آیا توهین به مقدسات غیراخلاقی است؟

این پرسشی است که هم دین‌باوران مداراجو و هم خداناباوران اخلاق‌مدار با آن درگیر هستند و در پی پاسخی برای آن.

در وبسایت گفت‌وشنود پیرامون این مسئله با یک ایرانی یهودی و یک خداناباور ایرانی گفتگو کردیم.

آلبرت بته‌ساز، از کلیمیان تحلیلگر مسائل ایران و آرمین نوابی، بانی رسانه‌ی «جمهوری بی‌خدایان».

به این پرسش‌ها پرداختیم:

مرز «توهین» و «آزادی بیان» کجاست؟ کارکرد «اخلاق» در این میان چیست؟

جان و کرامت و آزادی انسان – به عنوان بخش بزرگ حقوق اساسی بشر – مهم‌تر است یا ایمان و اعتقاد و خدا و «مقدسات»؟

و در نهایت خداناباوران چه‌طور می‌توانند با مومنان مذهبی مسلمان، یا دین‌داران دیگر، گفت‌وگو کنند؟

برای شنیدن این گفتگوی جذاب و شنیدنی که مخاطبان هم در آن مشارکت داشتند به این لینک در وبسایت گفت‌وشنود بروید:

https://dialog.tavaana.org/say-listen-62/

#گفتگو_توانا #توهین_به_مقدسات #حقوق_خداناباوران

@Dialogue1402

مریم ابراهیم‌وند، زندانی سیاسی سابق، تجربه‌ای از بازجویی و زندان خود و تاثیری که بر باورهایش گذاشت، به شرح زیر منتشر کرده است:

دو سال بلاتکلیفی در زندان، دو سالی که نه روز بود و نه شب، بلکه سایه‌ای تاریک بود که هر لحظه سنگین‌تر می‌شد. پرونده‌ام در دست اطلاعات سپاه بود، اما بازجوهای وزارت اطلاعات هم به دنیای درهم‌شکسته‌ام قدم گذاشتند، کسانی که هیچ ربطی به سرنوشت من نداشتند، اما با هر کلام و رفتاری، زخم‌هایم را عمیق‌تر کردند. یکی از آن روزها، بازجویی به نام محمدی به دیدنم آمد. نگاهش سنگین بود، کلامش برنده‌تر از تیغ، در میان حرف‌هایش، جمله‌ای گفت که ذهنم را در آتش انداخت: «اگر دین نداری، آزاده باش.» در لحظه‌ای که این جمله را شنیدم، انگار زمان ایستاد. من که تمام نمازهایم، حتی نماز شب‌هایم، در زندان ترک نمی‌شد، با خودم گفتم: چرا فکر کردند دین ندارم؟ مگر آن‌ها نمی‌دیدند که ایمانم را در تاریک‌ترین لحظه‌ها حفظ کرده‌ام؟ اما این جمله چیزی فراتر از آنچه به نظر می‌آمد، در دل خود داشت. این جمله مثل تلنگری بود که ذهنم را بیدار کرد. بارها و بارها در سکوت شب‌های زندان، در دل سلول سردم، با خود تکرارش می‌کردم: «اگر دین نداری، آزاده باش.» کم‌کم فهمیدم که حق با او بود، اما نه آن‌گونه که خودش می‌خواست. دینم را داشتم، اما آزادگی‌ام را نه. دینی که به آن باور داشتم، به من یاد داده بود که عدالت، حقیقت و شرافت بالاترین ارزش‌ها هستند. اما آن‌ها از من می‌خواستند دینی را بجا بیاورم که پر از سکوت و تسلیم باشد؛ دینی که نه با خدا، بلکه با ظلم و جهل بیعت کرده بود. آن‌ها از آزادگی دم می‌زدند، اما آزادگی‌ای که می‌خواستند یعنی سکوت. یعنی چشم بستن بر زخم‌ها، یعنی پذیرش ستم و سر خم کردن در برابر قدرت. آزادگی در قاموس آن‌ها یعنی خفه شو، بشین سرجات، و کاری به کار هیچ‌چیز نداشته باش.اما همین جمله تلنگری بود که مسیرم را تغییر داد. فهمیدم اگر دین دارم، باید آزاد هم باشم. دینی که مرا از ایستادن در برابر ظلم بازدارد، دیگر دین نیست، بلکه زندانی است که من را از خدا دور می‌کند. از همان روزها، تصمیم گرفتم آزادگی را بیاموزم. اما نه آزادگی‌ای که آن‌ها تعریف می‌کردند، بلکه آزادگی‌ای که از دل حقیقت می‌آید، آزادگی‌ای که صدای عدالت است، حتی اگر در تاریک‌ترین سلول‌ها پژواک پیدا کند.

