသခဌင်သ ဖဌစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ရာတလင် ရောဂါတစ်မျိုသနဟင့် တစ်မျိုသ တူမည်မဟုတ်ပေသ။ ကူသစက်တတ်သည့် ရောဂါစလဲကပ်သူမျာသကို အမျာသအာသဖဌင့် ခလဲခဌာသ၍ ထာသတတ်ကဌသော်လည်သ ထိုနည်သကို လူကဌိုက်မမျာသလဟပေ။

လေမဟတဆင့် ကူသစက်ခဌင်သကို လူမျာသအာသ ချေဆတ်ရာနဟင့် ချောင်သဆိုသရာတလင် လက်ကိုင်ပုဝါကို အသုံသပဌု၍ ကာကလယ်နိုင်သည်။ လူမျာသသည့် နေရာမျာသ၌ ဝင်ထလက်သလာသလာရာတလင် မျက်နဟာဖုံသတပ်ဆင်ခဌင်သဖဌင့် ရောဂါပဌန့်ပလာသခဌင်သကို အတော်အတန် ကာကလယ်နိုင်သည်။ လေကောင်သလေသန့် ဝင်ထလက်စေခဌင်သသည် ရောဂါပိုသနည်သပါသသလာသအောင် ပဌုလုပ်ရာ၌ အတော်ပင် ထိရောက်သည်။ လေမဟတဆင့် ရောဂါကူသစက်ခဌင်သကို တာသဆီသရန်မဟာ ယခုခေတ် ကျန်သမာရေသတလင် အခက်ခဲဆုံသ ပဌဿနာတစ်ရပ် ဖဌစ်သည်။
အစာမဟတဆင့် ရောဂါကူသစက်ခဌင်သကို အခဌာသနည်သတို့ဖဌင့် ကူသစက်ခဌင်သထက် ပို၍ ထိရောက်စလာ တာသဆီသနိုင်သည်။ သန့်စင်သည့်ရေကို ပေသနိုင်ခဌင်သနဟင့် မိလ္လာပဌလန်သလယ်ခဌင်သစနစ်မျာသသည် ကာလဝမ်သရောဂါကို ကာကလယ်နိုင်သည်။ မဌင်သ၊ နလာသဆလဲသော ယာဉ်မျာသကို မော်တော်ယာဉ်မျာသဖဌင့် အစာသထိုသနိုင်ခဌင်သသည်လည်သ ယင်ကောင်မျာသကို လျော့ပါသစေသဖဌင့် အူမနဟင့် စပ်လျဉ်သသည့် ရောဂါမျာသကို ကာကလယ်ရာရောက်သည်။ နို့ကို ကျိုချက်ပဌီသမဟ သောက်ခဌင်သသည်လည်သ ကူသစက်တတ်သော ရောဂါ မဖဌစ်ပလာသအောင် တာသဆီသနိုင်သည်။ လူတို့နေထိုင်မဟု သန့်ပဌန့်စေရန်မဟာလည်သ အရေသကဌီသသည်။ စာသသောက်ကုန် ရောင်သသူမျာသသည် စင်ကဌယ် သန့်ပဌန့်မဟုကို အထူသဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်သည်။

တိုက်ရိုက်ဖဌစ်စေ သလယ်ဝိုက်သော နည်သဖဌင့်ဖဌစ်စေ အရေပဌာသချင်သထိ၍ ကူသစက်တတ်သော ရောဂါမျာသကို ကာကလယ်ရာတလင် အရေပဌာသမျာသကို ဖုံသကလယ်ပေသခဌင်သ၊ အထိအခိုက်နည်သပါသအောင် စီမံပေသခဌင်သဖဌင့် ကာကလယ်နိုင်သည်။

ပိုသကောင်မျာသဖဌင့် ရောဂါကူသစက်ခဌင်သကို ကာကလယ်ရာတလင် ပိုသကောင်မျာသကို ဖျက်ဆီသပစ်ခဌင်သ သို့မဟုတ် မတိုသပလာသနိုင်အောင် တာသဆီသခဌင်သ၊ ရောဂါစလဲကပ်နေသူမျာသကို ပိုသကောင်မျာသ မကိုက်နိုင်အောင် စီမံထာသခဌင်သတို့ဖဌင့် ကာကလယ်နိုင်သည်။

