Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
آمپولهای لاغری واقعاً با بدن چه میکنند؟ | دکتر بابک جمالیان →
اگر درباره آمپولهای لاغری و درمانهای GLP-1 فکر میکنید، سؤال اول نباید این باشد که «کدام دارو بهتر است؟»
سؤال مهمتر این است: اصلاً آیا من کاندید مناسبی برای این درمان هستم؟
در قسمت اول این مجموعه، دکتر بابک جمالیان درباره این صحبت میکند که درمانهای GLP-1 برای چه افرادی مطرح میشوند و چرا تصمیم درمانی فقط بر اساس عدد وزن یا BMI گرفته نمیشود.
در این اپیزود درباره این موضوعات صحبت میکنیم: • GLP-1 چیست و چه نقشی در اشتها و احساس سیری دارد؟
• آیا هر کسی که چند کیلو اضافهوزن دارد کاندید آمپول لاغری است؟ • BMI چقدر در تصمیمگیری اهمیت دارد؟
• وضعیت متابولیک، بیماریهای همراه و داروهای مصرفی چه نقشی دارند؟
• چه زمانی درمان دارویی چاقی جدیتر مطرح میشود؟
• چرا دو نفر با قد و وزن مشابه ممکن است تصمیم درمانی کاملاً متفاوتی داشته باشند؟
در قسمت دوم میرویم سراغ سؤالهایی که بعد از شروع درمان مطرح میشوند:
عوارض، تغییر دوز، استپ وزن، حفظ عضله، مدت ادامه درمان و احتمال برگشت وزن بعد از قطع دارو.
@Discourseees
اگر درباره آمپولهای لاغری و درمانهای GLP-1 فکر میکنید، سؤال اول نباید این باشد که «کدام دارو بهتر است؟»
سؤال مهمتر این است: اصلاً آیا من کاندید مناسبی برای این درمان هستم؟
در قسمت اول این مجموعه، دکتر بابک جمالیان درباره این صحبت میکند که درمانهای GLP-1 برای چه افرادی مطرح میشوند و چرا تصمیم درمانی فقط بر اساس عدد وزن یا BMI گرفته نمیشود.
در این اپیزود درباره این موضوعات صحبت میکنیم: • GLP-1 چیست و چه نقشی در اشتها و احساس سیری دارد؟
• آیا هر کسی که چند کیلو اضافهوزن دارد کاندید آمپول لاغری است؟ • BMI چقدر در تصمیمگیری اهمیت دارد؟
• وضعیت متابولیک، بیماریهای همراه و داروهای مصرفی چه نقشی دارند؟
• چه زمانی درمان دارویی چاقی جدیتر مطرح میشود؟
• چرا دو نفر با قد و وزن مشابه ممکن است تصمیم درمانی کاملاً متفاوتی داشته باشند؟
در قسمت دوم میرویم سراغ سؤالهایی که بعد از شروع درمان مطرح میشوند:
عوارض، تغییر دوز، استپ وزن، حفظ عضله، مدت ادامه درمان و احتمال برگشت وزن بعد از قطع دارو.
@Discourseees
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
مناظره: آیا مرگ، مقصد نهایی است؟
.
یه مناظرهی مفصل راجع به تجربیات نزدیک به مرگ (NDE) که توی این ویدیو برخی از شواهد و نقد اونها رو هم میتونین مشاهده کنین و خلاصه درک مفیدی از اصلیترین استدلاهای موافق و مخالف این قضیه بهتون میده
تجربیات نزدیک به مرگ، مسئلهی ذهن-بدن و بقیهی تجربیات ذهنی گزارششده تا چه حد میتوانند از زندگی پس از مرگ پشتیبانی کنند؟
.
مناظره کنندهها:
شان کارول _ فیزیکدان نظری
استیون نوولا _ عصبشناس
ایبن الکساندر _ جراح مغز و اعصاب (به اشتباه توی ویدیو نوشتم ادوین الکساندر)
ریموند مودی _ فیلسوف (نویسنده کتاب: زندگی پس از زندگی)
@Discourseees
.
یه مناظرهی مفصل راجع به تجربیات نزدیک به مرگ (NDE) که توی این ویدیو برخی از شواهد و نقد اونها رو هم میتونین مشاهده کنین و خلاصه درک مفیدی از اصلیترین استدلاهای موافق و مخالف این قضیه بهتون میده
تجربیات نزدیک به مرگ، مسئلهی ذهن-بدن و بقیهی تجربیات ذهنی گزارششده تا چه حد میتوانند از زندگی پس از مرگ پشتیبانی کنند؟
.
