حیات در ماورا
قسمت چهارم: پان‌اسپرمیا _ نظریه رادیکال منشأ حیات

آن‌قدرها هم که به نظر می‌رسد عجیب نیست: ممکن است حیات روی زمین از میکروب‌هایی فضانورد سرچشمه گرفته باشد که از مریخ، یا حتی از جایی دورتر، آمده‌اند و سوار بر بزرگراهی بین‌سیاره‌ای از شهابسنگ‌ها به اینجا رسیده‌اند. باکتری‌های اکستریموفیل شاید آنقدر مقاوم باشند که بتوانند این سفر سه‌مرحله‌ای طاقت‌فرسا را پشت سر بگذارند؛ یا با ترمیم DNA آسیب‌دیده خود، یا با رفتن به خواب زمستانی در طول این سفر طولانی و مرگبار در فضا.

حتی ممکن است شیمیِ حیات در میان منظومه‌های ستاره‌ای گسترش یافته و به بخش‌های دیگر کهکشان رسیده باشد و زیست‌های گوناگون را در شبکه‌ای عظیم از حیات به یکدیگر پیوند داده باشد.

آیا ممکن است ما بخشی از یک شجره‌نامه کیهانیِ باستانی باشیم؟
این شجره‌نامه چه موجودات دیگری را می‌تواند در خود جای داده باشد؟

«قسمت قبلی»

@Discourseees

• چه چیزی خارج از جهان وجود دارد؟

{ما می‌دانیم که جهان حدود ۱۴ میلیارد سال پیش آغاز شده و از آن زمان تاکنون در حال انبساط است.}

"اما چیزی که در حال انبساط است، باید مرز یا لبه‌ای هم داشته باشد؟"

"اگر به آنجا می‌رفتید، چه چیزی می‌دیدید؟"

@Discourseees

• کتاب «Fight Right» نوشته جان ام. گاتمن و جولی شوارتز گاتمن به یکی از اجتناب‌ناپذیرترین بخش‌های هر رابطه می‌پردازد:

• اختلاف و دعوا. نویسندگان که سال‌ها درباره روابط عاطفی پژوهش کرده‌اند، توضیح می‌دهند که مشکل اصلی در روابط معمولاً وجود تعارض نیست، بلکه شیوه مدیریت آن است. کتاب به بررسی الگوهای رایج مشاجره، سوءتفاهم‌های ارتباطی، نحوه گوش دادن مؤثر و راه‌هایی برای حفظ احترام و صمیمیت حتی در زمان اختلاف می‌پردازد. رویکرد گاتمن‌ها بر این ایده استوار است که زوج‌ها می‌توانند یاد بگیرند چگونه اختلافات خود را به شکلی سازنده‌تر مدیریت کنند و از آن برای تقویت رابطه بهره ببرند.

• اگر به دنبال درک بهتر تعارض‌ها و بهبود کیفیت ارتباط در روابط هستید، این کتاب می‌تواند نکات کاربردی و قابل تأملی در اختیارتان بگذارد.

فایل صوتی : (۱)(۲)(۳)(۴)(۵)(۶)(۷)(۸)

@Discourseees

چطور می‌شود سن یک سنگ را اندازه گرفت، وقتی هیچ‌کس زمان تشکیل آن را ندیده است؟

بعضی سنگ‌های زمین میلیاردها سال قدمت دارند، اما برای تعیین سن آن‌ها لازم نیست کسی از زمان تشکیلشان خبر داشته باشد. درون بعضی کانی‌ها نوعی ساعت طبیعی وجود دارد که از لحظه شکل‌گیری آن‌ها شروع به کار می‌کند؛ ساعت رادیواکتیو.

اتم‌های یک عنصر همیشه یکسان نیستند. بعضی از آن‌ها ایزوتوپ‌هایی هستند که هسته ناپایداری دارند و با گذشت زمان به ایزوتوپ عنصر دیگری تبدیل می‌شوند. برای مثال، اورانیوم ‌۲۳۸ در زنجیره‌ای از واپاشی‌ها سرانجام به سرب‌ـ۲۰۶ می‌رسد. سرعت این فرایند به دما، فشار یا ترکیب شیمیایی معمول محیط وابسته نیست؛ هسته اتم طبق احتمال‌های کوانتومی واپاشی می‌کند و برای هر ایزوتوپ، نیمه‌عمر مشخصی وجود دارد.