و چه خوب شد که آن جمله، هرچند با نیت تحقیر گفته شد، به من جرات داد که خودم را دوباره پیدا کنم. من در زندان بودم، اما فهمیدم که زندان واقعی دیوارهای بلند و میله‌های سرد نیست؛ زندان واقعی سکوت در برابر ظلم است، بندگی در برابر دروغ است، و پذیرفتن زندگی‌ای که دیگران برایت می‌سازند.
آزادگی‌ای که من جست‌وجو کردم، فراتر از سکوت و تسلیم بود. آزادگی برای من به معنای فریاد بود، حتی اگر لب‌هایم را می‌دوختند. به معنای ایستادن بود، حتی اگر پاهایم را می‌شکستند. من فهمیدم که ایمان واقعی، در بندگی کورکورانه نیست، بلکه در شکستن زنجیرهایی است که به ناحق بر دستان و قلبت بسته‌اند.
محمدی، آن بازجو، شاید هرگز نفهمید که با آن جمله‌اش چه جرقه‌ای در وجودم روشن کرد. او می‌خواست مرا به خضوع در برابر نظامی وادار کند که عدالت را سرکوب می‌کند، اما نتیجه‌اش این شد که عمیق‌ترین حقیقت را در وجودم بیدار کرد. من دیگر منتظر آزادی از بیرون نبودم. من یاد گرفتم که آزادی را درون خودم پیدا کنم، حتی اگر در سلولی سرد و تاریک باشم.
آزادگی یعنی حق پرسیدن، حق اعتراض کردن، حق زیستن بر پایه حقیقت. آن‌ها می‌خواستند دین را با ترس به من تحمیل کنند، اما دین من به من شجاعت داد که آزاد باشم. چه زیباست که حتی در اسارت، توانستم مفهوم حقیقی آزادی را پیدا کنم؛ مفهومی که نه به دیوارها وابسته است و نه به حکم‌ها. آزادی در قلب من زنده شد، و همین آزادی بود که به من قدرت داد تا از همان داخل زندان، اعتراض به حقوق نقض‌شده‌ام را آغاز کنم.
حالا که به گذشته نگاه می‌کنم، می‌بینم آن جمله شاید یکی از سنگین‌ترین تلنگرهایی بود که در زندگی‌ام دریافت کردم. دینم را داشتم، اما آزادگی را یاد گرفتم. و چه سفری زیبا بود، هرچند دردناک. زیرا آزادی، مانند ایمان، نه در آرامش، بلکه در دل طوفان معنا پیدا می‌کند.

#زن_زندگی_آزادی #ایران #آزادگی #مریم_ابراهیم_وند #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

@Tavaana_TavaanaTech

«درود بر همه هم‌وطنان، دوستان و فامیل و آشنایان.
شما که مدام به من می‌گویید بیا و مخالفتت را با حجاب اجباری و این «قوانین جدید» من‌درآوردی و سخت‌گیرانه بگو، آخه من چی بگم؟ مگه قبلاً می‌گفتم فایده‌ای داشت؟ فقط و فقط برای خودم دردسر درست می‌کردم که حالا دیگه حوصله آن را هم ندارم.

راستش دیگه از همین یه ذره موهای خودمم عاجز شدم. رفتم و از ته با ماشین زدم تا بلکه کسی به واسطه چهار تا لاخ شوید من، مرتکب گناه نشود و به جهنم و درک واصل نشود. از همه هم‌وطنان، برادران و جنس مذکر خواهشمندم به من به چشم یک کچل زشت که در مملکت هیچ محلی از اعراب هم ندارد نگاه کنند.

والله به پیر به پیغمبر گاهی آرزو می‌کردم که مرد به دنیا می‌آمدم! این زن بودن در ایران حقیقتاً که جز عذاب و تحقیر و صد البته دوشواری (به قول آن آقای خدابیامرز) چیزی برایمان به ارمغان نیاورده.