مناظره کنندهها:
شان کارول _ فیزیکدان نظری
استیون نوولا _ عصبشناس
ایبن الکساندر _ جراح مغز و اعصاب (به اشتباه توی ویدیو نوشتم ادوین الکساندر)
ریموند مودی _ فیلسوف (نویسنده کتاب: زندگی پس از زندگی)
@Discourseees
آنفولانزا و سرماخوردگی | قسمت اول
• نحوه پیشگیری
• نحوه مدیریت سرفه،خلط،گلو درد و تب
• نحوه تجویز دارو های ضدسرفه
• نکاتی در مورد اسپری های بینی
• مکمل های موثر در سرماخوردگی
• سرم تراپی در سرماخوردگی
دکتر احسان فریدونی
@Discourseees
• نحوه پیشگیری
• نحوه مدیریت سرفه،خلط،گلو درد و تب
• نحوه تجویز دارو های ضدسرفه
• نکاتی در مورد اسپری های بینی
• مکمل های موثر در سرماخوردگی
• سرم تراپی در سرماخوردگی
دکتر احسان فریدونی
@Discourseees
آنفولانزا و سرماخوردگی | قسمت دوم
• درمان آنتی وایرال آنفولانزا
• اندیکاسیون و دوز درمانی تامی فلو
• انتی بیوتیک تراپی در آنفولانزا
دکتر احسان فریدونی
@Discourseees
• درمان آنتی وایرال آنفولانزا
• اندیکاسیون و دوز درمانی تامی فلو
• انتی بیوتیک تراپی در آنفولانزا
دکتر احسان فریدونی
@Discourseees
یک چکلیست ۸ سؤالی که بیشتر خبرهای علمی اغراقآمیز را جدا میکند.
۱) منبع اصلی کجاست؟ لینک مقاله داوری شده وجود دارد یا فقط اسکرینشات و «دانشمندان کشور x»؟ نتیجهای که فقط در بیانیه مطبوعاتی یا کنفرانس اعلام شده، با احتیاط بیشتری خوانده شود.
۲) روی چه کسی یا چه چیزی آزمایش شده؟ سلول یا حیوان یا انسان؟ تعمیم یافته های آزمایشگاهی و حیوانی به انسان یکی از رایج ترین شکل های گمراه کنندگی است.
۳) نوع مطالعه چیست؟ کارآزمایی تصادفی، مطالعه مشاهدهای یا گزارش موردی؟
۴) تیتر با متن مقاله می خواند؟ کلمه هایی مثل قطعی، معجزه، اولین درمان یا پیشگامانه علامت هشدارند. بیشتر اغراق ها از بیانیه مطبوعاتی شروع میشوند و به خبر منتقل میشوند.
۵) اندازه اثر چقدر است؟ خطر مطلق گزارش شده یا فقط خطر نسبی؟
۶) ضررها و محدودیت ها گفته شده؟ خبری که فقط فایده را میگوید و حرفی از عوارض و محدودیت ها نمیزند ناقص است.
۷) مقایسه با درمان های موجود و نظر مستقل: آیا خبر یافته را در کنار شواهد قبلی گذاشته و نظر یک متخصص مستقل بدون تعارض منافع را آورده است؟ یک مطالعه فقط به ندرت قاطع است.
۸) الان در دسترس است؟ دارو یا روش تایید شده یا هنوز در مرحله پژوهش است؟
قاعده سرانگشتی: اگر پاسخ سوال ۱ ندارد یا پاسخ سوال ۲ سلول یا حیوان بود، خبر حداکثر >> یافته اولیه امیدوارکننده است اما درمان؟ خیر.
۱) منبع اصلی کجاست؟ لینک مقاله داوری شده وجود دارد یا فقط اسکرینشات و «دانشمندان کشور x»؟ نتیجهای که فقط در بیانیه مطبوعاتی یا کنفرانس اعلام شده، با احتیاط بیشتری خوانده شود.
۲) روی چه کسی یا چه چیزی آزمایش شده؟ سلول یا حیوان یا انسان؟ تعمیم یافته های آزمایشگاهی و حیوانی به انسان یکی از رایج ترین شکل های گمراه کنندگی است.
۳) نوع مطالعه چیست؟ کارآزمایی تصادفی، مطالعه مشاهدهای یا گزارش موردی؟
۴) تیتر با متن مقاله می خواند؟ کلمه هایی مثل قطعی، معجزه، اولین درمان یا پیشگامانه علامت هشدارند. بیشتر اغراق ها از بیانیه مطبوعاتی شروع میشوند و به خبر منتقل میشوند.