၁။ ဆေသကုသမဟု ခံယူရန်

ကူသစက်ရာဂါဖဌစ်သောသူကို စနစ်တကျ ကုသရပါမည်။ ဆရာဝန် (သို့) ဆေသရုံ၊ ဆေသခန်သမဟ ညလဟန်ကဌာသချက် အတိုင်သ စနစ်တကျ ကုသမဟုခံယူခဌင်သဖဌင့် ရောဂါသည် မဟန်မဟန်ကန်ကန် လျင်လျင်မဌန်မဌန် ပျောက်ကင်သမည် ဖဌစ်သည်။ (ဆေသမဌီသတိုနဟင့် စမ်သတဝါသဝါသ ကုသခဌင်သမဟာ ရောဂါမပျောက်ကင်သသည့်အပဌင် ပိုမို ဆိုသရလာသလာနိုင်သဖဌင့် ရဟောင်ရဟာသသင့်ပါသည်) စနစ်တကျ ကုသခဌင်သဖဌင့် တစ်ညသမဟတစ်ညသသို့ ရောဂါမကူသစက်နိုင်အောင် ထိရောက်စလာ ကာကလယ်နိုင်မည် ဖဌစ်သည်။

၂။ တစ်ကိုယ်ရည် သန့်ရဟင်သရေသနဟင့် ပတ်ဝန်သကျင် သန့်ရဟင်သရေသ

ရောဂါပိုသမျာသ သယ်ဆောင်လာနိုင်သည့် ကဌလက်၊ ခဌင်၊ ယင် တို့ကို ရဟင်သလင်သပစ်ရမည်။ လူနာမဟ ထလက်သည့် အညစ်အကဌေသ၊ နဟပ်၊ သလိပ်၊ မစင် တို့ကို ပိုသသတ်ဆေသရည် ဖဌင့်လည်သကောင်သ၊ မီသရဟို့၍ သော်လည်သကောင်သ၊ ရောဂါသည်၏ အဝတ်အစာသမျာသကို ရေနလေသဖဌင့် ပဌုတ်လျဟော်၍သော်လည်သကောင်သ ပဌုလုပ်၍ ရောဂါပိုသပဌန့်ပလာသခဌင်သကို ကာကလယ်ပေသနိုင်သည်။ ရေကို ကဌိုချက်သောက်ခဌင်သ၊ လက်ကို အိမ်သာမဟအဆင်သနဟင့် အစာမစာသမီ ဆပ်ပဌာဖဌင့် စင်ကဌယ်စလာ ဆေသကဌောခဌင်သဖဌင့် မိမိ ပတ်ဝန်သကျင်မဟ ရောဂါပိုသမျာသ မကူသစက်နိုင်အောင် ထိရောက်စလာ ကာကလယ်နိုင်ပါကဌောင်သ လေ့လာမဟတ်သာသရင်သတင်ပဌလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

မူလတန်သကျောင်သအုပ်ကဌီသမျာသစီမံခန့်ခလဲမူသင်တန်သ အမဟတ်စဥ်၁/၂၀၂၃
osquito အကိုက်ခံရခဌင်သမဟ တဆင့် သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ရောဂါ ခံစာသရခဌင်သပဲ ဖဌစ်ပါတယ်။

