طب سنتی در سال‌های ۲۰۲۵-۲۰۲۶>> وقتی پای کارآزمایی‌های دقیق وسط می‌آید. آنچه شواهد واقعا نشان میدهند.

طب سنتی را امروز میلیون ها نفر(یا حتی میلیارد) در دنیا استفاده میکنند و این خودش یک واقعیت است. اما سوال اصلی جای دیگری است. وقتی همین مداخلات وارد کارآزمایی‌ های بالینی دقیق (Randomized Placebo-Controlled Trial) میشوند، آیا همان اثری را که در تجربه‌های فردی یا گزارشهای سنتی برایشان گفته میشود هم نشان میدهند؟

بزرگترین آزمایش شکست خورد

بزرگترین کارآزمایی نتیجه‌ای متفاوت نشان داد. یکی از مهمترین مطالعات این چند سال، مطالعه CHAIN بود که در مجله The Lancet منتشر شد. در این مطالعه یک فرآورده طب سنتی چینی به نام FYTF-919 برای خونریزی حاد مغزی بررسی شد. حجم مطالعه زیاد بود، طراحی آن پلاسبو کنترل (Placebo-Controlled) بود و از نظر روش‌شناسی جزو مطالعات با کیفیت بالا محسوب میشد.

نتیجه جالب بود. هیچ تفاوت معناداری در بهبود عملکرد بیماران و میزان بقا یا کیفیت زندگی دیده نشد. بعد از انتشار مقاله هم نقدهایی مطرح شد، اما بیشتر این نقدها بر تحلیلهای پس از پایان مطالعه (Post-hoc analysis) تکیه داشتند؛ یعنی داده جدیدی تولید نشد که نتیجه اصلی مطالعه را تغییر بدهد.

بررسی‌های سیستماتیک: الگویی از پوچی

گاهی گفته میشود شاید یک مطالعه منفی بوده باشد و مطالعات دیگر نتایج متفاوتی داشته باشند. اینجا سیستماتیک ریویو اهمیت پیدا میکنند.
در مرورهای کوکرین یا Cochrane Review بیش از صد مرور درباره طب سنتی چین بررسی شده است. از میان ۱۰۴ مرور، فقط ۵ مورد به نتیجه مثبت رسیده‌اند. در بیش از نیمی از آنها اصلا امکان نتیجه‌ گیری قطعی وجود نداشت چون کیفیت شواهد پایین بود یا مطالعات اولیه مشکلات روش‌شناختی داشتند. در بسیاری از همین مرورها کیفیت شواهد با ابزار GRADE در سطح پایین یا بسیار پایین ارزیابی شده است.

طبیعی بودن با بی‌خطر بودن یکی نیست

طبیعی ایمن نیست. یک تصور رایج این است که اگر یک فرآورده گیاهی باشد، پس احتمالا عارضه مهمی هم ایجاد نمیکند. اویدنس یا شواهد چند سال اخیر چنین برداشتی را تایید نمیکنند.

پایگاه جهانی سازمان جهانی بهداشت (WHO VigiBase) بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱ بیش از ۷۰۰ عارضه جدی مرتبط با داروهای سنتی را فقط در کشورهای آسیایی ثبت کرده است که ۱۷ مورد آنها به مرگ بیمار ختم شده بودند.

از طرف دیگر پایگاه گزارش عوارض سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA CAERS) نشان میدهد مکمل‌های گیاهی بالاترین نسبت پیامدهای شدید را در میان مکملهای غذایی داشته‌اند و نزدیک به ۷۸ درصد گزارش‌های ثبت‌شده جزو عوارض جدی بوده است.

آسیب کبدی ناشی از گیاهان دارویی هم طی حدود یک دهه تقریبا سه برابر شده است. زردچوبه، کراتوم، عصاره چای سبز و گارسینیا کامبوجیا جزو موادی هستند که بیشتر از بقیه در این گزارش‌ها دیده میشوند.