۵) اندازه اثر چقدر است؟ خطر مطلق گزارش شده یا فقط خطر نسبی؟
۶) ضررها و محدودیت ها گفته شده؟ خبری که فقط فایده را میگوید و حرفی از عوارض و محدودیت ها نمیزند ناقص است.
۷) مقایسه با درمان های موجود و نظر مستقل: آیا خبر یافته را در کنار شواهد قبلی گذاشته و نظر یک متخصص مستقل بدون تعارض منافع را آورده است؟ یک مطالعه فقط به ندرت قاطع است.
۸) الان در دسترس است؟ دارو یا روش تایید شده یا هنوز در مرحله پژوهش است؟
قاعده سرانگشتی: اگر پاسخ سوال ۱ ندارد یا پاسخ سوال ۲ سلول یا حیوان بود، خبر حداکثر >> یافته اولیه امیدوارکننده است اما درمان؟ خیر.
لطفاً در صورت امکان، طی ۷۲ ساعت آینده نسبت به تهیه و ذخیره اقلام ضروری برای شرایط اضطراری اقدام کنید. هدف از این توصیه، آمادگی در برابر اختلال احتمالی در تأمین آب، برق، گاز، مواد غذایی، حملونقل و دسترسی به مراکز خدماتی است.
۱. مواد غذایی و اقلام مصرفی
* برنج، آرد، ماکارونی، نان خشک و بیسکویت ماندگار
* حبوبات (عدس، لوبیا، نخود و لپه)
* کنسروهای آماده مصرف (تن ماهی، لوبیا، سبزیجات و غذاهای آماده)
* مواد غذایی خشک و کمحجم با ماندگاری بالا
* میوه خشک، مغزها، خرما، کشمش و عسل
* نمک، شکر، روغن و سایر اقلام ضروری
* شیر خشک یا مواد غذایی جایگزین متناسب با نیاز اعضای خانواده
ترجیحاً مواد غذایی انتخاب شوند که بدون نیاز به یخچال و با حداقل مصرف آب و سوخت قابل استفاده باشند.
۲. ذخیره آب آشامیدنی و بهداشتی
برای هر نفر حداقل ۳۰ تا ۴۰ لیتر آب ذخیره کنید. این مقدار برای تأمین نیاز چند روزه و استفادههای ضروری در نظر گرفته شده است.
* آب آشامیدنی در ظروف سالم، تمیز و دربسته
* مقداری آب جداگانه برای شستوشو و بهداشت
* ظروف ذخیره آب و بطریهای مقاوم
* قرص یا محلول تصفیه آب معتبر و متناسب با دستورالعمل مصرف
آب ذخیرهشده را در محیط خنک، دور از نور مستقیم خورشید و مواد شیمیایی نگهداری کنید.
۳. روشنایی، گرمایش و تجهیزات اضطراری
* چراغقوه و باتری اضافه
* چراغ شارژی و پاوربانک
* فانوس و چراغ اضطراری
* کبریت ضدآب، فندک و شمع
* وسایل روشن کردن آتش و اجاق سفری استاندارد
* در صورت دسترسی، سوخت مناسب و مجاز برای تجهیزات گرمایشی و پختوپز
* پتو، لباس گرم، زیرانداز و کیسه خواب
ذغال، هیزم، نفت و سایر سوختها باید با رعایت اصول ایمنی نگهداری شوند. استفاده از ذغال، منقل و وسایل احتراقی در فضای بسته به دلیل خطر مسمومیت با مونوکسیدکربن بهشدت خطرناک است.
۴. دارو و تجهیزات پزشکی
* داروهای مصرفی شخصی و داروهای ضروری اعضای خانواده
* جعبه کمکهای اولیه
* گاز استریل، باند، چسب زخم و پانسمان
* محلول ضدعفونیکننده زخم
* دستکش یکبارمصرف و ماسک
* تبسنج و وسایل ساده مراقبت پزشکی
* داروهای ضروری بدون نسخه متناسب با نیاز خانواده
* نسخهها و مدارک پزشکی مهم
داروهای ضروری، بهخصوص داروهای مصرفی بیماران مزمن، باید به اندازه کافی و با رعایت شرایط نگهداری تهیه شوند.