اگر حضرات، همسر و والدین محترمم رخصت بفرمایند و به این حقیر اجازه بدهند، حاضرم تا آخر عمرم کچل زندگی کنم تا جنس مذکر رستگار شوند و تا پایان عمرم کلاً مرا به «هیچ» بیانگارند.»


#آناهیتا_همتی #قانون_حجاب_و_عفاف
#ححاب_اجباری #بهشت #جهنم #گفتگو_توانا
@Dialogue1402

‌
‌

ولتر (Voltaire) یکی از مهم‌ترین فیلسوفان و نویسندگان فرانسوی در عصر روشنگری بود که از ۲۱ نوامبر ۱۶۹۴ تا ۳۰ مه ۱۷۷۸ زندگی کرد.
او به دلیل نقدهای تند و هوشمندانه‌اش علیه کلیسای کاتولیک و دفاع از آزادی مذهب، آزادی بیان و جدایی دین از سیاست شهرت دارد.
ولتر با شجاعت نظرات خود را به‌صراحت بیان می‌کرد و به دلیل اندیشه‌های پیشرو و تأثیرگذار خود بر فضای فکری و فرهنگی آن زمان و حتی دوران پس از آن، همچنان به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ فلسفه و ادبیات شناخته می‌شود.

#ولتر #نقد_دین #گفتگو_توانا


@Dialogue1402

‌
گزارش جدید اداره آمار ملی بریتانیا نشان می‌دهد که برای اولین بار نام «محمد» در صدر جدول نام‌های مکرر برای نوزادان پسر در این کشور قرار گرفته است.

بنابر این گزارش، تعداد افرادی که نام «محمد» بر خود دارند در طی ۳۰ سال گذشته در این کشور رو به افزایش داشته و اکنون از هر ۴۰ فرد مذکر در بریتانیا یک نفر این نام را دارد.

به نوشته رسانه دیلی‌میل، افزایش جمعیت جوامع مسلمان در بریتانیا به دلیل مهاجرت، همراه با محبوبیت چهره‌های ورزشی مانند مو (محمد) فرح، محمد صلاح و محمد علی، احتمالاً عامل این افزایش بوده است.

نام محمد از سال ۲۰۱۶ نیز در میان ۱۰ نام برتر برای نام‌گذاری نوزادان در بریتانیا بوده است، اما پارسال عنوان «محبوب‌ترین اسم» را کسب کرده و جای اسم Noah (نوح) را گرفته است. خود نام Noah نیز پارسال جایگاه سوم را کسب کرده است.

#محمد #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

‌
‌
سم مورسی، کاپیتان تیم ایپسویچ، در دو بازی تیمش برابر ناتینگهام و کریستال‌پالاس از بستن بازوبند کاپیتانی رنگین‌کمانی در حمایت از جامعه رنگین‌کمانی خودداری کرد.

باشگاه ایپسویچ درپی این اتفاق در بیانیه‌ای اعلام کرده که دلیل این تصمیم مورسی، باورهای مذهبی او است.

مورسی که یک مسلمان اهل مصر و متولد بریتانیا است، تنها بازیکنی نبوده که مخالفت خود را با استفاده از نمادهای مربوط به جامعه رنگین‌کمانی ابراز کرده است.

مارک گوئهی، کاپیتان ملی‌پوش کریستال‌پالاس نیز روی بازوبند رنگین‌کمانی ابتدا در بازی با نیوکسل از جمله من عیسی مسیح را دوست دارم استفاده کرد و پس از تذکر اتحادیه فوتبال انگلستان درباره ممنوع‌بودن استفاده از جملات و پیام‌های مذهبی، در بازی با ایپسویچ روی بازوبند عبارت «عیسی مسیح شما را دوست دارد» را نوشت.

رسانه‌هایی چون ای‌اس‌پی‌ان و دیلی‌میل گزارش داده‌اند اقدام مارک گوئهی ممکن است برای این بازیکن با مجازات‌هایی از سوی اتحادیه فوتبال انگلستان همراه شود.

#ال_جی_بی_تی_کیو #جامعه_رنگین_کمانی #فوتبال #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

شماری از نهادها و فعالان حقوق کودک در ایران با انتشار بیانیه‌ای اعتراض به قانون «حمایت از عفاف و حجاب»، این حجاب را در تقابل آشکار با حقوق بنیادین کودک دانسته‌اند.

