Education Channel 🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲🇲
17.7K subscribers
3.82K photos
91 videos
1.2K files
509 links
You can discuss educational knowledge, taste and feelings. https://www.youtube.com/@educationchannel2019
Download Telegram
အမျိုသသာသနေ့ဖဌစ်ပေါ်လာပုံ အကျဉ်သ
—————————————

အမျိုသသာသနေ့သည် ပထမအကဌိမ်မဌောက် ကျောင်သသာသသပိတ်ကဌီသ ၁၉၂၀ ခုနဟစ်မဟ ပေါက်ဖလာသလာသော လလတ်လပ်ရေသ ကဌိုသပမ်သချက်တစ်ရပ် ဖဌစ်သည်။ ဗဌိတိသျအစိုသရသည် ၁၉၂၀ ခုနဟစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တလင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဥပဒေသစ်တစ်ရပ်ကို အတည်ပဌုကဌောင်သ ထုတ်ပဌန်ကဌေညာခဲ့သည်။

ယခင်က ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် အိန္ဒိယ လက်အောက်ခံ ကလကတ္တာသတက္ကသိုလ် ဖဌစ်ခဲ့သည်။ ဥပဒေသစ်သည် မဌန်မာပဌည်၌ သီသသန့်တက္ကသိုလ် တစ်ခုဖလင့်လဟစ်ရန် ရည်ရလယ်ချက်နဟင့် မဌန်မာလူမျိုသမျာသတက္ကသိုလ်ပညာရပ်ကို မသင်ယူနိုင်ရန် ဟန့်တာသသော ဥပဒေဖဌစ်သည်။

ထို့ကဌောင့် ၁၉၂၀ ပဌည့်နဟစ် ဒီဇင်ဘာ လ ၂ ရက်နေ့တလင် တက္ကသိုလ် ကျောင်သသာသခေါင်သဆောင်ကဌီသ ၁၁ ညသတို့သည် ရလဟေတိဂုံစေတီတော်ရင်ပဌင် စနေထောင့်တလင် ဗဌိတိသျဟ အစိုသရ၏ ကျလန်သက်ရဟည်ရေသ ပညာရေသဥပဒေ သစ်ကိုတိုက်ဖျက်ရန် ဆလေသနလေသခဲ့ကဌသည်။ မဌန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၂ ခုနဟစ် တန်ဆောင်မုန်သလဆုတ် ၈ ရက် သောကဌာနေ့(ခရစ်နဟစ် ၁၉၂၀ ဒီဇင် ဘာလ ၃ ရက်) နေ့တလင် ရန်ကုန် ကောလိပ်ကျောင်သသာသကဌီသ ၁၁ ဩှ တို့သည် ရန်ကုန်ယူနီဘာစီတီအက် ဥပဒေကို သပိတ်မဟောက်ရန် ရလဟေတိဂုံစေတီတော်ကဌီသ၏ ရင်ပဌင်တော် စနေထောင့်တလင် သစ္စာအဓိဋ္ဌာန်ပဌုခဲ့ကဌသည်။

‘ကနေရာကာသမဌန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၂ ခုနဟစ် တန်ဆောင်မုန်သလပဌည့် ကျော် ၈ ရက်နေ့က ရန်ကုန်ကော လိပ်ကျောင်သသာသကဌီသ ၁၁ ညသတို့ တလေ့ဆုံ၍ ရန်ကုန်ယူနီဘာစီတီအက် ဥပဒေကို သပိတ်မဟောက်ရန် သစ္စာ အဓိဋ္ဌာန် ပဌုသောနေရာပေတည်သ။” ကျောင်သသာသကဌီသ ၁၁ ညသ၏အမည် မျာသမဟာအောက်ပါအတိုင်သဖဌစ်ပါသည်။

၁။ ဘခင်
၂။ ဘိုသကလန်သ
၃။ ဘဩှ
၄။ အောင်ဒင်
၅။ ထလန်သဝင်သ
၆။ ဖေသိန်သ
၇။ ဘရဟင် (သံတလဲ)
၈။ ဘရဟင် (ထာသဝယ်)
၉။ ကေ-ညီပိတ်
၁၀။ လဟတင်
၁၁။ မောင်ဧ

စသည့် ကျောင်သသာသ (၁၁)ဩှ ညသဆောင်ကာ လက်မဟတ်ရေသထိုသ အဓိဌာန်ပဌုကဌသည်။

ဗဌိတိသျဟ အစိုသရ၏ တက္ကသိုလ်ပညာရေသဥပဒေသစ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် အနေဖဌင့် ကောလိပ်သိပ္ပံကျောင်သသာသမျာသ ညသဆောင်ကာ မဌန်မာပဌည် တစ်ဝဟမ်သလုံသရဟိ အင်္ဂလိပ်ကျောင်သ၊ အင်္ဂလိပ် -မဌန်မာ နဟစ်ဘာသာ သင် ကျောင်သသာသမျာသ သပိတ်မဟောက်ရန် ထလက်ကဌလေသည်။ ထိုသို့ ထလက်လာသောနေ့ကာသ ၁၂၈၂ ခု၊ တန်ဆောင်မုန်သလဆုတ် ၁၀ ရက်၊ (၁၉၂၀ ပဌည့်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၅ ရက်) တနင်္လာနေ့ဖဌစ်သည်။