نیمه‌عمر یعنی مدت زمانی که لازم است نیمی از اتم‌های یک نمونه رادیواکتیو واپاشی کنند. نیمه‌عمر اورانیوم‌ـ۲۳۸ حدود ۴٫۴۷ میلیارد سال است. اگر در آغاز یک نمونه مقدار مشخصی از این ایزوتوپ وجود داشته باشد، پس از گذشت یک نیمه‌عمر تقریباً نیمی از آن باقی می‌ماند؛ پس از دو نیمه‌عمر یک‌چهارم و پس از سه نیمه‌عمر یک‌هشتم.

دانشمندان با اندازه‌گیری نسبت ایزوتوپ مادر به ایزوتوپ حاصل از واپاشی، می‌توانند زمان گذشته از شکل‌گیری یک کانی را برآورد کنند. البته این کار به سادگی شمردن اتم‌های سرب و اورانیوم نیست. باید مشخص باشد که هنگام تشکیل کانی چه مقدار از ایزوتوپ‌های مختلف وجود داشته، آیا نمونه در طول زمان سرب یا اورانیوم از دست داده یا دریافت کرده و آیا فرایندهای زمین‌شناختی ساعت ایزوتوپی آن را به‌هم زده‌اند. به همین دلیل، پژوهشگران از روش‌های مختلف و کانی‌های مناسب استفاده می‌کنند و نتایج را با یکدیگر می‌سنجند.

یکی از روش‌های مهم، سن‌سنجی اورانیوم‌ـ‌سرب در بلورهای زیرکن است. زیرکن هنگام تشکیل می‌تواند اورانیوم را وارد ساختار بلوری خود کند، اما معمولاً سرب اولیه بسیار کمی می‌پذیرد. این ویژگی باعث می‌شود سربی که بعدها در بلور پیدا می‌شود، اطلاعات ارزشمندی درباره واپاشی اورانیوم در اختیار بگذارد. زیرکن‌ها در شرایط زمین‌شناختی زیادی هم پایداری بالایی دارند؛ به همین علت بعضی از آن‌ها اطلاعاتی از گذشته بسیار دور زمین را حفظ کرده‌اند.

با استفاده از چنین روش‌هایی، سن قدیمی‌ترین بلورهای شناخته‌شده زیرکن روی زمین حدود ۴٫۴ میلیارد سال برآورد شده است. سن زمین نیز با تکیه بر شواهد ایزوتوپی سنگ‌ها، شهاب‌سنگ‌ها و دیگر داده‌های زمین‌شناختی، حدود ۴٫۵۴ میلیارد سال تخمین زده می‌شود.

نکته مهم این است که سن‌سنجی رادیومتری همیشه دقیقاً سن خود زمین یا حتی سن تشکیل اولیه یک سنگ را نشان نمی‌دهد. گاهی سن اندازه‌گیری‌شده مربوط به زمانی است که یک کانی متبلور شده، گاهی زمان سردشدن آن از دمای مشخصی را نشان می‌دهد و گاهی هم رویدادی متأخر، مثل ذوب‌شدن یا دگرگونی سنگ، ساعت ایزوتوپی را دوباره تنظیم کرده است. تفسیر درست عدد به این بستگی دارد که بدانیم دقیقاً چه چیزی را اندازه گرفته‌ایم.

این روش فقط برای زمین‌شناسی هم نیست. سن‌سنجی کربن‌ـ۱۴ برای بررسی مواد آلی نسبتاً جوان، مانند چوب و بقایای گیاهی، کاربرد دارد؛ اما برای اندازه‌گیری سن زمین مناسب نیست، چون نیمه‌عمر کربن‌ـ۱۴ حدود ۵۷۳۰ سال است و پس از ده‌ها هزار سال مقدار باقی‌مانده آن برای سن‌سنجی معمول بسیار کم می‌شود. برای نمونه‌های بسیار قدیمی‌تر باید سراغ ایزوتوپ‌هایی با نیمه‌عمر طولانی‌تر رفت.

اصل ماجرا این است که گذشته زمین فقط در شکل کوه‌ها، لایه‌های رسوبی و فسیل‌ها باقی نمانده؛ نسبت ایزوتوپ‌های داخل کانی‌ها هم اطلاعاتی کمّی از گذر زمان در خود نگه می‌دارد. با شناخت قوانین واپاشی هسته‌ای و بررسی دقیق نمونه‌ها، می‌توان از همین اندازه‌گیری‌ها تاریخ رویدادهایی را بازسازی کرد که میلیاردها سال پیش اتفاق افتاده‌اند.