۵. بهداشت و نظافت
* صابون، شامپو و مواد شوینده
* دستمال کاغذی و دستمال مرطوب
* ژل ضدعفونیکننده دست
* مسواک و خمیردندان
* کیسه زباله ضخیم
* نوار بهداشتی و پوشک در صورت نیاز
* مواد ضدعفونیکننده سطوح
* دستکش و اقلام بهداشتی شخصی
۶. ارتباطات و مدارک ضروری
* پاوربانک شارژشده و کابلهای اضافی
* رادیوی باتریخور یا شارژی
* مقداری پول نقد و اسکناس خرد
* کپی مدارک شناسایی و اسناد ضروری
* شماره تلفنهای ضروری بهصورت مکتوب
* سوت اضطراری و ابزار چندکاره
۷. توجه به همسایگان و افراد آسیبپذیر
لطفاً در این شرایط هوای همدیگر را داشته باشید. سالمندان، کودکان، افراد دارای معلولیت، بیماران و کسانی که بهتنهایی زندگی میکنند بیش از دیگران به حمایت نیاز دارند. از وضعیت همسایگان خود مطلع باشید و در حد توان به یکدیگر کمک کنید.
چند نکته مهم:
* اقلام ضروری را متناسب با تعداد اعضای خانواده و حداقل برای چند روز ذخیره کنید.
* مواد غذایی و داروها را با توجه به تاریخ انقضا بررسی کنید.
* محل نگهداری وسایل اضطراری را به همه اعضای خانواده اطلاع دهید.
* از نگهداری سوخت در ظروف نامناسب یا نزدیک منابع حرارتی خودداری کنید.
* برای شرایط قطع برق، آب و گاز از قبل برنامه داشته باشید.
* از خرید هیجانی و احتکار بیش از نیاز خودداری کنید تا امکان تهیه اقلام برای سایر خانوادهها نیز وجود داشته باشد.
آمادگی به معنای ترس یا پیشبینی قطعی وقوع حادثه نیست؛ بلکه اقدامی منطقی برای کاهش آسیبپذیری خانواده در برابر شرایط پیشبینینشده است.
یک نکته علمی درباره آب: ۳۰ تا ۴۰ لیتر برای هر نفر، ذخیره مناسبی برای آمادگی چندروزه است، اما بهتر است بدانیم تمام این مقدار آب آشامیدنی نیست و بخشی از آن برای پختوپز و بهداشت در نظر گرفته میشود. حداقل نیاز اضطراری آشامیدنی و پختوپز معمولاً حدود ۳ تا ۴ لیتر برای هر نفر در روز است؛ نیاز بهداشتی آب میتواند این مقدار را بهمراتب افزایش دهد.
۱. مواد غذایی و اقلام مصرفی
* برنج، آرد، ماکارونی، نان خشک و بیسکویت ماندگار
* حبوبات (عدس، لوبیا، نخود و لپه)
* کنسروهای آماده مصرف (تن ماهی، لوبیا، سبزیجات و غذاهای آماده)
* مواد غذایی خشک و کمحجم با ماندگاری بالا
* میوه خشک، مغزها، خرما، کشمش و عسل
* نمک، شکر، روغن و سایر اقلام ضروری
* شیر خشک یا مواد غذایی جایگزین متناسب با نیاز اعضای خانواده
ترجیحاً مواد غذایی انتخاب شوند که بدون نیاز به یخچال و با حداقل مصرف آب و سوخت قابل استفاده باشند.
۲. ذخیره آب آشامیدنی و بهداشتی
برای هر نفر حداقل ۳۰ تا ۴۰ لیتر آب ذخیره کنید. این مقدار برای تأمین نیاز چند روزه و استفادههای ضروری در نظر گرفته شده است.
* آب آشامیدنی در ظروف سالم، تمیز و دربسته
* مقداری آب جداگانه برای شستوشو و بهداشت
* ظروف ذخیره آب و بطریهای مقاوم
* قرص یا محلول تصفیه آب معتبر و متناسب با دستورالعمل مصرف
آب ذخیرهشده را در محیط خنک، دور از نور مستقیم خورشید و مواد شیمیایی نگهداری کنید.
۳. روشنایی، گرمایش و تجهیزات اضطراری
* چراغقوه و باتری اضافه
* چراغ شارژی و پاوربانک
* فانوس و چراغ اضطراری
* کبریت ضدآب، فندک و شمع
* وسایل روشن کردن آتش و اجاق سفری استاندارد
* در صورت دسترسی، سوخت مناسب و مجاز برای تجهیزات گرمایشی و پختوپز
* پتو، لباس گرم، زیرانداز و کیسه خواب
ذغال، هیزم، نفت و سایر سوختها باید با رعایت اصول ایمنی نگهداری شوند. استفاده از ذغال، منقل و وسایل احتراقی در فضای بسته به دلیل خطر مسمومیت با مونوکسیدکربن بهشدت خطرناک است.
