گفت‌وشنود
5.25K subscribers
6.7K photos
1.77K videos
3 files
2.03K links
در صفحه‌ی «گفت‌وشنود» مطالبی مربوط‌به «رواداری، مدارا و هم‌زیستی بین اعضای جامعه با باورهای مختلف» منتشر می‌شود.
https://dialog.tavaana.org/
Instagram.com/dialogue1402
Twitter.com/dialogue1402
Facebook.com/1402dialogue
Download Telegram
برتراند راسل، فیلسوف خداناباور، یکی از برجسته‌ترین متفکران قرن بیستم بود که در حوزه‌های گوناگونی مانند منطق، ریاضیات، تاریخ، و جامعه‌شناسی فعالیت داشت.

او به عنوان یک همه‌چیزدان، نقش مهمی در توسعه فلسفه تحلیلی ایفا کرد و به خاطر نوشته‌هایش در نقد باورهای دینی و به‌ویژه مسیحیت شناخته می‌شود.

کتاب “چرا مسیحی نیستم؟” مجموعه‌ای از مقالات راسل در این زمینه است. هرچند او در مناظره با فردریک کاپلستون اظهار داشت که قادر به اثبات بی‌خدایی نیست، اما بعداً با مطرح کردن تمثیل قوری سماوی، به دفاع از دیدگاه بی‌خدایانه پرداخت و از ندانم‌گرایی فاصله گرفت.

راسل در طول عمر خود به عنوان لیبرال، سوسیالیست و صلح‌طلب شناخته می‌شد، اما ذهن شک‌گرای او همواره مانع از انطباق کامل با این برچسب‌ها بود.

https://dialog.tavaana.org/bertrand-russell-tolerance/
#برتراندراسل #فیلسوف #خداناباور #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍6
هم‌دلی از هم‌زبانی خوش‌تر است؛ درباره هم‌دلی، مدارا و زندگی مشترک

گفت‌وشنود از جایی آغاز می‌شود که شنیدن دشوار می‌شود. مدارا در زمانی که همه شبیه هم فکر می‌کنند هنر بزرگی نیست. دشواری از آن‌جا شروع می‌شود که با سخنی روبه‌رو می‌شویم که خوشایندمان نیست، با باوری که از آن فاصله داریم، با نقدی که ما را می‌آزارد یا با رنجشی که میان ما و دیگری دیوار می‌کشد.

در چنین لحظه‌هایی آدمی آسان به داوری پناه می‌برد. پیش از آنکه بشنود پاسخ می‌دهد، پیش از آنکه بفهمد محکوم می‌کند و پیش از آنکه خود را جای دیگری بگذارد او را به نامی فرو می‌کاهد: مخالف، متعصب، بی‌دین، عقب‌مانده، غرب‌زده، بیگانه یا دشمن. بسیاری از گسست‌های اجتماعی از همین‌جا آغاز می‌شود؛ از زبانی که راه فهم را می‌بندد و اختلاف را به تحقیر بدل می‌کند.

زندگی مشترک فقط به قانون و حق نیاز ندارد؛ به آداب رابطه نیز نیاز دارد. باید آموخت چگونه نقد کنیم، بشنویم، از رنجش عبور کنیم، با اختلاف کنار بیاییم و در جامعه‌ای قطبی‌شده راهی برای گفتن، شنیدن و ماندن کنار هم پیدا کنیم.

این پرونده درباره همین مهارت‌های ظریف و ضروری است؛ این‌که چگونه می‌توان تفاوت را بهانه گسست نکرد و از دل اختلاف راهی به سوی فهم و هم‌زیستی گشود؟

کتابچه «هم‌دلی از هم‌زبانی خوش‌تر است» را به رایگان دانلود کنید و بخوانید!

https://dialog.tavaana.org/collections-6/


#همدلی #همزبانی #مدارا #گفتگو_توانا

@tavaana

@Dialogue1402
👍3
باروخ اسپینوزا
رهرو خرد در مسیر آزادی

باروخ اسپینوزا (۱۶۳۲–۱۶۷۷)، فیلسوف هلندی، از تاثیرگذارترین متفکران عقل‌گرای دوران مدرن است. او با کنار گذاشتن دیدگاه‌های سنتی، هستی را به مثابه‌ یک کل واحد و هماهنگ نگریست که از طریق قوانین عقلانی قابل‌شناخت است. اسپینوزا خرافات و ترس‌های مذهبی را عامل اصلی رنج بشر دانسته و برای دستیابی به آزادی، بر دانش و تفکر منطقی پافشاری می‌کرد.