به نوشته نهادهای و فعالان امضاء کننده این بیانیه، کاهش سن مسئولیت کیفری به ۹ سال در قانون عفاف و حجاب در حالی است که «در دهه‌های گذشته تلاش‌های جامعه مدنی و نهادهای متولی دفاع از حقوق کودکان با پیوستن به کنوانسیون حقوق کودک مصوب ۱۳۷۲و تصویب قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب سال ۱۳۹۹ معطوف به رسمیت شناختن حقوق کودکان و تضمین بالاترین استانداردها در سطح بین‌المللی و با توجه به واقعیت‌های اجتماعی جامعه ایران بوده است.»

نویسندگان و امضاء‌کنندگان این بیانیه در پایان یادآوری کرده‌اند:
«حقوق کودکان نه قابل مذاکره است و نه قابل چشم پوشی و مسئولیت مدنی و سیاسی اجرای مفاد این قانون و تبعات آن و پاسخ‌گویی در پیشگاه مردم و تاریخ، هم متوجه‌ی دولت، به عنوان نهاد متولی صیانت از حقوق کودکان، و هم سایر نهادها و افرادی است که در تدوین، تصویب و اجرای چنین قانونی نقش دارند.»


#دادبان #حجاب_اجباری #قانون_عفاف_و_حجاب #حقوق_کودک

@Dialogue1402

آمیزش شمشیر و کلیسا

‏سی‌ام مارس ۲۰۲۳ واتیکان رسما از آنچه تاکنون آموزه‌ اکتشاف (یا Discovery Doctrine) نامیده می‌شد، ابراز انزجار کرد.

‏پارلمان ادیان جهان هم به استقبال این موضع واتیکان آمد و در پایگاه اینترنتی رسمی خود در پنجم آوریل همین سال نوشت: «پارلمان ادیان جهان، به مردم بومی و به همه‌ی کسانی که از آموزه‌ی اکتشاف آسیب دیده‌اند می‌پیوندد تا تقبیح رسمی این آموزه را توسط واتیکان… مورد تایید قرار دهد.»

‏اما این به اصطلاح آموزه اکتشاف چیست؟ چرا مردم بومی در سراسر دنیا از آن خسارت دیده‌اند و چرا پارلمانی که از تمامی ادیان جهان در خود نماینده دارد، لازم دیده است با شادمانی از تقبیح این آموزه توسط کلیسا استقبال کند؟ در این ویدیو ببینید.

‏برای مشاهده در یوتیوب به صفحه‌ی گفت‌وشنود مراجعه کنید:

‏⁦ dialogue.tavaana.org/church_sword/⁩

‏⁧ #استعمار⁩ ⁧ #کلیسا⁩ ⁧ #دین_دولت⁩ ⁧ #سکولار⁩ ⁧ #سکولاریسم⁩ ⁧ #آموزه_اکتشاف⁩ ⁧ #پاپ_نیکلاس_پنجم⁩

‏⁦ @Dialogue1402⁩

راوی می‌گوید که هفت سالش بوده که پدرش یک صبح تعطیل ایام نوروز، کتاب تاریخش را باز کرده و از یک زن در گذشته‌های تاریخی برای او روایتی نقل کرده است؛ داستان زندگی کسی که به مجرد شنیده شدن، رد خود را حتی تا سالها بعد، بر خواب‌های شنونده هم گذاشته است. آیا چه چیزی زنی مدرن در تهران را در قرن بیستم این چنین تحت‌تاثیر قرار می‌دهد راجع به زنی دیگر که در قرن نوزدهم میلادی در همین قزوین و تهران زندگی می‌کرده است!؟

‏راوی، شبنم طلوعی‌ست. پدرش، افسر آموزش‌دیده ارتش شاهنشاهی که مقارن انقلاب ۵۷ از خدمت منفصل شده است. فیلم یک مستند است به نام «خاک، شکوفه، آتش» که داستان طاهره قره‌العین را از دید شبنم طلوعی روایت می‌کند. اما شروعش، به لحاظ داستان‌گویی و روایت‌شناختی، فوق‌العاده قوی و موثر است. شاید مانند همان داستانی که پدر شبنم، برای او در هفت‌سالگی تعریف کرده بود!