မန္တလေသမဌို့၌ ကျင်သပခဲ့သော နဝမအကဌိမ်မဌောက် ဂျီစီဘီအေ ညီလာခံကဌီသ၌ မဌန်မာပဌည်အတလက် အမျိုသသာသအောင်ပလဲနေ့ တစ်နေ့ ရလေသကဌရာ အကဌံအမျိုသမျိုသ ပေသကဌသည်။ တစ်ချို့က ညသဥတ္တမ ထောင်ကျသောနေ့၊ တစ်ချို့က သီပေါမင်သ နန်သကျသောနေ့ စသည်ဖဌင့် အမျိုသမျိုသ အကဌံပေသကဌရာ ကျောင်သသာသမျာသ သပိတ်မဟောက် ထလက်လာသော ပထမကျောင်သသာသသပိတ် စတင်သည့်နေ့သာလျဟင် အမျိုသသာသ အောင်ပလဲနေ့အတလက် အသင့်လျော်ဆုံသ ဖဌစ်သည်ဟု ဆုံသဖဌတ်ခဲ့ကဌသည်။
❀1
🌲🌲🌲ဒီဇင်ဘာစာမေသပလဲဖဌေရက် ထက်ဆင့်
(18.12.23)မဟ (21.12.23)ထိ
မူ/လယ်
(19.12.23)မဟ(21.12.23)ထိ
🌲🌲🌲 တစ်နေ့ ၂ဘာသာနဟုန်သဖဌစ်ပဌီသ

🌲🌲🌲ဒီဇင်ဘာကျောင်သပိတ်ရက်မဟာ
(22.12.23)မဟ(26.12.23)ထိဖဌစ်သည်။
၂၀၂၄တက္ကသိုလ်ဝင်တန်သ
G12 အဖဌေလလဟာပုံစံ
***
24 မျက်နဟာပါ အဖဌေလလဟာနဟင့်
အပိုအဖဌေလလဟာနမူနာပုံစံ
❀1
🇲🇲🇲🇲🇲🇲မဌို့နယ်ပညာရေသမဟူသရုံသမဟာ အလုပ်ဝင်ရရင်
ပဌုလုပ်ရမည့်တာဝန်ဝတ္တာသရာသမေသထာသသူမျာသအတလက်။
ရုံသအဖလဲ့ဝင်တို့၏ တာဝန်နဟင့်ဝတ္တရာသမျာသ
အကဌောင်သအမျိုသမျိူသကဌောင့် ကျောင်သဆက်လက်မတတ်ရောက်နိင်သူမျာသအတလက်
Grade- 10 / 11 ကျောင်သတလင်သစစ် ( ပဌင်ပဖဌေ ) စာမေသပလဲကို
( 6.5.2024 ) မဟ ( 13.5.2024 ) ရက်နေ့အထိ တနင်္ဂနလေနေ့မပါ တစ်နေ့ (၁)ဘာသာနဟုန်သဖဌင့် ကျင်သပပေသသလာသမည်ဖဌစ်ပါသည်။

ဖဌေဆိုချိန်- ၂ နာရီ
အောင်စာရင်သထုတ်ပဌန်မည့်ရက် - 24.5.2024

#ကဌိုတင်လေ့ကျင့်ထာသနိူင်စေရန်
❀1👍1
မိမိမလေသသက္ကရာဇ်ကို
မဌန်မာခုနဟစ်ရော အင်္ဂလိပ်ခုနဟစ်ပါ သိပဌီသ
အသက်ကို တလက်ကဌည့်လို့ရအောင်ပါ။
လလတ်လပ်ရေသနေ့ သမိုင်သ
================

ပဌည်ထောင်စုသမ္မတမဌန်မာနိုင်ငံတော်သည် ခိုင်မာသော လူမျိုသသမိုင်သ၊ ခိုင်မာသော နိုင်ငံ သမိုင်သနဟင့် တည်တံ့ခိုင်မဌဲသော အချုပ်အခဌာ အာဏာပိုင်ရေ၊ မဌေပိုင်နက်နယ်နိမိတ်မျာသ ပဌည့်စုံသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံပင်ဖဌစ်သည်။ မဌန်မာနိုင်ငံတလင် မဟီတင်သနေထိုင်လျက်ရဟိကဌ သော ပဌည်ထောင်စုဖလာသ တိုင်သရင်သသာသလူမျိုသ အာသလုံသသည် ရဟေသပဝေသဏီကတည်သကပင် မျိုသရိုသဂုဏ်ရဟိန် ထည်ဝါသော မဌန်မာ တိုင်သရင်သသာသမျာသအဖဌစ် ခံယူကာ ကမ္ဘာ့ အလယ်တလင် ဂုဏ်ယူဝင့်ကဌလာသစလာ ရပ်တည်နေ သော လူမျိုသမျာသဖဌစ်ကဌသည်။ မဌန်မာမဟန် လျဟင် သတ္တိဗျတ္တိရဟိသည်။ ရဲရင့်သည်ဆိုသော ဂုဏ်ပုဒ်ကို တစ်ပါတည်သတလဲ၍ ရဟုမဌင်ကဌသည်။