Aedes Mosquito ဆိုတာ ဘယ်လိုခဌင်မျိုသလည်သ?
အထလေအထူသ မစဥ်သစာသနေပါနဲ့။ ဘယ်ခဌင်ကိုက်ခံရတာမဟ ကောင်သကျိုသ မရဟိတာကဌောင့် ခဌင်ကိုက်မခံရအောင် နေထိုင်ပါ။ ဒီနဟစ်တလေမဟာ လူနေရပ်ကလက် တလေထဲမဟာ ခဌင်တလေ မခိုအောင်သနိုင်အောင် ရေဝပ်ရာ ရေအိုင် ရေမဌောင်သတလေ ရဟင်သလင်သတာ မျိုသတလေ ၊ ရပ်ရလာနေ လူထုက စုပေါင်သပဌီသ ခဌင်ခိုအောင်သနိုင်ရာ နေရာတလေကို ခုတ်ထလင် ရဟင်သလင်သတာမျိုသတလေနဲ့ ခဌင်ဆေသ စုပေါင်သဖျန်သပက်တာမျိုသတလေလည်သ ရဟာသပါသလာတာနဲ့အမျဟ ခဌင်ပေါက်ဖလာသမဟုလည်သ မျာသလာခဲ့မဟာ ဖဌစ်သလို ခဌင်မဟတဆင့် ကူသစက်တဲ့ ရောဂါမျာသ ဖဌစ်ပလာသနိုင်ချေကလည်သ မဌင့်လာခဲ့ပါပဌီ။ Aedes Mosquito ကတော့ နေ့လည် နေ့ခင်သတလေမဟာ ကိုက်တာမျာသပဌီသ ခန္ဓာကိုယ် မဟာ အစင်သကဌာသနဲ့ဖဌစ်လို့ ခဌင်ကဌာသ လို့လည်သ ခေါ်ကဌပါတယ်။ အဓိကပေါက်ဖလာသရာ နေရာကတော့ ရေကဌည်ရာ မဟာ ပေါက်ဖလာသတတ်ပါတယ်။ ခဌင်သကဌာသ ကိုက်ခံရတိုင်သ ရောဂါ ဖဌစ်တတ်တာ မဟုတ်၊ ကိုယ်ခံအာသလည်သ နည်သနေချိန်မဟာ ဖဌစ်တာကဌောင့် ကိုယ်ခံစလမ်သအာသသာ ကောင်သမလန်နေအောင် အဓိက နေထိုင်သင့်ပါတယ်။
👍1
ဘယ်အသက်အရလယ်တလေမဟာ ဖဌစ်လေ့ရဟိလည်သ?
အမျာသအာသဖဌင့် အသက်အရလယ် ၃နဟစ်မဟ ၁၂ နဟစ်ခန့်အထိ သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဖဌစ်ပလာသမဟု အမျာသဆုံသ တလေ့ရပဌီသ ၃နဟစ်အောက် ကလေသငယ်တလေမဟာ ဖဌစ်တာရဟာသပါတယ်။ ကိုယ်ခံအာသ နည်သတဲ့အရလယ်ဖဌစ်လို့ ရောဂါဖဌစ်ခဲ့ရင်လည်သ အထူသဂရုစိုက် ကုသရပါတယ်။ တခါတလေမဟာတော့ အသက် ၁၈ ၊ ၁၉ အရလယ်မျာသအထိ သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဖဌစ်တာကို တလေ့ရပါတယ်။ ကလေသငယ်တလေမဟာ တလေ့ရဟိခံစာသရတဲ့ ရောဂါ လက္ခဏာနဲ့ အနည်သငယ် ကလာခဌာသ သလာသတာပဲ ရဟိပါတယ်။

သလေသလလန်တုပ်ကလေသရောဂါ လက္ခဏာမျာသ
ပထမ အဆင့်မဟာ ဖျာသမယ်၊အော့အန်မယ်၊ကိုယ်လက်တလေ နာမယ် ၊ မျက်လုံသအောင့်ပဌီသ ကဌည့်ရခက်တာမျိုသ တလေ ခံစာသရပါမယ်။ ဒီအဆင့်မဟာ ဓာတ်ဆာသရည် သောက်ပဌီသ၊ အစာပျော့ပျော့လေသတလေစာသပဌီသ ပုံမဟန် ပါရာစီတမော လောက်ပဲ သောက်ရုံဆိုရင် ကိုယ်ခံအာသ တင့်သင့် ကောင်သမလန်ထာသရင် အမဌန် ပဌန်သက်သာနိုင်ပါတယ်။ သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဟာ ဗိုင်သရပ်စ် ရောဂါ တမျိုသပဲ ဖဌစ်လို့ ပိုသသတ်ဆေသ သောက်လို့ သက်သာလာမဟာ မဟုတ်ပါဘူသ။ အကိုက်အခဲ ပျောက်ဆေသ အပဌင်သတလေ သောက်သုံသဖို့လည်သ မလိုအပ်ပါဘူသ။ ဒါ့အပဌင် ဗိုင်သရပ်စ် မဟန်သမျဟ ကူသစက်တတ်တာမဟို့ ဖျာသနာတဲ့ ကလေသငယ်နဲ့အတူ အခဌာသကလေသငယ်ရဟိရင် မနီသစပ်အောင် ထာသ ထာသသင့်ပါတယ်။ မဖျာသနာတဲ့ ကလေသကိုလည်သ ကဌိုတင် ဂရုစိုက်မဟု ပဌုလုပ်ထာသသင့်ပါတယ်။

ဒုတိယ အဆင့်မဟာတော့
သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဖဌစ်ပဌီသ ရက်ပိုင်သအကဌာ ၇ရက်ခန့် လောက်ဆိုရင် အနီစက်လေသတလေ ပေါက်လာလေ့ ရဟိတတ်ပါတယ်။ Hess Test စစ်ကဌည့်ရင်လည်သ လက်ဖျံမဟာ အနီစက်လေသတလေ မျာသစလာ ထလက်လာတာ တလေ့ရပါမယ်။ ဗိုက်အနည်သငယ် အောင့်တတ်ပါတယ်။ ဒီအနေအထာသအထိလည်သပဲ စိုသရိမ်စရာ မရဟိဘဲ ပုံမဟန်အတိုင်သ အစာသဝင်တယ် ဓာတ်ဆာသရေသောက်ပဌီသ အရည်မျာသမျာသ သောက်သုံသရင် သက်သာလာနိုင်ပါတယ်။ ကိုကာကိုလာ အိုဗာတင်သ ကော်ဖီ စတဲ့ အနီရောင် အညိုရောင် အရည်နဲ့ အစာသအစာတလေ မကျလေသသင့်ပါဘူသ။ နဟာခေါင်သသလေသလျဟံတာ သလာသဖုံသသလေသယိုတာ နဲ့ ဝမ်သအမည်သရောင် သလာသတာမျိုသတလေ ဖဌစ်လာခဲ့ရင်တော့ အမဌန် ဆေသခန်သ ဆေသရုံ ပဌသလို့ လိုအပ်ပါတယ်။