مشکلات ساختاری همچنان حل نشده باقی مانده‌اند

مشکل فقط نتیجه مطالعات نیست و خود کیفیت مطالعات هم محل بحث است

بخش قابل توجهی از مطالعات طب سنتی هنوز با مشکلاتی مثل کورسازی ناکافی، Allocation concealment و حتی نبود معیارهای تشخیصی استاندارد روبه‌رو هستند. همین مسائل باعث میشود خطر بایاس بالا برود و تفسیر نتایج دشوارتر شود.

جالب اینکه در سطح دنیا فقط تعداد محدودی از کشورها برنامه اختصاصی تامین بودجه برای پژوهش‌های طب سنتی دارند و در بسیاری از آنها بودجه هر پروژه کمتر از صد هزار دلار است(رقمی که برای اجرای یک کارآزمایی بالینی بزرگ معمولا کافی نیست).

سازمان جهانی بهداشت هم در راهبرد ده‌ ساله جدید خود (WHO Traditional Medicine Strategy 2025-2034) همین محدودیتها را پذیرفته است. این سند بیشتر چارچوب پژوهش را مشخص میکند[ یعنی هنوز راه‌ حل عملی برای برطرف کردن این ضعف‌های روش‌شناختی ارائه نشده است].

نارسایی قلبی؛ بعد از سال‌ها پژوهش هنوز شواهد قانع‌کننده‌ای وجود ندارد

انجمن قلب آمریکا در بیانیه علمی خود صراحتا اعلام کرده که برای استفاده از طب مکمل و طب سنتی در نارسایی قلبی، داده قطعی و قابل اتکایی وجود ندارد. مرور مطالعات منتشرشده در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هم تغییری در این نتیجه ایجاد نکرده است.

بنابراین اگر فقط به کیفیت شواهد نگاه کنیم، فاصله میان محبوبیت جهانی طب سنتی و قدرت شواهد علمی هنوز زیاد است. هرچه طراحی مطالعه دقیقتر میشود، احتمال مشاهده اثر درمانی هم در بسیاری از موارد کمتر میشود. همزمان گزارش عوارض ناخواسته بیشتر شده و مشکلات روش‌شناختی هم هنوز در بخش قابل توجهی از مطالعات دیده میشوند.

هیچکدام از اینها ارزش تاریخی یا فرهنگی طب سنتی را نفی نمیکند. اما از دیدگاه پزشکی مبتنی بر شواهد (evidence-based medicine)، محبوبیت یک روش درمانی به‌خودی‌خود معادل اثربخشی آن نیست و قدمت یک مداخله هم جایگزین شواهد تجربی باکیفیت نمیشود.

-A.RANJBAR

https://t.me/Discourseees/15145

این پست قبلی را چون مرتبط است مجدد ارسال میکنم.

افسانه اراده آزاد؛ آیا ما اراده آزاد داریم؟

-آرش افراز؛ عصب شناس

@Discourseees

چرا انسان خدا را ساخت؟ ریشه ادیان و نقد نواندیشی دینی با دکترکیمیایی-اسدی و وریا امیری (→)

منبع: پادکست هوشیوار

«فایل صوتی»
@Discourseees

پست جدید ترامپ

نظر شخصی: با توجه به مجموعه‌ای از شواهد سیاسی، نظامی و دیپلماتیک، به نظر می‌رسد احتمال ازسرگیری تنش نظامی میان جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل همچنان قابل توجه باشد. زمان وقوع چنین درگیری‌ای، در صورت رخ دادن، قابل پیش‌بینی دقیق نیست.
همان‌طور که پیش‌تر نیز گفته بودم، اگر این روند ادامه پیدا کند، از نگاه من دو سناریوی اصلی قابل تصور است: یا جمهوری اسلامی به سمت عادی‌سازی رفتار و کاهش مؤلفه‌های ایدئولوژیک حرکت می‌کند، یا ساختار کنونی آن دستخوش تغییر اساسی می‌شود(رژیم چنج). از این منظر، هر دو مسیر می‌توانند به تغییر ماهیت نظام منجر شوند، هرچند تحقق هر یک به عوامل متعددی وابسته است.