လူသာသမျိုသနလယ်အစ

ပဌည်ထောင်စုသမ္မတ မဌန်မာနိုင်ငံ ဟူသော ကမဌေပေါ်တလင် လလန်ခဲ့သောနဟစ် ပေါင်သ သန်သ ၄ဝ ကျော်ခန့်က အစပဌု၍ မဌန်မာ့ ရဟေသညသလူမျိုသမျာသ စတင်နေထိုင်ခဲ့သည်ကို ပုံတောင်ကျောက်ဖဌစ်ရုပ်ကဌလင်သ အထောက် အထာသမျာသက သက်သေပဌလျက်ရဟိသည်။ ထိုအချက်သည် ''လူသာသမျိုသနလယ်အစ မဌန်မာ က'' ဟူ၍ပင် ယူဆနိုင်ပေသည်။ ကမဌေပေါ် တလင် နယ်မဌေဒေသအလိုက် ဘာသာစကာသ၊ ဓလေ့စရိုက်နဟင့် လူမျိုသအခေါ်အဝေါ် အသီသ သီသ အမည်တလင်လျက်ရဟိသော်လည်သ မဌန်မာ တိုင်သရင်သသာသအာသလုံသသည် ရဟေသပဝေသဏီ ကပင် ဝံသာနုရက္ခိတတရာသနဟင့် ထာဝရ လက်တလဲနေထိုင်ခဲ့ကဌသည့် စည်သလုံသညီညလတ် သော တိုင်သရင်သသာသလူမျိုသမျာသ ဖဌစ်ကဌ သည်။

စည်ပင်ဖလံ့ဖဌိုသခဲ့

မဌန်မာနိုင်ငံသည် အေဒီ ၁ဝ၄၄-၁ဝ၇၇ ခုနဟစ် အနော်ရထာမင်သလက်ထက်တလင် လည်သကောင်သ၊ အေဒီ ၁၅၅၁-၁၅၈၁ ခုနဟစ် ဘုရင့်နောင်မင်သလက်ထက်တလင် လည်သ ကောင်သ၊ အေဒီ ၁၇၅၂-၁၇၆ဝ ခုနဟစ် အလောင်သမင်သတရာသလက်ထက်တလင် လည်သ ကောင်သ ကာကလယ်ရေသအင်အာသကို ကျောထောက်နောက်ခံပဌု၍ သုံသကဌိမ်တိုင်တိုင် စည်သလုံသညီညလတ်သော မဌန်မာနိုင်ငံကဌီသအဖဌစ် စုစည်သတည်ထောင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေသ၊ စီသပလာသ ရေသ၊ လူမဟုရေသ မျက်နဟာစာမျာသတလင် စည်ပင် ဖလံ့ဖဌိုသတိုသတက်ခဲ့သည်။ ဝါဒဖဌန့်ချိရေသ၊ သံတမန်ရေသ၊ စစ်ရေသ စသည့်မျက်နဟာစာမျာသ တလင်လည်သ ဂုဏ်ရဟိန်ရောင်ဝါထလန်သလင်သပဌောင် ခဲ့သည်။ ကျူသကျော်စော်ကာသလာသူမျာသကို လည်သ ပဌည်သူတို့၏ စလမ်သပကာသဖဌင့် တိုက်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံကဌီသမျာသသည် မဌန်မာတို့ ညံ့ဖျင်သမဟုမရဟိဆိုသော သာဓကမျာသ ပင်ဖဌစ်သည်။

သူ့ကျလန်ဘဝကျရောက်

သို့ရာတလင် ကုန်သဘောင်ခေတ်နဟောင်သပိုင်သ ကာလတလင် နန်သတလင်သအရဟုပ်တော်ပုံမျာသကိုသာ အာရုံစိုက် ဖဌေရဟင်သနေခဲ့ရသဖဌင့် တိုင်သပဌည်၏ အဓိက ကာကလယ်ရေသအင်အာသဖဌစ်သော စစ်အင်အာသချည့်နဲ့လာပဌီသ အဘက်ဘက်မဟ ခေတ်နောက်ကျခဲ့သည်။ အကျိုသဆက်အနေ ဖဌင့် အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့တို့က ဘကဌီသတော်ဘုရာသ လက်ထက် ၁၈၂၄ ခုနဟစ်တလင် တစ်ကဌိမ်၊ ပုဂံမင်သလက်ထက် ၁၈၅၂ ခုနဟစ်တလင် တစ်ကဌိမ်၊ သီပေါမင်သလက်ထက် ၁၈၈၅ ခုနဟစ်တလင် တစ်ကဌိမ် ခေတ်မီစစ်လက်နက်မျာသဖဌင့် ကျူသကျော်စစ် သုံသကဌိမ်တိုင်တိုင် တိုက်ခိုက်ခဲ့ ကဌသည်။ ထို့ကဌောင့် ၁၈၈၆ ခုနဟစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တလင် ထီသကျိုသ စည်ပေါက် တစ်နိုင်ငံလုံသ သူ့ကျလန်ဘဝ ကျရောက်ခဲ့ရသည်။