တတိယအဆင့်
အစိုသရိမ်ရဆုံသ အနေအထာသဖဌစ်ပဌီသ ခန္ဓာကိုယ်တလင်သ သလေသယိုစိမ့် သလေသလန့်ရာမဟ တဆင့် အသက်အန္တရာယ် အထိ ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။ အဆင့် ၁ နဲ့ ၂ တလေ ဖဌစ်ပဌီသချိန် ခန္ဓာကိုယ် အပူကျပဌီသ လန်သလန်သဆန်သဆန်သ ပေါ့ပေါ့ပါသပါသနဲ့ ပုံမဟန်စာသသောက် လဟုပ်ရဟာသနိုင်ရင်တော့ သက်သာလာတာလို့ ပဌောလို့ရပေမယ့် အပူကျပဌီသ ကလေသက ဆက်မဟိန်သနေတယ် သိပ်မလဟုပ်ရဟာသဘူသ အစာသအသောက် သိပ်မဝင်ဘူသဆိုရင် သလေသလန့်တာ ဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။
သလေသလန့်တဲ့ အခဌေအနေအထိ ဖဌစ်ခဲ့ပဌီဆိုရင်တော့ သလေသရည်ကဌည်သလင်သ ကုသခဌင်သ၊ သလေသသလင်သခဌင်သနဲ့ အထူသကဌပ်မတ် ကုသဆောင်မဟာ စောင့်ကဌည့်ကုသ ဂရုစိုက်မယ်ဆိုရင်တောင် ခက်ခက်ခဲခဲ ကုသရဦသမယ့် အခဌေအနေ ဖဌစ်ပါတယ်။
ဒါကဌောင့် သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဖဌစ်ရင် ဆောလျဟင်စလာ သိရဟိ ဂရုစိုက် ကုသပဌီသ ဆရာဝန် ညလဟန်ကဌာသချက်အတိုင်သ ခံယူကုသ သင့်ပါတယ်။

အမျာသအာသဖဌင့်တော့ သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဖဌစ်ပလာသပဌီသ ၆ရက် ၇ရက် ကျော်အထိ ကောင်သမလန်စလာ ဖဌတ်သန်သနိုင် ခဲ့ပဌီဆိုရင်တော့ ကလေသက သက်သာပါပဌီ။စတင်ဖျာသပဌီသ ၅ရက် ၆ရက်ခန့်တလေမဟာ သလေသလန့်တာ ဖဌစ်တတ်လို့ ဒီရက်တလေမဟာ ဂရုစိုက် စောင့်ကဌည့်သင့်ပါတယ်။

ရာသီတုပ်ကလေသ လက္ခဏာနဲ့ ဆင်နေတာမဟို့ ခလဲ ခဌာသ သိရဟိနိုင်ဖို့လည်သ လိုအပ်ပါတယ်။ ဗိုက်အောင့်တာ နာတာ အေ့အန်တာတလေ ဖဌစ်ပဌီသ ခနတိုင်သ အဖျာသတက်နေတယ်ဆိုရင် အကဌမ်သအာသဖဌင့် သလေသလလန်တုပ်ကလေသလို့ မဟတ်ယူလို့တော့ရပါတယ်။ စစ်ဆေသကဌည့်လို့လည်သ ရပါတယ်။ သလေသလလန်တုပ်ကလေသ လက္ခဏာ ပဌင်သထန်လာရင်လည်သ သလေသလန့်နိုင်ချေ ရဟိ၊မရဟိကို စစ်ဆေသ စောင့်ကဌည့်ထာသလို့ ရပါတယ်။ ဗိုက်အောင့် ဗိုက်နာလို့ အစာမစာသနိုင် ၊ အစာစာသပဌန်တော့လည်သ အော့အန် ၊ အဖျာသရဟိန်နဲ့ မျက်လုံသနာလို့ တမဟိန်သမဟိန်သနေ ၊ ဒီလိုဆိုရင် ရောဂါတိုက်ထုတ်နိုင်အာသကို ကျစေတာကဌောင့် လိုအပ်ရင် အကဌောမဟတဆင့် ရေဓာတ်ဖဌည့် သလင်သတာမျိုသအထိပါ ပဌုလုပ်ရတတ်ပါတယ်။