۴. دارو و تجهیزات پزشکی
* داروهای مصرفی شخصی و داروهای ضروری اعضای خانواده
* جعبه کمکهای اولیه
* گاز استریل، باند، چسب زخم و پانسمان
* محلول ضدعفونیکننده زخم
* دستکش یکبارمصرف و ماسک
* تبسنج و وسایل ساده مراقبت پزشکی
* داروهای ضروری بدون نسخه متناسب با نیاز خانواده
* نسخهها و مدارک پزشکی مهم
داروهای ضروری، بهخصوص داروهای مصرفی بیماران مزمن، باید به اندازه کافی و با رعایت شرایط نگهداری تهیه شوند.
۵. بهداشت و نظافت
* صابون، شامپو و مواد شوینده
* دستمال کاغذی و دستمال مرطوب
* ژل ضدعفونیکننده دست
* مسواک و خمیردندان
* کیسه زباله ضخیم
* نوار بهداشتی و پوشک در صورت نیاز
* مواد ضدعفونیکننده سطوح
* دستکش و اقلام بهداشتی شخصی
۶. ارتباطات و مدارک ضروری
* پاوربانک شارژشده و کابلهای اضافی
* رادیوی باتریخور یا شارژی
* مقداری پول نقد و اسکناس خرد
* کپی مدارک شناسایی و اسناد ضروری
* شماره تلفنهای ضروری بهصورت مکتوب
* سوت اضطراری و ابزار چندکاره
۷. توجه به همسایگان و افراد آسیبپذیر
لطفاً در این شرایط هوای همدیگر را داشته باشید. سالمندان، کودکان، افراد دارای معلولیت، بیماران و کسانی که بهتنهایی زندگی میکنند بیش از دیگران به حمایت نیاز دارند. از وضعیت همسایگان خود مطلع باشید و در حد توان به یکدیگر کمک کنید.
چند نکته مهم:
* اقلام ضروری را متناسب با تعداد اعضای خانواده و حداقل برای چند روز ذخیره کنید.
* مواد غذایی و داروها را با توجه به تاریخ انقضا بررسی کنید.
* محل نگهداری وسایل اضطراری را به همه اعضای خانواده اطلاع دهید.
* از نگهداری سوخت در ظروف نامناسب یا نزدیک منابع حرارتی خودداری کنید.
* برای شرایط قطع برق، آب و گاز از قبل برنامه داشته باشید.
* از خرید هیجانی و احتکار بیش از نیاز خودداری کنید تا امکان تهیه اقلام برای سایر خانوادهها نیز وجود داشته باشد.
آمادگی به معنای ترس یا پیشبینی قطعی وقوع حادثه نیست؛ بلکه اقدامی منطقی برای کاهش آسیبپذیری خانواده در برابر شرایط پیشبینینشده است.
یک نکته علمی درباره آب: ۳۰ تا ۴۰ لیتر برای هر نفر، ذخیره مناسبی برای آمادگی چندروزه است، اما بهتر است بدانیم تمام این مقدار آب آشامیدنی نیست و بخشی از آن برای پختوپز و بهداشت در نظر گرفته میشود. حداقل نیاز اضطراری آشامیدنی و پختوپز معمولاً حدود ۳ تا ۴ لیتر برای هر نفر در روز است؛ نیاز بهداشتی آب میتواند این مقدار را بهمراتب افزایش دهد.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
• مناظره: آیا آگاهی بنیادی است؟
• پانسایکیسم در مقابل فیزیکالیسم
• با توضیحات شان کارول و فیلیپ گاف
.
• فایل یه تیکه و کامل مناظره همراه با بخشی از پرسش و پاسخها
@Discourseees
• پانسایکیسم در مقابل فیزیکالیسم
• با توضیحات شان کارول و فیلیپ گاف
.
• فایل یه تیکه و کامل مناظره همراه با بخشی از پرسش و پاسخها
@Discourseees
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
فیزیکِ مرگ
با توضیحات شان کارول، فیزیکدان نظری
توی زمان 10:40 به یک مناظره ارجاع میده که لینکشو این پایین میذارم. بسیار جذابه این مناظره برای کسایی که ندیدن:
https://t.me/Discourseees/15565
@Discourseees
با توضیحات شان کارول، فیزیکدان نظری
توی زمان 10:40 به یک مناظره ارجاع میده که لینکشو این پایین میذارم. بسیار جذابه این مناظره برای کسایی که ندیدن:
https://t.me/Discourseees/15565
@Discourseees
گیاهان صدا تولید میکنند؛ پدیدهای فیزیکی که میتواند وضعیت درونی یک گیاه را آشکار کند.