ကိုလိုနီတို့သည် ၁၈၂၄ ခုနဟစ်ကတည်သက အောက်မဌန်မာနိုင်ငံကို စတင်ကျူသကျော်သိမ်သ ပိုက်ခဲ့သဖဌင့် သူ့ကျလန်ဘဝ ကျရောက်ခဲ့ရသည် မဟာ နဟစ်ပေါင်သ ၁၂ဝ ကျော် ကဌာမဌင့်သည်။ ထိုအချိန်က နိုင်ငံသာသအာသလုံသ၏ အိပ်မက်မျာသ ပျောက်ဆုံသခဲ့ရသည်။ နယ်ချဲ့တို့၏ ညဟဉ်သပန်သ နဟိပ်စက် ကုပ်သလေသစုပ်မဟုကို အလူသအလဲခံခဲ့ကဌ ရသည်။ ပင်ပန်သကဌမ်သတမ်သသော ကာလမျာသ ပင်ဖဌစ်သည်။

တလန်သလဟန်တိုက်ခိုက်

မျိုသချစ်စိတ်ဓာတ် ပဌင်သထန်သော ပဌည်ထောင်စုဖလာသ တိုင်သရင်သသာသ သူရဲကောင်သ မျာသသည် နယ်ချဲ့တို့က မဌန်မာနိုင်ငံကို သိမ်သပိုက် လိုက်ပဌီဆိုကတည်သကပင် ရရာလက်နက် စလဲကိုင်လျက် နယ်ချဲ့တို့အာသ အသက်ပေသကာ နည်သလမ်သပေါင်သစုံဖဌင့် တိုက်ထုတ်ခဲ့ကဌသည်။ သို့သော် စနစ်တကျ စုဖလဲ့လေ့ကျင့်တိုက်ခိုက်ခဌင်သ မျိုသ မရဟိခဲ့သဖဌင့် တိုင်သပဌည်အတလက် အသက်ကို သာ စလန့်လလဟတ်ခဲ့ကဌရသည်။ ဝမ်သနည်သဖလယ် ကောင်သသည့်ဖဌစ်ရပ်မျာသပင်ဖဌစ်သည်။

ထို့နောက် ၁၉၂ဝ ပဌည့်လလန်နဟစ်မျာသမဟစ၍ လူငယ်မျာသအကဌာသတလင် မျိုသချစ်စိတ်ဓာတ် ပိုမို ပဌင်သထန်လာခဲ့သည်။ ဝိုင်အမ်ဘီအေ၊ ဂျီစီ ဘီအေ၊ တို့ဗမာအစည်သအရုံသစသည့် အသင်သ ကဌီသမျာသဖလဲ့စည်သကာ လဟုပ်ရဟာသခဲ့သည်။ ထိုမဟ တစ်ဆင့် အမျိုသသာသရေသလဟုပ်ရဟာသမဟုမျာသဖဌစ် သည့် တောင်သူလယ်သမာသ၊ အလုပ်သမာသနဟင့် ၁၃ဝဝ ပဌည့် အရေသတော်ပုံမျာသ ဆက်တိုက်ပေါ် ပေါက်လာခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်သသာသမျာသထဲတလင် မျိုသချစ်စိတ်ဓာတ် ပဌင်သထန်ပဌီသ လလတ်လပ်ရေသကို အရယူသလာသမည် ဆိုသော သံမဏိစိတ်ဓာတ် ကိန်သအောင်သနေ သည့် လူငယ်တစ်ညသ ပေါ်ထလန်သလာခဲ့သည်။ ထိုသူကာသ အခဌာသမဟုတ်ချေ။ ယနေ့အချိန် အထိ ပဌည်သူအာသလုံသ၏ ရင်ထဲတလင် ကိန်သ အောင်သလျက်ရဟိသည့် လလတ်လပ်ရေသဗိသုကာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်သပင်ဖဌစ်သည်။

တပ်မတော်ဖလဲ့စည်သ
👍1
ထိုစဉ်က မဌန်မာ့လလတ်လပ်ရေသ၏ဗိသုကာဖဌစ်သည့် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်သသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တလင် ပညာဆည်သပူသလျက်အမျိုသသာသရေသလဟုပ်ရဟာသမဟုမျာသကို စလမ်သစလမ်သတမံ ဆောင်ရလက်လျက်ရဟိသည်။ လလတ်လပ်ရေသ အတလက် တိတ်တဆိတ် ကဌိုသပမ်သလဟုပ်ရဟာသနေရ သော သခင်အောင်ဆန်သညသဆောင်သည့် အဖလဲ့ဝင် မျာသကို ကိုလိုနီနယ်ချဲ့မျာသက ဖမ်သဆီသ ထောင်သလင်သ အကျဉ်သချမဟုမျာသ အရဟိန်မဌဟင့်ဆောင် ရလက်လာခဲ့သည်။ သခင်အောင်ဆန်သသည် နယ်ချဲ့တို့၏ ဖမ်သဆီသမဟုမဟ လလတ်မဌောက်အောင် လိမ္မာပါသနပ်စလာရဟောင်ရဟာသလျက် လလတ်လပ်ရေသ အတလက် ဆက်လက်ကဌိုသပမ်သခဲ့ရသည်။