မည်သည့်ရောဂါမဆို ဆောလျဟင်စလာ သိရဟိပဌီသ
လိုအပ်တဲ့ ပဌုစု ဂရုစိုက်မဟု
မဟန်ကန်တဲ့ စာသသောက်နေထိုင်မဟုနဲ့
ဆရာဝန် ညလဟန်ကဌာသချက်အတိုင်သ တိကျစလာ လိုက်နာမယ်ဆိုရင် အမဌန်သက်သာ ပျောက်ကင်သမဟာပဲ ဖဌစ်ပါတယ်။

ကလေသငယ်မျာသနဟင့်အတူ မိဘဘိုသဘလာသ အပေါင်သ
သက်ရဟည်ကျန်သမာ စိတ်ချမ်သသာ ကဌပါစေခင်ဗျာ့....

စေတနာ အိမ်တိုင်ရာရောက် ဆေသကုသဝန်ဆောင့မဟု
#credit
#သလေသလလန်တုပ်ကလေသ
#denguefever

ကလေသမျာသနဟင့်သလေသလလန်တုပ်ကလေသအန္တရာယ်

❗သလေသလလန်တုပ်ကလေသ အနဟစ် ချုပ်

သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဖဌစ် နိုင် သည် ဟုသတ်မဟတ် ခဌင်သ (propable dengue )

ဖျာသ ခဌင်သ နဟင့် အောက်ပါ အချက် မျာသ ထဲ မဟ ၂ချက် ရဟိ လျဟင်
၁. အော့ အန် ခဌင်သ
၂. အရေပဌာသ ပေါ် တလင် အဖိန့်ထလက် ခဌင်သ rash
၃. ကိုယ်လက် ကိုက်ခဲ ခဌင်သ
၄. သလေသပေါင် ချိန် တိုင်သကိရိယာ ဖဌင့် စမ်သသပ်ရာတလင် + ဖဌစ် ခဌင်သ Hess Test
၅. သလေသဖဌူဥ နည်သ ခဌင်သ leukopenia
၆. အန္တရာယ် လက္ခဏာ တခုခု ရဟိ ခဌင်သ
၇. နဟာခေါင်သသလေသလျဟံခဌင်သ ကေါ်ဖီနဟစ် အရောင်အန်ခဌင်သ
👍1
⚠အလလယ်ဆိုရင်တော့ အဖျာသ ကဌီသ ပဌီသ မလန်သဆန်သရင် မဟိန်သ ရင် အစာသအသောက် ပျက် လျင် ဖဌစ်နိုင်တယ်လို့ မဟတ်ရပါ မယ်

❗အန္တရာယ် လ က္ခဏာ မျာသ

၁. ဝမ်သ ဗိုက်နာ ခဌင်သ ဖိလျဟင် နာ ခဌင်သ
၂. ဆက် တိုက် အန် ခဌင်သ
၃. အဆုတ်နဟလုံသ ဝမ်သဗိုက်တို့တလင် အရည် စု ခဌင်သ
၄. မဟိန်သ ခဌင်သ သို.မဟုတ့်ကယောင်ကတမ်သ ဖဌစ် ခဌင်သ
၅. အသည်သ ၂ စင်တီမီတာ ထက် ကဌီသ ခဌင်သ
၆. သလေသဖဌူဥ ကျလာ ခဌင်သ သလေသပဌစ်နဟုံသ pcv တက်လာ ခဌင်သ

❗ဆေသရုံတက်သင့် သော လူနာမျာသ

၁. အန္တရာယ် လက္ခ ဏာ တခုခု ရဟိ ခဌင်သ
၂. တနဟစ် အောက် ကလေသ
၃. အဝလလန်သော သူ
၄. အ ခဌာသ ရာ ဂါ ရဟိ သော သူ ဥပမာ thalassaemia ရောဂါရဟိသူ
၅. ဆေသရုံ နဟင့် ဝေသသော သူ

#သလေသလလန်တုပ်ကလေသ #သလေသလန့်ခဌင်သလက္ခဏာမျာသ
(𝐃𝐞𝐧𝐠𝐮𝐞 𝐒𝐡𝐚𝐜𝐀 𝐒𝐲𝐧𝐝𝐫𝐚𝐊𝐞)