در مجموع، من نشانه‌هایی می‌بینم که احتمال افزایش دوباره تنش را در آینده نزدیک بالا می‌برد، هرچند فاصله زمانی آن از نظر من می‌توانست بیشتر باشد. در هر صورت، در شرایطی که منطقه همچنان بی‌ثبات است، بد نیست افراد اخبار را از منابع معتبر دنبال کنند، برای شرایط اضطراری آمادگی عمومی داشته باشند و از تصمیم‌گیری بر اساس شایعات پرهیز کنند.

چرا هیچ‌کس نمی‌تواند خودش را قلقلک بدهد؟ تا حالا براتون سوال شده!

اگر بخواهید یکی از عجیب‌ترین توانایی‌های مغز را ببینید، لازم نیست سراغ دستگاه‌های پیشرفته تصویربرداری یا آزمایش‌های پیچیده بروید.

فقط یک کار ساده انجام دهید...

سعی کنید کف پای خودتان را قلقلک بدهید.

احتمالاً فقط یک تماس معمولی احساس می‌کنید.

نه خنده‌ای در کار است، نه آن حس غیرقابل کنترل که وقتی شخص دیگری همین کار را انجام می‌دهد تجربه می‌کنید.

حالا از یک نفر دیگر بخواهید دقیقاً همان نقطه را، با همان شدت و همان حرکت، لمس کند.

نتیجه کاملاً متفاوت خواهد بود.

سؤال اینجاست...

اگر گیرنده‌های پوستی یکی هستند، شدت لمس هم تقریباً یکسان است و حتی محل تماس هم تفاوتی نکرده، چرا مغز دو تجربه کاملاً متفاوت ایجاد می‌کند؟

پاسخ این سؤال، یکی از مهم‌ترین توانایی‌های مغز را آشکار می‌کند؛ قابلیتی که اگر وجود نداشت، احتمالاً زندگی روزمره تقریباً غیرممکن می‌شد.

وقتی تصمیم می‌گیرید دستتان را حرکت دهید، مغز فقط فرمان حرکت را به عضلات نمی‌فرستد.

هم‌زمان، یک نسخه از همان فرمان را هم برای بخش‌های پردازش حسی مغز ارسال می‌کند.

در علوم اعصاب به این نسخه، رونوشت حرکتی یا Efference Copy گفته می‌شود.

انگار مغز قبل از اینکه حرکت اتفاق بیفتد، به خودش خبر می‌دهد که:

چند میلی‌ثانیه دیگر، دست خودم قرار است پوست پایم را لمس کند. شدت فشار هم تقریباً این مقدار خواهد بود.

حالا وقتی پیام‌های حسی از پوست به مغز می‌رسند، مغز آن‌ها را با پیش‌بینی خودش مقایسه می‌کند.

اگر هر دو با هم مطابقت داشته باشند، نتیجه می‌گیرد که این لمس، توسط خود فرد ایجاد شده و اطلاعات جدید یا مهمی برای بقا ندارد.

بنابراین شدت پردازش آن را کاهش می‌دهد.

اما وقتی شخص دیگری شما را لمس می‌کند، داستان کاملاً فرق می‌کند.

مغز هیچ نسخه‌ای از فرمان حرکتی آن فرد ندارد.

نمی‌تواند دقیقاً زمان، شدت یا محل تماس را پیش‌بینی کند.

در نتیجه، این اطلاعات را مهم‌تر تلقی می‌کند و با حساسیت بیشتری پردازش می‌کند.

همین غافلگیر شدن مغز، یکی از دلایل اصلی احساس قلقلک است.