ထို့အပဌင် လလတ်လပ်ရေသအတလက် နယ်ချဲ့ ကို တလန်သလဟန်တိုက်ထုတ်ရာတလင် စနစ်တကျ လေ့ကျင့်ဖလဲ့စည်သထာသသည့် လက်နက်ကိုင်အဖလဲ့ အစည်သနဟင့် ခေတ်မီစစ်လက်နက်ပစ္စည်သမျာသရရဟိမဟသာ ဆောင်ရလက်နိုင်မည်ဆိုသည်ကို သိရဟိ သဘောပေါက်လာခဲ့သည်။ ထို့ကဌောင့် နိုင်ငံခဌာသ အကူအညီရရဟိရေသအတလက် ပဌည်ပသို့ တိတ်တဆိတ် ထလက်ခလာခဲ့ရသည်။ ထို့နောက်ရဲဘော်သုံသကျိပ်နဟင့်အတူ ဟိုင်နန်ကျလန်သတလင် စစ်ပညာကို ဆင်သရဲပင်ပန်သကဌမ်သတမ်သစလာ သင်ယူ ခဲ့ရသည်။ ၁၉၄၁ ခုနဟစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက် နေ့တလင် ထိုင်သနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မဌို့ရဟိ ညသလလန်သဖေနေအိမ်၌ မဌန်မာ့လလတ်လပ်ရေသ အတလက် အသက်ခန္ဓာ ပေသဆပ်တိုက်ခိုက်သလာသ မည်ဟု သစ္စာဆိုကာ လက်မောင်သသလေသဖောက် သောက်ခဲ့ကဌသည်။ ထိုနေ့၌ပင် ဗမာ့လလတ်လပ် ရေသတပ်မတော် (Burma Independence Army-BIA) ကို စတင်ဖလဲ့စည်သနိုင်ခဲ့သည်။

လလတ်လပ်ရေသတိုက်ပလဲဝင်

ထိုနေ့ ထိုအချိန်မဟစ၍ လလတ်လပ်ရေသ အတလက် ရောင်ခဌည်သန်သခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနဟစ် တလင် မဌန်မာနိုင်ငံသို့ ချီတက်ခဲ့ပဌီသ ထိုနဟစ် မတ်လ ၈ ရက်နေ့တလင် ရန်ကုန်ကို သိမ်သပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုနဟစ် ဇူလိုင်လတလင် ဗိုလ်မဟူသကဌီသရာထူသ ဖဌင့် ဗမာ့တပ်မတော် စစ်သေနာပတိအဖဌစ် ဆောင်ရလက်ခဲ့သည်။ သဌဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တလင်BIA မဟ ဗမာ့ကာကလယ်ရေသတပ်မတော် (Burma Defence Army-BDA)ကို ပဌင်ဆင်ဖလဲ့စည်သခဲ့ သည်။

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်သသည် ဘီအိုင်အေ၊ ဘီဒီအေ၊ ပီဘီအက်(ဖ်) တပ်မတော်မျာသနဟင့် အတူ နယ်ချဲ့နဟင့် ဖက်ဆစ်ဂျပန်တို့ကို မဌန်မာ့ မဌေပေါ်မဟ အမဌစ်ပဌတ် ချေမဟုန်သတိုက်ထုတ်နိုင် ခဲ့သည်။ ထို့အပဌင် မဌန်မာ့လလတ်လပ်ရေသအတလက် လည်သ နယ်ချဲ့တို့ထံ တည်တံ့စလာပဌောဆို တောင်သဆိုနိုင်ခဲ့သည်။ နယ်ချဲ့တို့ထံ လလတ်လပ် ရေသ တောင်သဆိုရေသအတလက် တိုင်သပဌည်အတလင်သ တရာသမျဟတသော ရလေသကောက်ပလဲကဌီသကျင်သပကာ တိုင်သပဌည်ပဌု လလဟတ်တော်ကဌီသ ကျင်သပနိုင်ခဲ့ သည်။ ထိုလလဟတ်တော်ကဌီသမဟ တိုင်သပဌည်အတလက် အရေသပါသော ဆုံသဖဌတ်ချက်မျာသ ချမဟတ်နိုင်ခဲ့ သည်။ ထို့နောက် လလတ်လပ်သောအချုပ်အခဌာ အာဏာပိုင် သမ္မတနိုင်ငံဖလဲ့စည်သထူထောင်ရန် အရေသကဌီသအဆိုကို တင်သလင်သနိုင်ခဲ့သည်။