‏راوی می‌گوید که در گذر زندگی خیلی زود تشخیص داده است که تاریخ‌نگاری بی‌طرف وجود ندارد. اما آیا مفهومش این است که در تاریخ هرگز هیچ حقیقتی وجود نداشته است!؟ راوی می‌گوید که شاید حقیقت تاریخ خود تویی، که یک روز گرم تابستان، تو را در باغی خفه کردند و جسم بی‌جانت را به چاه انداختند. تصمیم گرفته شد که نامت، با همه اوراق هویتی برای همیشه از بین برده شود تا آیندگان چیزی از تو در خاطر نداشته باشند! شاید تو به نحو سمبولیکی، تجسم همان حقیقت مدفون شده در دروغ تاریخی که معلم درس ادبیات و شعر هم اجازه ندارد که از اشعار تو یادی کند! آدم یاد آن جمله مشهور از نیچه در کتاب فراسوی نیک و بد می‌افتد: «اگر حقیقت، زن باشد چه!؟» (“Wenn die Wahrheit ein Weib wäre, wie?”)

‏برای مطالعه ادامه این یادداشت به صفحه گفت‌وشنود بروید:

https://dialog.tavaana.org/soil-blossoms-fire/

‏⁧ #شبنم_طلوعی⁩ ⁧ #طاهره_قره_العین⁩ ⁧ #سیاست_امحا⁩ ⁧ #سیاست_نیست_سازی⁩ ⁧ #رواداری⁩

‏⁦ @Dialogue1402⁩

‌
در پی وقوع آتش‌سوزی در یک کنیسه در حومه شهر ملبورن، پلیس استرالیا این حریق را عمدی اعلام کرد و گفت دو مهاجم که صورت‌های خود را با ماسک پوشانده‌ بودند عامل آن هستند.

این آتش‌سوزی حدود ساعت چهار بامداد جمعه به وقت محلی روی داد و به گزارش رویترز، دست‌کم یک مجروح و خسارات گسترده برجای گذاشت؛ برخی منابع شمار مصدومان را دو نفر گزارش کرده‌اند.

آنتونی آلبانیزی، نخست وزیر استرالیا، با محکوم کردن این «اقدام یهودستیزانه»، تاکید کرد که «یهودستیزی هیچ جایی در این کشور ندارد».

طی یک سال گذشته و به دنبال جنگ غزه، استرالیا شاهد افزایش حوادث ناشی از یهودستیزی بوده است.

#یهودی_ستیزی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

‌
علیرضا پناهیان، سخنران دفتر خامنه‌ای با بیان اینکه «باید ببینیم دشمن خدا چه می‌خواهد و آن را انجام ندهیم»، گفت: «درباره حجاب نباید مشکلی داشته باشیم، زیرا مشخص است که دشمنان خدا، اسلام و انسانیت به دنبال بی‌حجابی و ابتذال هستند و ما باید درست در مقابل آن‌ها عمل کنیم.»

سیاست توهم توطئه و دشمن‌سازی، استراتژی‌ همیشگی جمهوری اسلامی در برخورد با مسائل و فرافکنی مشکلات ساختاری خود بوده است.

شما در این‌باره چطور فکر می‌کنید؟

دیدگاه‌های خود را با ما به اشتراک بگذارید.

#لایحه_عفاف_و_حجاب #دشمن #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

‌‌
دیگر اثر ندارد!

https://tavaana.org/no-to-hijab/

طرح از اسد بیناخواهی



#نه_به_پوشش_اجباری #کارتون #لایحه_حجاب #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

باروخ اسپینوزا، صدای مخالف در برابر جزم‌اندیشی

باروخ اسپینوزا، فیلسوف بزرگ هلندی، با نگاهی نقادانه به دین سازمان‌یافته، بر اهمیت عقل و تجربه تاکید کرد.

او معتقد بود که همه چیز از یک منبع واحد نشأت می‌گیرد و همه چیز به هم مرتبط است. این ایده، به نام پانتئیسم شناخته می‌شود.

اسپینوزا با جسارت، باورهای رایج مذهبی را به چالش کشید و بر تفکر انتقادی و آزاداندیشی تاکید کرد.

او نشان داد که می‌توان به جهان و هستی، بدون توسل به باورهای سنتی، نگاهی عقلانی داشت. اسپینوزا با آثارش، راه را برای فلسفه مدرن و عصر روشنگری هموار کرد.

#باروخ_اسپینوزا #فلسفه #نقد_دین #تفکر_انتقادی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402