ترازوی کجِ مرجعیت؛ تسلیت برای حاکم، سکوت برای قتل عام مردم
نقدی بر سکوت مراجع در برابر قتل‌عام معترضان

پیام همراهان


انتشار خبر مرگ علی خامنه‌ای و واکنش مراجع، موجی از تحلیل‌ها و خشم عمومی را برانگیخته است در این باره یکی از همراهان برای ما نوشت:

مرگ علی خامنه‌ای و واکنش سیستانی

پس از سال‌ها سکان‌داری نظام جمهوری اسلامی، خبر درگذشت علی خامنه‌ای منتشر شده و در پی آن، آیت‌الله سیستانی، مرجع پرنفوذ شیعه در نجف، در پیامی رسمی این واقعه را تسلیت گفت. او در این پیام با تعابیری همچون «رهبر عالی‌قدر» و «فقید سعید» از وی یاد کرده و ضمن هشدار نسبت به «تجاوز دشمنان»، ملت ایران را در این شرایط حساس به «وحدت و انسجام ملی» فراخوانده است. این پیام در حالی صادر شده که فضای عمومی تحت تأثیر وقایع خونین ماه‌های اخیر است.

نقدی بر سکوت مراجع در برابر قتل‌عام
معترضان

تضاد میان واکنش سریع و دردمندانه مراجع دینی به مرگ یک حاکم سیاسی جبار و ستمگر با سکوت مرگبار آن‌ها در برابر سلاخی شدن هزاران شهروند بی‌گناه در خیابان‌های ایران، لکه‌ای پاک‌نشدنی بر جامه نمادین «مرجعیت» است. در حالی که گلوله‌های جنگی سینه جوانان ایرانی را در دی‌ماه درید و جوی خون در شهرها به راه افتاد، «صدای اسلام» و فریاد عدالت‌خواهی مراجع در دخمه‌های عافیت‌طلبی و ملاحظات سیاسی خفه شده بود.
چگونه است که خون کارگران و جوانان بی‌سلاح ایرانی، ارزش یک خط بیانیه یا یک نهیب الهی به ظالم را نداشت، اما مرگ معمار این سرکوب، چنین زبان‌های فروبسته را به تمجید و تسلیت می‌گشاید؟ این استاندارد دوگانه و همدستی ضمنی با قدرت، نه تنها اعتبار اخلاقی مراجع و علمای شیعه را در پیشگاه وجدان جمعی ویران کرده، بلکه نشان داد که برای این نهاد، حفظ «سازه قدرت» به مراتب حیاتی‌تر از صیانت از «جان و کرامت انسانی» و عدالتی است که مدعی وراثت آن هستند.

#مرجعیت_شیعه #پایان_دیکتاتور #خامنه_ای #سیستانی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

حاکمیت و بحران دائمی
تداوم وضعیت استثنایی در جمهوری اسلامی


جورجو آگامبن، فیلسوف معاصر ایتالیایی، در ادامه‌ اندیشه‌های فوکو و والتر بنیامین، مفهوم «وضعیت استثنایی» را به‌عنوان یکی از سازوکارهای اصلی قدرت در جهان امروز تحلیل می‌کند.

از نظر او، حاکمان با اعلام شرایط اضطراری، قانون را موقتاً تعلیق می‌کنند تا از آن محافظت کنند، اما همین تعلیق موقتی به‌تدریج به یک وضعیت دائمی بدل می‌شود.

در چنین ساختاری، قدرت سیاسی نه از قانون و رضایت عمومی، بلکه از استمرار بحران و اضطراب تغذیه می‌کند؛ شهروندان در ظاهر درون قانون‌اند، اما در عمل از حقوق حقیقی خویش تهی می‌شوند.

در جمهوری اسلامی ایران، از آغاز انقلاب تا امروز، حکومت به‌طور مداوم خود را در وضعیت استثنایی بازتولید کرده است.

از «جنگ تحمیلی» تا «نفوذ فرهنگی»، از «فتنه» تا «جنگ نرم» و از «بحران حجاب» تا «تحریم اقتصادی»، گفتمان رسمی همواره بر وجود خطری عظیم و دشمنی دائمی تأکید کرده است.

این استمرار بحران، امکان تعلیق قانون، محدودسازی آزادی‌ها و گسترش حوزه‌های نظارتی را فراهم آورده و مشروعیتی موقت اما همیشگی برای اقتدار سیاسی ایجاد کرده است.

در چنین شرایطی، همان‌گونه که آگامبن می‌گوید، «زندگی برهنه» جایگزین «زندگی سیاسی» می‌شود؛ یعنی انسان‌ها صرفاً در مقام موجودات زیستی و قابل کنترل حضور دارند، نه در مقام شهروندانی با حق مشارکت. سیاست به مدیریت بدن‌ها، پوشش، رفتار و حتی احساسات مردم تقلیل می‌یابد، و دولت در قالب زیست‌سیاستی فراگیر، تا عمق زندگی خصوصی نفوذ می‌کند.

بحران به‌جای آنکه وضعیتی موقت باشد، به شیوۀ حکومت‌ورزی بدل شده است.

در نتیجه، حکومت ایران را می‌توان نمونه‌ای گویا از آن دانست که چگونه «وضعیت استثنایی» به وضعیت عادی بدل می‌شود. در اینجا، استثنا قاعده است و بحران نه تهدیدی برای نظام، بلکه منبع تداوم آن است.

آگامبن در تحلیل خود هشدار می‌دهد که چنین جوامعی به‌تدریج به اردوگاهی نامرئی تبدیل می‌شوند؛ جایی که مردم زنده‌اند، اما حضورشان از معنا و کنش سیاسی تهی شده است.

#بحران #پایان_دیکتاتور #حکومت_ایدیولوژیک #گفتگو_توانا

@Dialogue1402