جالب‌تر اینکه اگر بتوانید مغز را فریب دهید، حتی ممکن است خودتان هم خودتان را قلقلک بدهید.

در بعضی آزمایش‌ها، پژوهشگران از بازوهای رباتیک استفاده کرده‌اند.

فرد اهرمی را حرکت می‌دهد، اما دستگاه با چند صد میلی‌ثانیه تأخیر همان حرکت را روی پوستش اجرا می‌کند.

این تأخیر کوچک باعث می‌شود پیش‌بینی مغز دیگر دقیق نباشد.

نتیجه؟

احساس قلقلک، تا حدی برمی‌گردد.

یعنی مغز فقط به این توجه نمی‌کند که چه کسی شما را لمس کرده است؛ بلکه به این هم توجه می‌کند که آیا توانسته آن تماس را دقیق پیش‌بینی کند یا نه.

اما اهمیت این سازوکار فقط به قلقلک محدود نمی‌شود.

تقریباً تمام زندگی ما به همین سیستم وابسته است.

وقتی راه می‌روید، اگر مغز نتواند پیام‌های ناشی از حرکت خودتان را از پیام‌های محیط جدا کند، هر قدمی که برمی‌دارید مثل یک ضربه ناگهانی احساس خواهد شد.

وقتی صحبت می‌کنید، صدای خودتان باید کمتر از صدای دیگران روی مغز اثر بگذارد؛ وگرنه تمرکز روی حرف‌های اطرافیان تقریباً غیرممکن می‌شود.

حتی وقتی چشم‌هایتان را حرکت می‌دهید، تصویر روی شبکیه جابه‌جا می‌شود؛ اما دنیا را متحرک نمی‌بینید، چون مغز از قبل می‌داند این تغییر تصویر، نتیجه حرکت چشم‌های خودتان است، نه حرکت جهان.

به همین دلیل است که دانشمندان معتقدند یکی از مهم‌ترین وظایف مغز، فقط درک جهان نیست...

بلکه تشخیص این است که کدام بخش از جهان، نتیجه اعمال خود ماست و کدام بخش واقعاً از بیرون آمده است.

این توانایی آن‌قدر مهم است که اگر در بعضی بیماری‌های عصبی یا روان‌پزشکی دچار اختلال شود، فرد ممکن است احساس کند بعضی افکار یا حتی بعضی حرکات بدنش، متعلق به خودش نیستند.

شاید عجیب به نظر برسد، اما اینکه نمی‌توانید خودتان را قلقلک بدهید، اصلاً یک نقص نیست.

این فقط یکی از ساده‌ترین نشانه‌های توانایی خارق‌العاده مغز در پیش‌بینی آینده است.

مغز انسان فقط به محرک‌ها واکنش نشان نمی‌دهد.

چند میلی‌ثانیه قبل از اینکه اتفاقی بیفتد، آن را حدس می‌زند، برایش آماده می‌شود و اگر پیش‌بینی‌اش درست باشد، حتی ممکن است آن را از آگاهی شما حذف کند.

شاید به همین دلیل است که بزرگ‌ترین شاهکار مغز، حافظه یا هوش نباشد...

بلکه توانایی شگفت‌انگیزش در پیش‌بینی مداوم جهان، حتی پیش از آنکه جهان خودش را به ما نشان دهد.

@Discourseees

چرا هیچ حیوانی مثل انسان صحبت نمی‌کند؟ مگر شامپانزه‌ها فقط کمی با ما تفاوت ندارند؟

اگر از مردم بپرسید بزرگ‌ترین تفاوت انسان با سایر جانوران چیست، احتمالاً جواب‌های مختلفی می‌شنوید.

هوش.

استفاده از ابزار.

آتش.

تمدن.

اما شاید مهم‌ترین تفاوت، چیزی باشد که هر روز از آن استفاده می‌کنیم و کمتر به آن فکر می‌کنیم...