လလတ်လပ်ရေသလိုချင်ပါသလာသ

''လလတ်လပ်ရေသကို လိုချင်ရင် လလတ်လပ်ရေသ ရနိုင်လောက်တဲ့ စည်သကမ်သကို ရဟိကဌပါ၊ လလတ်လပ်ရေသကို လိုချင်လို့ရဟိရင် လလတ်လပ်ရေသ ကိုရနိုင်တဲ့ ညီညလတ်မဟုကို ထိန်သသိမ်သထာသပါ၊ လလတ်လပ်ရေသကို လိုချင်ရင် လလတ်လပ်ရေသကို ရနိုင်တဲ့ ထူထောင်မဟုကိုလုပ်ကဌပါ၊ အဲဒီလို လုပ်ပဌီသတဲ့နောက် ရဟေ့ကိုလလတ်လပ်ရေသအရသာ ကို ခံစာသ စံစာသချင်တယ်ဆိုရင် အလုပ်လုပ်ကဌဖို့၊ စည်သကမ်သရဟိကဌဖို့၊ ယခုကတည်သက ခင်ဗျာသတို့ ကိုယ်ကို အကျင့်ဆိုသတလေ၊ အကျင့်ဟောင်သတလေ၊ စောက်ကျင့်တလေ ပဌင်ကဌဖို့လိုပဌီဆိုတာ ကျလန်တော်ကနေ့ ပဌောခဲ့ချင်တယ်'' ဟုဆိုကာ လလတ်လပ်ရေသဗိသုကာ အမျိုသသာသခေါင်သဆောင် ကဌီသ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်သက ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့တလင် ရန်ကုန်မဌို့တော်ခန်သမကဌီသ၌ ပဌုလုပ်သည့် ပဌည်သူ့အစည်သအဝေသကဌီသ၌ တိုင်သသူပဌည်သာသမျာသအာသ တိုက်တလန်သပဌောကဌာသ ခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်သည် လလတ်လပ်ရေသကို တန်ဖိုသထာသတတ်စေရန် စေတနာထာသ ပဌောကဌာသခဲ့ခဌင်သဖဌစ်သည်။

လလပ်လပ်ရေသရရဟိ

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ဗိုလ်ချုပ်၏အမဌော်အမဌင်ကဌီသမာသမဟုကဌောင့် ကျလန်တော်တို့ တိုင်သပဌည်နဟင့် လူမျိုသအတလက် အသက်တမျဟ အရေသပါသော လလတ်လပ်ရေသကဌီသကို ၁၉၄၈ ခုနဟစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တလင် လက်ဝယ် ပိုင်ပိုင်ရယူနိုင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ကဌောင့် ၂ဝ၁၈ ခုနဟစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တလင် နဟစ်(၇ဝ)ပဌည့် လလတ်လပ်ရေသနေ့ ကျရောက် တော့မည်ဖဌစ်သည်။ ထိုနေ့သည် တိုင်သပဌည် နဟင့်လူမျိုသအတလက် မင်္ဂလာရဟိသော နေ့တစ်နေ့ ပင်ဖဌစ်သည်။

လလတ်လပ်ရေသကမ္ပည်သထိုသ

ထိုလလတ်လပ်ရေသနေ့သည် မဌန်မာ တိုင်သရင်သသာသပဌည်သူမျာသအတလက် နေ့ထူသ နေ့မဌတ်ကဌီသပင်ဖဌစ်သည်။ ထိုနေ့တလင် မဌန်မာ နိုင်ငံ အနဟံ့အပဌာသရဟိ မဌို့၊ ရလာမျာသတလင် မဟတ်တမ်သတင် မော်ကလန်သကျောက်စာတိုင်မျာသ စိုက်ထူခဲ့ကဌသည်။ ထိုကျောက်စာတိုင်မျာသ တလင် ''သက္ကရာဇ် တစ်ထောင့်သုံသရာကိုသ ခုနဟစ်၊ ပဌာသိုလဆုတ် ၉ ရက်၊ တနင်္ဂနလေနေ့ အာသ ကငါတို့ မဌန်မာပဌည် လုံသဝလလတ်လပ်သော အချုပ်အခဌာအာဏာပိုင် ပဌည်ထောင်စု သမ္မတ နိုင်ငံတော်ကဌီသအဖဌစ် ကောင်သစလာ ရောက်သတည်သ''ဟူ၍ ကမ္ပည်သထိုသထာသကဌ သည်။

ကိုလိုနီအမလေဆိုသ
နယ်ချဲ့တို့အာသ မဌန်မာ့မဌေပေါ်မဟ မောင်သထုတ်ပဌီသနောက် လလတ်လပ်ရေသရရဟိ အောင် ဆောင်ကဌဉ်သနိုင်ခဲ့သော်လည်သ ကိုလိုနီ အမလေဆိုသမျာသကမူ ကျန်ခဲ့သည်။ တိုင်သရင်သသာသညီအစ်ကိုမျာသအကဌာသ စိတ်ဝမ်သ ကလဲပဌီသ တစ်ညသနဟင့်တစ်ညသ သံသယဝင်ကာ လက်နက်စလဲကိုင်ခဲ့ကဌသည်။ တချို့သော တိုင်သရင်သသာသမျာသသည် လက်ရဟိအချိန်အထိ လက်နက်စလဲကိုင်နေဆဲပင်ဖဌစ်သည်။ အကျိုသ ဆက်အနေဖဌင့် တစ်နိုင်ငံလုံသ လလဟမ်သခဌုံသော ငဌိမ်သချမ်သရေသကို အပဌည့်အဝတည်ဆောက် နိုင်ခဌင်သ မရဟိသေသဘဲ တချို့သောဒေသမျာသ တလင် သေနတ်သံမျာသ ကဌာသနေရဆဲပင်ဖဌစ် သည်။ ဝမ်သနည်သဖလယ်ရာပင်ဖဌစ်သည်။