ما معمولاً گیاهان رو موجوداتی ساکت تصور میکنیم. نه اندام شنوایی دارن، نه دستگاه صوتی مثل جانوران و نه میتونن صداهایی شبیه فریاد یا ناله تولید کنن. اما پژوهشی که در سال ۲۰۲۳ در مجله Cell منتشر شد، نشون داد گیاهانی مثل گوجهفرنگی و تنباکو هنگام مواجهه با تنش، امواج صوتی فراصوتی تولید میکنن که حتی از فاصله مشخصی قابل ثبت هستن (1).
پژوهشگران برای بررسی این پدیده، گیاهان رو در شرایط مختلف قرار دادن. گروهی از گیاهان با کمآبی مواجه شدن، گروهی آسیب مکانیکی دیدن و گروهی هم بهعنوان نمونه کنترل در شرایط عادی نگهداری شدن. سپس با استفاده از میکروفونهای حساس، صداهای منتشرشده از اونها رو در محدوده فرکانسی ۲۰ تا ۱۵۰ کیلوهرتز ثبت کردن؛ محدودهای که بخش عمده اون فراتر از توانایی شنوایی انسانه. نتایج نشون داد گیاهان تحت تنش، بهطور معناداری تعداد بیشتری صدا تولید میکنن و الگوی صوتی اونها با توجه به نوع تنش و وضعیت فیزیولوژیک گیاه تفاوت داره. نکته جالب این بود که پژوهشگران با استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین تونستن از روی همین صداها، نوع گیاه و وضعیت اون رو تا حد قابل توجهی تشخیص بدن. این نتایج فقط محدود به محفظه آزمایشگاهی نبود و ثبت صداها در محیط گلخانه هم با موفقیت انجام شد (1).
اما این صداها دقیقاً چطور تولید میشن؟ برای فهمیدن موضوع باید به یکی از ویژگیهای عجیب فیزیک انتقال آب در گیاهان توجه کنیم. آب در آوندهای چوبی صرفاً تحت فشار مثبت به سمت بالا حرکت نمیکنه؛ در بسیاری از گیاهان، تبخیر آب از سطح برگها نیروی کششی ایجاد میکنه که ستون آب رو درون آوندها به سمت بالا میکشه. این وضعیت باعث میشه آب در آوندهای چوبی تحت فشار منفی قرار بگیره. وقتی گیاه با کمآبی مواجه میشه، این کشش افزایش پیدا میکنه و احتمال تشکیل حبابهای گازی در ستون آب بالا میره. به این پدیده کاویتاسیون گفته میشه. تشکیل یا گسترش این حبابها میتونه ارتعاشات مکانیکی ایجاد کنه و بخشی از این ارتعاشات به شکل امواج صوتی منتشر بشن. البته تولید صدا در گیاهان پدیدهای کاملاً تازه نیست و پژوهشهای مربوط به انتشار صوت ناشی از کاویتاسیون در آوندهای گیاهی سابقه چند دههای دارن (2).
موضوع فقط تولید صدا نیست؛ مسئله مهمتر اینه که آیا موجودات دیگه میتونن از این امواج اطلاعاتی درباره وضعیت گیاه دریافت کنن؟ بعضی حشرات و جانوران توانایی دریافت فرکانسهای فراصوتی رو دارن و از نظر فیزیکی امکان دریافت چنین امواجی توسط اونها وجود داره. اگر یک حشره بتونه از روی ویژگیهای صوتی متوجه بشه گیاهی دچار کمآبی شده یا آسیب دیده، ممکنه در انتخاب محل تغذیه یا تخمگذاری رفتارش تغییر کنه. با این حال، هنوز شواهد تجربی کافی برای اثبات چنین ارتباطی در شرایط طبیعی وجود نداره. باید بین صدایی که بهصورت فیزیکی از یک گیاه منتشر میشه و سیگنالی که در جریان تکامل برای انتقال اطلاعات شکل گرفته تفاوت قائل شد. فعلاً میدونیم این صداها اطلاعاتی درباره وضعیت گیاه در خودشون دارن، اما نمیدونیم تا چه اندازه در تعاملات طبیعی بین موجودات زنده نقش پیدا میکنن (2،3).
از نظر کاربردی هم این پدیده اهمیت زیادی داره. تصور کن در آینده بشه بدون آسیب زدن به گیاه و حتی بدون تماس مستقیم با برگها و ساقهها، وضعیت آبی و فیزیولوژیک یک مزرعه رو از طریق ثبت امواج صوتی بررسی کرد. چنین روشی میتونه به شناسایی زودهنگام تنش آبی، کاهش مصرف آب و مدیریت دقیقتر کشاورزی کمک کنه. البته هنوز برای تبدیل این روش به یک ابزار تشخیصی قابل اعتماد، باید اثر عواملی مثل دما، رطوبت، گونه گیاهی و نویز محیطی بهدقت بررسی بشه.