زبان.

نه منظورم صدا درآوردن نیست.

تقریباً همه جانوران صدا تولید می‌کنند.

پرندگان آواز می‌خوانند.

گرگ‌ها زوزه می‌کشند.

دلفین‌ها سوت می‌زنند.

میمون‌ها برای دیدن مار، عقاب یا پلنگ، صداهای هشدار متفاوتی دارند.

اما هیچ‌کدام از این‌ها زبان به معنایی که انسان دارد نیست.

سؤال اینجاست...

چرا؟

اگر از نظر ژنتیکی، انسان و شامپانزه حدود ۹۸ تا ۹۹ درصد DNA مشترک دارند، چرا یکی توانسته فیزیک کوانتوم، شعر، فلسفه و موسیقی خلق کند، اما دیگری نه؟

آیا فقط به این دلیل که مغز انسان بزرگ‌تر است؟

نه.

اگر فقط اندازه مغز تعیین‌کننده بود، نهنگ‌ها و فیل‌ها هم باید زبان پیچیده‌ای شبیه انسان داشتند.

پس داستان چیست؟

اول باید یک سوءبرداشت را کنار بگذاریم.

زبان فقط حرف زدن نیست.

زبان یعنی اینکه بتوانید با تعداد محدودی صدا، بی‌نهایت جمله جدید بسازید.

شما احتمالاً هیچ‌وقت جمله‌ی اگر دایناسورها امروز زنده بودند، احتمالاً قوانین راهنمایی و رانندگی کاملاً متفاوت می‌شد را نشنیده‌اید.

اما همین الان معنایش را کاملاً فهمیدید.

چرا؟

چون مغز انسان فقط کلمات را حفظ نمی‌کند.

قانون ساختن جمله را یاد گرفته است.

می‌تواند واژه‌ها را بارها و بارها به شکل‌های جدید کنار هم بچیند و مفهوم‌هایی خلق کند که قبلاً هرگز وجود نداشته‌اند.

تا امروز، هیچ جانور دیگری چنین توانایی‌ای را نشان نداده است.

جالب‌تر اینکه دانشمندان دهه‌ها تلاش کردند شامپانزه‌ها را آموزش دهند.

بعضی از آن‌ها صدها نماد یا اشاره را یاد گرفتند.

حتی می‌توانستند درخواست غذا یا وسیله‌ای را مطرح کنند.

اما هیچ‌وقت نتوانستند دستور زبان واقعی را یاد بگیرند.

هیچ‌وقت جمله‌های پیچیده و بی‌نهایت متنوع نساختند.

هیچ‌وقت درباره گذشته دور، آینده یا مفاهیم انتزاعی مثل عدالت، مرگ یا بی‌نهایت گفت‌وگو نکردند.

پس تفاوت فقط در تعداد واژه‌ها نیست.

تفاوت در نوع پردازش مغز است.

مغز انسان شبکه‌هایی را تکامل داده که می‌توانند اطلاعات را در چندین سطح به هم وصل کنند؛ صداها را به واژه، واژه‌ها را به جمله و جمله‌ها را به مفاهیم پیچیده تبدیل کنند.

اما یک نکته جالب‌تر هم وجود دارد.

زبان فقط محصول مغز نیست.

برای اینکه انسان بتواند صحبت کند، حنجره، زبان، لب‌ها، فک، عضلات صورت، دستگاه تنفس و ده‌ها عضله کوچک دیگر باید با دقتی در حد چند هزارم ثانیه با هم هماهنگ شوند.

شما برای گفتن یک جمله کوتاه، صدها حرکت بسیار دقیق عضلانی انجام می‌دهید؛ آن‌قدر سریع که اصلاً متوجهشان نمی‌شوید.

یعنی زبان، حاصل تکامل هم‌زمان مغز و بدن است.

اگر فقط یکی از این دو تغییر می‌کرد، احتمالاً هرگز به وجود نمی‌آمد.