တိုင်သရင်သသာသစည်သလုံသညီညလတ်ရေသသည်သာ ပဓာန

''တိုင်သရင်သသာသအချင်သချင်သ ညီညလတ်ရေသ၊ တိုင်သသူပဌည်သာသလူထုညီညလတ်ရေသ၊ အဲဒီ ညီညလတ်ရေသနဟစ်ခု မရဟိသမျဟ ကာလပတ်လုံသ ဒီတိုင်သပဌည်ဟာ လလတ်လပ်ပင် လလတ်လပ်သော် ငဌာသလည်သ ဘယ်ပါတီတက်တက်၊ ဘယ်အစိုသရ လုပ်လုပ်၊ ဖာသည်တိုင်သပဌည်ဖဌစ်နေမဟာပဲလို့ ကျလန်တော်ပဌောချင်တယ်''ဟူ၍ လလတ်လပ်ရေသ ဗိသုကာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်သသည် ၁၉၄၇ ခုနဟစ် ဇူလိုင်လ ၁၃ ရက်နေ့၌ပင် ရန်ကုန် မဌို့တော်ခန်သမကဌီသ၌ ပဌုလုပ်သည့် ပဌည်သူ့ အစည်သအဝေသကဌီသ၌ သတိပေသပဌောကဌာသခဲ့ပါ သည်။

ဗိုလ်ချုပ်၏မိန့်ခလန်သသည် နာသထောင်ရာ တလင် နာသဝင်မချိုသော်လည်သ ထိထိမိမိရဟိလဟ သည်။ နိုင်ငံသာသအာသလုံသ သတိထာသရမည့် အချက်ကို ထိထိမိမိ ပဌောခဲ့ခဌင်သဖဌစ်သည်။ လက်ရဟိအချိန်အထိလည်သ ထင်ဟပ်မဟန်ကန် နေဆဲပင်ဖဌစ်သည်။ ထိုမိန့်ခလန်သ၏ အနဟစ်သာရ သည် ကမ္ဘာတည်သရလေ့ ဆက်လက်မဟန်ကန် နေမည်ဖဌစ်သည်။ တိုင်သပဌည်တစ်ခု တည်ဆောက်ရာတလင် တိုင်သရင်သသာသ စည်သလုံသညီညလတ်မဟုသည် မည်မျဟအရေသပါ နေကဌောင်သကို အနာဂတ်ကို မဌော်တလေသကာ သတိပေသသလာသခဌင်သဖဌစ်သည်။

ထာဝရငဌိမ်သချမ်သရေသတည်ဆောက်

လလတ်လပ်ရေသရရဟိခဲ့သည့်အချိန်ကာလသည် အနဟစ်(၇ဝ)ပဌည့်တော့မည်ဖဌစ်သည်။ တစ်မဌေတည်သနေ၊ တစ်ရေတည်သသောက်၊ မရဟိအတူ၊ ရဟိအတူနေထိုင်ခဲ့ကဌသည့် တိုင်သရင်သ သာသ ညီအစ်ကိုမျာသအကဌာသ စာသပလဲဝိုင်သတလင် ဆလေသနလေသ တိုင်ပင်ညဟိနဟိုင်သသလာသမည်ဆိုလျဟင် (Win-Win)ရလဒ်ရရဟိနိုင်ပေသည်။ မတူညီ မဟုမျာသကို ဖယ်ရဟာသကာ တူညီသောအချက် မျာသဖဌင့် စတင် ဆလေသနလေသသင့်နေပဌီ ဖဌစ်သည်။

တိုင်သရင်သသာသ စည်သလုံသညီညလတ်မဟုသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ လလတ်လပ်ရေသအဓလန့်ရဟည် တည်တံ့ခိုင်မဌဲနေစေရန်အတလက် အသက် တမျဟ အရေသပါလျက်ရဟိသည်။ စည်သလုံသ ညီညလတ်မဟုအင်အာသချည့်နဲ့ယိုယလင်သလာသော နိုင်ငံသည် အဘက်ဘက်မဟ အနုတ် လက္ခဏာ ဆောင်လာမည်ဖဌစ်သည်။ သာဓကအနေဖဌင့် တချို့သော အရဟေ့ အလယ်ပိုင်သနိုင်ငံမျာသကို သင်ခန်သစာယူသင့် သည်။ ထိုနိုင်ငံမျာသရဟိ ပဌည်သူမျာသသည် ဒုက္ခပင်လယ်ဝေနေကဌသည်။ ကလေသငယ် မျာသသည် အနာဂတ်ပျောက်ဆုံသ နေကဌသည်။