محور اصلی اندیشه‌ اسپینوزا، وحدت وجود و پیوند ناگسستنی میان خدا و طبیعت است. از دیدگاه او، انسان موجودی مجزا از قوانین حاکم بر طبیعت نیست؛ بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از این کل باشکوه است که با درک این ارتباط، می‌تواند به آرامش و آزادی واقعی دست یابد.

اسپینوزا معتقد بود که «عقل» ابزاری برای رهایی از اسارت احساسات مخرب است. او با تحلیل دقیق هیجانات انسانی، راهکاری ارائه داد تا انسان بتواند با جایگزین کردن جهل با آگاهی، بر رنج‌های ناشی از ترس و خشم غلبه کرده و به سعادتی پایدار برسد.

او از پیشگامان دفاع از آزادی بیان و اندیشه در تاریخ فلسفه سیاسی است. اسپینوزا در آثارش استدلال کرد که جامعه‌ای حقیقتا آزاد است که در آن، شهروندان بتوانند بدون هراس از قدرت‌های جزمی، از خرد خود برای قضاوت و زیستن استفاده کنند.

در فلسفه اخلاق اسپینوزا، فضیلت به معنای قدرت عمل کردن بر اساس عقل است. او اخلاق را نه مجموعه‌ای از دستورات بیرونی، بلکه تلاشی درونی برای درک حقیقت و همسویی با منطق هستی می‌دانست تا انسان بتواند در هماهنگی کامل با خود و جهان زندگی کند.

اسپینوزا تصویری از یک انسان خودآگاه ترسیم می‌کند که با پذیرش ضرورت‌های هستی، به آزادی درونی می‌رسد. اندیشه او، دعوت به نگاهی علمی و فارغ از تعصب به جهان است؛ دعوتی که در آن، دانش عمیق، یگانه راه پیوند انسان با کمال ابدی هستی شناخته می‌شود.


#اسپینوزا #خردگرایی #انسانگرایی #اومانیسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
4
ورق بزنید

سیدجواد ذبیحی را کشتند؛ همان حکومتی که امروز در بسیاری از مراسم مذهبی‌اش از موسیقی، ریتم، نورپردازی و شیوه‌هایی بهره می‌گیرد که روزگاری آن‌ها را نشانه انحراف و فساد می‌خواند.

سیدجواد ذبیحی، متولد ۱۳۰۹ تهران، از خوانندگان آواز اصیل ایرانی و مناجات‌خوانان شناخته‌شده بود. بسیاری او را با دعای سحر رادیو می‌شناختند. او پیش از انقلاب در دربار نیز به اجرای برنامه‌های مذهبی می‌پرداخت و همین موضوع پس از انقلاب به یکی از دلایل دشمنی با او تبدیل شد.

ذبیحی پس از انقلاب مدتی زندانی شد و سرانجام در تیر ۱۳۵۹، افرادی با بهانه برگزاری مراسمی مذهبی او را با خود بردند و در بیابانی در اطراف تهران به شکلی فجیع به قتل رساندند.

صادق خلخالی سال‌ها بعد در خاطرات خود نوشت که سیدجواد ذبیحی از جمله افرادی بوده که به حکم او «اعدام انقلابی» شده‌اند.

بیشتر بخوانید:
https://tavaana.org/javad_zabihi/

#گفتگو_توانا #سیدجواد_ذبیحی #مداح #نه_به_جمهوری_اسلامی

@Tavaana_TavaanaTech
💔4😡2
ولتر (Voltaire) یکی از مهم‌ترین فیلسوفان و نویسندگان فرانسوی در عصر روشنگری بود که از ۲۱ نوامبر ۱۶۹۴ تا ۳۰ مه ۱۷۷۸ زندگی کرد.
او به دلیل نقدهای تند و هوشمندانه‌اش علیه کلیسای کاتولیک و دفاع از آزادی مذهب، آزادی بیان و جدایی دین از سیاست شهرت دارد.
ولتر با شجاعت نظرات خود را به‌صراحت بیان می‌کرد و به دلیل اندیشه‌های پیشرو و تأثیرگذار خود بر فضای فکری و فرهنگی آن زمان و حتی دوران پس از آن، همچنان به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ فلسفه و ادبیات شناخته می‌شود.