از دیدگاه تکامل هم زبان یک انقلاب بود.

تا قبل از آن، هر نسل باید تقریباً همه چیز را با تجربه شخصی یاد می‌گرفت.

اما با زبان، دانش دیگر لازم نبود همراه فرد بمیرد.

می‌شد آن را به نسل بعد منتقل کرد.

بعد به نسل بعد.

و بعد به نسل بعد.

به همین دلیل، انسان فقط با ژن‌هایش تکامل پیدا نکرد.

ما با فرهنگ هم تکامل پیدا کردیم.

هر کتابی که نوشته شد، هر کشفی که ثبت شد، هر تجربه‌ای که به زبان منتقل شد، دیگر لازم نبود دوباره از صفر کشف شود.

شاید اگر بخواهیم مهم‌ترین اختراع تاریخ را نام ببریم، چرخ، آتش یا برق نباشد.

شاید مهم‌ترین اختراع، اصلاً اختراع نبوده باشد...

بلکه توانایی عجیب مغز انسان برای ساختن زبان بوده است.

زیرا از همان لحظه‌ای که توانستیم تجربه‌هایمان را دقیق به یکدیگر منتقل کنیم، تکامل انسان فقط زیستی نبود؛ تکامل فرهنگی هم آغاز شد.

و شاید همین، بزرگ‌ترین دلیلی باشد که امروز انسان، سیاره‌ای را مطالعه می‌کند که میلیون‌ها گونه دیگر هم روی آن زندگی می‌کنند، اما هیچ‌کدام حتی نمی‌توانند درباره این سؤال با هم بحث کنند.

@Discourseees

چرا سرطان، با وجود اینکه تقریباً همیشه به ضرر بدن است، هنوز از بین نرفته است؟

وقتی اسم سرطان را می‌شنویم، معمولاً آن را یک بیماری می‌دانیم.

اما از نگاه زیست‌شناسی، سرطان پیش از آنکه یک بیماری باشد، نتیجه‌ی واقعیتی اجتناب‌ناپذیر است؛ واقعیتی که از همان زمانی آغاز شد که موجودات زنده چندسلولی شدند.


بدن شما از حدود ۳۰ تا ۴۰ تریلیون سلول تشکیل شده است.

هر روز میلیاردها سلول می‌میرند و میلیاردها سلول جدید جای آن‌ها را می‌گیرند. برای ساخته شدن هر سلول جدید، DNA باید دوباره همانندسازی شود.

اما هیچ سامانه‌ای کاملاً بی‌خطا نیست.

هر بار که DNA کپی می‌شود، احتمال ایجاد خطا وجود دارد؛ هرچند بیشتر این خطاها توسط سیستم‌های ترمیم DNA اصلاح می‌شوند.

بدن برای جلوگیری از تبدیل این خطاها به سرطان، چندین لایه دفاعی در اختیار دارد.

آنزیم‌هایی که آسیب‌های DNA را ترمیم می‌کنند.

پروتئین‌هایی که در صورت بروز مشکل، چرخه تقسیم سلولی را متوقف می‌کنند.

سیستم ایمنی که بسیاری از سلول‌های غیرطبیعی را شناسایی و حذف می‌کند.

و در نهایت، فرایندی به نام آپوپتوز؛ نوعی مرگ برنامه‌ریزی‌شده که باعث می‌شود سلول‌های آسیب‌دیده، پیش از آنکه خطرناک شوند، خودشان حذف شوند.

پس با وجود این همه سازوکار دفاعی، چرا سرطان هنوز وجود دارد؟

چون سرطان فقط یک بیماری نیست...

سرطان نمونه‌ای از تکامل داروینی در مقیاس سلولی است.

در برخی بافت‌های بدن، سلول‌ها برای فضا، مواد غذایی و دریافت سیگنال‌های رشد با یکدیگر رقابت می‌کنند.