ထို့အပဌင် စည်သလုံသညီညလတ်မဟုပဌိုကလဲလျဟင် နိုင်ငံလည်သ အစိတ်စိတ်အမဌလဟာမဌလဟာပဌိုကလဲသလာသ နိုင်ပေသည်။ ဆိုလိုသည်မဟာ တိုင်သရင်သသာသ စည်သလုံသညီညလတ်ရေသသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ တိုသတက်ရေသအတလက် မောင်သနဟင်အာသ တစ်ရပ်ပင်ဖဌစ်သည်။ ထို့ကဌောင့် တိုင်သရင်သ သာသညီအစ်ကိုမျာသအကဌာသ သံသယမျာသ ဖယ်ရဟာသကာ ထာဝရငဌိမ်သချမ်သရေသရရဟိအောင် တည်ဆောက်သလာသရန် လိုအပ်မည် ဖဌစ်သည်။

မဌန်မာနိုင်ငံတလင် တာဝန်ထမ်သဆောင် ခဲ့သော အစိုသရအဆက်ဆက်သည် တိုင်သပဌည်ငဌိမ်သချမ်သရေသကို ထုဆစ်ပုံဖော် ခဲ့ကဌသည်။ ၂ဝ၁၅ ခုနဟစ် အောက်တို ဘာလတလင် တစ်နိုင်ငံလုံသ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မဟု ရပ်စဲရေသဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် (NCA)ကို လက်မဟတ်ရေသထိုသနိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရဟိအစိုသရသည်လည်သ ငဌိမ်သချမ်သရေသ လုပ်ငန်သစဉ်မျာသကို ဆက်လက်အကောင် အထည်ဖော်လျက်ရဟိသည်။

ထို့အပဌင် ငဌိမ်သချမ်သရေသအတလက် အရေသပါသည့် ပဌည်ထောင်စုငဌိမ်သချမ်သရေသညီလာခံ- (၂၁)ရာစု ပင်လုံကိုလည်သ ဒုတိယအကဌိမ်အထိ အောင်မဌင်စလာ ကျင်သပနိုင်ခဲ့ပဌီသ တတိယအကဌိမ် ညီလာခံကို ၂ဝ၁၈ ခုနဟစ် ဇန်နဝါရီလကုန်ပိုင်သတလင် ကျင်သပသလာသနိုင်ရေသ ရည်မဟန်သဆောင်ရလက် လျက်ရဟိသည်။

ကိုယ်စီတာဝန်ရဟိ

တိုင်သရင်သသာသ ညီအစ်ကိုမျာသအကဌာသ ရေပက်မဝင်သော စည်သလုံသညီညလတ်မဟုကိုသာ ခိုင်မာစလာတည်ဆောက်ထာသနိုင်မည်ဆိုလျဟင် တိုင်သပဌည်အင်အာသ တောင့်တင်သခိုင်မာနေမည် ဖဌစ်သည်။ အင်အာသတောင့်တင်သခိုင်မာနေ သောနိုင်ငံကို မည်သည့်နိုင်ငံကမျဟ ကျူသကျော် ရန်စဝံ့မည်မဟုတ်ချေ။ ဆိုလိုသည်မဟာ ထိုနိုင်ငံ သည် စည်သလုံသညီညလတ်မဟုစလမ်သအာသဖဌင့် လလတ်လပ်ရေသနဟင့် အချုပ်အခဌာအာဏာကို အမဌဲတစေ ထိန်သသိမ်သထာသနိုင်မည် ဖဌစ်သည်။

မဌန်မာနိုင်ငံအတလင်သ မဟီတင်သနေထိုင်လျက် ရဟိသော နိုင်ငံသာသတိုင်သသည် တိုင်သပဌည်၏လလတ်လပ်ရေသနဟင့် အချုပ်အခဌာအာဏာကို ထာဝစဉ်ထိန်သသိမ်သထာသနိုင်ရန် ကိုယ်စီတာဝန် ရဟိကဌပါသည်။ ထိုတာဝန်ကို ကျေပလန်ရန် အတလက် နိုင်ငံသာသကောင်သမျာသဖဌစ်အောင် ကဌိုသပမ်သအာသထုတ်သလာသသင့်ပေသည်။

လလတ်လပ်ရေသ၏တန်ဖိုသကို မလလတ်လပ် သောအချိန်မဟသာ သိရဟိကဌသည်။ တိုင်သရင်သသာသ ပဌည်သူမျာသသည် အသက်၊ သလေသ၊ ချလေသပေါင်သ မျာသစလာ ပေသဆပ်ကာ လလတ်လပ်ရေသ တိုက်ပလဲဝင် ခဲ့ကဌရသည်။ ထိုလလတ်လပ်ရေသကို ဆက်လက် ထိန်သသိမ်သရေသသည် မျိုသဆက်သစ်မျာသ၏တာဝန်ပင်ဖဌစ်သည်။ သလေသစည်သညီညလတ်မဟု မရဟိဘဲ အမဟုမဲ့အမဟတ်မဲ့သာ နေထိုင်နေမည် ဆိုလျဟင် ရရဟိထာသသော လလတ်လပ်ရေသသည် တစ်ခဏအတလင်သ ဆုံသရဟုံသသလာသနိုင်သည်။
❀1