منابع و مقالات علمی:
(1) Khait I, et al. Sounds emitted by plants under stress are airborne and informative. Cell. 2023.
https://doi.org/10.1016/j.cell.2023.03.009
(2) Khait I, et al. Talk is cheap: rediscovering sounds made by plants. Trends in Plant Science. 2024.
https://doi.org/10.1016/j.tplants.2023.11.023
(3) Robert D. Plant bioacoustics: The sound expression of stress. Cell. 2023.
https://doi.org/10.1016/j.cell.2023.03.004
@Discourseees
ما معمولاً گیاهان رو موجوداتی ساکت تصور میکنیم. نه اندام شنوایی دارن، نه دستگاه صوتی مثل جانوران و نه میتونن صداهایی شبیه فریاد یا ناله تولید کنن. اما پژوهشی که در سال ۲۰۲۳ در مجله Cell منتشر شد، نشون داد گیاهانی مثل گوجهفرنگی و تنباکو هنگام مواجهه با تنش، امواج صوتی فراصوتی تولید میکنن که حتی از فاصله مشخصی قابل ثبت هستن (1).
پژوهشگران برای بررسی این پدیده، گیاهان رو در شرایط مختلف قرار دادن. گروهی از گیاهان با کمآبی مواجه شدن، گروهی آسیب مکانیکی دیدن و گروهی هم بهعنوان نمونه کنترل در شرایط عادی نگهداری شدن. سپس با استفاده از میکروفونهای حساس، صداهای منتشرشده از اونها رو در محدوده فرکانسی ۲۰ تا ۱۵۰ کیلوهرتز ثبت کردن؛ محدودهای که بخش عمده اون فراتر از توانایی شنوایی انسانه. نتایج نشون داد گیاهان تحت تنش، بهطور معناداری تعداد بیشتری صدا تولید میکنن و الگوی صوتی اونها با توجه به نوع تنش و وضعیت فیزیولوژیک گیاه تفاوت داره. نکته جالب این بود که پژوهشگران با استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین تونستن از روی همین صداها، نوع گیاه و وضعیت اون رو تا حد قابل توجهی تشخیص بدن. این نتایج فقط محدود به محفظه آزمایشگاهی نبود و ثبت صداها در محیط گلخانه هم با موفقیت انجام شد (1).
اما این صداها دقیقاً چطور تولید میشن؟ برای فهمیدن موضوع باید به یکی از ویژگیهای عجیب فیزیک انتقال آب در گیاهان توجه کنیم. آب در آوندهای چوبی صرفاً تحت فشار مثبت به سمت بالا حرکت نمیکنه؛ در بسیاری از گیاهان، تبخیر آب از سطح برگها نیروی کششی ایجاد میکنه که ستون آب رو درون آوندها به سمت بالا میکشه. این وضعیت باعث میشه آب در آوندهای چوبی تحت فشار منفی قرار بگیره. وقتی گیاه با کمآبی مواجه میشه، این کشش افزایش پیدا میکنه و احتمال تشکیل حبابهای گازی در ستون آب بالا میره. به این پدیده کاویتاسیون گفته میشه. تشکیل یا گسترش این حبابها میتونه ارتعاشات مکانیکی ایجاد کنه و بخشی از این ارتعاشات به شکل امواج صوتی منتشر بشن. البته تولید صدا در گیاهان پدیدهای کاملاً تازه نیست و پژوهشهای مربوط به انتشار صوت ناشی از کاویتاسیون در آوندهای گیاهی سابقه چند دههای دارن (2).
موضوع فقط تولید صدا نیست؛ مسئله مهمتر اینه که آیا موجودات دیگه میتونن از این امواج اطلاعاتی درباره وضعیت گیاه دریافت کنن؟ بعضی حشرات و جانوران توانایی دریافت فرکانسهای فراصوتی رو دارن و از نظر فیزیکی امکان دریافت چنین امواجی توسط اونها وجود داره. اگر یک حشره بتونه از روی ویژگیهای صوتی متوجه بشه گیاهی دچار کمآبی شده یا آسیب دیده، ممکنه در انتخاب محل تغذیه یا تخمگذاری رفتارش تغییر کنه. با این حال، هنوز شواهد تجربی کافی برای اثبات چنین ارتباطی در شرایط طبیعی وجود نداره. باید بین صدایی که بهصورت فیزیکی از یک گیاه منتشر میشه و سیگنالی که در جریان تکامل برای انتقال اطلاعات شکل گرفته تفاوت قائل شد. فعلاً میدونیم این صداها اطلاعاتی درباره وضعیت گیاه در خودشون دارن، اما نمیدونیم تا چه اندازه در تعاملات طبیعی بین موجودات زنده نقش پیدا میکنن (2،3).