#ولتر #نقد_دین #گفتگو_توانا
@dialogue1402
👍8🕊1
ویلیام کینگدم کلیفورد، فیلسوف و ریاضی‌دان قرن نوزدهم، در مقاله‌ای باعنوان “The Ethics of Belief” به بررسی اخلاقی بودن باور بدون شواهد کافی می‌پردازد.

او استدلال می‌کند که باور داشتن به چیزی بدون شواهد کافی غیر اخلاقی است. سه دلیل اصلی او عبارتند از:

▪️اول، باورها تأثیر مستقیم بر رفتارهای ما دارند. باورهای نادرست یا سست می‌توانند به خطرات جدی برای فرد و جامعه منجر شوند، زیرا اعمال ما بر اساس باورهای ما شکل می‌گیرد و خطاهای این باورها می‌تواند به زیان دیگران تمام شود.

▪️دوم، کلیفورد به مذمت خوی زودباوری می‌پردازد و هشدار می‌دهد که پذیرش باورهای نادرست به تدریج می‌تواند ما را به مخاطبانی زودباور و آسیب‌پذیر تبدیل کند. این وضعیت می‌تواند به پذیرش اخبار جعلی و خرافات منجر شود و آسیب‌های جدی به جامعه وارد آورد.

▪️سوم، کلیفورد بر اهمیت محافظت از گنجینه مشترک دانش تاکید می‌کند. باورهای نادرست می‌توانند این گنجینه را آلوده کرده و به تصمیم‌گیری‌های غلط منجر شوند.

در دنیای دیجیتال کنونی، تفکر انتقادی و اجتناب از زودباوری به یک ضرورت اخلاقی بدل شده است.

#فلسفه #اخلاق #کلیفورد #باور #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍5
«جرات اندیشیدن داشته باش»
کانت و میراث روشنگری


ایمانوئل کانت (۱۷۲۴–۱۸۰۴)، فیلسوف آلمانی، از کلیدی‌ترین چهره‌های فلسفه مدرن است که با تاکید بر توانایی عقل، مسیر تفکر بشری را تغییر داد. او در مقاله تاثیرگذار خود با عنوان «روشنگری چیست؟»، این جنبش را خروج انسان از «نابالغی خودخواسته» تعریف کرد و آن را به عنوان عصری نو در تاریخ عقلانیت معرفی نمود.

کانت در این مقاله، شعار معروف روشنگری را چنین اعلام می‌کند: «جرات اندیشیدن داشته باش!» (Sapere aude). از دیدگاه او، این فراخوان دعوتی است به استقلال فکری و استفاده از قدرت عقل فردی برای رهایی از قیمومت‌هایی که دیگران یا سنت‌های جزمی بر ذهن انسان تحمیل کرده‌اند.

او تاکید داشت که ناتوانی در استفاده از عقل بدون هدایت دیگری، نشانه‌ ضعف اراده است، نه ضعف فهم. کانت معتقد بود که هر انسان باید مسئولیت اندیشه خود را بر عهده بگیرد و برای فهم جهان، به جای تکیه بر مرجعیت بیرونی، بر تحلیل‌های منطقی خویش تکیه کند.

کانت در اخلاق خود نیز مفهوم «کرامت انسانی» را پی‌ریزی کرد. او استدلال می‌کرد که انسان باید همیشه به عنوان «هدف» در نظر گرفته شود، نه وسیله‌ای برای تحققِ اهداف دیگران. این اصل، پایه‌ای برای اخلاق مدرن و حقوق بشر شد که بر حق هر فرد برای خودمختاری تاکید دارد.

در نظام فلسفی کانت، عقل نه تنها ابزاری برای شناخت جهان است، بلکه قانون‌گذار اصلی در حوزه اخلاق نیز به شمار می‌رود. او باور داشت که انسان از طریق پیروی از «امر مطلق» که بر پایه عقل استوار است، می‌تواند به شکلی آزادانه و مسئولانه، قانونی جهانی برای رفتارهای اخلاقی خود وضع کند.

اندیشه کانت دعوتی به بلوغ فکری است. او به ما می‌آموزد که روشنگری یک وضعیت ایستا نیست، بلکه فرآیندی مداوم برای کسب آزادی فکر است. با تکیه بر شعار او، انسانِ مدرن یاد می‌گیرد که شجاعت رویارویی با حقیقت و مسئولیت شکل‌دهی به دنیای اخلاقی خویش را داشته باشد.

#روشنگری #خردگرایی #کانت #تفکر_نقاد #گفتگو_توانا

@Dialogue1402
👍41🥰1