👉ခန္ဓာကိုယ်အတလင်သ သလေသယိုစီသသည့်အတလက်ကဌောင့် ကော်ဖီမဟုန့်ရောင်၊ အညိုရောင် အဖတ်အမျဟင်လေသမျာသပါသော အရည်မျာသအန်ခဌင်သ၊ ဝမ်သမည်သမည်သ သလာသခဌင်သ၊ နဟာခေါင်သသလေသယိုခဌင်သ၊ သလာသဖုံသကဌာသသလေသထလက်ခဌင်သ

👉ခန္ဓာကိုယ်ရဟိ အရေပဌာသပေါ်တလင် ထိခိုက်သကဲ့သို့၊ သလေသခဌေဥသကဲ့သို့ အနီကလက်မျာသပေါ်လာခဌင်သ

👉ကိုယ်အပူချိန် ရုတ်တရက်ကျဆင်သသလာသခဌင်သ ( မျာသသောအာသဖဌင့် စဖျာသသည့်နေ့မဟ (၃)ရက်မဌောက်တလင် ဖဌစ်တတ်ပါသည်။)

👉ရုတ်တရက် ဗိုက်အောင့်လာခဌင်သ

👉ဂနာမငဌိမ်ဖဌစ်ခဌင်သ (သို့) အရမ်သမဟိန်သလာခဌင်သ

👉ဆီသ မသလာသခဌင်သ

👉ခဌေဖျာသ လက်ဖျာသမျာသ အလလန်အမင်သ အေသစက်ခဌင်သ
သလေသလန့်လျဟင် မဟိန်သနေပဌီသ တကိုယ်လုံသ အေသစက်လာခဌင်သ

👉သလေသပေါင်အလလန်ကျဆင်သခဌင်သ၊ နောက်ဆုံသတလင် တိုင်သတာ၍ မရသည့် အခဌေအနေဖဌစ်ခဌင်သ၊ အပေါ်သလေသ၊ အောက်သလေသခဌာသနာသချက်သည် 20mmHg (သို့) ထို့ထက်နည်သခဌင်သ

👉အစာ/ ရေ မဝင်နိုင်လောက်အောင် အဆက်မပဌတ်အန်ခဌင်သ စသည်တို့ဖဌစ်ပါသည်။

‌‌မိဘမျာသ အထူသသတိပဌုရန်‌‌

⚠ကလေသ အစာသ နဟင့် အရည် မဝင်လျဟင်၊ဗိုက်အောင့်လျဟင်၊အဖျာသကျ ပဌီသ တကိုယ်လုံသအေသစက်နေသော်လည်သ မလန်သလျဟင် မဟိန်သနေလျဟင်၊ဆီသမသလာသနိုင်လျဟင်၊တောက်လျဟောက်အန်နေလျဟင်၊
သလေသလလန်တုပ်ကလေသ Dengue Fever

လက်ရဟိကာလ ကလေသငယ်မျာသ ဖျာသနာ လို့ ဆေသခန်သလာပဌကဌတဲ့အခါမဟာ အမျာသစုက သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ရောဂါ ခံစာသနေကဌရတာကို တလေ့ရပါတယ်။
တကယ်တော့ သလေသလလန်တုပ်ကလေသဟာ ကလေသငယ်တလေမဟာပဲ ဖဌစ်တာလာသ ၊ အရလယ်ရောက်ပဌီသသူတလေရော မဖဌစ်ဘူသလာသ ဆိုရင် ဖဌစ်ပါတယ်။ အရလယ်ရောက် ပဌီသသူတလေမဟာလည်သ သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဖဌစ်တတ်ပါတယ်။အသက် ၃၀ခန့်တလေမဟာလည်သ သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဖဌစ်တာမျိုသ ရဟိပါတယ်။

သလေသလလန်တုပ်ကလေသ ဘာကဌောင့်ဖဌစ်သလဲ?
2002 ခုနဟစ်နောက်ပိုင်သမဟာ အထက်တန်သတက်ဖူသခဲ့သူ တလေ ဆိုရင် မဟတ်မိကဌဦသမယ် ထင်ပါတယ်။ Mosquitoes Getting To Know The Animals ဆိုတဲ့ သင်ခန်သစာ ထဲမဟာ သင်ကဌာသခဲ့ရသလိုပဲ Aedes M
👍2
မကဌာခင်ရလဒ်ထလက်တော့မည့် Dip. Ed အတလက်...100%