@Discourseees

پولیپ روده چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟

آیا همه پولیپ‌های روده سرطانی یا پیش‌سرطانی هستند؟
تفاوت آدنوم‌ها، ضایعات دندانه‌دار و پولیپ‌های غیرنئوپلاستیک چیست؟
خطر سرطانی‌شدن پولیپ چگونه ارزیابی می‌شود؟
اندازه، تعداد، محل و شکل پولیپ چه اهمیتی دارند؟
دیسپلازی در گزارش پاتولوژی به چه معناست؟
آیا پولیپ روده می‌تواند کاملاً بدون علامت باشد؟
خون در مدفوع، کم‌خونی و تغییر اجابت مزاج چه اهمیتی دارند؟
چه افرادی بیشتر در معرض تشکیل پولیپ روده هستند؟
سابقه خانوادگی پولیپ یا سرطان روده چه نقشی دارد؟
بیماری‌های ارثی و التهابی روده چگونه خطر را افزایش می‌دهند؟
کولونوسکوپی چگونه به پیشگیری از سرطان روده کمک می‌کند؟
چرا آمادگی مناسب روده برای کولونوسکوپی اهمیت دارد؟
آیا همه پولیپ‌ها هنگام کولونوسکوپی قابل‌برداشتن هستند؟
پولیپ‌های بزرگ، مسطح یا دارای محل دشوار چگونه درمان می‌شوند؟
چه زمانی روش‌های پیشرفته آندوسکوپی یا جراحی مطرح می‌شوند؟
گزارش پاتولوژی چه اطلاعاتی به پزشک می‌دهد؟
کولونوسکوپی بعدی چه زمانی باید انجام شود؟
آیا برداشتن پولیپ به‌معنای پایان پیگیری است؟


@Discourseees

• در ازدواج خویشاوندی و غیر خویشاوندی امکان و احتمالات بیماری های ژنتیکی چگونه است؟

@Discourseees

چرا فیزیک مدرن با وجود اینکه جواب های درست میدهد ، با عقل سلیم انسان جور در نمیاید ؟!

لاورنس کراوس
 @Discourseees

آیا دنیا یک هولوگرام است ؟

لئونارد ساسکیند
@Discourseees

«خدا و جهان» گفتگوی راجر پنروز و

ویلیام لین کریگ


@Discourseees

مستند ورود به کهکشان با استیون هاوکینگ تئوری همه چیز

@Discourseees

ماهیت آگاهی، آیا آگاهی نیاز به یک توضیح رادیکال دارد؟


با توضیحات:

جولیو تونونی عصب‌شناس
دیوید چالمرز فیلسوف
شان کارول فیزیکدان نظری
مکس تگمارک فیزیکدان، کیهان‌شناس
دیوید والاس فیلسوف فیزیک
برنارد کار پروفسور ریاضیات و اخترشناسی
پائول دیویس فیزیکدان

@Discourseees

• سرطان پستان؛ حفظ پستان بهتر است یا برداشتن کامل؟

در این برنامه به پرسش‌های مهم زیر پاسخ می‌دهیم:

هدف اصلی جراحی سرطان پستان چیست؟

جراحی حفظ پستان چگونه انجام می‌شود؟

ماستکتومی چیست؟

چه تفاوتی بین حفظ پستان و برداشتن کامل وجود دارد؟

آیا همه بیماران می‌توانند پستان خود را حفظ کنند؟

اندازه تومور چه نقشی در تصمیم‌گیری دارد؟

نسبت اندازه تومور به اندازه پستان چرا مهم است؟

تعداد و محل ضایعات چه تأثیری بر انتخاب عمل دارند؟

آیا بعد از جراحی حفظ پستان پرتودرمانی لازم است؟

چه زمانی ماستکتومی پیشنهاد می‌شود؟

اگر حاشیه جراحی سالم نباشد چه اتفاقی می‌افتد؟

آیا درمان قبل از جراحی می‌تواند شانس حفظ پستان را بیشتر کند؟

جراحی انکوپلاستیک چه نقشی در حفظ ظاهر پستان دارد؟

آیا انتخاب نوع عمل فقط یک تصمیم پزشکی است یا ترجیح بیمار هم اهمیت دارد؟

@Discourseees