گاهی یک جهش، به سلولی مزیتی می‌دهد؛ مثلاً باعث می‌شود کمی سریع‌تر تقسیم شود یا بهتر زنده بماند.

اگر آن سلول بتواند از کنترل‌های طبیعی بدن عبور کند، جمعیتش به‌تدریج افزایش می‌یابد.

در میان سلول‌های حاصل از آن نیز جهش‌های تازه‌ای رخ می‌دهد.

برخی از این جهش‌ها ممکن است فرار از سیستم ایمنی را آسان‌تر کنند.

برخی دیگر مقاومت در برابر آپوپتوز را افزایش دهند.

یا توانایی تحریک رگ‌سازی جدید را برای تأمین مواد غذایی ایجاد کنند.

در واقع همان اصول انتخاب طبیعی که طی میلیون‌ها سال باعث تکامل گونه‌ها شده‌اند، اینجا درون بدن و در مقیاس سلولی نیز عمل می‌کنند.

سلول‌هایی که بهتر زنده می‌مانند و بیشتر تکثیر می‌شوند، نسبت به سایر سلول‌ها گسترش پیدا می‌کنند.

اما مشکلی اساسی وجود دارد.

آنچه برای یک سلول، موفقیت تکاملی محسوب می‌شود، برای کل بدن یک فاجعه است.

سلول سرطانی قوانین همکاری را کنار می‌گذارد و تنها به تکثیر خودش ادامه می‌دهد.

در نهایت آن‌قدر رشد می‌کند که عملکرد اندام‌ها را مختل می‌کند و همان بدنی را که بقایش به آن وابسته است، از بین می‌برد.

به همین دلیل، برخی زیست‌شناسان سرطان را نوعی تراژدی تکاملی می‌دانند.

اما سؤال مهم‌تر این است...

اگر سرطان تا این اندازه زیان‌بار است، چرا انتخاب طبیعی آن را حذف نکرده است؟

پاسخ در نحوه عملکرد خود انتخاب طبیعی نهفته است.

انتخاب طبیعی بیش از هر چیز، صفاتی را حذف یا حفظ می‌کند که بر موفقیت در تولیدمثل اثر می‌گذارند.

بیشتر سرطان‌ها در سنین بالاتر بروز می‌کنند؛ یعنی زمانی که انسان‌ها، در طول بخش بزرگی از تاریخ تکامل، معمولاً فرزندان خود را به دنیا آورده بودند.

بنابراین فشار انتخاب طبیعی برای حذف کامل استعداد ابتلا به سرطان نسبتاً محدود بوده است.

به همین دلیل، بدن ما نتوانسته سرطان را به طور کامل حذف کند؛ بلکه تنها احتمال وقوع آن را تا حد امکان کاهش داده است.

اگر انسان‌ها چند صد سال عمر می‌کردند، فرصت تجمع جهش‌ها بسیار بیشتر می‌شد و احتمال ابتلا به سرطان در بیشتر افراد به‌شدت افزایش می‌یافت.

شاید عجیب به نظر برسد، اما سرطان دشمنی نیست که از بیرون وارد بدن شده باشد.

سرطان، سلول‌های خود ماست...

سلول‌هایی که پس از انباشته شدن چندین جهش مهم، قوانین همکاری را فراموش کرده‌اند و تنها در جهت بقای خود تکامل یافته‌اند.

و شاید تلخ‌ترین حقیقت درباره سرطان همین باشد.

این بیماری نتیجه یک اشتباه ناگهانی طبیعت نیست؛ بلکه یکی از هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر چندسلولی شدن، رشد، ترمیم بافت‌ها و زندگی طولانی‌تر است.

گاهی بزرگ‌ترین دشمن ما، نه یک ویروس است و نه یک باکتری...

بلکه همان سلولی است که روزی بخشی کاملاً طبیعی از بدن خودمان بوده است.

@Discourseees