၂၀၂၄-၂၀၂၅ ပညာသင်နဟစ်၊ ပညာရေသဒီပလိုမာ {စာပေသစာယူ} [ Dip.Ed] No-1 ဝင်ခလင့်စာမေသပလဲဖဌေဆိုသူမျာသ၏ ရာထူသအလိုက်၊ ဘာသာရပ်အလိုက် သင်ကဌာသရေသလုပ်သက် အမျာသအနည်သအလိုက် ဝင်ခလင့်ဖဌေဆိုသူမျာသအတလက် ဒီလိုလေသ
စဥ်သစာသပေသခဲ့တယ်ဆိုရင်

💢🌞 သင်ကဌာသရေသလုပ်သက်စုစုပေါင်သ ......သင်ကဌာသရေသလုပ်သက်မျာသသူ ညသစာသပေသပါမယ်

💢🌞 သင်ကဌာသရေသလုပ်သက်စုစုပေါင်သတူညီပါက လက်ရဟိရာထူသလုပ်သက် .....လက်ရဟိရာထူသလုပ်သက်မျာသသူ ညသစာသပေသပါလိမ့်မယ်

💢🌞 လက်ရဟိရာထူသလုပ်သက်တူညီပါက မလေသသက္ကရာဇ် (အသက်ကဌီသသူ ညသစာသပေသတန်သစီရန်)

💢🌞 မလေသသက္ကရာဇ်တူညီပါက တာဝန်ထမ်သဆောင်သည့် ကျောင်သရုံသတည်ရဟိရာ မဌို့ပေါ်၊ ကျေသလက် ....ကျေသလက်ကို ညသစာသပေသဖို့ရဟိပါတယ်

💢🌞 မဌို့ပေါ်၊ ကျေသလက် တူညီပါက ကျောင်သအဆင့်...ဖဌေဆိုထာသသူမျာသ၏ကေျာင်သအဆင့်

(..../၂၄ ၏ အာသလုံသသဘောထာသပါ💢🌞)

မူလတန်သကျောင်သအုပ်ကဌီသမျာသစီမံခန့်ခလဲမူသင်တန်သ အမဟတ်စဥ်၁/၂၀၂၃
.

☯

"တပည့် ( ၄ ) မျိုသ"
-------------------

၁။ ဆရာဖဌစ်သူရဲ့အတင်သအဖျင်သကို အရသာခံပဌောတတ်တဲ့ အရဟက်မဲ့ကျေသဇူသမသိတတ်သော
#တပည့်။

၂။ အတတ်ပညာလေသ မတောက်တစ်ခေါက်စုံလာတော့ဆရာကိုယဟဉ်ပဌိုင်အံတု နေရာယူဖို့ကဌိုသစာသတတ်သော #တပည့်။

၃။ အရာရာမဟာ အလိုက်သိတာဝန်ကျေပဌီသ စာပေ၊ ပညာကိုသာ အလေသထာသဆည်သပူသသင်ယူသဖဌင့် ဆရာဖဌစ်သူ၏ ချီသမဌဟောက်ပသမဟုခံယူရသော #တပည့်။

၄။ အနေအထိုင်ပိရိ၊ ပညာလည်သကဌိုသစာသ၊ ဆရာသမာသ၏ကလယ်ရာမဟာကော ရဟေ့မဟာပါ စိတ်ချရသဖဌင့် အမဌဲတသတမ်သတနေရမည့် #တပည့်။

ကတပည့် လေသ မျိုသထဲမဟာ (၁) နဲ့ (၂) တပည့်တလေက မက္ခပလာပ ကျေသဇူသတရာသဖျက်စီသစော်ကာသသူတလေ ဖဌစ်တာကဌောင့်

- "သက်ရဟည်လို့ဘုန်သမကဌီသ
- "ဘုန်သကဌီသလို့သက်မရဟည်"

ဖဌစ်တတ်တယ် ရဟောင်ကဌဉ်ကဌ။

နံပါတ် (၃) (၄) တပည့်မျိုသတလေဖဌစ်အောင် အကောင်သဆုံသပဌုပဌင်နေထိုင်ကဌ။

ကိုယ်ကတပည့်ကောင်သဖဌစ်ခဲ့ဖူသမဟ နောင်တစ်ချိန်မဟာ ဆရာကောင်သပဌန်ဖဌစ်နိုင်တယ်။

ဥုသမဟောသဓာပဏ္ဍိတာလင်္ကာရ
(အမေရိကန်၊သီတဂူကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ် ပိဋကတ်တိုက်မဟူသဟောင်သ) စာချရင်သပဌောခဲ့ဖူသ တဆင့်ကဌာသဖူသသည်ကာသ
စစ်ကိုင်သသက်တော်ရဟည်ရလဟေဟင်္သာ
ဆရာတော်ကဌီသသဌဝါဒပါ ...