از نظر کاربردی هم این پدیده اهمیت زیادی داره. تصور کن در آینده بشه بدون آسیب زدن به گیاه و حتی بدون تماس مستقیم با برگها و ساقهها، وضعیت آبی و فیزیولوژیک یک مزرعه رو از طریق ثبت امواج صوتی بررسی کرد. چنین روشی میتونه به شناسایی زودهنگام تنش آبی، کاهش مصرف آب و مدیریت دقیقتر کشاورزی کمک کنه. البته هنوز برای تبدیل این روش به یک ابزار تشخیصی قابل اعتماد، باید اثر عواملی مثل دما، رطوبت، گونه گیاهی و نویز محیطی بهدقت بررسی بشه.
منابع و مقالات علمی:
(1) Khait I, et al. Sounds emitted by plants under stress are airborne and informative. Cell. 2023.
https://doi.org/10.1016/j.cell.2023.03.009
(2) Khait I, et al. Talk is cheap: rediscovering sounds made by plants. Trends in Plant Science. 2024.
https://doi.org/10.1016/j.tplants.2023.11.023
(3) Robert D. Plant bioacoustics: The sound expression of stress. Cell. 2023.
https://doi.org/10.1016/j.cell.2023.03.004
@Discourseees
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
کتابی که آغازگرِ همه چیز بود.
این ویدیو به بررسی ریشههای تاریخی جبر و نقش کلیدی محمد بن موسی خوارزمی در شکلگیری این علم میپردازد. در ادامه، خلاصهای از مباحث اصلی ویدیو در همان فرمت آمده است:
عصر طلایی اسلام و بغداد (01:15 - 03:00): در قرن نهم، بغداد مرکز علمی جهان بود و با حمایت خلیفه مأمون، دانش یونانی، هندی و ایرانی در آنجا گرد آمد.
دانش پیشین خوارزمی (03:01 - 10:39): خوارزمی از سه منبع اصلی الهام گرفت: هندسه و استدلال یونانی، روشهای حل مسئله بابلی، و نیازهای عملی بازار و دادگاههای بغداد.
کتاب جبر (18:39 - 22:18): خوارزمی در کتاب خود شش نوع معادله درجه اول و دوم را دستهبندی کرد و با روشهای «جبر» و «مقابله» به حل آنها پرداخت.
تفاوت با جبر مدرن (22:18 - 31:00): جبر آن دوره هنوز نمادهای امروزی نداشت و همه چیز به صورت نوشتار کلامی بیان میشد. همچنین عدد هنوز مفهوم انتزاعی امروز را نداشت.
انتقال به اروپا (33:11 - 36:48): آثار خوارزمی بعدها به لاتین ترجمه شد و پایه ریاضیات اروپا در قرون وسطی را شکل داد. واژه «الگوریتم» نیز از نام او گرفته شده است.
@Discourseees
این ویدیو به بررسی ریشههای تاریخی جبر و نقش کلیدی محمد بن موسی خوارزمی در شکلگیری این علم میپردازد. در ادامه، خلاصهای از مباحث اصلی ویدیو در همان فرمت آمده است:
عصر طلایی اسلام و بغداد (01:15 - 03:00): در قرن نهم، بغداد مرکز علمی جهان بود و با حمایت خلیفه مأمون، دانش یونانی، هندی و ایرانی در آنجا گرد آمد.
دانش پیشین خوارزمی (03:01 - 10:39): خوارزمی از سه منبع اصلی الهام گرفت: هندسه و استدلال یونانی، روشهای حل مسئله بابلی، و نیازهای عملی بازار و دادگاههای بغداد.
کتاب جبر (18:39 - 22:18): خوارزمی در کتاب خود شش نوع معادله درجه اول و دوم را دستهبندی کرد و با روشهای «جبر» و «مقابله» به حل آنها پرداخت.
تفاوت با جبر مدرن (22:18 - 31:00): جبر آن دوره هنوز نمادهای امروزی نداشت و همه چیز به صورت نوشتار کلامی بیان میشد. همچنین عدد هنوز مفهوم انتزاعی امروز را نداشت.
انتقال به اروپا (33:11 - 36:48): آثار خوارزمی بعدها به لاتین ترجمه شد و پایه ریاضیات اروپا در قرون وسطی را شکل داد. واژه «الگوریتم» نیز از نام او گرفته شده است.
@Discourseees