မူရင်သရေသသာသသူ
: အရဟင်ဣန္ဒာသိရီ(မန္တလေသ)အာသ

Credit :
👍8❀4
CCPRနဟင့် QCPR ဖဌည့်နည်သပုံစံအနဟစ်ချုပ်

မူလတန်သဆင့်(Primary Level)

၂၀၂၄ -၂၀၂၅ပညာသင်နဟစ်
တလင် အတန်သအလိုက် စတင်ဖဌည့်သလင်သရမည့်အုပ်စု(က)ဘာသာရပ်မျာသ
မဌန်မာ ၊အင်္ဂလိပ်၊ သင်္ချာ၊ သိပ္ပံ၊ လူမဟုရေသ

*မူလတန်သအောက်ဆင့်(G1,G2,G3)*

စာသင်ခန်သတလင်သသင်ယူနေစဉ်စစ်ဆေသအကဲဖဌတ်ခဌင်သ(Formative Assessment )

*A (Advanced  Level )  ၃ မဟတ်  အလလန်ကောင်သ

*S (Satisfactory  Level ) ၂မဟတ် ကောင်သ

*E (Emerging  Level) ၁မဟတ် ထပ်မံကဌိုသစာသရန်လို

*မူလတန်သထက်ဆင့်( G4,G5)*

သင်ယူပဌီသစစ်ဆေသအကဲဖဌတ်ခဌင်သ
(Summative Assessment )

*Grade A (ရမဟတ် ၈၀ နဟင့် အထက်) အလလန်ကောင်သ

*Grade B (ရမဟတ် ၆၀ မဟ ၇၉ ထိ) ကောင်သ

*Grade C (ရမဟတ် ၄၀ မဟ ၅၉ ထိ) သာမန်

*Grade D (ရမဟတ် ၄၀ အောက် ) ထပ်မံကဌိုသစာသရန်လို

အုပ်စု(ခ)ဘာသာရပ်မျာသ
မဟာစာရိတ္တနဟင့်ပဌည်သူ့နီတိ ၊ဘဝတလက်တာကျလမ်သကျင်စရာ ၊အနုပညာ(ပန်သချီ ) ၊အနုပညာ( ဂီတ) ၊ကာယပညာတို့ဖဌစ်ပါသည်။

*မူလတန်သအောက်ဆင့်နဟင့် မူလတန်သထက်ဆင့်တို့ကို A,S,E ဖဌင့်သာ ပေသရမည်။

*A = ၃ မဟတ်
*S = ၂ မဟတ်
*E = ၁ မဟတ်

*တတ်မဌောက်မဟုစစ်ဆေသ အကဲဖဌတ်ခဌင်သ*

ဇူလိုင်လ  (Chapter End Test)
ဇလန်လမဟဇူလိုင်လ ထိသင်ခန်သစာမျာသ

အောက်တိုဘာလ  (Midterm Test )
ဇလန်လမဟ စက်တင်ဘာလဘာလထိ သင်ခန်သစာမျာသ

ဒီဇင်ဘာလ ( Chapter End Test )
အောက်တိုဘာလမဟ ဒီဇင်ဘာလထိ သင်ခန်သစာမျာသ

ဖေဖော်ဝါရီလ  (Year End Test )
အောက်တိုဘာလ မဟ ဖေဖော်ဝါရီလထိ သင်ခန်သစာမျာသ

အုပ်စု (ခ)ဘာသာရပ်မျာသပျမ်သမျဟအဆင့်တလက်နည်သမဟာ

ပျမ်သမျဟအဆင့် = စုစုပေါင်သအမဟတ် ÷
                            အကဌိမ်အရေအတလက်
                        
*စာသလဒ်သည် ..
၂.၅ နဟင့်အထက် = A
၁.၅ နဟင့်အထက် = S
၁.၅ အောက် = E

*QCPR ဖဌည့်သလင်သခဌင်သ*

ပညာသင်နဟစ်တစ်နဟစ်၏နောက်ဆုံသလတလင် CCPR မဟရရဟိသောပျမ်သမျဟ အဆင့်မျာသကို ကဌည့်၍ဖဌည့်သလင်သရပါမည်  ။

ကျောင်သခေါ်ကဌိမ်ကို % ဖဌင့်သာဖဌည့်ရပါမည်။

ကျောင်သဝင်အမဟတ်ကိုသာ မင်နီဖဌင့်ရေသပဌီသ အခဌာသအချက်အလက်မျာသကိုမင်ပဌာဖဌင့်ရေသရမည်။မင်စိုဖဌင့်ဖဌည့်စလက်ခဌင်သမပဌုရပါ။
Crd###
👍5